Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, dân tộc anh hùng của ta đã chịu biết bao đau thương của các thế lực xâm lược, nhân dân ta chịu hết áp bức này đến áp bức khác. Thế nhưng tinh thần con người Việt Nam không bao giờ bị vùi lấp mà ngày càng mạnh mẽ hơn, người Việt Nam yêu đất nước hơn, yêu dân tộc hơn, yêu mảnh đất đầy văn hoá mà cha ông ta gầy dựng giữ gìn. Dân tộc ấy đã sinh ra một người con ưu túNguyễn Ái Quốc, sau bao nhiêu năm tìm đường cứu nước, Người đã tìm ra được ngọn đuốc soi sáng cho con đường giải phóng dân tộc. Con đường lấy chủ nghĩa MácLênin làm nền tảng nhưng được người vận dụng sáng tạo, phù hợp riêng với tình cảnh đất nước ta. Sự ra đời của Đảng Cộng Sản Việt Nam như một mốc son rạng ngời của lịch sử, là bước khởi đầu trong công cuộc đánh đuổi xâm lược của đế quốc. Xuyên suốt con đường đấu tranh giành độc lập, Đảng ta đã đề ra những chủ trương, những văn kiện mang tính chiến lượt và quyết định đến vận mệnh cả đất nước. Ở bài tiểu luận này, trên cơ sở nghiên cứu những văn kiện của Đảng trong những năm 19301945 giúp chúng em nắm vững và hiểu rõ được quá trình Đảng từng bước khắc phục và hoàn chỉnh đường lối Cách mạng giải phóng dân tộc.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP.HCM TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA TP HCM
Bộ môn lý luận chính trị
TIỂU LUẬN
ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Giảng viên hướng dẫn: TS.Đào Thị Bích Hồng
ĐỀ TÀI: “Trên cơ sở nguyên cứu những văn kiện của Đảng trong những năm 1930-1945, hãy phân tích và làm rõ quá trình Đảng từng bước khắc phục hạn chế và hoàn chỉnh đường lối cách mạng giải phóng dân tộc.”
Sinh viên thực hiện (Nhóm 5):
1 Điểu Nguyễn Minh Hiền 1611068
2 Phạm Văn Sang 1512801
3 Đặng Phương Quang 1512632
4 Nguyễn Hoàng Hà 1510869
5 Đàm Nhật Hào 1510889
6 Thái Nguyễn Thanh Thảo 1513091
Tp HCM, Ngày 15 tháng 04 năm 2018
Trang 2MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU 3
1 GIAI ĐOẠN 1930-1935 4
1.1 CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN 4
1.1.1 Sơ nét về bối cảnh hình thành 4
1.1.2 Nội dung của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng Sản Việt Nam 4
1.2 LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ THÁNG 10-1930 5
1.2.1 Sơ lược về hình thành 5
1.2.2 Nội dung của luận cương 6
1.3 ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU LẦN THỨ NHẤT CỦA ĐẢNG(3/1935): 7
1.3.1 Nhiệm vụ cách mạng: 7
1.4 TIỂU KẾT 8
2 GIAI ĐOẠN 1936-1939: 11
2.1 CHỦ TRƯƠNG ĐẤU TRANH ĐÒI CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ, DÂN SINH tháng 7/1936: 11
2.1.1 Nhiệm vụ cách mạng: 11
2.1.2 Nhiệm vu cụ thể: 11
2.1.3 Lực lượng cách mạng: 11
2.2 CHUNG QUANH VẤN ĐỀ CHIẾN SÁCH MỚI tháng 10/1936: 12
2.2.1 Nhiệm vụ cách mạng: 12
2.2.2 Lực lượng cách mạng: 12
2.2.3 Phạm vi cách mạng: toàn Đông dương 12
2.3 TIỂU KẾT: 12
3 GIAI ĐOẠN Từ 1939-1945 14
3.1 NGHỊ QUYẾT BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG Tháng 11/1939 14
3.1.1 Nhiệm vụ cách mạng: 14
3.1.2 Lực lượng cách mạng: 14
3.1.3 Phạm vi cách mạng: 14
3.1.4 Ý nghĩa: 15
Trang 33.2.1 Nhiệm vụ cách mạng: 15
3.2.2 Lực lượng cách mạng: 15
3.2.3 Phạm vi cách mạng: 15
3.3 NGHỊ QUYẾT BAN CHấP HÀNH TRUNG ƯƠNG 5/1941 15
3.3.1 Nhiệm vụ cách mạng: 15
3.3.2 Lực lượng cách mạng: 16
3.3.3 Phạm vi cách mạng: 16
3.3.4 Ý nghĩa: 16
3.4 TIỂU KẾT 16
4 TỔNG KẾT: 17
Trang 4LỜI MỞ ĐẦU
Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, dân tộc anh hùng của ta đã chịu biết bao đau thương của các thế lực xâm lược, nhân dân ta chịu hết áp bức này đến áp bức khác Thế nhưng tinh thần con người Việt Nam không bao giờ bị vùi lấp mà ngày càng mạnh mẽ hơn, người Việt Nam yêu đất nước hơn, yêu dân tộc hơn, yêu mảnh đất đầy văn hoá mà cha ông ta gầy dựng giữ gìn
Dân tộc ấy đã sinh ra một người con ưu tú-Nguyễn Ái Quốc, sau bao nhiêu năm tìm đường cứu nước, Người đã tìm ra được ngọn đuốc soi sáng cho con đường giải phóng dân tộc Con đường lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm nền tảng nhưng được người vận dụng sáng tạo, phù hợp riêng với tình cảnh đất nước ta
Sự ra đời của Đảng Cộng Sản Việt Nam như một mốc son rạng ngời của lịch sử, là bước khởi đầu trong công cuộc đánh đuổi xâm lược của đế quốc
Xuyên suốt con đường đấu tranh giành độc lập, Đảng ta đã đề ra những chủ trương, những văn kiện mang tính chiến lượt và quyết định đến vận mệnh cả đất nước Ở bài tiểu luận này, trên cơ sở nghiên cứu những văn kiện của Đảng trong những năm 1930-1945 giúp chúng
em nắm vững và hiểu rõ được quá trình Đảng từng bước khắc phục và hoàn chỉnh đường lối Cách mạng giải phóng dân tộc
Bên cạnh đó, nhóm em gởi lời cảm ơn chân thành đến cô TS Đào Thị Bích Hồng đã giao cho nhóm bài tiểu luận và nhờ những giờ lên lớp của Cô chúng em mới có thể hiểu rõ nội dung của đề tài nói riêng cũng như nội dung của cả môn học này
Trang 51 GIAI ĐOẠN 1930-1935
1.1 CƯƠNG LĨNH CHÍNH TRỊ ĐẦU TIÊN
1.1.1 Sơ lược về bối cảnh hình thành
Trong những năm 1928-1930 các phong trào đấu tranh diễn ra sôi nổi, tiêu biểu là các phong trào đấu tranh của hội Việt Nam Cách Mạng Thanh Niên phát triển rầm rộ, và các tổ chức cộng sản khác như ở Bắc Kì: Đông Dương Cộng Sản Đảng (6/1929), ở Trung và Nam Kỳ:
An Nam Cộng Sản Đảng (8/1929), ngoài ra còn có Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn (9/1929) Trước tình hình trên, các tổ chức Đảng đã nhận thức được việc hình thành nên một Đảng Cộng Sản thống nhất là cần thiết và cấp bách Song song đó là yêu cầu khắc phục tình trạng chia rẽ giữa các tổ chức cộng sản của Quốc tế Cộng Sản
Biết được tin tức về sự chia rẽ các tổ chức Đảng, Nguyễn Ái Quốc rời Xiêm đến Trung Quốc, chủ trì hội nghị hợp nhất tại Hương Cảng, họp từ ngày 6-1-1930 đến ngày 7-2-1930 Với
sự tham dự của 1 đại biểu quốc tế cộng Sản, 2 đại biểu của Dông Dương Cộng sản Đảng, 2 đại biểu của An Nam Cộng sản Đảng, đại biểu của Đông Dương Cộng sản Liên Đoàn không đến kịp nên xin gia nhập Đảng Cộng Sản Việt Nam sau (ngày 24-2-1930)
