Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12 Bộ Quốc Phòng (Luận văn thạc sĩ)
Trang 1LỜI CẢM ƠN
Chúng tôi xin trân trọng cảm ơn Học viện Quản lý giáo dục cùng cácquý thầy giáo, cô giáo đã quản lý, trực tiếp giảng dạy, tạo mọi điều kiện giúp
đỡ chúng tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn
Chúng tôi chân thành cảm ơn thủ trưởng Ban Giám hiệu, chỉ huy cácPhòng, Ban, Khoa chức năng và các đồng nghiệp của Trường Trung cấp nghề
số 12/Bộ quốc phòng đã nhiệt tình cung cấp dữ liệu, giúp đỡ chúng tôi trongnghiên cứu thực trạng để hoàn thành luận văn của mình
Đặc biệt chúng tôi bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần NgọcGiao – Người hướng dẫn khoa học của luận văn này
Vì kinh nghiệm nghiên cứu và thời gian có hạn, chắc chắn luận vănkhông thể tránh khỏi những thiếu sót, chúng tôi chân thành tiếp thu các ý kiếnđóng góp của các nhà khoa học và bạn đọc để công trình tiếp theo của mìnhđược hoàn thiện hơn
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 10 năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Linh
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn tốt nghiệp này là công trình nghiên cứu củabản thân, được xuất phát từ yêu cầu trong công việc, quá trình học tập, nghiêncứu tại Học viện để hình thành hướng nghiên cứu, thực hiện trên cơ sở nghiêncứu lý luận, nghiên cứu khảo sát tình hình thực tiễn và dưới sự hướng dẫnkhoa học của PGS.TS Trần Ngọc Giao Các số liệu, mô hình và kết quả trongluận văn là trung thực, các kết quả chưa được công bố dưới bất kỳ hình thứcnào trước khi thuyết trình, bảo vệ và công nhận bởi “Hội đồng đánh giá luậnvăn tốt nghiệp Thạc sĩ quản lý giáo dục”
Hà Nội, tháng 10 năm 2015
Tác giả luận văn
Nguyễn Thị Linh
Trang 3MỤC LỤC LỜI CẢM ƠN
LỜI CAM ĐOAN
DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích nghiên cứu 3
3 Nhiệm vụ nghiên cứu 3
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3
5 Giả thuyết khoa học 3
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài 4
7 Phương pháp nghiên cứu 4
8 Cấu trúc luận văn 6
NỘI DUNG
CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ TRONG QUÂN ĐỘI 7
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 7
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài 10
1.2.1 Quản lý 10
1.2.2 Quản lý giáo dục” 12
1.2.3 Hoạt động giáo dục 13
1.2.4 Hoạt động ngoài giờ lên lớp 14
1.2.5 Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp 15
1.3 Hoạt động ngoài giờ lên lớp trong trường nghề 16
1.3.1.Mục tiêu, vị trí, vai trò của hoạt động ngoài giờ lên lớp 16
1.3.2 Nội dung và hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong trường nghề 18
Trang 41.4 Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề quân
đội 19
1.4.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội 20
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội 21
1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội 27
Kết luận chương 1 30
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SỐ 12/BỘ QUỐC PHÒNG 31
2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng 31
2.1.1 Tổng quan về trường trung cấp nghề số 12/BQP 31
2.1.2 Mục đích nghiên cứu thực trạng: 32
2.1.3 Nội dung nghiên cứu 33
2.1.4 Phương pháp nghiên cứu: 33
2.1.5 Địa bàn và khách thể nghiên cứu 34
2.2 Thực trạng hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường trung cấp nghề số 12/ Bộ quốc phòng 35
2.2.1 Thực trạng đội ngũ tham gia tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng 35
2.2.2 Thực trạng nhận thức của CBQL và GV về tầm quan trọng của hoạt động ngoài giờ lên ở trường trung cấp nghề số 12/BQP 35
2.2.3 Thực trạng mức độ thực hiện các hình thức hoạt động ngoài giờ lên lớp ở Trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng 37
2.2.4 Thực trạng tổ chức, chỉ đạo quản lý HĐNGLL của cán bộ quản sinh, GVCN và cán bộ lớp 39
Trang 52.3 Thực trạng thực hiện các biện pháp quản lý HĐNGLL của Hiệu
trưởng trường trung cấp nghề số 12/BQP 41
2.3.1 Thực trạng nhận thức tầm quan trọng của các biện quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12/BQP 41
2.3.2 Thực trạng thực hiện các biện pháp quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởng 43
2.4 Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp ở trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng 54
2.41 Điểm mạnh: 54
2.4.2 Hạn chế: 55
2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế: 56
Kết luận chương 2 59
CHƯƠNG 3 BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SỐ 12/BỘ QUỐC PHÒNG 61
3.1 Các nguyên tắc đề xuất các biện pháp 61
3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo mục tiêu giáo dục của trường trung cấp nghề số 12/BQP 61
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống 61
3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và tính khả thi 61
3.1.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa 62
3.2 Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng 62
3.2.1 Biện pháp: Tăng cường việc xây dựng kế hoạch dạy và học nhằm thực hiện mục tiêu và chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp 62
3.2.2 Biện pháp: Tổ chức tuyên truyền giáo dục, nâng cao nhận thức về hoạt động ngoài giờ lên lớp cho cán bộ quản lý, giáo viên, học viên và các lực lượng tham gia giáo dục khác 67
Trang 63.2.3 Biện pháp: Xây dựng nền nếp triển khai thực hiện hoạt dục ngoài
giờ lên lớp theo quan điểm đổi mới 72
3.2.4 Biện pháp: Tăng cường đầu tư CSVC – trang thiết bị dạy học (chú trọng ứng dụng công nghệ thông tin), tài chính và các điều kiện khác cho HĐNGLL 74
3.2.5 Biện pháp: Quản lý hoạt động tự học và các hoạt động ngoài lớp khác 77
3.2.6 Biện pháp: Tăng cường công tác kiểm tra đánh giá hoạt động ngoài giờ lên lớp 80
3.3 Mối quan hệ giữa các biện pháp 82
3.4 Khảo sát ý kiến về mức độ cần thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng 83
3.4.1 Đối tượng, nội dung tiến hành khảo nghiệm 83
3.4.2 Kết quả khảo nghiệm 83
Kết luận chương 3: 90
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ 92
1 Kết luận 92
2 Kiến nghị 94
DANH MỤC CÁC TÀI LIỆU THAM KHẢO 97
PHỤ LỤC
Trang 7DANH MỤC CÁC BẢNG, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
Ký hiệu Nội dung, tên gọi các bảng, sơ, biểu đồ Trang
Bảng 2.1 Nhận thức của CBQL và giáo viên về tầm quan trọng của HĐNGLL
ở trường Trung cấp nghề số 12/BQP
36
Bảng 2.2 Kết quả khảo sát hực trạng thực hiện các hình thức hoạt động ngoài
giờ lên lớp ở trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
38
Bảng 2.3 Kết quả khảo sát thực trạng tổ chức, chỉ đạo quản lý HĐNGLL của
Cán bộ quản sinh, GVCN và cán bộ lớp ở trường Trung cấp nghề số
12/Bộ quốc phòng
40
Bảng 2.4 Đánh giá mức độ quan trọng của các biện pháp quản lý HĐNGLL
của HT trường Trung cấp nghề số 12/BQP
chuyên môn của CBQL và GV
51
Bảng 2.10 Đánh giá thực hiện biện pháp quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị và
tài chính phục vụ cho HĐNGLL của HT
53
Bảng 3.2 Kế hoạch HĐNGLL chi tiết học kỳ năm học 65 Bảng 3.3 Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của các biện pháp đề xuất 85 Bảng 3.4 Kết quả thăm dò tính khả thi của các biện pháp được đề xuất 88 Hình 2.1 Nhận thức của CBQL và giáo viên về tầm trọng của HĐNGLL ở
trường trung cấp nghề số 12/BQP
36
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
Trang 82 BGH Ban giám hiệu
Trang 9MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong giai đoạn hiện nay, sự phát triển kinh tế xã hội đặt ra những yêucầu mới, tác động đến các hoạt động giáo dục hình thành nhân cách mỗi conngười Học sinh ngày nay nói chung và học sinh trong trường Quân đội nóiriêng có những phát triển mới hơn về “chất” trong quá trình học tập và rènluyện, các em phải mạnh dạn hơn, tư duy tốt hơn, có những nhu cầu cao hơnnhằm khẳng định sự phát triển của bản thân Chính vì vậy trong nhà trườngcần phải nắm bắt đúng và kịp thời để tổ chức tốt các hoạt động nhằm đáp ứngnhu cầu, nguyện vọng của học viên
Trong bối cảnh đó, giáo dục nước ta đã có nhiều thay đổi quan trọng.Mục tiêu giáo dục được Nghị quyết 29-NQ/TW ngày 4 tháng 11 năm 2013
của Hội nghị trung ương 8 (khóa XI) đã chỉ rõ: “ Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Giáo dục con người Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu Tổ quốc, yêu đồng bào, sống tốt và làm việc hiệu quả ”.
