Tích cực hoá hoạt động nhận thức cho học sinh trong dạy học chương VI Chất khí Vật lí 10 nâng cao

-ư1ư-TrờngĐạihọcsphạmHàNội2 -2-phạmhànội2Khoa:vậtlí Trờngđạihọcs-************* Nguyễnthịhạnh Tíchcựchoáhoạtđộngnhậnth ứcchohọcsinhtrongdạyhọcc hơngvi“chấtkhí” vậtlí10nângcao tómtắt Khóal

Kho¸luËntètnghiÖp NguyÔnThÞH¹nh-K29CVËtLÝ

-ư1ư-TrờngĐạihọcsphạmHàNội2

-2-phạmhànội2Khoa:vậtlí

Trờngđạihọcs-*************

Nguyễnthịhạnh

Tíchcựchoáhoạtđộngnhậnth ứcchohọcsinhtrongdạyhọcc

hơngvi“chấtkhí”

vậtlí10nângcao

tómtắt Khóaluậntốtnghiệpđạihọc

Chuyênngành:PhơngphápgiảngdạyVậtlí

Ngờihớngdẫnkhoahọc

Thạcsỹ:nguyễnvănthu

Hànội2007

Nhând ị p hoànthànhkhoáluậnt ố t n gh iệp này,tô ixinc h â n t hà n h cảm

ơnsựủnghộ,giúpđỡnhiệttìnhcủabanchủnhiệmkhoavàcácthầycôgiáotrongtổPhơngphápgiảngdạyVậtlíkhoaVậtlítrờngđạihọcsphạmHàNộ i2

Đặcb i ệ t x i n bàyt ỏ lòngbiếtơnsâus ắ c t ớ i G i ả n g viênchính,ThS.NguyễnVănThuđãtậntìnhhớngdẫn,đónggópnhiềuýkiếnquýbáugiúp

Mởđầu 1

1 Lídochọnđềtài 1

2 Mụcđíchưnghiêncứu 2

3 Đốitợngnghiêncứu 2

4.Nhiệmvụnghiêncứu………

.2 …… 5.Ph-ơngphápnghiêncứu………

36.Giảthuyếtk h o a học………

…… 3

Phần1:cơsởlíluậnchung………

4

… Chơng1:Cơs ở líluậncủaviệctổchứchoạtđộngnhậnthứcchohọcsinh tronghọctậpVậtlíởtrờngTHPT………4

1 BảnchấthoạtđộngcủaviệchọctậpVậtlíởtrờngTHPT……… 4

2 Bảnchấthoạtđộngdạy–Vaitròcủangờithầy……….7

3 CácdạnghoạtđộngnhậnthứcchủyếutronghọctậpVậtlí ởtrờngTHPT……… 10

4 CácdạnghoạtđộnghọcchủyếucủahọcsinhởtrờngTHPT… 11

5 Hoạtđộngsángtạocủahọcsinh……… 11

C h ơ n g 2:Thựctrạngc ủ a việctổchứchoạtđộngnhậnthứctrongdạyhọc Vậtlíhiệnnayvàviệctăngc-ờnghoạtđộngnhậnthứcchohọcsinhtrongdạyhọcVậtlí…………

……… 13

1 Thựctrạngcủaviệctổchứchoạtđộngnhậnthứctrongdạyhọc Vậtlí hiệnnayở mộtsốtrờngTHPTVĩnhPhúc……… 13

2 Tăngc-ờngtổchứchoạtđộngnhậnthứccủahọcsinhtronghọct ậ p làmộtbiệnp hápnângcaochấtlợngdạyhọcđápứng mụctiêumới……… 16

…… 36B à i 3 : xác 46Bài4:PhơngtrìnhClapêrôn-

Phơngtrìnhtrạngtháikhílítởng.ĐịnhluậtGayLuy-Menđêlêép……… 53

Chơng3:Thửnghiệms-phạm……… 581.M ụ c đíchthử.nghiệm……… 582 Đ ố i t- ợngthửnghiệm……… 83 P 5h-

