Tích cực hoá hoạt động nhận thức của học sinh trong dạy học chương V Cảm ứng điện từ - Vật lý 11 chương trình nâng cao

Soạnt h ảotiếntr×nhgiảngdạym ộtsốb àic ơbảnthuộcchương“Cảmứ ngđiệntừ Lýlu ậnchungvềviệctạot×nhhuốngcãvấnđ ề ,giảiquyếtt×nhhuốngvàc¸ckiếnthứccơbảncủachương:“Cảmứngđiệntừ”... Conđ-ờngnhậnt

Khóaluậntốtnghiệp TrờngđạihọcsphạmHàNội2

Mởđầu

1 Lýdochọnđềtài

Đấtnướctađangtiếnbướctrênc o n đườngcôngnghiệphóa,hiệnđạ ihóa.Việt

N a m đ ãchínhthứclàthànhviêncủatổchứcthươngmạithếgiớiW T O Cơh ộivàtháchthứcđặtralàrấtlớn,đồngnghĩavớimộtvấnđềlớncầngiảiquyếtlà:nhucầuvềnguồnnhânlực,độingũtrithứcnăngđộng,sángt ạocótínhtựchủ ngàycàngcao.HiệnnayĐảngvàNhànướctađặtGiáoDụclênvịtríquốcsáchhàngđầu.NghịquyếtTrungƯơng6khóaIXđãvạchr a : “Tiếpt ụcnângcaochấtlượnggiáod ụctoànd i ện,đ ổ imớivềnội

d u n g , p h ươngphápdạyvàhọc”.Điềuđóđòihỏinhàtrườngphổthôngphảicóchấtlượngđàotạomới

Nềngiáodụccủachúngtacầnđổimớimạnhmẽtriệtđể,sâusắc,toànd i ện,khôngchỉdừnglạiởsựtruyềnthụchohọcsinhmộtcáchthụđộngmộtc h i ềumàcònđ ặ cbiệtquantâmđ ế nviệcbồidưỡngtưduy,pháttriểnn ăngl ựcsángt ạođ ộ clập.Muốnvậy,ngườigiáov i ê n phảic ó sựh i ể u biếtt â m lýhọcsinh,đểtừđóbiếtcáchtổchứchướngdẫnhọcsinhhoạtđộngnhậnthứcc ó hiệuquả

MônVậtLílàm ộtmônh ọctrừutượng,họcsinhk h ó hìnhd u n g dẫnđ ế nkhônghiểubàivàmấtdầnhứngthúvớimônhọc.Ngườigiáoviênvậtlíc ầnbiếtkhơidậyởhọcsinhhứngthú,hăngsaytìmhiểutrithứcmới

Phần“ĐiệnHọcvàĐiệnTừhọc”trongchươngtrìnhlớp11cónhiềuvấnđềđượcứngdụngtrongđờisốngvàkĩthuật,nósẽlàkiếnthứccơbảnđểc á c embướcvàohọccácchươngtrìnhcaohơnởbậcđạihọchoặchọcnghề,n ê n vi ệcnghiêncứutàiliệutìmraphươngphápgiảngdạygiúpcáce mnắmđượcbàilàrấtquantrọng

Từnhữnglýdotrªnnªnemtiếnhànht×mhiểuđềtài:TÝchcựchãahoạtđộn gnhậnthứccủahọcs i n h trongv i ệcdạyh ọcm ộts ốbàit h u ộcc h ươngV:“Cảm ứngđiệntừ”,s¸chgi¸okhoaVËtlÝlớp11chươngtr×nhn©ngcao.

2 MụcđÝchnghiªncứu

Soạnthảotiếntr×nhdạyhọcmộtsốbàicụthểtrongchương“Cảmứngđ iệntừ”(s¸chl ớp11chươngtr×nhn©ngcao)g ã p phầnn © n g caoc h ấtlượngd ạyhọcbộm«nVậtlÝ

3 Nhiệmvụnghiªncứu

Nghiªncứucơsởlýluậncủaviệcnghiªncứut×nhhuốnghọctậphướngd ẫnhọcs i

n h giảiquyếtt×nhhuốngtÝchcựchãahoạtđộngnhậnthứctrongd ạyhọc

Ph©ntÝchnộidungcơbảncủacấutrócchươngtr×nhmộtsốbàicơbảnt h u ộcchương“Cảmứngđiệntừ”vậtlÝlớp11n©ngcao