Do địa vị pháp lý không được công nhận và phải hoạt động bí mật, nên cương lĩnh đầu tiên được soạn ở mức vắn tắt để cho đảng viên dễ nhớ Cương lĩnh đầu tiên hay còn gọi Cương lĩnh năm 1930 bao gồm các tài liệu: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình tóm tắt đều do Nguyễn Ái Quốc soạn thảo
Hội nghị đã quy tụ được các tổ chức Đảng Cộng Sản thành một, theo các đường lối chính trị, tư tưởng và tổ chức hành động hướng tới mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội thông qua cương lĩnh chính trị đầu tiên với những nội dung chuẩn xác
1.1.2 Nội dung của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng Cộng Sản Việt Nam
Phương hướng chiến lược :
Phương hướng chiến lượt của cách mạng Việt Nam là “Tư sản dân quyền cách mạng và thổ địa cách mạng để đi tới xã hội cộng sản.”
Về nhiệm vụ của cách mạng tư sản dân quyền và thổ địa cách mạng
Về chính trị:
Trang 6Đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp và bọn phong kiến, làm cho nước Việt Nam hoàn toàn độc lập, lập chính phủ công nông binh, tổ chức quân đội công nông
Về kinh tế:
Thủ tiêu hết các thứ quốc trái, tịch thu toàn bộ sản nghiệp lớn (như công nghiệp, vận tải, ngân hang, vv ) của tư bản đế quốc chủ nghĩa Pháp để giao cho chính phủ công nông binh quản lí, tịch thu toàn bộ ruộng đất của bọn đế quốc chủ nghĩa làm của công chia cho dân cày nghèo, bỏ sưu thuế cho dân cày nghèo, mở mang công nghiệp và nông nghiệp, thi hành luật ngày làm 8 giờ
Về văn hóa xã hội:
Dân chúng được tự do tổ chức, nam nữ bình quyền, vv, phổ thông giáo dục theo công nông hóa
Về lực lượng của cách mạng Việt Nam:
Đảng chủ trương tập hợp đại bộ phận giai cấp công nhân, nông dân và phải dựa vào hạng dân cày nghèo, lãnh đạo nông dân làm cách mạng ruộng đất
Hết sức liên lạc tiểu tư sản, tri thức, trung nông… lôi kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Đối với phú nông, trung tiểu địa chủ và tư sản mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít hơn mới làm cho họ đứng trung lập Bộ phận nào đã ra mặt phản cách mạng (như Đảng lập hiến,v.v) thì phải đánh đổ
Lãnh đạo cách mạng:
Giai cấp vô sản là lực lượng lãnh đạo cách mạng Việt Nam Đảng là đội tiên phong của giai cấp vô sản, phải thu phục đại bộ phận và làm cho giai cấp mình lãnh đạo được dân chúng, phải rất cẩn thận trong khi liên lạc với các giai cấp không khi nào nhượng bộ một chút lợi ích gì của công nông mà đi vào con đường thỏa hiệp
Về quan hệ cách mạng thế giới:
Cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng thế giới, phải thực hành liên lạc với các dân tộc bị áp bức và giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp
1.2 LUẬN CƯƠNG CHÍNH TRỊ THÁNG 10-1930
1.2.1 Sơ lược về hình thành
Trang 7Trần Phú, một học trò tiêu biểu của Nguyễn Ái Quốc được Quốc tế Cộng sản cử về nước sau thời gian học tập tại Liên Xô, được bổ sung vào Ban chấp hành trung ương Đảng
Ngày 14 đến 30-10-1390, hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng họp lần thứ nhất tại Hương Cảng
Hội nghị thông qua nghị quyết về tình hình và nhiệm vụ cần kíp của Đảng, Điều lệ Đảng
và điều lệ các tổ chức quần chúng Thực hiện chỉ thị của Quốc tế Cộng sản, hội nghị đã quyết định đổi tên Đảng Cộng Sản Việt Nam thành Đảng Cộng Sản Đông Dương, cử Trần Phú là Tổng bí thư
1.2.2 Nội dung của luận cương
Luận cương đã chỉ ra rõ mâu thuẫn giai cấp diễn ra gay gắt giữa một bên là thợ thuyền, dân cày và các phần tử lao khổ với một bên là địa chủ phong kiến và tư bản đế quốc
Về phương hướng chiến lược :
Cách mạng Đông Dương lúc đầu là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”, có tính chất thổ địa và phản đế, tư sản dân quyền cách mạng là thời kì dự bị để làm xã hội cách mạng Sau khi cách mạng tư sản dân quyền thắng lợi sẽ tiếp tục phát triển bỏ qua thời kì tư bản mà đấu tranh thẳng lên con đường xã hội chủ nghĩa
Nhiệm vụ cách mạng tư sản dân quyền:
Đánh đổ phong kiến, tiến hành cách mạng ruộng đất triệt để, đánh đổ đế quốc Pháp, làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập, vấn đề thổ địa là cái cốt Hai nhiệm vụ đánh đổ phong kiến
và đánh đổ đế quốc Pháp có quan hệ khăng khít với nhau
Trong đó, “vấn đề thổ địa là cái cốt của cách mạng tư sản dân quyền”, là cơ sở để Đảng giành quyền lãnh đạo dân cày
Về lực lượng cách mạng:
Công nhân và nông dân là hai động lực chính của cách mạng, trong đó giai cấp công nhân là động lực chính và mạnh, là giai cấp lãnh đạo cách mạng; nông dân là một động lực đông đảo và mạnh của cách mạng
Tư sản thương nghiệp thì đứng về đế quốc chống Cộng sản Tư sản công nghiệp thì đứng về quốc gia cải lương, khi cách mạng phát triển cao thì họ sẽ đứng về đế quốc
Trang 8Trong giai cấp tiểu tư sản: bộ phận thủ công nghiệp thì do dự, thành phần thương gia thì không tán thành cách mạng, trí thức thì có xu hướng quốc gia chỉ hăng hái trong thời kì đầu, chỉ các phần tử lao khổ mới theo cách mạng mà thôi
Từ đây có thể nhận thấy những hạn chế của Luận cương chính trị:
Luận cương đã không nêu ra được mâu thuẩn chủ yếu là mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam và Đế Quốc Pháp, nên đã không đặc nhiệm vụ chống đế quốc lên hàng đầu Trong thực tế mâu thuẩn giữa nông dân, công nhân với địa chủ phong kiến không đến mức nghiêm trọng, mà cái cốt giải phóng dân tộc là đánh đuổi thực dân Pháp
Luận cương đã không đánh giá đúng vai trò của tầng lớp tiểu tư sản, phủ nhận mặt tích cực của tư sản dân tộc và chưa thấy được khả năng phân hoá, lôi kéo bộ phận địa chủ vừa và nhỏ trong cách mạng giải phóng dân tộc Vô tình, một số những bộ phận ủng hộ cách mạng đã không thể góp sức mình vào công cuộc đấu tranh Vì thế Luận cương không đề ra được chiến lượt liên minh dân tộc và giai cấp rộng rãi trong công cuộc đấu tranh chống đế quốc xâm lượt
và công khai
+Về quan hệ giữa cách mạng Việt Nam với cách mạng thế giới:
Cách mạng Đông Dương là một bộ phận của cách mạng vô sản thế giới, do đó giai cấp vô sản Đông Dương phải đoàn kết gắn bó với giai cấp vô sản thế giới, nhất là giai cấp vô sản Pháp, phải liên lạc với phong trào các nước thuộc địa và nữa thuộc địa trên phạm vi toàn quốc
1.3 ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU LẦN THỨ NHẤT CỦA ĐẢNG (3/1935):
Trên cơ sở phong trào cách mạng đã được phục hồi và sự chuẩn bị trước đó, từ ngày 28 đến 31/03/1935 Đại hội đại biểu lần thứ nhất của Đảng đã họp tại một địa điểm ở phố Quan Công, Ma Cao (Trung Quốc) nhằm xác định đường lối cho thời kỳ đấu tranh mới khi Đảng đã phục hồi
1.3.1 Nhiệm vụ cách mạng:
Phát triển và củng cố Đảng: Cần củng cố lực lượng hiện tại, tăng cường phát triển Đảng ở các xí nghiệp, đồn điền, hầm mỏ, đường giao thông quan trọng, kết nạp thêm nông dân và trí thức Phải đưa thêm nhiều đảng viên xuất thân từ thành phần công nhân vào các cơ quan lãnh đạo, bảo đảm tính giai cấp Ban Chấp hành Trung ương Đảng được uỷ quyền đào tạo cán bộ dự
bị mới cho Đảng Để thống nhất về tư tưởng và hành động, các đảng bộ cần tăng cường phê bình và tự phê bình chống tả khuynh và hữu khuynh, giữ vững kỷ luật Đảng
Trang 9Thu phục quần chúng: Đại hội coi thu phục rộng rãi quần chúng là nhiệm vụ trung tâm cơ bản, trước mắt của Đảng Các đảng bộ phải bênh vực quyền lợi thiết thân của quần chúng, quan tâm đến các dân tộc thiểu số, thanh niên, phụ nữ và quần chúng lao động ngoại kiều; phải củng
cố và phát triển các tổ chức quần chúng, lợi dụng các hình thức công khai và nửa công khai để xây dựng và phát triển các tổ chức quần chúng lãnh đạo quần chúng đấu tranh Lôi kéo các phần tử đi sai đường:”vô luận là quần chúng ở dưới quyền lãnh đạo của các chính đảng và cácđoàn thể phản động, quốc gia cải lương, hay cách mạng tiểu tư sản, Đảng phải dùng đủ phương pháp mà kéo các đám quần chúng đi sai đường ấy sang phe cộng sản, nhất là phải chú trọng kéo quần chúng ra khỏi ảnh hưởng của tụi quốc gia cải lương, và nếu ảnh hưởng quốc gia cải lương còn mạnh thì cách mạng Đông Dương khó thành công
Chống chiến tranh đế quốc, ủng hộ Liên Xô, Trung Quốc: “Cần phổ biến những sự thắng lợi vĩ đại của sự kiến thiết xã hội chủ nghĩa Xô viết Liên bang, cần làm cho quần chúng hiểu rằng Xô viết Liên bang là Tổ quốc của vô sản và dân tộc bị áp bức toàn thế giới, là thành luỹ cách mạng thế giới, nếu như đế quốc phá tan được Xô viết Liên bang thì cách mạng vận động thế giới sẽ chậm trễ chưa biết mấy chục năm nữa”
“Đảng Đại hội quyết định rằng nhiệm vụ chống đế quốc chiến tranh là nhiệm vụ toàn Đảng
và các đoàn thể cách mạng; Đảng Đại hội không chủ trương lập ra những hội chống đế quốc chiến tranh, nhưng Đảng Đại hội quyết định lập ra các ban uỷ viên chống đế quốc chiến tranh (dưới quyền chỉ đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương) bao hàm những đại biểu đảng phái, đoàn thể và phần tử cá nhân có tánh chất chống đế quốc chiến tranh.”
Lực lượng cách mạng:
Vận động công nhân, nông dân, binh lính, phụ nữ, các dân tộc thiểu số, thanh niên
Phạm vi cách mạng:
Toàn Đông Dương đồng thời liên lạc chặt chẽ với quốc tế cộng sản để đưa ra các chiến lược, sách lược đường lối phù hợp với tình hình thế giới và trong nước
1.4 TIỂU KẾT
Từ những phân tích trên, ta thấy được:
Từ đầu những năm 1930, trong suốt thời gian hình thành và phát triển, Đảng Cộng Sản Việt Nam đã định ra những cương lĩnh, chủ trương bên cạnh đó là những đường lối và hành động đúng đắn, chuẩn mực của con đường đấu tranh giải phóng dân tộc, song vẫn còn một số hạn chế.
Trang 10Nguyễn Ái Quốc-chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ vận dụng sáng tạo mà còn bổ sung, phát triển học thuyết Mác-lênin về Đảng cộng sản Người là sự hiện thân tiêu biểu sáng ngời cho sự kết hợp giai tốc và dân tộc, dân tộc và quốc tế, độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội Ngay khi
ra đời, bản luận cương chính trị do người đề ra đã xác định đúng con đường giải phóng dân tộc theo hướng vô sản, đây là cơ sở để Đảng Cộng Sản nắm được ngọn cờ lãnh đạo phong trào cách mạng Việt Nam Bản luận cương đã giải quyết được cuộc khủng hoảng về đường lối cách mạng, về giai cấp lãnh đạo cách mạng mà đây chính là mối thắt chủ chốt đi đến con đường thoát khỏi ách áp bức nô lệ Bản luận cương đã mở ra con đường và phương hướng phát triển mới cho đất nước Nhìn lại lịch sử, thực tiễn quá trình vận động cách mạng 86 năm của dân tộc đã chứng minh tính khoa học, tính cách mạng, tính đúng đắn và tiến bộ của Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng.
Cương lĩnh chính trị đã khẳng định lại nhiều vấn đề mà Luận cương đã nêu ra Nguyên nhân của những mặt khác nhau là do Luận cương chính trị chưa tìm ra và nắm vững các đặc điểm của xã hội thuộc địa nữa phong kiến Việt Nam, do nhận thức giáo điều máy móc về vấn
đề dân tộc và giai cấp trong cách mạng ở thuộc địa, và lại chịu khuynh hướng “tả khuynh” của quốc tế cộng sản và một số Đảng Cộng Sản khác Tuy nhiên, những hạn hạn chế này không thể tránh khỏi do Trần Phú-học trò tiêu biểu của chủ tịch Hồ Chí Minh, nhưng trong quá trình học tập và làm việc tại Quốc tế cộng sản, không thể tránh khỏi việc chịu ảnh hưởng của tư tưởng quốc tế cộng sản Thêm vào đó là tuổi của Trần Phú lúc bấy giờ còn nhỏ, nên chưa có nhiều những trải nghiệm cũng như những đánh giá chính xác về hiện tình của đất nước.
Hội nghị ban chấp hành trung ương Đảng 3/1935: Đại hội đánh dấu sự khôi phục và phát triển của tổ chức Đảng Là sự chuẩn bị cho thắng lợi của các phong trào tiếp theo Đại hội đại biểu lần I của Đảng được xem như là mốc đánh dấu bước phát triển quan trọng của Đảng, Đảng đã phục hồi được hệ thống tổ chức từ Trung ương đến địa phương, các Xứ ủy Bắc Kỳ, Trung Kỳ và Nam Kỳ được lập lại, các tổ chức quần chúng của Đảng cũng dần được khôi phục
và phát triển Đại hội chính là mốc đánh dấu sự sống còn của Đảng Cộng Sản Việt Nam vì trước đó tất cả các tổ chức, đảng phái khác như Việt Nam Quang phục hội,Việt Nam quốc dân đảng,… sau khi bị thực dân Pháp đàn áp đều không còn hoạt động hoặc hoạ động rất hạn chế,
cơ sở trong nước bị khủng bố hoàn toàn, chỉ còn các cơ sở hoạt động tại hải ngoại.