ơngphápthửnghiệm……….584 Kếhoạchthửnghiệm……… 5

95 T ổ chứcquátrìnhdạyhọc………

596 Kếtq u ả thửnghiệm………

…… 59

Kếtluậnchung………

ợ c pháttriểnv ề s ố l ợ n g vàchấtl ợ n g

trêncơsởmặtbằngdântríđ-

ợcnângcao.Đólànhữngng-ờicótrithức,c ó nănglựcđộclậpsángtạo,tựlựctìmtòivàsaymênghiêncứukhoahọc.ĐâychínhlàđơnđặthàngcủaxãhộiđốivớinềngiáodụcViệtNam.Việcnàycần

đợckiếnthứckĩnăngmới;vừanắmđợcph-ơngpháp“làmra”kiếnthức,kĩn ă n g ợcbộclộvàpháthuytiềmn ă n g sángtạo

đó,khôngrậptheonhữngkhuônmẫusẵncó,đ-

Dạytheoph-ơngphápnày,giáoviênkhôngchỉgiảnđơntruyềnkiếnthứcm à

cònlàngờih-ớngdẫnhànhđộng

Xuấtpháttừlídotrêntôinghiêncứuđềtài:“Tíchcựchóahoạtđộngn h ậ n thứcchohọcsinhtrongdạyhọcchơngVI“Chấtkhí”Vậtlí10nângc a o ”

2 Mụcđíchnghiêncứu

Tìmh i ể u cáchìnht h ứ c t ổ c h ứ c hoạtđộngnhậnthứcc ủ a họcsinhtrongd ạ y họcVậtlíquamộtsốbàich-

ơngVI“Chấtkhí”sáchgiáokhoa(SGK)Vậtl í 1 0 nângc a o t r u n g h ọ c p h ổ thông(THPT)n h ằ m nângc a o chấtlợngdạyv à học

3 Đốitợngnghiêncứu

QuátrìnhhoạtđộngnhậnthứccáckiếnthứcVậtlícủahọcsinh

4 Nhiệmvụnghiêncứu

- TìmhiểucơsởlíluậndạyhọctheoquanđiểmhoạtđộngvàcơsởkhoahọccủaviệctổchứchoạtđộngnhậnthứctronghọctậpVậtlícủahọcsinh

ìngc h o häcsinhk Ü n¨ngc¬b ¶ n trongnhËnthøcVËtl Ý , g ã p

phÇnn©ngcaochÊtl-îngd ¹ y v µ h ä c ® ¸ p ø ng y ª u cÇucñachiÕnlîcd¹yhäcmíi

CHẶơNg1 :CơSỡlÝLUậNCũAVIệCTỗCHựCHOỈTườNGNHậNTHựCchoHồCSINHTRONGHồCTậPVậTLÝỡTRẶởNGTHPT

1 BảnchấthoỈtẼờngcũaviệchồctậpVậtlÝỡtrởngthpt1.1 KhÌiniệmvẾcÌcthẾnhphầncũahoỈtẼờng

HoỈtẼờngẼùchiểulẾmờttỗchựccÌcquÌtrỨnhmẾconngởitÌcẼờngv Ế o ùng.NhÍmẼỈtmừcẼÝchthoảm·nẼùcnhucầunhấtẼÞnhvẾkếtquảt h u Ẽ-

Nh-vậy,côngcụtâmlícóchứcnăngtrunggiantronghoạtđộnghọcvàdođócótínhgiántiếptronghoạtđộnghọc

SơđồcấutrúchoạtđộnghọcMặtđốitợngcủahoạtđộng Mặtchủquancủachủthể

“Mỗitrithứckhoahọcmuốncóchấtlợngphảilàsựthíchứngcủang-ờihọcvớinhữngtì nh huốngh ọ c t ậ p thíchđáng,c h í n h q uá trìnht h í c h ứngnà ylàhoạt

độngcủangờih ọ c x â y dựngt r ê n trithứcmớiv ớ i tínhc á c h v à phơngd i ệ n ugiảiquyếttìnhhuốngmới.Đồngthờiđ ó làquátrìnhgópphầnlàmp h á t triểncácnănglựcnhậnthứcthựctiễnvànhâncáchcánhân”

hợpvớiđặcđiểmkhoahọcVậtlí,nhậnthứcVậtlí

Sơđồngắngọnvàr õ ràngnhấtcủa“quátrìnhnhậnt h ứ c ” đ ã

đ-ợcV.I.Lêninnêulên:“Từtrựcquansinhđộngđếntduytrừutợngrồitừtduyt r ừ u ợngvềthựctiễn-đólàconđ-