Soạnt h ảotiếntr×nhgiảngdạym ộtsốb àic ơbảnthuộcchương“Cảmứ ngđiệntừ

Lýlu ậnchungvềviệctạot×nhhuốngcãvấnđ ề ,giảiquyếtt×nhhuốngvàc¸ckiếnthứccơbảncủachương:“Cảmứngđiệntừ”

5 Phươngph¸pnghiªncứu

Nghiªncứutàiliệulýluậndạyhọcđểt×mhiểuquanđiểmdạyhọchiện

Nghiªncứus¸chgi¸okhoavậtlÝlớp11n©ngcao,cụthểchương:“Cảm

ứngđiệntừ”.vàs¸chgi¸oviªn,s¸chthamk h ảo,tàiliệucãl i ª n q ua n , ,đểx¸cđịnhnộidung,m ứcđ ộ y ª u cầucủan ộid u n g kiếnthứcc ơb ảncủachương

Soạnthảotiếntr×nhdạyhọcmộtsốbàicụthểtrongchương“Cảmứngđ iệntừ”(s¸chlớp11chươngtr×nhn©ngcao)

6 GiảthuyÕtkhoahọc

Trongqu¸tr×nhgiảngdạychươngV:“Cảmứngđiệntừ”vậtlýlớp11n ©ng cao,nếugi¸oviªndạyhọctheohướngtÝchcựchãahoạtđộngnhậnthứcc ủahọcsinhth×s ẽg ióphọcsinhtiếpthukiếnthứcnhanhhơn,tiếpthumộtc ¸ c h chủđộngvàs©usắchơn,gãpphầnph¸thuynănglựcs¸ngtạocủahọcsinh

Phần1:cơsởlýluậnchung

Ch-ơng1:cơsởlýluậncủaviệctíchcựchóahoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhtrongdạyhọc

1 Bảnchấthoạtđộngc ủ a sựhọcvàc h ứ c năngcủag i á o v i ê n trongtổ

chứckiểmtrađịnhhớngvàhoạtđộng

1.1 Conđờngnhậnthứcvậtlí

Khoah ọ c Vậtlínghiênc ứ u thếgiớit ự n h i ê n nhằmpháth i ệ n ranhững

đ ặ c tínhv à q u y luậtkháchq u a n c ủ a cács ự vật,h i ệ n tợngtrongtựn h i ê n

Conđ-ờngnhậnthứcvậtlílàconđờngnhậnthứcchânlýkháchquan.Hoạtđộnghọctậpvậtlíởtr-

ờngphổthônglàhoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhnhằmlĩnhhội,táitạochomìnhnhữngtrithứcvậtlícóđặcthùriêng,nótuântheoquyluậtchungcủahoạtđộngnhậnthứcsángt

ạovừaphùhợpvới

đặcđiểmkhoahọcvậylí

V.I.Leninđãchỉrõquyluậtchungnhấtcủahoạtđộngnhậnthứclà:“từt r ự c quansinhđộngđếntduytrừutợngrồitừtduytrừutợngtrởvềthựct i ễ n , đól à conđ -

ờ n g b i ệ n c h ứ n g củanhậnt h ứ c chânlý,c ủ a n h ậ n thứchiệnt h ự c kháchquan.Quyluậtriêng,conđờngsángtạokhoahọcvậtlíđãđợccácnhàvậtlínổitiếngnh-Anhstanh,M.Plank,M.Booclo v à nhiềunhàvậtlín ổ i tiếngkhácđềucónhữnglờiph

átbiểugi ốn gnhauv ề quátrìnhsángt ạ o khoah ọc V.G.Razumopxkiđ ã kháiquáth

ó a nhữnglờiphátbiểuđ ó v à sau:

trìnhbàyquátrìnhsángtạokhoahọcdớidạngchutrìnhnh-Mô hình giả định trừu t ợng Các hệ quả logic

Kếtq u ả của quátrìnhnghiêncứ u, họctập,nhậnt h ứ c vậtl í, ngoàiviệcn ắ m ợccácđịnhluậtcụthểchiphốicáchiệnt-