Để giúp học viên đặc biệt là học viên trong trường quân đội phát triểntoàn diện nhân cách con người, ngoài việc đẩy mạnh việc dạy học truyền thụcho học viên những tri thức khoa học cơ bản và có hệ thống còn phải đẩymạnh hoạt động giáo dục nhằm hình thành phẩm chất và năng lực, tạo lập ýthức, niềm tin, thái độ ứng xử đúng đắn có hành vi và kỹ năng hoạt động, pháttriển thể lực, nâng cao đời sống tinh thần làm cơ sở để học viên bổ sung vàhoàn thiện những tri thức đã học trên lớp Học viên trong các trường quân sự,sinh hoạt ăn, ở, học tập tại đơn vị nên việc tổ chức các hoạt động giáo dụckhác nhau ngoài giờ lên lớp là điều kiện quan trọng để rèn luyện hành vi, kỹ
Trang 10năng cho học viên Hoạt động ngoài giờ lên lớp thực sự là một yêu cầu thiếtthực quan trọng của quá trình giáo dục.
Hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) giúp các em học viên nhậnthức, định hướng đúng đắn về công việc làm của mình; có kỹ năng giao tiếp,ứng xử một cách chủ động, sáng tạo; biết hợp tác, ghét lối sống ích kỷ, coi laođộng phục vụ cộng đồng và bảo vệ tổ quốc là trách nhiệm và nghĩa vụ vinhquang
Trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng trực thuộc quản lý củaQuân đoàn 2 đóng quân trên địa bàn thị trấn Vôi – huyện Lạng Giang – tỉnhBắc Giang là một đơn vị được giao nhiệm vụ đào tạo nghề cho chiến sỹ xuấtngũ thuộc Quân đoàn 2 và quân khu 1 Do trách nhiệm, trình độ của đội ngũcán bộ quản lý, giáo viên chưa đồng đều và do nhận thức, trình độ của chiến
sỹ học nghề còn chênh lệch nhau nên công tác quản lý giáo dục ngoài giờ lênlớp còn nhiều khó khăn Nhà trường vẫn còn chú trọng việc cung cấp tri thức
để hình thành nhận thức, chưa coi trọng đúng mức đến việc rèn luyện kỹnăng, trau dồi những cảm xúc, tình cảm, phẩm chất đạo đức, thẩm mĩ TheoPhạm Minh Hạc [26]đánh giá “ Giáo dục Việt Nam có phần lệch về dạy chữ,
ít dạy nghề, không chú trong dạy người” Việc “dạy người” mới thực sự là cơ
bản bởi vì nếu không chú trọng “dạy người” sẽ làm cho học viên sa sút về đạođức, bị lôi cuốn vào lối sống thực dụng và các tệ nạn xã hội bỏ bê trách nhiệmvới bản thân, với gia đình, trách nhiệm công dân và lơ là việc giữ gìn, bảo vệ
tổ quốc Bên cạn đó hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớpcủa nhà trường chưa phong phú nên chưa thu hút được học viên tham gia vàocác sân chơi và hiệu quả giáo dục còn thấp
Trong 5 năm trở lại đây, trường trung cấp nghề số 12/BQP đã mở rộng
về quy mô đào tạo Lưu lượng bộ đội xuất ngũ về học tập tại nhà trường tăngnhanh và đa dạng các ngành nghề vì thế công tác quản lý hoạt động ngoài giờlên lớp của học viên còn gặp nhiều khó khăn Nhà trường coi đây là một trong
Trang 11những nội dung cần được tăng cường quản lý Tuy nhiên, trong quá trìnhquản lý học viên ngoài giờ lên lớp hiệu quả chưa cao so với yêu cầu, việc tổchức các hoạt động ngoài giờ lên lớp cho học viên còn thiếu đồng bộ, thiếulinh hoạt, còn rập khuôn theo quy định khung của bộ quốc phòng Các nộidung tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp còn đơn điệu, chưa tạo được tínhhấp dẫn để thu hút học viên tham gia.
Với những lý do nêu trên tôi lựa chọn đề tài “ Quản lý hoạt động ngoài giờ lớp của Hiệu trưởng trường Trung cấp nghề số 12/BQP” cho
luận văn tốt nghiệp của mình
2 Mục đích nghiên cứu.
Đề xuất biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởngnhằm làm cơ sở cho việc cải tiến, nâng cao chất lượng dạy học và huấn luyệnchiến sỹ tại trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
3 Nhiệm vụ nghiên cứu.
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp củaHiệu trưởng trường Trung cấp nghề trong quân đội
- Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệutrưởng trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
- Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp củaHiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
4 Khách thể và đối tượng nghiên cứu.
4.1 Khách thể nghiên cứu.
Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường Trungcấp nghề
4.2 Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của Hiệutrưởng trường Trung cấp nghề
5 Giả thuyết khoa học
Trang 12Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và đánh giá đúng thực trạng quản lý hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng Trường trung cấp nghề số12/Bộ quốc phòng có thể đề xuất được các biện pháp quản lý hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng phù hợp và khả thi.
Áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động goài giờ lên lớp đề xuất phùhợp với điều kiện cụ thế có thể nâng cao được chất lượng hoạt động ngoài giờlên lớp ở trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
6 Giới hạn phạm vi nghiên cứu đề tài
Đề tài tập trung nghiên cứu quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp củaHiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
7 Phương pháp nghiên cứu
7.1.Quan điểm tiếp cận nghiên cứu:
7.1.1 Quan điểm hệ thống:
Quan điểm hệ thống là một định hướng tiếp cận quan trọng, chỉ dẫnquá trình nghiên cứu đối tượng phức tạp, là cách tiếp cận đối tượng bằngphương pháp hệ thống để tìm ra cấu trúc và phát hiện các thuộc tính quantrọng của đối tượng Quan điểm hệ thống cho phép nhìn nhận đối tượng mộtcách sâu sắc toàn diện, khách quan về một hiện tượng, thấy được mối quan hệcủa hệ thống đối với các đối tượng khác trong hệ thống lớn, từ đó xác địnhcon đường tổng hợp tối ưu
Việc nghiên cứu các biện pháp quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởngtrường Trung cấp nghề số 12/BQP cần phải:
- Nghiên cứu một cách toàn diện, trên nhiều mặt, dựa vào việc phântích đối tượng thành các bộ phận
- Xác định mối quan hệ hữu cơ giữa các yếu tố của hệ thống để tìm ra
xu hướng phát triển có tính quy luật của hoạt động giáo dục
- Nghiên cứu trong mối quan hệ tương tác với các hiện tượng xã hội,với văn hóa và môi trường hoạt động giáo dục
Trang 137.1.2 Quan điểm lịch sử:
Việc nghiên cứu thực trạng quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởng trườngTrung cấp nghề số 12/BQP trong những điều kiện và hoàn cảnh cụ thể, ởnhững thời điểm cụ thể Mặt khác, việc nghiên cứu phải tính đến những đòi hỏikhách quan của sự phát triển KT- XH, khoa học công nghệ đối với quản lýHĐNGLL, nhằm phát triển hài hòa và toàn diện nhân cách của người học
7.1.3 Quan điểm thực tiễn:
Thực tiễn là môi trường sự tồn tại của các sự vật, hiện tượng không phụthuộc vào ý thức chủ quan của con người Nó là cái không thuộc về chủ quancủa cá nhân Nó là cái xuất phát từ thực tế, biểu hiện thực tế một cách trung
thực không thiên lệch.