Môưhìnhưgiảưđịnhưtrừuưtượng Cácưhệưquảưlogic

Nhữngưsựưkiệnưkhởiưđầu Thíưnghiệmưkiểmưtra

Từkháiq u á t hoánhữngsựk i ệ n đ i đếnmôhìnhdiễnrac á c hệquảlít h u y ế t , rồitừhệquảlíthuyếtđến kiểmtrabằngthựcnghiệm.Nếucácsựkiệnt h ự c nghiệmphùhợpvớihệquảdựđoánthìgiảthuyếtthànhchânlíkhoahọc,m ộ t địnhl u ậ t , mộtthuyếtVậ

nhằmđạtđợcmụctiêudạyhọcvàpháttriểntoànd i ệ n

ng-ờihọcvềcácmặt:k i ế n thức,kĩnăngcácgiátrị

Mục ư ợcnhữngkiếnt h ứ c , kĩnăng,kinhn g h i ệ m xãhội,đồngthờihìnhthànhv à pháttriểnở họnhữngphẩmchấtnănglực.H ọ c sinhđ-

đíchcủahoạtđộngdạylàlàmchohọcsinhlĩnhhộiđ-ợct h ự c hiệnmụcđ íc hnà yb ằ n g chínhhoạtđộngcủabảnthânhọ

Nhvậyhoạtđộngdạylàtổchức,h-ớngdẫntạođiềukiệnchohọcsinht h ự c hiệnthànhcônghoạtđộnghọccủahọ

VậytrongdạyhọcVậtlíkhôngchỉlàgiảnggiải,minhhoạchohọcsinhh i ể u ýnghĩanhữngkháiniệm,địnhluậtVậtlí,uốnnắnchohọđúngkĩnăngcủanhànghiêncứuVậtlí,nhồinhétvàođầuhọcsinhnhữngkinhnghiệmxãhộiđã

đợcđúckếthoànchỉnhnquanniệmdạyhọccũ.Theoquanđiểmhiệnđạ i, d ạ y họcV ậ t l í l à tổc h ứ c ,

h-ớngd ẫ n họcs i n h thựchiệnc á c h à n h độngnhậnt hứ c

Vậtlíđểhọtáitạođ-ợckiếnthức,kinhnghiệmxãhộivàbiếnchúngthànhc ủ a mình.Trongquátrìnhđóđồngthờilàmb i ế n đổib ả n thânh ọ c sinh,h ì n h thànhvàpháttriểnnănglựccủahọ

2.2 Địnhhớnghànhđộngnhậnthức

Địnhhớnghànhđộngnhậnthứclàxâydựngmộtchiếnl-ợcdạyhọcđểt ạ o ờngt ự chủchiếmlĩnht r i t h ứ c , đồngthờil à m c h o năngl ự c t r í t u ệ t ừ n g b -

racáctácđộngnhằmđạthiệuquảtronghớngdẫnhọcsinhtrênconđớ c phátt r i ể n Nhngsựtácđộngđ

-ợctạoraphảiđả m bảotrìnhđ ộ nhậnthứccủahọcsinh,phùhợpvớiquyluậtnhậnthức

Sựđịnhhớngh o ạ t độngnhậnt h ứ c củah ọ c sinht r o n g m ộ t tìnhhuống

- Giáoviêngiúph ọ c s i n h k h á i q u á t h o á kinhn g h i ệ m t h ự c h i ệ n cácsuyl u

đợcdiễnđạtsángsủa,dễhiểuvàphùhợpvớitrìnhđộcủahọcsinh.Tronggiờhọcng-ớcnhữngvấnđềphátsinhtrongquátrìnhhọcsinhhoạtđộngnhậnthức,khôngnhấtthiếtphảiđitheoconđờngm à giáoviênđãđịnhtrớc

- Quansáttựnhiênđểbiếtđợcnhữngđặcđiểmbênngoàicủacácsựvậth i ện ợng

t Tácđộngvàotựnhiênđểlàmbộclộnhữngmốiliênhệ,nhữngđặctính,b ản chấtbêntrongcủachúng