đ-ời,cònphảilàmch ohọcsinhtintởngvữngchắcrằngmọihiệnt-

ợngcụthểcủatựnhiênđểvậnđộngchúngcảitạotựnhiên,phụcvụlợiíchcủaconng-ợngtrongtựnhiênđềudiễnr a theoquyluậtcủatựnhiêncótínhchấtkháchquan,cóhệthốngchặtchẽmà

độngdạyhọcgồmhaihoạtđộngliênquanvớinhau,tácđộngqualạivớinhaugồmhoạtđộngdạyc ủ a g i á o viênvàhoạtđ ộ n g h ọ c củahọcsinh.H a i hoạt

độngnàyđềucóchungmụcđíchcuốicùnglàlàmchohọcsinhlĩnhhộiđ-ợcnộidunghọc,đồngthờipháttriểnđợcnhâncáchnănglựccủahọcsinh

Trongcáchdạyhọccổtruyềntrớcđây,giáoviênlàngờiquyếtđịnh,

điềukhiểntoànbộcáchoạtđộngcủaquátrìnhdạyhọctừđặtvấnđềmởđầu,g i ả i quyếtvấnđ ề , đánhgiáv à kếtluận,cònh ọ c sinhthụđộngt i ế p t h u kiếnt h ứ c , ghinhớnhắclại,làmtheomẫu

Hiệnn a y , trớcnhữngy ê u cầucủax ã

hộimới,ph-ơngp h á p d ạ y họcn à y

khôngcònphùhợp,thayvàođólàcácph-ơngphápdạyhọclấyhọcsinhl à m trungtâm.Trongđóthầygiáogiữvaitròchủđạo(tổchứcđiềukhiển)vàhọcsinhgiữvaitròtíchcựcchủđộng(tựtổchức,tựđiềukhiển).Dớisựh-

ớngdẫncủagiáoviên,họcsinhsẽtựlựcsuyluậntìmracáim ớ i , đồngthờichohọcsinhpháthuyđợcnănglựctựchủ,tduysángtạo

Chúngt a cóthểđar a p h ơ n g phápdạyh ọ c truyềnthốngv à

ph-ơngp h á p dạyhọctíchcựcnhsau:

5.Tựđánhgiá,tựđiềuchỉnhlàmcơs ở đểthầychođiểmcốđịnh

Vấnđ ề dạyh ọ c v à sựpháttriểnt rí tuệtronglứatuổih ọ c

ncủang-ờikháchọcsinhhiểutoànb ộ côngviệc.Mỗik h i h ọ c sinhđ ã

đạtđ-ợcs ự hiểubiếtt o à n bộ côngviệc,

họsẽphảiv-ợtquavùngpháttriểngầnvàcó th ể độcl ập t h ự c hiệncôngviệcđó.Nhữngvấnđềlýluậnv ề sựpháttriểntrítuệcủahọc

độngcủahọcsinhbằngh o ạ t độngtíchcực,tựlựcm à chiếml ĩ n h k i ế n t h ứ c hìnhthànhkĩnăng,p há t triểnnăngl ự c sángtạ o, bồidỡngtìnhc ả m tháiđộc ủ a mình

ờihọckhôngphảilàtiếpthumộtcáchthụđộngdớidạng

đãđúckếtmộtcáchcôđọngchuyểntrựctiếptừgiáoviên,từsáchvở,tàiliệuv à o bộnãomìnhmàkhôngthôngquahoạtđộngtựlựccủabảnthânmàtáitạochú ng ,chiếmlĩnhchúng

Trongh ọ c tậpVậtl í , nhữngđịnhluậtv ậ t l í , kĩnăngsửdụngcácmáy

đo,k i n h n g h i ệ m tiếnh à n h c á c thínghiệmV ậ t líđềul à nhữngđiềuđãbiết,họcsinhtáitạochúngđểbiếnchúngthànhvốnliếngcủabảnthânmình,chứ

Theolíthuyếtcủahoạtđộnghọc,hoạtđộnghọccócấutrúcgồmnhiềuthànhphần,cóquanhệvàtácđộnglẫnnhau(sơđồ 2):

Mụcđíchcủahoạtđộngdạyl à l à m choh ọ c s i n h lĩnhhộiđ

-ợ c kiếnth ứ c, kĩn ă n g , kinhnghiệmxãhội,đồngthờihìnhthànhv à pháttriểnở họp h