7.2 Các phương pháp nghiên cứu đề tài:
7.2.1 Phương pháp nghiên cứu lý luận:
- Phân tích các tài liệu, văn bản để tìm hiểu các khái niệm, thuật ngữ vàvấn đề lý luận liên quan đến hoạt động ngoài giờ lên lớp và quản lý hoạt độngngoàigiờ lên lớp làm cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu
- Khảo cứu các kết quả nghiên cứu đề cập những vấn đề liên quan tớihoạt động ngoài giờ lên lớp và quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp, đặc biệt là
ở các trường quân đội
7.2.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp quan sát
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp tọa đàm
7.2.3 Các phương pháp nghiên cứu hỗ trợ khác
Sử dụng phương pháp toán học trong việc phân tích và xử lý các số liệuđiều tra nhằm định hướng các kết quả nghiên cứu
8 Cấu trúc luận văn
Trang 14Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, mục lục và tài liệu thamkhảo, nội dung luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1 Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp ở
trường nghề trường Quân đội
Chương 2 Thực trạng của việc quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của
Hiệu trưởng trường trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
Chương 3 Biện pháp quản lý hoạt dộng ngoài giờ lên lớp của Hiệu
trưởng trường trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng
Trang 15CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ
TRONG QUÂN ĐỘI
1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Hoạt động ngoài giờ lên lớp (HĐNGLL) là một nội dung quan trọngtrong chương trình giáo dục của các nhà trường Hoạt động này được chútrọng nghiên cứu và thực hiện như một công cụ hữu ích để giúp cho học sinh,sinh viên học tập có kết quả hơn và phát triển nhân cách toàn diện hơn
Trong quá trình phát triển của khoa học giáo dục, nhà sư phạm nổitiếng của Liên Xô (Cũ) Makarenko (1888 – 1939) đã nói về tầm quan trọng
của công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp “tôi kiên trì nói rằng, các vấn đề giáo dục, phương pháp giáo dục không thể hạn chế trong các vấn đề giảng dạy, lại càng không thể cho quá trình giáo dục chỉ thực hiện trên lớp học, mà đáng ra phải trên mỗi mét vuông của đất nước chúng ta…” [2, tr 63] Makarenkomuốn nhấn mạnh rằng trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không được quanniệm rằng công tác giáo dục chỉ được tiến hành trên lớp
Trong thực tiễn công tác của mình, A.S Macarenkô đã tổ chức các hoạtđộng ngoại khóa, câu lạc bộ HS ở trại M Gorki và công xã F.E Dzerjinski
như: “Tổ đồng ca, tổ văn học Nga, tổ khiêu vũ, xưởng tự do, tổ thử nghiệm khoa học tự nhiên, tổ vật lý - hoá học, thể thao Việc phân phối các em vào các tổ ngoại khóa, câu lạc bộ được tổ chức trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện, các em có thể xin ra khỏi tổ bất cứ lúc nào, nhưng các tổ phải có kỷ luật trong quá trình hoạt động” [2,tr173-174]
Vào những năm 60 - 70, đất nước Liên Xô (cũ) đang trên con đườngxây dựng Chủ nghĩa xã hội, việc GD con người phát triển toàn diện đượcĐảng Cộng sản và Nhà nước Xô viết quan tâm Các nghiên cứu về lý luận GD
Trang 16nói chung và HĐNGLL nói riêng được đẩy mạnh Trong sách “ Giáo dụchọc” tập 3, tác giả T.A.Ilina đã đề cập tới khái niệm, nội dung và các hìnhthức cơ bản của HĐNGLL Quyển “Tổ chức và lãnh đạo công tác giáo dục ởtrường phổ thông”, tác giả I.X Marienco đã trình bày sự thống nhất của côngtác GD trong và ngoài giờ học, nội dung và các hình thức tổ chức HĐNGLL,
vị trí của người HT trong việc lãnh đạo hoạt động GD và các tổ chức Độithiếu niên và Đoàn thanh niên
ở Việt Nam, nghiên cứu về HĐNGLL đã thu hút được sự quan tâm củacác nhà nghiên cứu, các nhà giáo dục từ những năm 80 của thế kỷ XX Trướcnăm 1979 đã có một số tài liệu đề cập đến nội dung này nhưng mô tả tên gọi
và nội dung khái niệm “HĐNGLL” chưa được định hình, nhưng nội hàm cơbản của khái niệm đã được đề cập đến Trong thư gửi Hội nghị các cán bộ phụtrách nhi đồng toàn quốc chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc tới nội hàm của khái
niện HĐNGLL “ trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng cần làm cho chúng học Ở trong nhà, trong trường, trong xã hội chúng đều vui học…” [18, tr 101] Trong nguyên lý giáo dục cũng đề cấp đến khía cạnh khác của nội hàm này “học đi đôi với hành, lý luận gắn liền với thực tiễn, giáo dục nhà trường gắn liền với gia đình và xã hội” Trong nghị quyết
số 14-NQ/TW ngày 11/01/1979 của Bộ chính trị ban chấp hành trung ương
Đảng khóa IV về cải cách giáo dục đã khẳng định: “ nội dung giáo dục trường phổ thông trung học mang tính chất toàn diện, nhưng có chú ý hơn đến việc phát huy sở trường văn hóa văn hóa và năng khiếu cá nhân, cần coi trong giáo dục thẩm mỹ, giáo dục và rèn luyện thể chất, hoạt động văn hóa, nghệ thuật, thể dục thể thao và rèn luyện quân sự” [10, tr 4-5]
Một số công trình nghiên cứu trong nước liên quan đến HĐNGLL như:
“Thực hành tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS” của tác giả Hà Nhật Thăng [ 26], “ Tài liệu bồi dưỡng giáo viên
Trang 17HĐGDNGLL” của tác giả Nguyễn Dục Quang [21], “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THPT” của tác giả Đặng Vũ Hoạt [13] “Tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh THPT” của tác giả Nguyễn Thị Thành [29], “Công tác giáo viên chủ nghiệm lớp” của tác giả Hà Nhật Thăng [28], “ Quản lý các HĐGDNGLL – Dân số - Phòng chống ma túy” của
tác giả Nguyễn Thị Hoàng Trâm [31] HĐGDNGLL ở trường THPT Chu Văn
An – Hà Nội của tác giả Phạm Lăng [17], “Thực hành tổ chức HĐGDNGLL” của tác giả Hà Nhật Thăng – Nguyễn Dục Quang [27], “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” của tác giả Nguyễn Dục Quang – Ngô
Quang Quế [22] Các công trình nghiên cứ này đã trình bày kỹ lưỡng về cơ sở
lý luận cho việc tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trườngphổ thông
“ Giáo dục học – Một số vấn đề lý luận và thực tiễn ” của Hà Thế Ngữ [20], “Giáo dục học” của Phạm Viết Vượng [33] đã trình bày các vấn đề giáodục, dạy học cũng như quản lý giáo dục trong đó có những vấn đề đề cập tớihoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp HĐNGLL là một trong những hoạtđộng giáo dục, dạy học tạo hứng thú cho học sinh, sinh viên, giúp các em mởrộng, nâng cao, khắc sâu kiến thức được tốt hơn
Sách “Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp” của Nguyễn Dục Quang
(chủ biên) [22] –dành cho các trường cao đẳng sư phạm, đã đề cập đếnnhững nội dung cơ bản xung quanh những vấn đề HĐNGLL và quản lýHĐNGLL, cung cấp cho giáo sinh làm cơ sở cho công tác thực tập sư phạm
và công tác chủ nhiệm lớp sau này
Vấn đề quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường phổthông và Trung tâm giáo dục thường xuyên cũng đã được nhiều tác giả quantâm, là đề tài nghiên cứu của nhiều luận văn, luận án:
Trang 18Trần Đại Nghĩa (2014) [34], Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
ở các trường THPT, Luận văn Thạc sỹ quản lý giáo dục, Đại học sư phạmHuế
Nguyễn Thị Thành (2005) [29], Các biện pháp tổ chức HĐGDNGLLcho học sinh THPT, Luận án tiến sĩ giáo dục học
Như vậy, các công trình nghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nướcđều đề cao vai trò, vị trí quan trọng của công tác quản lý HĐNGLL trong quátrình dạy học và giáo dục học sinh
1.2 Một số khái niệm cơ bản của đề tài
1.2.1 Quản lý
Từ xa xưa, khi con người biết kết hợp lao động với nhau đã hình thànhnên nhóm lao động để phối hợp sức mạnh của cá nhân tạo thành sức mạnh tậpthể, cùng nhau thực hiện mục tiêu để duy trì và nâng cao cuộc sống Ngàynay, xã hội càng hiện đại, lao động của con người có sự hỗ trợ của máy móctối tân thì trình độ quản lý càng được nâng lên ở tầm cao mới Như vậy, bất
kỳ một tổ chức chính trị, văn hóa, kinh tế … đều cần có quản lý Thuật ngữ
“quản lý” được hiểu và định nghĩa theo nhiều cách khác nhau, trên cơ sở
những quan điểm và các cách tiếp cận khác nhau
Frederick Winslow Taylor (1858 - 1915) trong một bài phát biểu tại
quốc hội Mỹ đã nói rằng: “Quản lý một cách khoa học không phải là một hay một nhóm biện pháp nâng cao hiệu suất công việc Nó cũng không phải là một chế độ hạch toán giá thành Nó cũng không phải là một chế độ lương mới… Những biện pháp ấy không phải là việc của quản lý, chúng là những
bộ phận có ích của việc quản lý”.