- Pháthiệnvấnđềcầngiảiquyết

- Phântíchhiệntợngphứctạpt h à n h nhữngh i ệ n

t-ợngđ ơ n giảnb ị chiphốibởiítnguyênnhân

- Xâydựnggiảthuyết(lờidựđoán)vềnguyênnhânvàmốiquanhệ củah i ệ n ợngquansát

t Xâydựng(gópphầnxâydựng)pht

Xâydựng(gópphầnxâydựng)ph-ơngá n thínghiệmđểk i ể m t r a h ệ quảgiảthuyết

Vớimỗigiáoviênhọcthuyếtnàycóýnghiã:sựpháttriểnnhậnthứcsángt ạ o x ả y ratốtn h ấ t k h i họcsinhphảiđiq u a “Vùngp h á t triểng ầ n ” thôngquav i ệ c l ậ p luận,tranhluậnvớinhauhayvớingờilớntuổi.Banđầuhọcsinhchỉc ó thểhiểuđ-

ợcmộtphầncôngviệcnhngnhờsựhớngdẫn,giảithích,biểu d i ễ n

củang-ờik h á c màh ọc sinhh iể utoànb ộ côngv i ệ c , vàk hi đ ó

họsẽv-ợtqua“Vùngpháttriểngần”,thựchiệnđộclậpcôngviệcđó

đếnm ột chiếnlợcdạyhọcmới“dạyhọcbằngh o ạ t

độngcủahọcsinh”-họcsinhtrởthànhchủthểcủahoạtđộngnhậnthức,bằnghoạtđộngthôngquaviệct í c hcực,tựlựcvàsángtạocủabảnthânmàchiếmlĩnhtrithứctừkhoahọc,pháttriểnnănglựctrítuệvàhìnhthànhnhâncáchcánhân

Quaquátrìnhhọctậpgiảngdạyởtr-ờngTHPTDânLậpChâuPhongvàquađiềutranghiêncứu,traođổichothấyhọcsinhởmộtsốtrờngTHPTtỉnhV ĩ n h Phúccómộtsốđặcđiểmtduynhsau:

đợc

- Khảnăngtduynhìnchungđốivớicácemcònhạnchếchapháthuy

ĐốivớitduyvềVậtlí:khảnăngtduykháiniệm,tduylíluậntrừut

ợ n g cóhìnhthànhn h n g việcrènl u y ệ n c h a cóđ i ề u kiệnn h i ề u , s u y nghĩch asâusắc,kémkháiquát

Kĩnănglậpl u ậ n , suyluậnc ủ a họcsinhmớidừngở mứcđộđ ơ n giản,c h a -ợcr è n luyệnnh iề uở nhữngsuyluậnphứctạptrừutợng.Điềun à y d o l ố i học

-SGKVậtl í 10dànhc h o h ọ c sinhbanCơb ả n vàbanK h o a họcx ã

hội-N h â n

vănđợcbiênsoạntheoch-ơngtrìnhchuẩnmônVậtlílớp10(gọitắtlàS G K chuẩn),n ê n n h ì n chungk h ố i ợngk i ế n thứcíth ơ n , mứcđộkiếnthứcc ũ n g t h ấ p hơnsovớiSG KVật lí 10nângca o(g ọ i tắtlàSG Knângcao).Hiệnn a y ở c á c tr-

l-ờngTHPTphầnl ớ n họcs i n h h ọ c t h e o SGKchuẩn,mộtsốí t

1.4 KếtquảđiềutracủaviệctổchứchoạtđộngnhậnthứcVậtlíchohọcs i n h ởmộtsốlớp10trờngTHPTDânLậpChâuPhongtỉnhVĩnhPhúc

1.4.1 Mụcđíchđiềutra

Nắmđ ợ c thựct ế c ủ a v i ệ c tổchứch o ạ t đ ộ n g nhậnthứcc ủ a h ọ c sinhở t r

-ờ n g

THPTtheoch-ơngtrìnhhiệnhành,sơbộthựctrạngviệcdạyvàhọc,tạoc ơ sởđểtổchứchoạtđộnghọctậpởmộtsốbàicụthể

1.4.3 Kếtquảđiềutra

* Thựctrạngvềphơngphápdạyhọccủathầy

Ph-ơngphápdạyhọccòntìnhtrạnggiảnggiảimộtchiều“thầygiảng,tròn g h e ” ngphầnlớngiáoviêncótrìnhđộkiếnthức,nănglựcvàkinhnghiệmd ạ y học,cócốgắngtổchứcchohọcsinhtựlựcthựchiệnmộtsốhoạtđộnghọct ậ p nhngchathờngxuyên

