Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục (tt)

Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dụcQuản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục

MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Cùng với sự đổi mới chung của cả nước, thời gian qua, ngành GD và ĐTquận Ba Đình, thành phố Hà Nội đã chú trọng công tác bồi dưỡng, nângcao trình độ cho đội ngũ giáo viên các cấp học, nhất là cấp tiểu học, nhưngnhìn chung chất lượng vẫn chưa đáp ứng được yêu cầu phát triển GD và

ĐT ngày càng cao theo xu thế hiện đại Vẫn còn một bộ phận CBQL vàgiáo viên còn chưa nhận thức được đầy đủ về ý nghĩa, tầm quan trọng,mục tiêu của công tác bồi dưỡng đối với giáo viên; công tác chỉ đạo, kiểmtra, đánh giá, khen thưởng, bồi dưỡng cho giáo viên chưa được rõ ràng;một số lớp bồi dưỡng chưa thực sự thiết thực; một bộ phận giáo viên cònyếu về chuyên môn nghiệp vụ, chưa có trách nhiệm cao, chưa thực sự tâmhuyết với nghề, chưa chú trọng đổi mới phương pháp dạy học, kiểm trađánh giá phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục tiểu học hiện nay Vì vậy,việc bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu về chấtlượng ở các Trường Tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội là việc làmrất cần thiết

Từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục”.

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động bồi dưỡngchuyên môn cho giáo viên, luận văn đề xuất một số biện pháp quản lý hoạtđộng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học quận BaĐình, thành phố Hà Nội, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhàtrường và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

cho giáo viên các trường tiểu học

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố

Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục

4 Phạm vi nghiên cứu

4.1 Giới hạn về khách thể khảo sát

- Cán bộ quản lý: 18 người, bao gồm: CBQL, chuyên viên phòngGD&ĐT quận Ba Đình: 05 người; Chủ thể khảo sát: BGH 05 trường khảosát: 13 người (5 Hiệu trưởng, 8 Phó Hiệu trưởng)

- Giáo viên: 203 người

4.2 Giới hạn nội dung nghiên cứu

Đề tài chỉ khảo sát thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

và các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn về đổi mới đồng

bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục củagiáo viên ở các trường Tiểu học (TH) từ năm 2011 đến 2015

4.3 Giới hạn địa bàn nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu và khảo sát 05 trường TH của quận Ba Đình, thànhphố Hà Nội: trường Tiểu học thành công A, Tiểu học thành công B, Tiểuhọc Đại Yên, Tiểu học Hoàng Diệu, Tiểu học Kim Đồng

5 Giả thuyết khoa học

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

6.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận về quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục

6.2 Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng quản lý hoạt động bồidưỡng chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học của quận Ba Đình,thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục

6.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môncho giáo viên các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theođịnh hướng đổi mới giáo dục

7 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận nghiên cứu

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

7.2.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.3 Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO

GIÁO VIÊN TIỂU HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI GIÁO DỤC

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới

Trong bối cảnh toàn cầu hoá và nền kinh tế tri thức của thế kỉ XXI, sựphát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ đã làm cho thế giới cónhiều biến đổi sâu sắc và con người có vai trò quyết định đối với sự pháttriển của mỗi quốc gia Vì vậy, bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáoviên được các nước trên thế giới đặt lên hàng đầu, là một trong những nộidung cơ bản trong cuộc cách mạng cải cách giáo dục, phát triển đất nước

1.1.2 Tình hình nghiên cứu ở Việt Nam

Trong thời đại ngày nay, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũgiáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục luôn là vấn đề được nhiều nhàkhoa học cũng như nhiều nhà quản lý quan tâm, nghiên cứu

Hiện nay, có nhiều luận án tiến sĩ, luận văn thạc sĩ nghiên cứu vấn đề

quản lí hoạt động BDCM cho giáo viên như: Các biện pháp quản lí hoạt động BDCM cho giáo viên các trường mầm non thực hành thuộc trường cao đẳng sư phạm trung ương của Trần Thị Khang; Thực trạng quản lý việc nâng cao trình độ giáo viên tiểu học huyện Phú Giáo, Bình Dương của Mai Long Nguyên; Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên tiểu học ở tỉnh Bình Thuận của tác giả Hoàng Tấn Rư, nhưng cho

đến thời điểm này, chưa có một công trình được công bố nào nghiên cứu về

Quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên ở các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục.