ẩ m chấtvànănglực.Hoạtđộngdạycủagiáoviênlàtổchứchớngdẫntạo

điềukiệnchohọcsinht h ự c hiệnthànhcôngcáchànhđộngcủahọthựchiệnt ố t cáchànhđộnghọctập

độngtíchcựccủahọcsinh,đềxuấtvấnđềvàgiảiquyếtvấnđềđặtra

2.2 Đặcđiểmcủatìnhhuốngcóvấnđề

- Chứađựngvấnđề(mâuthuẫnnhậnthức)màviệcđitìmlờigiảilàđit ì m kiếnthức,kĩnăng,phơngphápmới

- Gâychúýbanđầu,kíchthíchhứngthú,khởiđộngtiếntrìnhnhậnthứcc ủ a họcsinh,họcsinhchấpnhậnmâuthuẫnchủthể

đoạnchínhsau:

ợcr õ r à n g nộidung,yêucầucủavấnđềcầngiảiquyếtvàsơbộthấymìnhcókhảnănggiảiquyếtvấnđề,nếucốgắngsuynghĩvàtíchcựchoạtđộng

2.4 Cáckiểuhớngdẫnhọcsinhgiảiquyếtvấnđề

2.4.1Hớngdẫntìmtòiquyvềkiếnthứccơbản,ph-ơngphápđãbiếtC á c

quyluậtvậtlírấtđơngiản,nh-ngbiểuhiệncủachúngtrongthựctế

lạirấtp h ứ c t ạ p n ê n k h i tiếpx ú c vớiv ấ n đềcầngiảiquyếtkhôngthấyngaym ố i q u a

n hệcủa nó v ớ i nhữngcáiđ ã biết,khôngthểápdụngngaymộtquytắc, mộtquyluậthaymộtcáchlàmđãbiết,màcầntìmtòibằngph-

ờngđiđếntrựcg iá c màhọcsinhphảithựchiệnnhiềulầnđểcókinhnghiệm,khôngaicóthểl à m t h a y đ-

ợc.Tuynhiên,g i á o viêncóthểt ạ o điềuk i ệ n thuậnlợic h o h ọ c ớcnhảyđó,bằngcáchphânchiamộtbớcnhảyvọtlớntrongk h o a h ọ c thànhb-

sinhtậpdợtnhữngb-ớcnhỏn ằ m t r o n g v ù n g pháttriểng ầ n c ủ a h ọ c s i n h S a u

khiđ-

ợcrènluyệnnhiềulần,họcsinhsẽtíchlũyđ-ợckinhnghiệm,cósựnhạycảmpháthiện,đềxuấtđợcgiảiphápmớiđểvợtquakhókhăn.2.4.3 Hớngdẫntìmtòisángtạotổngquát

Giáoviênchỉhớngdẫnhọcsinhtìmtòiph-ơngphápchunggiảiquyếtv ấ n đề,cònkếhoạchchitiếtvàthựchiệnkếhoạchđóhọcsinhtựlàm.Kiểuh-

ớngdẫnnàykhôngchỉđòihỏihọcsinhcótínhtựgiáccaomàphảicóvốnk i ế n thức,k ĩ

n ă n g , kĩx ả o vữngvàngv à c ó mộtsốkinhnghiệmhoạtđộngs á n g tạokhác.Nóicáchkhác,kiểuh-

ớngdẫnnàythựchiệnchohọcsinhkháv à g i ỏ i Trongđ i ề u k i ệ n khôngtáchđ

-ợ c họcs i n h khágiỏir a mộtlớpriêngg i á o viênvẫncóthểk ế t h -ợ p

kiểuh-ớngd ẫ n nàyvớik i ể u hkiểuh-ớngd ẫ n t ì m tòi

3.3.2 Thí nghiệmthựctập

- Làthín g h i ệ m doh ọ c s i n h tựt i ế n h à n h trênl ớ p (trongphòngthínghiệm),ngoàilớp,ngoàinhàtrờng,ởnhàvớicácmứcđộtựlựckhácnhau

*Cóthểchiathínghiệmthựctậpthànhloại:

- Thínghiệmtrựcdiện:cóthểtổchứcdớihìnhthứcthínghiệmđồng

loạt

- Thínghiệmthựchành:l à thínghiệmdohọcs i n h th ực hànhtrênlớp(trongphòngthínghiệm)màsựtựlựclàmviệccaohơnsovớithínghiệmtrựcd i ệ n