Nh-* Thựctrạngchungvềtìnhhìnhhọctậpcủahọcsinh

Nhìnchungviệch ọ c t ập c ủ a c á c e m t h

-ờ n g tựp h á t , tuỳthuộcvàok i n h nghiệm,khảnăngcủatừnghọcsinh.Kĩnăngthựchành,thựcnghiệmthấp,chab i ế t vậndụngkiếnthứcvàocuộcsống

Kếtquảđiềutraquaphiếuđiềutrahọcsinh(tại3lớp10A,10B,10E)c h o thấy:

- ởcácl ớ p khôngphânban:57%họcs i n h cóđ ọ c sáchở nhà,43%h ọ c sinhkhôngđọcsáchởnhà

- ởl ớ p phânbanA:89%h ọ c s i n h cóđ ọ c sáchở nhà,1 1 % họcs i n h không

đọcsáchởnhà

- Phầnlớnhọcsinhởcáclớp(cảphânbanvàkhôngphânban)đềucóýt h ứ c vềviệcnắmvữngphần“Chấtkhí”

Nhàk h o a h ọ c t ì m racáimới,giảiđápc á i mớimàloàingờic h a b i ế t

đến.Cònhọcsinhthìtìmlạichobảnthâncáimàloàing-ờiđãbiết,đặcbiệtlàg i á o viênđãb i ế t Quantrọngl à h ọ c sinhphảitựkhámp h á l ạ i đểt

ậ p l à m cáic ô n g việck h á m p h á đ ó tronghoạtđộngt h ự c t i ễ n saun à y , q u a đóph

áttriểnn ă n g lựctìmtòisángtạocủamình

Thờigian:vớinhàk hoa h ọc thờigianc ó thểlànhiềut h á n g , nhiềunăm,t h ậ m trícảcuộcđời.Cònhọcsinhchỉcóthờigianngắntrênlớp

Phơngtiện:n hà ờngphổthôngchỉcónhữngdụngcụđ ơ n g i ả n s ơ sài,đ ộ c h í n h x á c khôngđợccao

-23-

Tuyvậy,nhờsựápdụngph-ơngphápkhoahọc,họcsinhcóthểlàmquenv ớ i c á c h s u y nghĩkhoah ọ c , l à m quendần

v ớ i hoạtđộngs á n g t ạ o khôngphảib ẩ m sinhm à có,nóhìnhthànhtrongqu átrìnhhoạtđộngc ủ a chủth ể Bởiv ậ y m u ố n hoànthànhnă n g lựchọctập,sángtạophảichuẩnbịchohọc sinhnhững

đ-*Lựachọnmộtlogicnộidungbàihọcthíchhợp:

KiếnthứcVậtlíphổthôngkhôngphảilàtoànbộhệthốngkiếnthứcVậtl í trongkhoahọc(từcổđiểnđếnhiệnđại),màđãđợcbiếnđổid-

ớidạngđơng i ả n phùh ợ p v ớ i trìnhđộcủahọcsinh.D o v ậ y , g i á o viêncầnb i ế t lựachọnnhữngv ấ n đ ề v ừ a sứcc h o h ọ c sinh,x á c địnhđ ợ c mứcđ ộ m à h ọ c s i n h c ủ a

h-ớngh o ạ t đ ộ n g c ủ a h ọ c sinhvàot ậ p trun g g i ả i quyếtvấnđềđó.

*R è n l uy ệnc ho họcsinhk ĩ n ă n g th ực hiệncác thaot á c cơbản,m ột s ố hoạtđộngnhậnthứcphổbiến:

Cácthaotáccơ bảntrong Vậtlígồmcảthaotác chânt a y

vàthaotáct-duy:thaotác chânt a y t h ì họcsinhc ó thểlĩnhh ộ i mộtcáchnhanhchóng,cònv i ệ c rènluyệnt h a o táctduyc h o h ọc sinhđ ò i hỏing-