Harold Kootz [14] khẳng định: “Quản lý là một hoạt động thiết yếu, đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môi trường mà
Trang 19trong đó con người có thể đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc và sự bất mãn cá nhân ít nhất ”
Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý là quá trình tác động, gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu chung”
[7, tr.2] Theo Vũ Cao Đàm, tiếp cận trong quản lý là đường lối xem xét hệthống quản lý, là cách thức thâm nhập vào hệ thống quản lý, là đường lối để
xử lý các vấn đề quản lý Trên thực tế có một số cách tiếp cận thông dụng:
- Cách tiếp cận theo lý thuyết hệ thống: Quản lý là phương thức tácđộng có mục đích của chủ thể quản lý lên hệ thống, bao gồm các quy tắc, cácràng buộc về hành chính đối với mọi đối tượng ở các cấp trong hệ thốngnhằm duy trì tính ràng buộc về hành chính đối với mọi đối tượng nhắm duy trìtính hợp lý của cơ cấu và đưa hệ thống sớm đạt được mục tiêu
- Cách tiếp cận phân tích thực tiễn: Đây là cách tiếp cận trên cơ sở phântích sự quản lý bằng cách nghiên cứu kinh nghiệm mà thông thường là thôngqua các trường hợp cụ thể Qua việc nghiên cứu những trường hợp thành cônghoặc thất bại, sai lầm ở các trường hợp các biệt của những người quản lý cũngnhư những dự định của họ để giải quyết những vấn đề đặc trưng, từ đó giúpngười học hiểu được phải làm như thế nào để quản lý có hiệu quả trongnhững hoàn cảnh tương tự
Cách tiếp cận theo thuyết hành vi: Người ta đã dựa trên những ý tưởngcho rằng quản lý là làm cho công việc hoàn thành thông qua con người Dovậy, việc nghiên cứu nên tập trung vào mối quan hệ giữa người với người, tậptrung vào khía cạnh con người trong quản lý, vào niềm tin khi con người làmviệc cùng nhau để hoàn thành mục tiêu thì con người nên hiểu con người Vớihọc thuyết này giúp cho người quản lý ứng xử một cách có hiệu quả hơn vớinhững người dưới quyền Thay vì quá chú trọng tới các chức năng của ngườiquản lý, thuyết này đã hướng dẫn “cách” người quản lý thực hiện “cái” họ cầnphải làm
Trang 20Theo Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc [8]: Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) – trong một tổ chức – nhằm làm cho tổ chức được vận hành và đạt được mục đích của tổ chức”
Mặc dù khái niệm quản lý đã được các nhà khoa học định nghĩa bằng
nhiều cách khác nhau nhưng chúng ta có thể hiểu một cách khái quát: “quản
lý là một sự tác động có ý thức thông qua kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra của chủ thể quản lý để chỉ huy, điều khiển, hướng dẫn các quá trình
xã hội, hành vi hoạt động của con người nhằm đạt tới mục đích, phù hợp với quy luật khách quan”
1.2.2 Quản lý giáo dục
Giáo dục là một hiện tượng xã hội đặc biệt, một phạm trù vĩnh hằng,sinh ra, tồn tại và phát triển cùng xã hội loài người Giáo dục với chức năngchủ yếu là truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm của thế hệ đi trước cho thế hệ đisau và để thế hệ đi sau kế thừa, phát triển một cách sáng tạo làm cho bản thâncon người và xã hội phát triển không ngừng Quản lý giáo dục với tư cách làmột bộ phận của quản lý xã hội đã xuất hiện và tồn tại ở mọi chế độ xã hội.cho đến nay khái niệm quản lý giáo dục được trình bày theo nhiều cách khácnhau
Phạm Viết Vượng [33] cho rằng: Mục đích cuối cùng của quản lý giáodục là tổ chức quá trình giáo dục có hiệu quả để đào tạo lớp thanh niên thôngminh, sáng tạo, năng động, tự chủ, biết sống và phấn đấu vì hạnh phúc củabản thân và xã hội
Nhà giáo dục học người Nga Kudominxki cho rằng: “quản lý giáo dục
là những tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và mục đích của chủ thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống giáo dục nhằm bảo đảm sự phát triển toàn diện và hài hòa cho thế hệ trẻ” [15].
Trang 21M.I Kondacop cho rằng: “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp kế hoạch hóa nhằm bảo đảm vận hành bình thường của cơ quan trong
hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển, mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng” [15]
Theo Nguyễn Ngọc Quang: “quản lý giáo dục là hệ thống giáo dục có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý, nhằm cho hệ vận hành theo đường lối, nguyên lý của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục đến mục tiêu, tiến lên trạng thái mới về chất” [23]
Như vậy, quản lý giáo dục được hiểu là sự tác động của chủ thể quản lý
đến khách thể quản lý trong lĩnh vực giáo dục Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý trong hệ thống giáo dục, là sự điều hành trong hệ thống giáo dục quốc dân, các cơ sở giáo dục nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Quản lý giáo dục là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng giáo dục nhằm đẩy mạnh công tác giáo dục theo yêu cầu phát triển xã hội.
hệ biện chứng giữa quá trình tác động có mục đích của nhà giáo dục với sựhoạt động tự giáo dục của HS
Trang 22Các hoạt động giáo dục trong nhà trường được phân thành hai bộ phận:
- Một là: các hoạt động trong hệ thống các mộ học và lĩnh vực học tập,giáo dục trên lớp
- Hai là: các hoạt động giáo dục được tổ chức ngoài giờ học các mônvăn hóa (giáo dục, thể chất, thẩm mỹ…) Các hoạt động này được thực hiệntrong và ngoài môn học, chịu sự chi phối của nhà trường và giáo viên
Trong Điều lệ trường THCS, THPT và trường phổ thông có nhiều cấp
học đã chỉ rõ: “HS THPT ngày nay có những bước nhảy vọt về chất trong quá trình học tập và rèn luyện Các em mạnh dạn hơn, suy nghĩ táo bạo hơn, có những nhu cầu mới hơn, đặc biệt là nhu cầu về hoạt động…” [4,tr 63] Mặc
dù hoạt động học tập vẫn là hoạt động chủ đạo, song nội dung và tính chấthoạt động học tập ở lứa tuổi này khác rất nhiều so với các lứa tuổi trước Nóđòi hỏi ở các em tính năng động và độc lập cao hơn, tư duy lô gíc nhiều hơn.Những yêu cầu đó vừa phải được thể hiện trong hoạt động học tâp, vừa phải
cụ thể hoá trong các hoạt động giáo dục của tập thể Đây là một trong nhữngđặc điểm hoạt động rất rõ nét của HS THPT
Nhân cách của mỗi cá nhân được hình thành trong hoạt động, giao lưu
và thông qua hoạt động, giao lưu GD giữ vai trò chủ đạo đối với sự hìnhthành nhân cách GD thực hiện bằng nhiều con đường, nhiều phương thức,ngoài con đường dạy học trên lớp có thể thông qua các hoạt động GD khácngoài lớp
1.2.4 Hoạt động ngoài giờ lên lớp
Hoạt động ngoài giờ lên lớp là những hoạt động được tổ chức ngoài giờhọc của các môn học trên lớp HĐNGLL là sự tiếp nối của hoạt động dạy họctrên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực tiễn tạo nên sự thống nhất giữanhận thức với hành động của học sinh
Có nhiều tác giả đưa ra khái niệm về HĐNGLL nhưng nhìn chung cáckhái niệm này có nhiều điểm tương đồng;
Trang 23- Theo T.A.Ilina thì công tác giáo dục học sinh ngoài giờ học thườngđược coi là công tác giáo dục ngoại khóa Công tác này bổ sung và làm sâuthêm công tác giáo dục nội khóa, trước tiên là phương tiện để phát hiện tàinăng và năng lực của học sinh, làm thức tỉnh hứng thú và thiên hướng của họcsinh đối với một hoạt động nào đó; đó còn là một hình thức tổ chức giải trícủa học sinh và là cơ sở để tổ chức việc thực tập về hành vi đạo đức, để xâydựng kinh nghiệm của hành vi này [25]
- Đặng Vũ Hoạt [12, tr7] cho rằng: “HĐNGLL là việc tổ chức giáo dụcthông qua hoạt động thực tiễn của học sinh về khoa học, kỹ thuật, lao độngcông ích, hoạt động xã hội, hoạt động nhân đạo, văn hóa văn nghệ, thẩm mỹ,thể dục, thể thao, vui chơi giải trí… để giúp các em hình thành và phát triểnnhân cách”
- Tác giả Nguyễn Khắc Chương [9] đã đưa ra khái niệm: “HĐNGLL là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn học trên lớp, là sự tiếp nối, hỗ trợ đồng thời với hoạt động dạy học trên lớp, là con đường gắn lý thuyết với thực hành, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động của học sinh”
Từ các khái niệm trên, có thể thấy rằng hoạt động ngoài giờ lên lớp làhoạt động được tổ chức ngoài thời gian học trên lớp Đây là một trong haihoạt động cơ bản, được thực hiện một cách có tổ chức, có mục đích theo kếhoạch của nhà trường HĐNGLL là hoạt động tiếp nối và thống nhất hữu cơvới hoạt động học tập trên lớp nhằm góp phần vào hình thành và phát triểnnhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo, đáp ứng những yêu cầu đa dạngcủa xã hội đối với thế hệ trẻ
1.2.5 Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp
Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp là quá trình tác động có mục đíchcủa chủ thể quản lý đến tập thể cán bộ giáo viên, công nhân viên và học sinhđược tiến hành ngoài giờ lên lớp theo kế hoạch cụ thể, chi tiết nhằm đạt mục
Trang 24tiêu chung của nhà trường Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của cán bộquản lý nhà trường thực chất là quản lý mục tiêu, nội dung, nhiệm vụ, phươngpháp tổ chúc HĐNGLL trên cơ sở quản lý lập kế hoạch, quản lý chỉ đạo thựchiện kế hoạch, kiểm tra, đánh giá HĐNGLL của cán bộ, giáo viên, công nhânviên và học sinh cũng như các điều kiện cơ sở vật chất, môi trường, yếu tốchủ quan, khách quan, công tác phói kết hợp với các đoàn thể, lực lượng xãhội, các ban ngành địa phương đối với HĐNGLL.
