b Phương pháp thực hiện: thủ công •Tốn nhiều thời gian và công sức c Yêu cầu: sạch cám và các tạp chất bụi trên bề mặt hạt gạo •Gạo đựng trong thùng, xô, chậu hoặc rổ… rồi nhúng gạo vào
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HUẾ
Khoa Cơ Khí – Công Nghệ
Nguyễn Phước Quý Châu 14L1031021
BÀI BÁO CÁO THỰC TẾ
CÔNG NGHỆ SẢN XUẤT
BÚN GẠO
Giáo viên hướng dẫn: Nguyễn Cao Cường
Trang 3Xin chân thành cảm ơn
1.Cơ sở sản xuất bún tươi ở Lại Thế, Phú Thượng, Phú Vang, Huế.
2.Cở sở sản xuất bún tươi ở số 1 Trần Huy Liệu,
Thành phố Huế.
3.Cơ sở sản xuất bún tươi bà Do ở Phú Khê, Phú Dương, Phú Vang, Huế.
Trang 4Nội dung báo cáo:
1 Giới thiệu
2 Nguyên liệu
3 Quy trình sản xuất
Trang 5Giới thiệu
Truyền thống và hiện đại – bản sắc và hội nhập
Trang 6• Bún là một trong những
món ăn quen thuộc của
người dân Việt Nam
•Bún được sử dụng một cách rộng rãi và đa dạng, là thành phần quan trọng không thể thiếu trong một số món ăn đặc sản của Việt Nam được
du khách nước ngoài rất ưa chuộng.
GIỚI THIỆU VỀ BÚN
Trang 7 Nghề làm bún là một
nghề đã có từ rất lâu
nước ta và ngày càng
được cơ giới hóa bằng
nhiều thiết bị máy móc
Nhờ đó năng suất được
tăng lên và giảm thiểu
lao động.
Tuy nhiên ở Việt Nam các nghiên cứu về bún không nhiều, điều này cho thấy sự quan tâm đối với sản phẩm này còn hạn chế
GIỚI THIỆU VỀ BÚN
Trang 8Bí quyết tạo nên sự thành công
Nguyên liệu
Trang 9 Gạo tẻ: chính là nhân của thóc sau khi tách bỏ vỏ và cám
Chủ yếu là loại Khang Dân, mua tại địa bàn tỉnh Thừa Thiên Huế
NGUYÊN LIỆU
Trang 10 Glucid:
Bao gồm: tinh bột, đường, dextrin, Cellulose,…
• Tinh bột là thành phần chủ yếu của hạt lúa gạo,
chiếm đến 90% lượng chất khô Một hạt tinh bột điển hình chứa khoảng vài triệu phân tử amylose và amylopectin với tỷ lệ thay đổi tùy thuộc vào giống lúa.
• Tinh bột quyết định các tính chất đặc trưng của
gạo như tính nhớt, tính dẻo của hồ tinh bột, khả năng tạo màng, khả năng tạo sợi, khả năng phồng nở, tính chất hấp thu của tinh bột.
NGUYÊN LIỆU
Trang 11- Hàm lượng chất béo rất nhỏ chỉ khoảng 1,5-2,3%
- Tồn tại dưới dạng các giọt chất béo có kích thước < 0,5µm trong lớp aleurone, < 1 µm trong lớp subaleurone
NGUYÊN LIỆU
Trang 12- Bào tử nấm mốc trong 1g gạo: <= 10000 bào tử
NGUYÊN LIỆU
Trang 13Máy móc và nghệ thuật đồng hành cùng phát triển
Quy trình sản xuất
Trang 15Quy trình sản xuất
Gạo
Vo gạoNgâmXay ướt
Tạo hìnhLuộcLàm nguộiBún tươi
Trang 161 Làm sạch – vo gạo
a) Mục đích: chuẩn bị
Làm sạch tạp chất và một phần vi sinh vật bên ngoài
b) Phương pháp thực hiện: thủ công
•Tốn nhiều thời gian và công sức
c) Yêu cầu: sạch cám và các tạp chất bụi trên bề mặt
hạt gạo
•Gạo đựng trong thùng, xô, chậu hoặc rổ… rồi nhúng gạo vào bồn nước, dùng tay đảo thật đều và làm nhiều lần
Trang 172 Ngâm- đầm
a) Mục đích: chuẩn bị, chế biến
•Giảm mức độ phá hủy cấu trúc tinh bột khi xay
•Tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình xay
b) Phương pháp thực hiện: Thủ công
c) Yêu cầu:
•Hạt gạo mềm, cầm hạt gạo trên ta có thể bóp nát
•Gạo có vị chua đặc trưng, đồng thời có mùi thơm
đặc trưng, hạn chế mùi hôi
Trang 18a) Mục đích: khai thác
•Làm giảm kích thước hạt gạo
•Phá vỡ protein bên ngoài, giải phóng nguyên hạt tinh bột
b) Phương pháp thực hiện: cơ giới bán liên tục
Ứng dụng lực ma sát giữa hạt với hạt và hạt với thiết bị để làm vỡ hạt Vừa xay vừa cho nước hoặc nước muối loãng vào
Trang 193 Xay ướt:
Trang 20•Bột đúc thành khối, độ ẩm tương đối.