ờigiáov i ê n cầnc ó k ế hoạchc ụ t h ể , lâudài.C á c h hớngdẫnhiệuquảl à g i á o

viênđ-ar a

nhữngcâuhỏitrongbàigiảng,màđểtrảlờiđ-ợchọcsinhphảithựchiệnmộtvàithaotáct duyn à o đó.N ế u họcsinht r ả l ờ i

ch-ađ ú n g thìphânt í c h , p h â n ớcđiđếnvấnđềđangquantâm

ơngtrình

Trênlớp,h ọ c s i n h hoạtđ ộ n g l à chính,giáoviêncóthểnhànnhãhơn.N h n g ớcđó, khiso ạ n g iá oán giáoviênp h ả i đ ầ u t-

tr-côngsức, thờigianrất nhiềusov ớ i việcd ạ y vàh ọ c thụđ ộ n g mớicót h ể t h ự c hi ện bài

g i ả n g trênl ớ p v ớ i

vaitròlàng-ờigợimở,xúctác,độngviên,cốvấn,trọngtài,trongcáchoạt

độngtìmtòihàohứng,tranhluậnsôinổicủahọcsinh.Giáoviênphảicótrình

độchuyênmônsâu,rộng,cótrìnhđ ộ sp h ạ m lànhnghềmớic ó thểt ổ chức,

hắngdÉncĨchoÓtợéngcĐahảcsinhmÌnhiồukhidiÔnbiỏnngoÌidùkiỏncĐag i Ĩ o viởn.

* TÙngcênghoÓtợéngcĨnhờncĐahảcsinh:

GiĨoviởnphộiluỡnkÝchthÝchợ-îckhộnÙngtùlùctronghảctẹpcĐahảcsinh;tùlùcsuynghượốtrộlêinhƠngcờuháitrởnlắpdogiĨoviởnợậtra.GiĨov i ở n cđnxĨcợẺnhợîckiỏnthụcvõasụcvắihảcsinh.Ng-êitathêngsödônghÈnhthục:

êicãthốnhẹnrâtrÈnhợéhiốub i ỏ t cĐamÈnhvồchĐợồnởura,thÊymÈnhcđnhảcháithởmnhƠnggÈ.BÌihảctrẽthÌnhquĨtrÈnhhảcháilÉnnhauchụkhỡngphộilÌsùtiỏpnhẹnthô

- CuèicĩnggiĨoviởnsöachƠa,tăngkỏtvÌợiợỏnkỏtluẹnchung

* RÌnluyÖnchohäcsinhsödôngph¬ngph¸pthùcnhiÖmtrongd¹yhäc

lµviÖc¸pdôngmétph-

đợc,vàyêuc ầ u họcsinhphảiv ậ n dụngkinhnghiệmđóvàog i ả i quyếtcông

việccủamìnhhợplí

Ônlạikiếnthứccóliênquan(kểcảthựchành),cáchsửdụngcácdụngcụthínghiệm…màhọcsinhđãbiếtnhngquênhoặcchanắmđợc

-Mứcđộ3:Tổchứcc h o h ọ c s i n h

nghiêncứumộtvấnđềnhỏbằngph-ơngphápthựcnghiệm

Trênđâylà3mứcđộtăngdầntínhphứctạp,khókhănmàgiáoviêncầnt ă n g ờngtổchứcchohọcsinhv ậ n d ụ n g ph-

c-ơngphápthựcnghiệmv à o quátrìnhhọctậpVậtlí.Tuỳtheotrìnhđộhọcsinhvàtrangthiếtbịnhàtr-

ờngmàg i á o

viêncốgắngtổchứcchohọcsinhhoạtđộngtheocácgiaiđoạncủaph-ơngp h á p t h ự c nghiệmđểchiếmlĩnht r i thức,kĩnăngvàhìnhthànhn hâ n cáchg ó p p h

ầ n nângcaochấtlợngtrongdạyhọcVậtlí

1

nhữngnguyêntắcvậtlívàs-phạmcủaviệcnghiêncứuvậtlíphântử

1.1 Tronghoạtđộngnhậnthứccủahọcsinh,trongsựhìnhthànhvàpháttriểnthếgiớiquanVậtlí,thếgiớiquankhoahọccủacácemthìviệcchuyểntừn g h i ê n cứuCơhọcsangnghiêncứuphầnNhiệthọclàmộtgiaiđoạnmớicótínhchấtnguyêntắc.Hiệnt-ợngnhiệtđợcgiảithíchbằnghaisựkiện:

p.V  const T

pưkhôngưđổi

V  const T

m p.V RT

 J

R  8, 31

mol.Kởưnhiệtưđộư00Cưvà

Tkhôngđổi

p.Vconst

Vkhôngđổi

pconstT

Cáchtiếpcậ ncủavậtlíphântử:Từthuyếtđộnghọcphântửchấtkhívà

2vậnd ụ n g nhữngđịnhl u ậ t c ơ h ọ c suyr a phơngtrìnhc ơ b ả n :p 

3

nEd.T ừ3

phơngtrìnhcơbảnv à địnhnghiãnhiệtđ ộ T :Ed 2kT suyr a phơngtrìnhp= n k T đ ó l à m ộ t d ạ n g k h á c củaphơngtrìnhClapêrôn– Menđêlêép.T ừ ph-