1.3 Hoạt động ngoài giờ lên lớp trong trường nghề.
1.3.1.Mục tiêu, vị trí, vai trò của hoạt động ngoài giờ lên lớp
* Mục tiêu: HĐNGLL ở trường nghề nhằm các mục tiêu sau :
+ Nâng cao hiểu biết về các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc,biết tiếp thu những giá trị tốt đẹp của nhân loại và thời đại; củng cố mở rộngkiến thức đã học trên lớp, có ý thức trách nhiệm đối với bản thân và xã hội, có
ý thức lựa chọn nghề nghiệp tương lai cho bản thân
+ Củng cố vững chắc các kỹ năng cơ bản đã được rèn luyện từ THCS,THPT để trên cơ sở đó tiếp tục phát triển các năng lực chủ yếu như: năng lực
tự hoàn thiện, năng lực giao tiếp ứng xử, năng lực thích ứng, năng lực hoạtđộng chính trị xã hội, năng lực tổ chức quản lý, năng lực hợp tác và cạnhtranh lành mạnh , có lối sống phù hợp với các giá trị xã hội
+ Bồi dưỡng nhân sinh quan, thế giới quan khoa học để từ đó có thái độđúng đắn trước những vấn đề của cuộc sống; biết chịu trách nhiệm về hành vicủa bản thân và đấu tranh tích cực với những biểu hiện sai trái của ngườikhác; có hứng thú và nhu cầu tham gia các hoạt động chung; tích cực chủđộng và linh hoạt trong các họat động tập thể; biết cảm thụ và đánh giá cáiđẹp trong cuộc sống
* Vị trí :
Trong quá trình hoạt động, ngoài việc truyền thụ kiến thức cho họcsinh, nhà trường còn phải giúp cho học viên rèn luyện và hình thành ý thức,
Trang 25niềm tin và thái độ ứng xử đúng đắn trong quan hệ giao tiếp hàng ngày, tronghành vi và kỹ năng hoạt động Nếu chỉ thông qua việc học tập các môn họctrên lớp thì việc hình thành hành vi và rèn luyện kỹ năng cho học sinh sẽ gặpnhiều khó khăn Vì vậy, cần tổ chức và lôi cuốn học sinh tham gia vàoHĐNGLL để giúp học sinh phát triển toàn diện bản thân Tổ chức HĐNGLL
là một đòi hỏi mang tính thiết yếu của giáo dục và không có gì có thể thay thếđược
- HĐNGLL phát triển quan hệ giao tiếp giữa các lớp trong nhà trường
và cộng đồng xã hội, góp phần giáo dục tinh thần hợp tác vì mục tiêu chung
- HĐNGLL là dịp để học viên củng cố kết quả nhận thức trên lớp, biếntri thức thành niềm tin, bổ sung những tri thức còn thiếu
- HĐNGLL phát huy cao độ tính chủ thể, chủ động, tích cực và sángtạo của học viên, giảm thiểu tình trạng yếu kém về đạo đức của học viên.Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học viên cùng nhau tổ chức các hoạt độngsinh hoạt tập thể
- HĐNGLL với nhiều hình thức phong phú, khi học viên đầu tư thờigian cho các hoạt động này sẽ giảm bớt thời gian tham gia vào các hoạt độngkhông lành mạnh, tránh thói hư, tật xấu Nhờ tham gia vào các hoạt động này
mà những học viên yếu kém về đạo đức có cơ hội điều chỉnh nhận thức, hành
vi sai lệch của mình
- HĐNGLL giữ một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành
và phát triển nhân cách người học
Trang 261.3.2 Nội dung và hình thức tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp trong trường nghề
* Nội dung
HĐNGLL ở trường nghề bao gồm nhiều nội dung đa dạng và phongphú, có thể chia thành 6 loại hình sau đây:
- Hoạt động chính trị - xã hội: Đây là hoạt động mang tính định hướng
xã hội cao nên các nội dung giáo dục phải chứa đựng ý nghĩa lớn Đó là cáchoạt động liên quan đến các ngày lễ lớn của dân tộc, các sự kiện chính trị - xãhội của đất nước… Những hoạt động có tác dụng giáo dục ý thức cho họcviên về quê hương đất nước, về trách nhiệm của công dân với dân tộc
- Hoạt động văn hóa nghệ thuật: Đây là món ăn tinh thần của học viên,
dù ở bất cứ hình thức nào nó cũng mang lại cho học viên hơi thở của cuộcsống, giúp học viên thư giãn sau thời gian học tập căng thẳng Nội dung hoạtđộng của văn hóa nghệ thuật cần hướng vào việc giáo dục tình yêu quê hươngđất nước, hình thành cho học viên tình cảm chân thành, niềm tự hào về quêhương đất nước
- Hoạt động thể dục thể thao: Hoạt động thể dục thể thao chiếm vị tríđáng kể trong nhà trường và là một bộ phận của HĐNGLL Tham gia hoạtđộng này học viên có điều kiện rèn luyện thể lực, tăng cường sức khỏe, hìnhthành phẩm chất như: kỷ luật, ý chí vượt khó, tinh thần đồng đội, kiên trì…
- Hoạt động lao động, khoa học kỹ thuật và hướng nghiệp: Nội dungcủa loại hình hoạt động này nhằm đáp ứng những hứng thú và niềm say mêtìm tòi cái mới trong học tập, vận dụng những tri thức đã tiếp thu trên lớp vàothực tiễn Có thể tổ chức dưới hình thức: câu lạc bộ chuyên đề, tìm hiểu vănhóa, xã hội…
- Hoạt động vui chơi giải trí: Vui chơi, giải trí luôn cần thiết góp phầntăng cường thể lực, sức khỏe và cân bằng trạng thái tâm lý cho học viên, đồngthời phát triển trí tuệ và khả năng học tập vì vậy, việc tổ chức vui chơi có
Trang 27mục đích rõ ràng sẽ là “sân chơi” bổ ích để học viên rèn luyện kỹ năng giaotiếp, kỹ năng tổ chức…Việc tổ chức hoạt động vui chơi giải trí phải có nộidung rõ ràng, cụ thể mới có tác dụng lôi cuốn, tạo hứng thú cho học viên.
- Hoạt động lao động công ích: Đây là hoạt động cần thiết phải tổ chứcthực hiện để nâng cao tinh thần trách nhiệm cho học viên Có nhiều hình thức
tổ chức như: Vệ sinh trường, lớp, vệ sinh đường phố, dọn mương máng cùngvới nhân dân, tăng gia sản xuất… các hoạt động này giúp học viên thâm nhậpvào thực tiễn
* Hình thức:
HĐNGLL ở trường nghề có nhiều hình thức tổ chức khác nhau giúpcho giáo viên có thể lựa chọn hoạt động cho phù họp với nội dung và đốitượng Có thể lựa chọn một số hình thức cơ bản sau:
- Tháng 9 : Thanh niên với học tập, rèn luyện vì sự nghiệp CNH-HĐH
- Tháng 10: Thanh niên với tình bạn, tình yêu và gia đình
- Tháng 11: Thanh niên với truyền thống hiếu học và tôn sư trọng đạo
- Tháng 12: Thanh niên với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
- Tháng 1 : Thanh niên với việc giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc
- Tháng 2 : Thanh niên với lý tưởng cách mạng
- Tháng 3 : Thanh niên với vấn đề lập nghiệp
- Tháng 4 : Thanh niên với hòa bình, hữu nghị và hợp tác
- Tháng 5 : Thanh niên với Bác Hồ
- Tháng 6 : Thanh niên với vấn đề an toàn giao thông
- Tháng 7, 8 (Hè): Mùa hè tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng (baogồm tất cả các vấn đề xã hội, môi trường, chống tệ nạn xã hội, văn hoá, thểdục thể thao)
1.4 Quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề quân đội
Trang 281.4.1 Vị trí, vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội
Người được giao quyền hạn và nhiệm vụ lớn lao đối với hoạt độngquản lý nhà trường đó là Hiệu trưởng Theo Quyết định ban hành điều lệtrường trung cấp nghề, số 03/2007/QĐ- BLĐTBXH ngày 4/01/2007 của BộLao động thương binh và Xã hội [24] đã chỉ rõ:
3 Thường xuyên chăm lo cải thiện điều kiện làm việc, giảng dạy vàhọc tập cho cán bộ, giáo viên và người học
4 Tổ chức và chỉ đạo xây dựng môi trường sư phạm lành mạnh; đảmbảo an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội trong nhà trường
5 Thực hiện quy chế dân chủ trong nhà trường; thực hiện các chínhsách, chế độ của nhà trường đối với chế độ của Nhà nước đối với cán bộ, giáoviên và người học trong nhà trường
6 Tổ chức các hoạt động tự thanh tra, kiểm tra, kiểm định chất lượngdạy nghề theo quy định Chấp hành các quyết định về thanh tra, kiểm tra,kiểm định chất lượng dạy nghề của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền
7 Thực hiện đầy đủ và kịp thời các chế độ báo cáo định kỳ và đột xuấttheo quy định của pháp luật
* Quyền hạn (Điều 14)
1 Quyết định các biện pháp để thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ,quyền hạn của nhà trường theo quy định tại các điều 6 và 7 của Điều lện này
Trang 292 Quyết định việc tuyển dụng hoặc giao kết hợp đồng lao động đối vớigiáo viên, cán bộ, nhân viên theo quy định của pháp luật và quy của pháp luật
và quy chế tổ chức và hoạt động của trường
3 Quyết định khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên, cán bộ, nhân viên