•Bột có thể tách khỏi túi vải dễ dàng
Trang 21a) Mục đích: chuẩn bị, chế biến
•Thêm phụ gia, nước, các thành phần phụ vào bột.
•Luôn tuân thủ đúng Vệ Sinh An Toàn Thực Phẩm b) Phương pháp thực hiện: cơ giới gián đoạn
Trang 226 Hồ hóa tinh bột:
a) Mục đích: chuẩn bị, chế biến
• Quá trình hồ hóa nhằm mục đích giúp cho quá trình liên kết dễ
dàng hơn khi sản xuất bún
b) Phương pháp thực hiện: cơ giới bán liên tục
Mẻ hỗn hợp sau khi được phối trộn sẽ được chuyển hết vào nồi
áp suất để nấu trong 25-30 phút
Trang 23a) Mục đích: chế biến
Tạo cấu trúc gel theo định hướng của lỗ khuôn
b) Phương pháp thực hiện: cơ giới liên tục
Bột được cho đi qua các lỗ khuôn sẽ có dạng sợi
c) Yêu cầu:
Sợi bún ra khỏi khuôn ép phải đều đặn, liên tục
Bề mặt sản phẩm láng, mịn, không có lỗ bột khí, không có biến dạng
Trang 24a) Mục đích: Chế biến, bảo quản
•Cố định mạng gel vừa tạo
•Hồ hóa hoàn toàn tinh bột
•Làm chín sợi bún 100%
•Làm mất hoạt tính của các enzyme
b) Phương pháp thực hiện: Tự động liên tục
c) Yêu cầu:Sợi bún mềm mại có độ đàn hồi, không bị kết
Trang 25a) Mục đích: bảo quản, hoàn thiện
•Làm sạch lớp nhớt bám trên sợi bún do khi luộc bún tạo ra.
•Làm nguội sợi bún không bị dính thành một khối, có thể bảo quản được.
b) Phương pháp thực hiện:
Bún sau khi luộc được nhúng ngay vào nước lạnh sạch, đảo đều cho đến khi sạch nhớt và nguội rồi mới đem ra
để ráo bắt thành từng vắt bún đem đi cân.
c) Yêu cầu: bún sau khi làm nguội sẽ sạch nhớt và
nguội hẳn nếu không sẽ rất mau bị hỏng.
9 Quá trình làm nguội – để ráo:
Trang 26Quá trình làm nguội bún
Trang 27 Quy trình công nghệ sản xuất làm thất thoát hầu hết các chất vi lượng.
Sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún chưa có tính tập trung, chuyên nghiệp cao.
Trang thiết bị có đầu tư nhưng vẫn còn sơ sài, thiết bị chỉ được sử dụng trong một số công đoạn chứ hầu hết là thủ công và dựa vào kinh nghiệm riêng của mỗi cơ sở nên chất lượng sản phẩm không đồng nhất, mang tính thời vụ.
2/3 cơ sở không có phương án xử lý nước thải, nước thải được xả thẳng trực tiếp ra môi trường, gây ô nhiễm môi trường.
Ưu và nhược điểm
Trang 28Hồ hóa
Hồ tinh bột
Tạo hình
Sợi màu trắng,
nhớt, cấu trúc không
ổn định
Luộc
Sợi màu trắng, cấu trúc
ổn định, dai
Làm nguội
Bún thành phẩm
Trang 29Cám ơn thầy và các bạn đã
chú ý lắng nghe