ơ n g trìnhc ơ b ả n củat h u y ế t độnghọcphântử,khôngdùngtrongSGKVậtlí10

3 mụctiêuchơng

.- Hiểuđợcsơbộvềcấutrúcphântửcủachấtkhí:

Cấutrúcphântửchấtkhíđơngiảnhơnnhiềusovớicấutrúcphântửcủac h ấ t lỏngvàchấtrắn,cácphântửchấtkhíhầunhkhôngtơngtácngoàilúcvac h ạ m

- Nắmđợc3địnhluật:Bôilơ-Mariốt,Sáclơ,GayLuy–xácvềchấtkhí,phơngtrìnhtrạngthái,ưphơngtrìnhClapêrôn–Menđêlêépvàbiếtvậndụng

Cầnluýrằngcácđịnhluậtcủachấtkhí,phơngtrìnhtrạngthái,ph-ơngtrìnhClapêrôn–

Menđêlêépcómốiliênquanchặtchẽvớinhau.Trongviệcvậndụngnhữngkiếnthứctrêncóviệctínhtoánnhữngthôngsốtrạngthái ,ngoàir a c ò n cóv i ệ c biểud i ễ n trạngthái,biểud i ễ n quát r ì n h b i ế n đ ổ i b ằ n g những

điểm,nhữngđờngcongtrênđồthị

- Cókháiniệmvềkhílítởng,vềnhiệtđộtuyệtđối

4 Néidungc¬b¶n

Ch¬ngVI“ChÊtkhÝ”lµch¬ng®ÇutiªncñaphÇnNhiÖthäctrongph©nphèich-¬ngtr×nhVËtlÝ10n©ngc a o Ch¬ngnµynghiªncøuc ¸ c h i Ö n îngvµc¬chÕ

Ch¬ng2 :Métsè­bµiso¹ncôthÓtrongch-

ợccấutạotừcácphântửkhí,c á c phânt ử k

Câu2:Chấtkhíđ-h í cCâu2:Chấtkhíđ-huyển

độngtrongbìnhchứas ẽ v a c h ạ m v ớ inhauvàvachạmvớithànhbình

Thểlỏng

Thểrắn

.Khoảngc

ác h.Lựct-

ơngt ác.Chuyển

động

RấtlớnRấtnhỏ

Tựdovềmọiphía

RấtnhỏLớn

Dao

độngxungquanhvịtrícânb

ằngdichuyển

đợc

RấtnhỏRấtlớn

Dao

độngxungquanhvịtrícânb

ằngcố

định

TrờngĐạihọcsphạmHàNội2 Mỗiphântửkhívac h ạ m vớ

-34-ithànhbìnhsẽt á c dụngl ê n t h à n h bìnhmộtHoạtđộng3

KĐhoáờlnugậnđẳtốntgnnghhiiệệpt NguyễnThịHạnh-K29CVậtLí

HS:Trảlời

ờngbiểud i ễ n q u á trìnhđẳngn h i ệ t (sự

Đ-b i ế n t h i ê n c ủ a á p suấtt h e o t h ể t í c

h khinhiệtđộc ủ a m ộ t ợngk h í khôngđổi)gọil à đ-ờngđẳngn h i ệ t

l-HS:Vẽđồthịp

đờngđẳngnhiệtkhácnhau

Cácđờngđẳngnhiệtởtrênứngvới

nhiệtđộtuyệtđối.BiếthệthứcgiữanhiệtđộtuyệtđốivànhiệtđộXenxiút,hiểuđ Biếtnộidung,biểuthứcđịnhluậtSáclơvớinhiệtđộtuyệtđối.

1.2 VềKĩnăng

ápdụngđịnhluậtđểlàmmộtsốbàitậpđơngiản.Biếtvậndụngđểgiảithíchmộtsốhiệntợng