- Thínghiệmvàquansátvậtlíởnhà:làmộtloạibàilàmmàgiáoviêng i a o chohọcsinhhoặcnhómhọcsinhthựchiệnởnhà

Ch-ơng2:thựctrạngcủaviệctổchứchoạtđộngnhậnthứctrongdạyhọcvậtlíhiệnnayvàviệctăng

- Khảnăngtduynhìnchungđốivớicácemcònhạnchếchapháthuy

đợc

ĐốivớitduyvềVậtlí:khảnăngtduykháiniệm,tduylýluậntrừut

ợ n g cóhìnhthànhnhngviệcr è n luyệnc h c cóđ i ề u k i ệ n nhiều,suy nghĩc h

-a sâusắc,kémkháiquát

- Kĩnănglậpluận,suyluậncủahọcsinhmớidừngởmứcđộđơngiản,c h a ợcrènluyệnnhiềuởnhữngsuyluậnphứctạptrừut-

thức,thóiquen,vàphơngpháphọctậpkháctr-ơngtrìnhvậtlílàcoitrọngthínghiệm,cốgắngđể30%tiếthọcvậtl ý c ó l à m thínghiệm.Ngoàira,cáctiếthọclýthuyếtđ ợ c củngcốb ằ n g cáchrabàitập,sốl-

2.1 Cácbiệnp h á p c ơ bảnđ ể tăngc ờ n g hoạtđộngnhậnt h ứ c củah ọ c s i n h

*Đ ả m bảo c h o h ọ c s i n h cóđiềuki ện t â m lýthuậnl ợ i đ ể tựh o ạ t độngnhậnthức

- Xâydựngtìnhhuốngcóvấnđề

- Tạomôitrờngsphạmthuậnlợi

* Tạođiềuk i ệ n c h o h ọ c sinhcót h ể g i ả i quyếtthànhcôngnhiệmvụ

đợcgiao

- Lựatrọnlogicnộidungbàihọcthíchhợp

- Rènluyệnchohọcsinhkĩnăngthựchiệncácthaotáccơbản,mộtsốhoạtđộngnhậnthứcphổbiến

Phần2:tíchcựchóahoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhlớp11trongquátrìnhdạyhọcmộtsốbài

1.1 Cáckiếnt h ứ c c ơ bảnvềhiệntợngcảmứ n g điệntừvàs u ấ t đ i ệ n

độngcảmứng

* Kháiniệmtừthông:

+Địnhnghĩa: g i ả sửcómộtm ặ t phẳngd i ệ n t í c h S đợcđ ặ t trongtừt r ờ n g đều

, làvectơpháptuyếncủaS.Chiềuncóthểchọntùyý.Góchợpbởi và kíh i ệ u l à Tađ ặ t =B S cos Đ ạ i lợng đ-

ợcgọilà cảmứngtừthôngquadiệntíchS(haytừthôngquadiệntíchS)

+ýnghĩa:từthôngđặctrngchosốđờngsứctừxuyênquamộtdiệnt ích nàođó.+Đơnvị:Wb(vêbe)

*Hiệntợngcảmứngđiệntừ

+Dòngđiệnxuấthiệnkhicósựbiếnđổitừthôngquamạchkíngọilàdòngđiệncảmứng

+K h i cósựb i ế n đ ổ i t ừ thôngquam ặ t giớih ạ n bởimộtmạchk í n t h ì trongmạchxuấthiệnsuấtđiệnđộngcảmứng

Suấtđiệnđộngsinhr a dòngđiệncảmứnggọil à s u ấ t điệnđ ộ n g cảm

điệnđộngcảmứng

- Chiều:xácđịnhbằngquytắcbàntayphải

Nộidung:Đ ặ t bànt a y phảihứngcácđờngs ứ c từ,ngóncáichoãir a 9 0 ớngtheochiềuchuyểnđộngcủađoạndây,khiđóđoạndâyđóngvaitròl à môtnguồnđiện,chiềutừcổtayđếnbốnngóntaychỉchiềutừcựcâmsangc ự c dơngcủanguồnđiện

* Hệsốtựcảm:

Côngthứccủahệsốtựcảm:

L=4 10-7.n2.VTronghệSI:đơnvịcủaSIlàHenri(H)