1.2 Các khái niệm công cụ

1.2.10 Biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn là tổ hợp các

phương pháp tiến hành của chủ thể quản lý, nhằm tác động đến đối tượngquản lý để các hoạt động chuyên môn đạt được hiệu quả cao nhất Cácbiện pháp quản lý phải có mục tiêu xác định rõ ràng, cụ thể, có cơ sở khoahọc và tính thực tiễn, biện pháp có tính khả thi và đạt được mục tiêu đề ra

1.3 Giáo dục tiểu học

1.3.1 Vị trí, vao trò, đặc điểm của trường tiểu học

1.3.2 Mục tiêu, nội dung, phương pháp của giáo dục tiểu học

a) Mục tiêu chung của bậc tiểu học là xây dựng bậc học lành mạnh, đậm

đà bản sắc dân tộc, phát triển bền vững và cơ bản đạt trình độ tiên tiến, đápứng yêu cầu phát triển con người Việt Nam trong thời kỳ CNH, HĐH đấtnước

b) Nội dung giáo dục Tiểu học

c) Phương pháp giáo dục Tiểu học

1.4 Đặc điểm, vai trò của đội ngũ giáo viên tiểu học trong thực hiện đổi mới giáo dục

1.4.1 Đặc điểm đội ngũ giáo viên Tiểu học

Giáo viên tiểu học là người thầy đầu tiên của học sinh, ảnh hưởng quantrọng đến việc hình thành nhân cách ban đầu cho những chủ nhân tương laicủa đất nước

1.4.2 Vai trò của giáo viên Tiểu học trong thực hiện đổi mới giáo dục

“Là lực lượng giáo dục chính, giữ vai trò chủ đạo trong mọi hoạt độnggiáo dục, tổ chức quá trình phát triển của trẻ em bằng phương thức nhàtrường” (theo QĐ 295/QĐ-BGDĐT ngày 11/10/94 của Bộ GDĐT).

1.5 Định hướng đổi mới giáo dục

1.5.1 Định hướng đổi mới giáo dục Tiểu học

Nghị quyết 29-NQ/TƯ khẳng định quan điểm cốt lõi nhằm đổi mới cănbản, toàn diện GD&ĐT là thay đổi cách dạy học, cụ thể là chuyển quá trìnhgiáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực vàphẩm chất người học

Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể nhằm cụ thể hóa mụctiêu giáo dục phổ thông, giúp học sinh hình thành và phát triển những phẩmchất, năng lực cho học sinh đáp ứng nhu cầu hoàn thiện nhân cách và yêucầu của sự nghiệp xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời đại toàn cầu hóa vàcách mạng công nghiệp mới

1.5.2 Những yêu cầu đối với giáo viên Tiểu học để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục

Để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Tiểu học, mỗi giáo viên phải tiếptục nâng cao nhận thức và trách nhiệm nghề nghiệp, thực hiện tốt việc tựhọc, tự bồi dưỡng và tham gia tích cực các hoạt động sinh hoạt tổ chuyênmôn, hoạt động bồi dưỡng của cơ quan quản lý các cấp

1.5.3 Vai trò của Ban giám hiệu trong việc quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

1.6 Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục

1.6.1 Mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.2 Nội dung bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.3 Hình thức, phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.4 Lực lượng bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.5 Điều kiện phục vụ bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.6.6 Đánh giá kết quả bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

1.7 Nội dung quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

1.7.1 Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

1.7.2 Tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

1.7.3 Chỉ đạo thực hiện việc bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

1.7.4 Kiểm tra, đánh giá hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

1.8 Những yếu tố ảnh hưởng đế quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục

và vai trò của Ban giám hiệu trong việc quản lý hoạt động bồi dưỡngchuyên môn

Những định hướng về đổi mới giáo dục như quan điểm của Đảng về đổimới giáo dục, những yêu cầu đối với giáo viên tiểu học để đáp ứng yêu cầuđổi mới và hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học theođịnh hướng đổi mới giáo dục cũng được đề cập đến Bên cạnh đó, xác địnhnội hàm của quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên TH,

kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá, đồng thời đã nêu các yếu tốảnh hưởng đến quản lí hoạt động BDCM cho GVTH

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG BỒI DƯỠNG CHUYÊN MÔN CHO GIÁO VIÊN CÁC TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẬN BA ĐÌNH, THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO ĐỊNH HƯỚNG ĐỔI MỚI