và người học nghề trong phạm vi thẩm quyền quản lý
4 Quyết định thành lập, giải thể các hội đồng tư vấn của nhà trường
5 Quyết định bổ nhiệm các chức vụ trưởng, phó phòng, khoa, bộ môntrực thuộc và các đơn vị nghiên cứu, sản xuất, dịch vụ phục vụ dạy nghề củanhà trường theo phân cấp của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền
6 Cấp bằng tốt nghiệp trung cấp nghề, chứng chỉ nghề cho người họcnghề theo quy định của Bộ lao động Thương binh và xã
1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội
1.4.2.1 Quản lý hoạt động tự học
Hoạt động tự học ngoài giờ lên lớp trong trường nghề Quân đội đượcthực hiện ở ký túc xá hoặc trên giảng đường, theo tập thể nhóm, được hướngdẫn, kiểm tra của giáo viên chủ nhiệm, của khoa, tổ bộ môn, phòng đào tạo,ban quản sinh Học viên có thể tự học ngoài giờ ở thư viện và nơi khác trongtrường theo nhóm hoặc cá nhân Tất cả các hình thức tự học dù được hướngdẫn hay tự phát cũng cần được tổ chức khoa học và quản lý chặt ché hơn đểđạt được hiệu quả, chất lượng
Ngoài hoạt động tự học ngoài giờ lên lớp, học viên các trường nghềcũng có thời gian thực tập tốt nghiệp tại các doanh nghiệp, địa phương và cáchoạt động chính trị xã hội khác nhau sau khi kết thúc một số modul Đây lànhững hoạt động thực tiễn sinh động để học viên vận dụng tốt những kiếnthức lý luận đã học trong giờ lên lớp, các HĐNGLL này được phối hợp quản
lý giữa nhà trường và các doanh nghiệp, địa phương
1.4.2.2 Quản lý hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục thể thao
Trang 30Nghị quyết TW 2 khóa VIII đã khẳng định: “ Muốn tiến hành CNH – HĐH thắng lợi phải phát triển mạnh giáo dục và đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững để thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh Phát triển nguồn lực con người là phát triển đức và tài” Công tác rèn luyện thể
thục thể thao cho học sinh trường nghề cần được cải tiến và đẩy mạnh, gópphần tích cực vào giáo dục toàn diện đáp ứng yêu cầ mới của xã hội
Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục – thể thao xuất phát từ nhu cầucủa học viên Hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể dục thể thao luôn là nhữnghoạt động được đông đảo học viên quan tâm với sự nhiệt tình của tuổi trẻ.Hoạt động này góp phần không nhỏ vào việc hoàn thiện mỗi con người, tạotiền đề thúc đẩy quá trình học tập và rèn luyện đạt kết quả cao Tham gia cáchoạt động này không chỉ giúp cho học viên có sức khỏe tốt mà còn là sợi dâythắt chặt tinh thần đoàn kết, thân ái giữa các học viên và giữa các lớp học vớinhau giúp cho học viên lấy lại sự cân bằng giữa học tập và giải trí, thư giãn vềtâm lý để có thể học tập và rèn luyện một cách tốt nhất
1.4.2.3 Quản lý hoạt động tăng gia sản xuất
Đảm bảo ổn định đời sống bộ đội là một trong những mục tiêu, nhiệm
vụ trọng tâm của quân đội trong việc cụ thể hoá Nghị quyết 11/NQ-CP củaChính phủ và Chỉ thị số 10/CT-BQP của Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trong
đó, tiếp tục đẩy mạnh tăng gia sản xuất, chủ động tạo nguồn lương thực, thựcphẩm tại chỗ ổn định, vững chắc, là giải pháp then chốt, quan trọng, vừa có ýnghĩa thiết thực trước mắt, vừa có ý nghĩa lâu dài
Nhận thức rõ điều đó và trên cơ sở quán triệt sâu sắc Chỉ thị số BQP, Chương trình hành động số 554/CTr-BQP của Bộ Quốc phòng về việctriển khai thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ, Tổng cục Hậu cần
10/CT-đã kịp thời ban hành Công văn số 263/HC-TM, ngày 11-3-2011, Công văn số314/HC-TM, ngày 24-3-2011 cùng nhiều văn bản khác, chỉ đạo các đơn vị
Trang 31trong toàn quân đẩy mạnh tăng gia sản xuất, tạo nguồn, không để lạm phátlàm ảnh hưởng đến đời sống của bộ đội.
Theo đó, thời gian qua, công tác tăng gia sản xuất, tạo nguồn đã đượccấp uỷ, chỉ huy các đơn vị quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao, triển khai thựchiện bằng nhiều giải pháp đồng bộ, huy động được đông đảo cán bộ, chiến sĩtham gia và đạt nhiều kết quả quan trọng Phong trào tăng gia sản xuất có sựphát triển mạnh cả về “diện” và “lượng”, đồng đều ở cả 3 cấp (tiểu đoàn,trung đoàn, sư đoàn và tương đương) Các mô hình tăng gia sản xuất ngàycàng được hoàn thiện, mở rộng và phát huy hiệu quả Nhiều dự án đầu tư xâydựng cơ sở hạ tầng phục vụ tăng gia sản xuất đã được hoàn thành trước thờihạn, sớm đưa vào khai thác, sử dụng Công tác tổ chức, quản lý tăng gia sảnxuất của các đơn vị có nhiều tiến bộ, đảm bảo chặt chẽ, thống nhất Bìnhquân, toàn quân đã tự túc được 92,6% định lượng rau, củ, quả; 59,4% địnhlượng thịt; 29% định lượng cá; trong đó, nhiều đơn vị đã tự túc được 100%định lượng rau xanh, 90-100% định lượng thịt, cá Các sản phẩm tăng gia sảnxuất đưa vào bếp ăn luôn có giá thấp hơn so với giá sản phẩm cùng loại ngoàithị trường ở cùng thời điểm trung bình từ 5-10% Việc tạo được nguồn thựcphẩm tại chỗ vững chắc, có chất lượng, giá rẻ hơn so với giá thị trường đãgiúp toàn quân giữ ổn định và cải thiện một bước chất lượng bữa ăn của bộđội; đồng thời, góp phần tích cực vào việc bình ổn giá cả thị trường khu vựcđơn vị đóng quân, bảo đảm an sinh xã hội
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác tăng gia sản xuất
của các đơn vị vẫn còn những mặt hạn chế Việc tổ chức thực hiện và hiệu
quả tăng gia sản xuất chưa đồng đều giữa các đơn vị, vùng, miền; tiến độ triểnkhai một số dự án tăng gia sản xuất tập trung còn chậm; công tác tăng gia sảnxuất ở một số tiểu đoàn, đồn biên phòng và các đơn vị nhỏ lẻ mặc dù đã cónhiều cố gắng nhưng chưa đáp ứng yêu cầu; có đơn vị còn trông chờ vào sự
Trang 32đầu tư của cấp trên, thiếu chủ động trong việc tổ chức tăng gia sản xuất, kếtquả thấp, chưa tương xứng với tiềm năng
1.4.2.4 Quản lý hoạt động hướng nghiệp
Hoạt động hướng nghiệp trong trường nghề quân đội là hoạt động giáodục nhằm giúp cho học viên có những hiểu biết thông thường về hướngnghiệp để học viên có những định hướng lựa chọn nghề phù hợp với năng lực,hứng thú của bản thân và nhu cầu của xã hội Trên cơ sở đó học viên tiếp tụchọc tập và rèn luyện để có thể phát triển trong hoạt động nghề nghiệp tươnglai
Mục tiêu của quản lý hoạt động hướng nghiệp là quản lý nội dungchương trình giáo dục phù hợp với học viên trường nghề, quản lý đội ngũgiáo viên có tinh thần trách nhiệm cao, tận tụy với công việc và có hiểu biết
xã hội sâu rộng
Quản lý hoạt động công tác hướng nghiệp trong trường phổ thông có ýnghĩa đặc biệt quan trọng Một trong những giải pháp phát triển giáo dục đàotạo mà Đại hội X đã đề ra là đổi mới toàn diện giáo dục đào tạo, phát triểnnguồn nhân lực có chất lượng cao Để việc thực hiện mục tiêu đó Ðại hội cònxác định sự cần thiết phải đẩy mạnh công tác hướng nghiệp và dạy nghề chohọc sinh nhằm tạo điều kiện cho việc phân luồng sau tốt nghiệp THPT và tốtnghiệp các trường trung cấp nghề để học sinh vào đời tham gia lao động sảnxuất hoặc chọn ngành, nghề học tiếp sau tốt nghiệp Trước thế giới nghềnghiệp đa dạng, phong phú, học sinh rất lúng túng trong việc lựa chọn ngànhnghề phù hợp Phần lớn các em chọn nghề theo nhu cầu cá nhân, gia đình, bạn
bè hoặc theo thị hiếu chưa đáp ứng đúng năng lực, sở trường của bản thân haynhu cầu phát triển kinh tế xã hội của địa phương cũng như của đất nước.Nguyên nhân của tình trạng này là do bản thân các em chưa được trang bị đầy
đủ những kiến thức về thế giới nghề nghiệp, thiếu hiểu biết về tiêu chuẩn haynhững yêu cầu của ngành nghề mình chọn và thường chưa đánh giá đúng
Trang 33năng lực của bản thân Điều này cần có sự quan tâm đúng mức của các cấpquản lý giáo dục đối với công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường,đặc biệt là những nhà quản lý trực tiếp chỉ đạo thực hiện công tác giáo dụchướng nghiệp trong trường nghề nói chung và các trường nghề trong quân độinói riêng nói riêng.