* Suấtđiệnđộngtựcảm:

Suấtđiệnđộngđợcsinhradohiệntợngtựcảmgọilàsuấtđiệnđộngt ự cảm.Côngthứcxácđịnhsuấtđiệnđộngtựcảm:

1 Mụctiêu:

ợngcảmứngđiệntừ.Suấtđiệnđộngcảmứng(tiết1)

Hoạtdộngdạycủagiá

oviên

Hoạtđộnghọccủah ọ csinh

Từtrờngkhôngsinhradòngđiện

+K i m đ i ệ n k ế lệchkhỏivịt r í 0 códòngđiệntrongmạch

Họcsinhthảoluậndựđ o á n l à dos ự chuyểnđộngcủan a m ch

âm-K h i namc h â m

1 Thínghiệm

a Thínghiệm1

- Dụngcụ:namchâmthẳng,ố n gdây,điệnkế

- Bốt r í thínghiệm:nhhìnhvẽ.-Tiếnhành:

đ-u aốngdâythay

đổi

-Quansáthiệnt ợ n g Kimđiệnkếlệchkhỏiv

ịt r í 0 códòngđiệntrongvòngdây

Điệntrở thayđổidòng điện

chạytrongốngdâybiến

từtr-âyhayquav ò n g dâybiếnđổi)

Khiđ ó n g hoặcn g ắ t

ờngtrongốngdâybiến

ờngsứctừquavòngdâ

đ-ybiếnđổi

Khiđóng(ngắt)mạchdòngđiệnsẽtăngđ ế ngiátrịI ổ n

địnht ừ trờngtrongốngdâykhôngb i

đạisốđ-c h S v à đạisốđ-cos.

Với =(, )

=B.S.Cos

ờngs ứ c từxuyênquadiệnt

=0khôngcóđ-í c h S

- =B.S

=B.Thìtừthôngq u a diệntíchSđ ặ c trngchosốđờngs ứ c từquadiệntíchS đặtvuônggócvớiđờngsứctừ.

Từthôngquadiệnt í c h

S b ằ n g ờngsứctừquadiệntíchStrongtrờngh ợ p S

sốđ-đặt vuông góc với

đờngsứctừ

b.ýnghĩacủatừthông.T ừthông diễn tả số

đờngs ứ c từxuyênq u amộtdiệntíchnàođó.c,

Đơnvịtừthông

cos

1,S=1m2,B=1T , thì =1Wb

1Wb=1T.1m2

Hoạtđộng3:củngcốbàihọc

3 Tiếntrìnhgiảngdạy.

Hoạtđộng1:Kiểmtrakiếnthứccũ,chuẩnbịđiềukiệnvàobàimới.C â u hỏi:Điềukiệnđểtừtrờngsinhradòngđiệnlàgì?Đạilợngnào

gq u a mạch

điệnkíngọilàdòngđiệncả mứng

b.Suấtđiệnđộngcảmứng

Khiốngd â y t i ế n r a

x a namchâmcùngchiềuvới(n găncảnnamchâmra xaốngdây)