GIÁO DỤC 2.1 Sơ lược khảo sát thực trạng

2.1.1 Mục đích khảo sát

2.1.2 Nội dung khảo sát

2.1.3 Phạm vi, đối tượng khảo sát

2.2.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế, văn hóa - xã hội

2.2.2 Khái quát tình hình chung về giáo dục tiểu học quận Ba Đình

Trong nhiều năm qua, sự nghiệp giáo dục quận Ba Đình thường xuyênđược chăm lo phát triển toàn diện Các mô hình GD phát triển đa dạng tạođiều kiện thuận lợi trong việc nâng cao chất lượng GD&ĐT nhờ các hìnhthức tổ chức dạy học như: học 2 buổi/ngày; bán trú; học tự chọn

Bảng 2.1: Quy mô trường lớp cấp TH quận Ba Đình

Năm học 2014-2015 2015 - 2016 2016 - 2017

(Nguồn: Phòng GD&ĐT quận Ba Đình)

Nhìn chung về quy mô đảm bảo sự phát triển thông thường, đáp ứng nhucầu phát triển của quận và yêu cầu phổ cập của các cấp học

Mạng lưới, quy mô trường, lớp trong những năm qua tuy có nhữngchuyển biến tích cực, song vẫn còn bộc lộ những bất cập chưa đáp ứngđược yêu cầu của tình hình mới

Chất lượng giáo dục theo tinh thần thông tư 30/2014/TT-BGDĐT

- Hoàn thành nhiệm vụ của học sinh Tiểu học: 100%

- 100% học sinh lớp 5 đủ điều kiện chuyển cấp vào học lớp 6

Về đội ngũ CBQL, giáo viên: tổng số CBQL, GVTH trong toàn quận

(tính đến năm học 2016 - 2017) là 637 CB-GV, trong đó, 100% đạt trình

độ chuẩn và trên chuẩn đào tạo

Về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học: về cơ bản đáp ứng nhu cầu dạy và

học của các trường TH trên địa bàn quận Ba Đình

2.2.3 Thực trạng đội ngũ giáo viên tiểu học 05 trường khảo sát ở quận Ba Đình, thành phố Hà Nội

Bảng 2.2 Số lượng GVTH 5 trường TH khảo sát

(Nguồn: phòng GD&ĐT quận)

Số liệu bảng 2.2 cho thấy, đội ngũ GVTH đủ về số lượng, đảm bảo địnhbiên tính theo quy định và được bố trí hợp lý ở 5 trường TH khảo sát, 85%

GV nữ, 15% GV nam, số lượng GV trong độ tuổi sinh đẻ chiếm khá đôngnên hay xảy ra tình trạng thiếu giáo viên cục bộ

Bảng 2.3 Trình độ đào tạo của CBQL, GV tiểu học

Bảng 2.3 cho thấy, trên 90% đội ngũ CBQL, GV của 5 trường TH đượckhảo sát có trình độ đạt chuẩn Tỷ lệ giáo viên có trình độ đạt trên chuẩncao có 09 người(chiếm 4,1%).

2.3 Thực trạng quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học theo định hướng đổi mới giáo dục

2.3.1 Thực trạng nhận thức về mục tiêu bồi dưỡng chuyên môn cho giáo

Phù hợp

Ít phù hợp

Không phù hợp

Hoàn toàn không phù hợp

Điểm trung bình

2.3.2 Thực trạng quản lý thực hiện nội dung bồi dưỡng chuyên môn

Nội dung chương trình bồi dưỡng chuyên môn cụ thể, phù hợp, thiếtthực sẽ cho kết quả bồi dưỡng tốt và đạt được mục tiêu bồi dưỡng Khảosát về mức độ cần thiết và mức độ thực hiện các nội dung BDCM đối vớiGVTH, chúng tôi thấy, các trường tập trung BD cho GV về đổi mớiphương pháp dạy học; về kỹ thuật dạy học; về phương pháp kiểm tra, đánhgiá Tuy nhiên, một số nội dung như bồi dưỡng nghiên cứu khoa học sưphạm ứng dụng; bồi dưỡng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạyhọc chưa thực sự được quan tâm