1.4.2.5 Quản lý các hoạt động xây dựng tình đoàn kết quân dân
Suốt chặng đường hơn 70 năm chiến đấu, xây dựng, trưởng thành,Quân đội nhân dân Việt Nam đã tỏ rõ bản chất của một quân đội “từ nhân dân
mà ra, vì nhân dân mà chiến đấu” Trong các mối quan hệ xã hội thì quan hệquân - dân là một trong những mối quan hệ gần gũi, tốt đẹp nhất Quân đội ta
được nhân dân đùm bọc, chở che, nhờ vậy mà "nhiệm vụ nào cũng hoàn thành, khó khăn nào cũng vượt qua, kẻ thù nào cũng đánh thắng".
Các trường nghề quân đội luôn thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ ChíMinh, quân đội phải “hiếu với dân”, cán bộ, chiến sĩ toàn quân luôn thươngyêu, kính trọng nhân dân, gần gũi với dân, bảo vệ dân Điều này được minhchứng trong suốt mấy chục năm quân đội ta xây dựng và trưởng thành
Chúng ta tự hào về phẩm chất tốt đẹp của quân nhân cách mạng, vềtình cảm đoàn kết, gắn bó keo sơn giữa quân đội với nhân dân Xây dựng mốiquan hệ đoàn kết quân dân bền chặt là một nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòihỏi cấp ủy, người chỉ huy và cơ quan chức năng các cấp cần nhận thức đầy
đủ, làm cho mọi cán bộ, chiến sĩ thấy rõ trách nhiệm của mình trong gìn giữ,củng cố tình đoàn kết quân-dân Cần làm tốt công tác giáo dục để mọi quânnhân chấp hành nghiêm kỷ luật dân vận; khắc phục mọi biểu hiện xem nhẹviệc tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân dân Giáo dục cho mọi quân nhânhiểu được bản chất cội nguồn của quân đội ta là quân đội của dân, do dân và
vì dân Mỗi cán bộ, chiến sĩ phải có trách nhiệm với nhân dân, khiêm tốn họchỏi và luôn sẵn lòng giúp đỡ nhân dân, kính trọng nhân dân, tôn trọng cấp ủy,chính quyền, dựa vào dân mà hoạt động
Trang 34Xây dựng tình đoàn kết quân - dân, quân đội xác định trách nhiệm thamgia xây dựng cơ sở địa phương vững mạnh về chính trị, kinh tế, văn hóa, xãhội; tích cực làm tốt công tác xóa đói, giảm nghèo, thực hiện chính sách xãhội, phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai Xây dựng, củng cố mốiquan hệ quân - dân chính là giáo dục để mọi cán bộ, chiến sĩ nâng cao bảnlĩnh chính trị, rèn luyện phẩm chất năng lực, phương pháp, tác phong côngtác, giữ nghiêm kỷ luật quan hệ quân-dân, phát huy bản chất, truyền thống tốtđẹp của Bộ đội Cụ Hồ.
1.4.2.6 Quản lý các hoạt động bồi dưỡng chính trị, xã hội và các hoạt động đoàn thể
Cùng với hoạt động học tập, các hoạt động chính trị, xã hội và các hoạtđộng đoàn thể được gắn kết thâm nhập, bổ sung cho nhau trong quá trình giáodục đào tạo, góp phần quan trọng vào việc giáo dục và xây dựng nhân cáchhọc viên phát triển toàn diện cả tri thức, kỹ năng và thái độ Đó cũng là thựchiện phương châ giáo dục “học đi đôi với hành, giáo dục kết hợp với lao độngsản xuất”
Hoạt động chính trị trong trường nghề quân đội là những hoạt độngphục vụ nhiệm vụ chính trị của ngành quân đội, của địa phương nơi trườngđóng quân, tham gia phong trào văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, vệ sinhmôi trường, xây dựng chi đoàn lớp học của học viên Đó là những hoạt độngvừa có mục đích phục vụ xã hội vừa có mục đích phục vụ giáo dục, nhắmphát huy tính tích cực, tự giác, sáng tạo của học viên Hoạt động đoàn thể chủyếu là hoạt động của Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ Trên thực tế các tổ chứcđoàn thể này của các trường trung cấp nghề chịu sự chỉ đạo ngành dọc củaBan Thanh niên, ban Phụ nữ quân đội và đặt dưới dự lãnh đạo trực tiếp củaĐảng ủy Ban Giám hiệu nhà trường
1.4.2.7 Quản lý tài chính và cơ sở vật chất phục vụ cho HĐNGLL
Trang 35Cơ sở vật chất kỹ thuật tài chính là điều kiện quan trọng trong việcnâng cao chất lượng giáo dục mọi mặt nói chung và HĐNGLL nói riêng Đểhoạt động này đạt kết quả cao đòi hỏi Hiệu trưởng phải:
- Trang bị đầy đủ và đồng bộ các phương tiện vật chất kỹ thuật cho việc
tổ chức các hoạt động giáo dục nói chung và HĐNGLL nói riêng
- Mục tiêu của quản lý cơ sở vật chất sư phạm là huy động tối đa cơ sởvật chất của nhà trường phục vụ cho HĐNGLL Công tác tổ chức hoạt độngnày đạt các mục tiêu đặt ra, quản lý tốt cơ sở vật chất sư phạm nhà trường làtạo ra sự thống nhất giữa đòi hỏi chất lượng HĐNGLL với những điều kiệncần thiết cho việc thực hiện hóa những đòi hỏi đó
Để quản lý tốt cơ sở vật chất phục vụ cho hoạt động giáo dục nói chung
và HĐNGLL nói riêng thì Hiệu trưởng cần:
- Xây dựng ban đầu và bổ sung thường xuyên để hình thành hệ thống
cơ sở vật chất phục vụ cho HĐNGLL
- Quản lý cơ sở vật chất, kỹ thuật phục vụ cho HĐNGLL đã có để phục
vụ tốt cho hoạt động này
Để HĐNGLL đạt kết quả cao thì việc tăng cường cơ sở vật chất kỹthuật, nguồn lực tài chính là việc làm cần thiết và quan trọng góp phần nângcao chất lượng giáo dục toàn diện nói chung và HĐNGLL nói riêng
1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường nghề Quân đội
1.4.3.1 Yếu tố khách quan:
Hiện nay, một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên, học viên, cha mẹ họcviên và các đoàn thể khác ngoài nhà trường vẫn còn chưa hiểu rõ về vai trò,mục tiêu, tác dụng của HĐNGLL trong việc giáo dục toàn diện học sinh nênảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý của Hiệu trưởng Vì vậy, trongquá trình quản lý, Hiệu trưởng cần giúp các lực lượng này hiểu rõ tầm quantrọng của HĐNGLL đối với việc phát triển nhân cách học viên
Trang 36Trong nhà trường, giáo viên là lực lượng chính trong tuyên truyền,quản lý và hướng dẫn học viên thực hiện nội dung HĐNGLL Nhưng thực tế,
đa phần giáo viên ở trường nghề chỉ tập trung nhiều cho các môn học mà họđảm nhiệm Vì vậy, Hiệu trưởng phải có biện pháp giúp giáo viên nhận thứcđầy đủ về vai trò của HĐNGLL Vì khi họ có nhận thức đúng đắn về hoạtđộng này thì họ với say mê và tạo hứng thú cho học viên
Quản lý giáo dục ngoài nhà trường có thể kể đến gia đình và xã hội.Thực tế cho thấy, môi trường gia đình và xã hội có tác động ( tiêu cực hoặctích cực ) đến quá trình hình thành nhân cách học viên Vì vậy, việc phối kếthợp khăng khít giữa nhà trường – gia đình - xã hội là việc làm mà người Hiệutrưởng phải đảm nhận trong công tác quản lý Thực tế cho thấy, những trườngđóng quân trên những địa phương có điều kiện kinh tế, văn hóa phát triển,giao thông thuận lợi, các công trình phúc lợi đầy đủ …học sinh có điều kiệnphát triển tốt hơn, kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp phát triển hơn vàHĐNGLL được thực hiện thuận lợi hơn, và ngược lại Nhưng dù ở điều kiệnnào, vì sự phát triển của thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước, ngườiHiệu trưởng phải tìm ra cách làm phù hợp nhất, thực hiện HĐNGLL tốt nhấttrong điều kiện có thể
Cơ sở vật chất, trang thiết bị và tài chính cũng có ảnh hưởng nhiều đếnHĐNGLL:
- Sách: Sách về HĐNGLL và tài liệu bồi dưỡng giáo viên là cẩm nangquan trọng và bổ ích đối với Ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, cán bộĐoàn, cán bộ quản sinh… là ngườiquản lý, Hiệu trưởng cần bổ sung các loạisách về HĐNGLL để hoạt động này đạt hiệu quả
- Trang thiết bị: Điều kiện cơ sở vật chất đầy đủ sẽ góp phần không nhỏvào sự thành công của HĐNGLL Thiết bị tối thiểu cho HĐNGLL cần cógồm: Đài, đầu video, micro, đàn, sân bóng chuyền, sân cầu lông…
Trang 37HĐNGLL là một trong những con đường thực hiện giáo dục toàn diệnđáp ứng với mục tiêu đổi mới giáo dục, đồng thời hoạt động này cũng là conđường để gắn lý thuyết với thực hành.