từtr-c ĐịnhluậtLenxơ

Nộidung:Dòngđiệncảmứngcóchiềusaochotừtr-

-ờngdonósinhr a cót á c d ụ n g ch

ố ng lạinguyênnhânđãsinhr a nó

Sốlợngđ-q u a ố n g dâytăng

Chiềud ò n g đ i ệ n trongốngdâykhông

đổi

Từt r ờ n g t ă n g

ợcvớ i từtr-ờngcủan amchâmở thí

lúcnàyng-nghiệmnêncũngcóchiềungợclạiv ớ i

t r o n g thínghiệm

Chiềud ò n g đ i ệ n trongốngdâycóch i ề ungợclại

-Nộidung:Đ ộ lớnc ủ a suất

điện động cảm ứng trong

=-:tõth«ngquadiÖntÝchgiíih ¹ n bëimétvßngd©y

NP

1.Suấtđiệnđộngcảmứngtrongmộtđoạnd â y d ẫ n chuyểnđộngtrongtừtrờng

a.Thínghiệm

- Dụngc ụ : đ i ệ n k ế G , đoạndâydẫnM N , h a i thanhr a y

+MNchuyểnđộnglàmtừ

CácelectrontựdotrongdâydẫnMNchuyểnđộngcùngvậntốcvớiMNvu

ônggócvới,thìchịutác dụn

gc ủ a l ự c Lorenxơd i chuyểnv ề

phíađiểmM

*ĐầuM thừaelectronnênmang

điệntíchâm,đầuNthiếuelectronnênmangđiệntíchdơng

ĐoạnMNt ạ o thànhnguồnđiện

Quans á t h i ệ n ợng:k i m điệnk ế G c h ỉvịt rí 0khôngcódòng

t-điệntrongmạch

(, ) =90o

=0khôngs i n h radòngđiệncảmứng

Hoặcc ó c á c h g i ả i

thôngquamạchđiệnkínMNP

Qb i ế n thiênXuấth i ện suấtđiệnđộ ng cả m ứngsinhradòngđiệncảmứng

+ĐoạndâyMNchuyển

mộtnguồnđiện,2thanhrayđóng

độngđóngvaitrònh-v a i t r ò dâyn ố i t ạ o t h à n hmạch điện

+ĐoạnMNchuyểnđộngcắtc á c

ngkhôngnốivới2 thanhray,thìtrong

đờngsứcnh-đoạndâyđóvẫnxuấthiệns u ấ t điệnđộngcảmứng

M0

N

d i chuyểnv ề phíaM,nênkhôngtạoranguồnđiện

Họcsinhlênxácđịnhcựcâm,cựcd-

ơngcủ a MN

2.Quytắcbàntayphải

Nộidung:Đặtb à n tayphảihứn

gc á c ờngsứ c từ,ngónc á i choãira9 0

đ-oớng

h-t h e o ch i ề u chuyểnđộng

đoạndây,khiđóđoạndâydẫnđóngvait r ò nh-

mộtnguồnđiện, c h i ề u từcổtayđếnbốnngónta y c h ỉ chiềutừc

Suấtđiệnđộngcảmứngtrongm ạ

ch kín:

cùngphơngvớivuônggócvới Sin( , )=0Sin( , )=90o

=B.S=B.l.v.tThayvào(1)tađợc:

=B.l.v

-Trờnghợp,cùngvuônggócvớiMN,và(, ) =

=B.l.v.sin

Haiđầudâyc ủ a khungnốivớ i

2 vòngbằngđ ồ n g , 2 vòngnàyluôntiếpxúcvới2chổiquét.Haichổiquét

đóngvaitròlà2cựccủam á y ph

átđiệnxoaychiều

- Nguyêntắchoạtđộng:khikhungdâyquay,cáccạnhc ủ a khungchuyểnđ ộ n g cắtc á c đ-ờngsứctừ,trong

ợcmộtvòngthìdòngđ i ệ n cảmứngt r o n g khungđổichiều1lần.Dòng

điệnnàyđợcđ

-a r-an g o à i b ằ n g h -a i vòngt r

ò n b ằ n g

đồngb.Máyphátđiệnmộtchiều

- Cấut ạ o : Mộtkhungdâyquaytrongt ừ trờng,h a i

đầudâynốivới2bánkhuyênb

ằ n g đồng,2bánkhuyênbằngđồngnàyluônt i ế p xúcvớihaichổiquétđể

đadòngđiệnrangoài

- Nguyêntắchoạtđộng:khikhungdâyquay,cáccạnhc ủ a khungchuyểnđ ộ n g cắtc á c đ-ờngsứctừ,trongkhungxuấthiệnsuấtđiện

độngcảmứng.Dòngđiệnn à y

đợc đ arangoàibằnghai bánkhuyêntiếpxúcvớih a i chổiquét

+Khikhôngcótừtr-+Tấmkiml o ạ i chuyển

ờngc ủ a namchâmđiệntrongthờigianngắnr ồ i dừnglại

độngtrongtừtr-ờngcủan am châmđ i ệ nthấyt h ờ i giandaođộngcủatấm kimloạicàng

+Tăngtừtr-1 Dòngđiệnfuco

a Thínghiệm

- Dụngcụ:c o n l ắ c k i mloại,namchâmđiện

ờngc ủ a n a m c h â m +Tăngtừtr-

ờngc ủ a n a m châmđiện.-Nhậnxét

+Tấmkimloạidaođộngtrongtừtrờng,cắtcác

đờngs ứ c từtrongthời