2.3.3 Thực trạng quản lý hình thức, phương pháp bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên tiểu học

* Thực trạng quản lý hình thức BDCM cho GVTH

* Thực trạng quản lý phương pháp BDCM cho GVTH

Trong thực tế, các trường TH đã phối hợp với các chuyên gia thực hiệnđổi mới phương pháp dạy học trong các đợt bồi dưỡng, đưa các kỹ thuậtdạy học mới áp dụng vào các lớp bồi dưỡng và thu được những kết quảnhất định Tuy nhiên, việc phối hợp chưa đồng bộ giữ người dạy và ngườihọc, giữa yêu cầu dạy học và các phương tiện đáp ứng cho việc đổi mớiphương pháp

2.3.4 Thực trạng về lực lượng thực hiện hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên

2.3.5 Thực trạng quản lý các điều kiện phục vụ hoạt động bồi dưỡng

chuyên môn

2.3.6 Thực trạng quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng

Bảng 2.10 Kết quả đánh giá thực trạng về mức độ cần thiết và mức

độ thực hiện kiểm tra, đánh giá kết quả bồi dưỡng

TT Nội dung Mức độ cần thiết Điểm

TB

Mức độ thực hiện

Điểm TB

Rất CT

CT Ít CT

Không CT

Hoàn toàn không CT

1 2 3 4 5

I Xác định tiêu chuẩn kiểm tra, đánh giá

1 Nội dung kiểm

Điều đó chứng tỏ, việc kiểm tra, đánh giá trong công tác bồi dưỡng đãđược thực hiện nhưng chưa đạt hiệu quả cao Thực hiện kiểm tra, đánh giá

để nắm thông tin, xử lý thông tin phản hồi nhằm điều chỉnh quá trình bồidưỡng hiệu quả hơn chưa được thực hiện tốt

2.4 Thực trạng các biện pháp quản lý hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên các trường tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục

2.4.1 Thực trạng chỉ đạo xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

Bảng 2.11 Thực trạng chỉ đạo xây dựng kế hoạch BDCM cho GV ở các trường Tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội theo định hướng đổi mới giáo dục

TT Nội dung

Mức độ quan trọng

Điểm TB

Mức độ thực hiện Điểm

TB

Rất QT

Q T

Ít QT

Không QT

Hoàn toàn không

1 2 3 4 5

Qua khảo sát, việc chỉ đạo xây dựng kế hoạch BDCM cho GV theo

định hướng đổi mới giáo dục là một nội dung quản lý được CBQL, CV,

GV đánh giá là quan trọng (điểm trung bình ≥ 3,13), tuy nhiên, mức độthực hiện chỉ đạt mức độ khá với điểm trung bình dao động từ 3,13 đến3,64

2.4.2 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

Bảng 2.12 Thực trạng tổ chức thực hiện kế hoạch BDCM cho giáo viên theo

định hướng đổi mới giáo dục ở các trường Tiểu học quận Ba Đình, thành phố Hà Nội

Mức độ quan trọng Mức độ thực

2.4.3 Thực trạng việc chỉ đạo triển khai các hoạt động bồi dưỡng chuyên môn cho giáo viên theo định hướng đổi mới giáo dục

* Chỉ đạo thực hiện đổi mới PPDH

Bảng 2.13 Thực trạng chỉ đạo thực hiện đổi mới PPDH

Mức độ thực hiện

Điểm TB

1 Chỉ đạo thiết kế bài học theo

2 Chỉ đạo điểm những giờ dạy

hiệu quả cho quá trình đổi

mới phương pháp dạy học

0 14 40 64 103 4,16

4 Chỉ đạo tổ chức các đợt thao

giảng, hội thi giáo viên giỏi

các cấp theo tinh thần đổi mới

phương pháp

0 15 43 63 100 4,12

5 Chỉ đạo tổ chức cho giáo viên

tham quan, học tập các đơn vị

Bảng 2.13 cho thấy, mức độ thực hiện các nội dung cũng được đánh giátốt Như vậy, việc đổi mới PPDH là khâu then chốt và quyết định đến chấtlượng giáo dục của nhà trường, trong đó vai trò của đội ngũ nhà giáo là hếtsức quan trọng, do đó, BGH các trường cần tập trung chỉ đạo mạnh mẽ vềđổi mới PPDH nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vậndụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặtmột chiều, ghi nhớ máy móc

* Chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá

Bảng 2.14 Thực trạng chỉ đạo đổi mới kiểm tra đánh giá

Mức độ thực hiện

Điểm TB

Thứ bậc

1 Chỉ đạo GV nhận xét, đánh giá 0 17 30 76 98 4,15 3