* Yếu tố chủ quan:
Năng lực tổ chức HĐNGLL của Hiệu trưởng trường trung cấp nghề:Trong trường trung cấp nghề, năng lực tổ chức, chỉ đạo hoạt động của Hiệutrưởng nói chung và năng lực tổ chức chỉ đạo HĐNGLL nói riêng có ý nghĩaquyết định đến sự thành công của HĐNGLL Nhận thức được vai trò này,Hiệu trưởng trong quá trình quản lý phải thường xuyên tự bồi dưỡng, tự nângcao kiến thức cho mình và cho đội ngũ trong nhà trường
Hiệu trưởng phải có năng lực, uy tín về chuyên môn, là người nắm rõmục tiêu và các nguyên tắc giáo dục, có năng lực tổ chức các hoạt động giáodục trong nhà trường
Với đặc trưng HĐNGLL là các giờ học lồng ghép, tích hợp nên đòi hỏingười thực hiện ngoài việc thực hiện đúng chương trình còn phải biết vậndụng linh hoạt kiến thức nhiều môn học tạo cho tiết học lôi cuốn
Tính tích cực và chủ động của học viên có tác động rất lớn tới việc thựchiện HĐNGLL Học viên vừa là đối tượng vừa là chủ thể của hoạt động nàynên tính tích cực của các em ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả của hoạt độngnày Do vậy, cần giúp học viên nhận thức rõ mục tiêu của HĐNGLL là pháttriển toàn diện con người, từ đó các em phát triển được kiến thức, kỹ năng,thái độ và hoàn thiện nhân cách của mình
Trang 38Kết luận chương 1
Nhìn lại toàn bộ chương 1, chúng ta đã làm rõ được những khái niệm
cơ bản nhất, cần thiết cho việc tìm hiểu và phân tích các vấn đề đặt ra trong
đề tài, có thể khẳng định:
- HĐNGLL là hoạt động giáo dục được tổ chức ngoài giờ các môn họctrên lớp, là sự tiếp nối, hỗ trợ đồng thời với hoạt động dạy học trên lớp, là conđường gắn lý thuyết với thực hành, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức vàhành động của học viên
- HĐNGLL có ý nghĩa rất lớn, đó là dịp để học viên có cơ hội tham giahoạt động thực tiễn, thâm nhập vào cuộc sống để có thêm hiểu biết, thêm kinhnghiệm, làm giàu thêm vốn sống và rèn luyện nhân cách cho bản thân
- Quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởng bao gồm: Quản lý hoạt động tựhọc; quản lý hoạt động văn hóa – văn nghệ, thể dục thể thao; quản lý hoạtđộng tăng gia sản xuất; quản lý hoạt động hướng nghiệp; quản lý hoạt độngxây dựng tình đoàn kết quân dân; Quản lý các hoạt động bồi dưỡng chính trị,
xã hội và các hoạt động đoàn thể; Quản lý tài chính và cơ sở vật chất phục vụcho HĐNGLL
Quản lý HĐNGLL của Hiệu trưởng trường trung cấp nghề chịu sự chiphối của yếu tố chủ quan, yếu tố khách quan Việc quản lý tốt HĐNGLL củaHiệu trưởng sẽ có tác dụng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho họcviên
Qua tìm hiểu, chúng ta thấy rằng các đề tài về HĐNGLL đã được thựchiện nhiều, còn nghiên cứu về quản lý HĐNGLL trong trường nghề quân độivẫn còn hạn chế và chưa có đề tài đi sâu vào thực trạng để tìm ra các giảipháp nâng cao chất lượng quản HĐNGLL Các công trình nghiên cứu vềHĐNGLL tập trung nhiều vào bậc Tiểu học, THPT, nghiên cứu cho trường
nghề đặc biệt là trường nghề quân đội còn ít Vì thế, sự lựa chọ đế tài “quản
lý hoạt động ngoài giờ lên lớp của Hiệu trưởng trường Trung cấp nghề số 12/Bộ quốc phòng” là phù hợp và cần thiết kết quả nghiên cứu sẽ phục vụ
trực tiếp cho quản lý của Hiệu trưởng trường Trung cấp nghề số 12, từ đónâng cao chất lượng cho hoạt động này của nhà trường
Trang 39CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGOÀI GIỜ LÊN LỚP CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG CẤP NGHỀ SỐ 12/BQP
2.1 Tổ chức nghiên cứu thực trạng
2.1.1 Tổng quan về trường trung cấp nghề số 12/BQP
Trường Trung cấp nghề số 12/Bộ Quốc phòng tiền thân là Trung tâmxúc tiến việc làm Quân đoàn 2 được thành lập ngày 22/10/1994 tại thị trấnVôi, huyện Lạng Giang, tỉnh Bắc Giang
Trải qua hơn 21 năm xây dựng và trưởng thành, Trường Trung cấpnghề số 12/Bộ quốc phòng luôn được sự quan tâm lãnh đạo của Thủ trưởng
Bộ Quốc phòng, Đảng uỷ - Bộ Tư lệnh Quân đoàn 2 Lớp lớp cán bộ, giáoviên, học viên Nhà trường đã chủ động khắc phục vượt qua mọi khó khăn,
xây đắp nên truyền thống “Đoàn kết, chủ động, dạy tốt, học tốt” đóng góp
tích cực trong công tác đào tạo nghề, giới thiệu việc làm cho quân nhân xuấtngũ và các đối tượng trên địa bàn tỉnh Bắc Giang cũng như cả nước
Với chức năng, nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nghề cho Bộ đội xuấtngũ và các đối tượng có nhu cầu học nghề, Nhà trường đã chú trọng bồidưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, giáo viên Đây là nhân tố quan trọng nhằmkhông ngừng nâng cao chất lượng đào tạo nghề, xây dựng nhà trường vữngmạnh toàn diện
Nhà trường đào tạo được 2 cấp trình độ là Trung cấp và Sơ cấp nghề với trên 10 chuyên ngành khác nhau:
Đào tạo hệ trung cấp gồm 4 nghề: Công nghệ ô tô, Hàn, Điện Côngnghiệp, Kỹ thuật Máy lạnh & điều hoà không khí;
Đào tạo hệ sơ cấp gồm các nghề: Lái xe ô tô hạng B2 C và nâng hạng E; Hàncông nghệ cao, May công nghiệp, Sửa chữa xe máy - máy nổ, sửa chữa Động
cơ điện & Thiết bị gia dụng
Trang 40* Liên kết đào tạo: Tổ chức liên kết đào tạo với trường Đại học kỹ thuật
Y tế Hải Dương và Trường Cao đẳng Dược Trung ương đào tạo hệ: Trung cấp Điều dưỡng, Dược sĩ trung cấp và Dược sĩ cao đẳng
* Dạy nghề thường xuyên: Lái xe mô tô hạng A1;
Đây là những ngành nghề cơ bản đáp ứng kịp thời nhu cầu cấp thiết của lực lượng lao động xã hội trên địa bàn
* Quá trình đào tạo Nhà trường luôn chấp hành các quy định trongLuật Dạy nghề, hướng dẫn của cơ quan cấp trên về công tác đào tạo nghề với
phương châm đào tạo “Cơ bản- Hệ thống-Thống nhất- Chuyên sâu”; Kết hợp
tốt giữa lý thuyết với thực hành, lấy thực hành nghề là chính
Đảng uỷ BGH nhà trường thường xuyên quan tâm giáo dục, quán triệtđường lối chủ trương chính sách của đảng, đẩy mạnh và triển khai thực hiện
“cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, tăng
cường công tác giáo dục pháp luật nhà nước, xây dựng bản lĩnh chính trị, lậptrường tư tưởng cho đội ngũ cán bộ Đảng viên, học sinh
Ngoài nhiệm vụ trọng tâm là đào tạo nghề cho Bộ đội xuất ngũ và cácđối tượng chính sách xã hội Nhà trường còn thực hiện các nhiệm vụ khác màđảng uỷ Quân đoàn và Bộ Quốc phòng giao cho như: đào tạo lái xe, nânghạng lái xe hạng E quân sự
* Cơ cấu tổ chức: Nhà trường có 11 đơn vị trực thuộc Ban giám hiệu,với tổng số 125 cán bộ, giáo viên, công nhân viên Mô hình tổ chức bao gồm:Đảng ủy-Ban giám hiệu; các phòng, ban, khoa và các tổ chức Đảng, Đoàn,Hội đồng quân nhân Các đơn vị hành chính, các tổ chức đoàn thể được đặtdưới sự lãnh đạo thống nhất, trực tiếp và toàn diện của Đảng ủy và Ban giámhiệu Các tổ chức, đơn vị trong nhà trường thực hiện chức năng, nhiệm vụ củamình thông qua hệ thống thông tin đa chiều giúp cho Đảng ủy, Ban giám hiệuthực hiện tốt công tác quản lý cao nhất của mình trong Nhà trường
2.1.2 Mục đích nghiên cứu thực trạng: