Cơ sở lí luận: Thực hiện Chỉ thị số 06 – CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và Hướng dẫn số 11 – HD/TTVH
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KRÔNG BÔNG
TRƯỜNG THCS
- -SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH THÔNG QUA KỂ CHUYỆN VỀ CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH TRONG CHƯƠNG TRÌNH GDCD LỚP 8 Ở
TRƯỜNG THCS
Môn : GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Tên tác giả : Nguyễn Văn A
Chức vụ : Giáo viên
Năm học: 2014- 2015
Trang 2I PHẦN MỞ ĐẦU:
I.1 Lí do chọn đề tài
I.1.1 Cơ sở lí luận:
Thực hiện Chỉ thị số 06 – CT/TW ngày 07/11/2006 của Bộ Chính trị về tổ chức cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” và Hướng dẫn số 11 – HD/TTVH ngày 06/12/2006 của Ban Tư tưởng – Văn hoá Trung ương, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ thị thực hiện cuộc vận động trong toàn ngành với mục đích “Làm cho nhà giáo, cán bộ quản
lý giáo dục, viên chức, học sinh, sinh viên, học viên trong toàn ngành Giáo dục nhận thức sâu sắc
về những nội dung cơ bản và những giá trị to lớn của tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh ; tạo sự chuyển biến mạnh mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, nâng cao đạo đức cách mạng, cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư ; đẩy lùi sự suy thoái
về chính trị đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng.”
Tấm gương về cuộc đời và sự nghiệp hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh có sức mạnh to lớn trong việc giáo dục đạo đức, rèn luyện phẩm chất cho học sinh Cuộc đời hoạt động của Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương sáng tuyệt vời về sự phấn đấu cho lí tưởng đạo đức cao cả nhất của con người Từ bản thân người, sự nghiệp cách mạng của Người luôn toả sáng một nền đạo đức mới cao đẹp, đạo đức cách mạng Người đã hi sinh lợi ích cá nhân, cống hiến trọn đời mình cho Tổ quốc, Người là kết tinh của những giá trị đạo đức tinh tuý nhất của dân tộc Nó
là ánh sáng soi đường cho nhiều thế hệ người Việt Nam hôm nay và mai sau Vì vậy, việc nghiên
cứu “học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” là nghĩa vụ đạo đức của mỗi người,
bởi học theo Người, làm theo Người là con đường ngắn nhất giúp chúng ta tự hoàn thiện đạo đức
cá nhân Đồng thời giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”
cũng là trách nhiệm cao cả của người làm thầy cô giáo
Trước những nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của nền giáo dục nước nhà hiện nay, hơn lúc nào hết, chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, học tập và vận dụng tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh
về xây dựng và phát triển nền giáo dục Việt Nam, về đào tạo nguồn nhân lực, về sự nghiệp trồng người Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói, ham muốn tột bật của người là nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành Giáo dục là một khoa học Đó là khoa học về thiết kế xây dựng con người phục vụ chế độ
xã hội, khoa học về cách thức, phương pháp giáo dục con người với chất lượng tốt nhất và hiệu quả nhất; khoa học về xây dựng một nền giáo dục với quy mô, cơ cấu phù hợp với xu thế phát triển của thời đại và phải giải quyết được nhu cầu của thực tiễn cách mạng Việt Nam đặt ra Vì thế, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là một khoa học không chỉ được đề cập ở phạm vi nghĩa hẹp là giáo dục tri thức, học vấn giới hạn trong nhà trường, giữa thầy và trò, mà nội dung tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh là hết sức rộng lớn, bao quát trên nhiều lĩnh vực Đó là tư tưởng
về giáo dục đạo làm người, là quan điểm giáo dục con người nói chung cả về lý tưởng, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ, đạo đức trong toàn bộ các quan hệ xã hội Với sự xác định như vậy, có thể nói tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là rất sâu rộng cả về mục đích, nội dung, phương pháp
Bên cạnh đó, trong giáo dục việc xây dựng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh không chỉ dạy mọi người, nhất là cán bộ, đảng viên phải thực hiện cần, kiệm, liêm, chính, nhân, trí, tín,
Trang 3dũng mà còn kêu gọi mọi người chống tham ô, lãng phí và bệnh quan liêu Đó là những tiêu chuẩn cơ bản của đạo đức cách mạng, là nền tảng cho việc xây dựng con người mới toàn diện
Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục không chỉ là cơ sở lý luận cho việc xây dựng nền giáo dục mới mang tính dân tộc, khoa học và đại chúng đã được Đảng và Nhà nước ta xây dựng và phát triển, mà còn là ngọn cờ lý luận soi đường cho cách mạng Việt Nam hơn 60 năm qua Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục và đào tạo con người mới Việt Nam thực sự ngày càng được hiện thực hoá trong cuộc sống sinh động
Trong nhiều năm qua, trên khắp cả nước phong trào thi đua "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", diễn ra với nhiều hình thức khác nhau khá sôi nổi và mang nhiều ý nghĩa hết sức lớn lao trong việc tuyên truyền và giáo dục ý thức của mỗi người dân Việt Nam học
và làm theo tấm gương của Bác
"
Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" đã trở thành một phương châm đối
với tất cả công dân Việt Nam nói chung và đặc biệt là Đảng viên, cán bộ công chức nói riêng để
có thể thấm nhuần và phát huy tư tưởng của Bác, chung tay góp sức xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, giàu mạnh, xứng đáng với sự hy sinh đổ máu của các anh hùng dân tộc ra sức bảo vệ cho nền độc lập của Tổ quốc
I.1 2 Cơ sở thực tiễn:
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường nói: “ Đạo đức cách mạng là cái gốc” Hưởng ứng cuộc vận
động trên phạm vi toàn quốc với nội dung tích cực học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, Bộ Gáo dục và đào tạo chủ trương thực hiện chương trình tích hợp học tập nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” vào giảng dạy các môn học trong nhà trường phổ thông
Môn Giáo dục Công dân có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con người và xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhà trường và xã hội Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục Công dân có những lợi thế để có thể tích hợp những nội dung giáo dục cần thiết cho học sinh như: “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, giáo dục môi trường, giáo dục an toàn giao thông , giáo dục kỹ năng sống, Giá trị sống, giáo dục giới tính… Trong những nội dung tích hợp này, tích hợp nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” giữ vị trí quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở nước
ta hiện nay
Giáo dục học sinh "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" trong giảng dạy môn Giáo dục công dân là nhằm nâng cao phẩm chất đạo đức, nhân cách cho học sinh và hiệu quả môn học, giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để học theo Người, làm theo Người, hoàn thiện phẩm chất đạo đức cá nhân Giúp học sinh tự đánh giá được bản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trở thành người có phẩm chất đạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ và mục tiêu học tập của bản thân Bồi dưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh Rèn cho học sinh kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét,
so sánh, kể chuyện và thực hành
Vấn đề đặt ra là tích hợp nội dung gì và tích hợp như thế nào để có thể đáp ứng được yêu cầu cho học sinh về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác Hồ để vẫn đảm bảo nguyên tắc: không gượng ép, không làm nặng nội dung và không làm biến dạng môn học
Trang 4Từ tình hình thực tế của trường THCS phong trào “Học tập và làm theo tấm gương đạo
đức Hồ Chí Minh” được tuyên truyền phổ biến rộng rãi, không chỉ trong đội ngũ đảng viên của
nhà trường, Cán bộ, giáo viên, nhân viên mà còn được tuyên truyền sâu rộng đến tất cả học sinh Các hội thi kể chuyện về Bác Hồ của của đảng viên, cán bộ, giáo viên và cả học sinh đã để lại những ấn tượng vô cùng tốt đẹp trong tâm hồn các em
Trên cơ sở lý luận và thực tiễn như trên, là một giáo viên dạy môn Giáo dục Công dân, bản thân tôi luôn có suy nghĩ, trăn trở, tìm ra các biện pháp có sức thuyết phục trong công tác giảng dạy nhằm đưa việc lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào việc giáo dục đạo đức cho học sinh trong từng bài dạy của mình ngay từ những ngày đầu của cuộc vận động Đến khi chúng tôi được tập huấn lồng ghép “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” hè năm 2010 thì thực chất việc làm này chúng tôi đã thực hiện từ nhiều năm trước đó, bây giờ là lúc chúng tôi
tự kiểm nghiệm lại mình những gì đã làm được, làm tốt thì tiếp tục phát huy, những gì còn thiếu soát cần bổ sung chúng tôi sẽ tiếp tục hoàn thiện để việc “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” thật sự đi vào chiều sâu trong mỗi giáo viên giảng dạy Giáo dục công dân và học sinh toàn trường THCS Trương Định Đó chính là lý do tôi chọn nghiên cứu đề tài “Nâng cao hiệu quả nội dung tích hợp “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong môn Giáo dục công dân lớp 8, 9”
I.1.3 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Thực hiện nghiên cứu đề tài này nhằm tìm hiểu quá trình tiếp thu kiến thức, khả năng ứng dụng trong thực tế của học sinh khối 8, đánh giá việc rèn luyện đạo đức của các em sau khi học xong các bài trong chương trình giáo dục công dân 8
Ngoài ra còn nhằm trình bày một số phương pháp, hướng tích hợp nội dung “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” theo chủ đề vào các bài học môn Giáo dục công dân THCS, trên cơ sở đó bước đầu đưa ra một số định hướng về phương pháp thực hiện có hiệu quả việc tổ chức một giờ học Giáo dục công dân theo nguyên tắc tích hợp các chủ đề đã chọn
I.1.4 Đối tượng nghiên cứu:
Môn Giáo dục Công dân lớp 8, học sinh khối 8 trường THCS Trong đó tập trung vào các bài dạy về các chuẩn mực đạo đức và pháp luật có những nội dung cần lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh hoặc những nội dung không có trong quy định nhưng có thể tiến hành lồng ghép, giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh
I.1.5 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Học sinh khối 8 trường THCS , năm học 2011- 2012, 2012- 2013, 2013-2014
I.1.6 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện được sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp tổng hợp các tài liệu có liên quan đến những câu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thông qua sách, báo, tạp chí nghiên cứu lịch sử và các phương tiện thông tin đại chúng
- Phương pháp thực nghiệm: tiến hành soạn và thực nghiệm thông qua các tiết dạy cụ thể trên lớp
- Phương pháp phân tích, so sánh, đối chiếu thông qua mỗi tài liệu, mỗi tiết dạy để có phương pháp sử dụng khả quan nhất
Trang 5- Phương pháp thống kê hiệu quả sử dụng sáng kiến thông qua kết quả điểm trung bình môn của học sinh qua các năm học
II NỘI DUNG:
II.1 Thực trạng :
a Thuận lợi- khó khăn:
* Thuận lợi.
Bản thân tôi đã có thời gian giảng dạy môn Giáo dục công dân hơn 6 năm qua, được tham gia hầu hết các lớp tập huấn về chuyên môn dành cho giáo viên cốt cán, có cơ hội trau dồi chuyên môn, nghiệp vụ
Được sự quan tâm chỉ đạo về mặt tư tưởng của Chi bộ, hướng dẫn chỉ đạo về chuyên môn của lãnh đạo nhà trường, sự giúp đỡ, trao đổi kinh nghiệm của giáo viên trong tổ bộ môn, đặc biệt
là sự tín nhiệm, tin yêu của hầu hết học sinh nhà trường, đây là những động lực vô cùng to lớn giúp tôi có nhiều điều kiện triển khai và thực hiện tốt nội dung lồng ghép, tích hợp “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” trong môn Giáo dục công dân lớp 8 có hiệu quả tốt trong nhiều năm qua
* Khó khăn:
Thực tế môn Giáo dục công dân còn nhiều bất cập Tâm lý chung của các bậc phụ huynh học sinh, rồi một số ít các thầy giáo, cô giáo cho đến cả các em học sinh đều cho đây là môn học phụ Điều này tạo cho các em học sinh thái độ thờ ơ, không đầu tư thời gian, công sức cho việc tìm tòi, học tập và nghiên cứu một cách chủ động và say mê với môn học
Trang thiết bị, đồ dùng dạy học còn hạn chế (chủ yếu là tự làm)
Học sinh trường THCS , số đông là các em người đồng bào dân tộc thiểu số, hoàn cảnh gia đình lại khó khăn nên có ảnh hưởng rất nhiều đến khả năng học tập của các em Các em chưa độc lập suy nghĩ khi học tập, chủ yếu là học những nội dung được giáo viên cho ghi chép mà chưa hiểu vì sao nó lại diễn ra như vậy
Trong điều kiện hiện nay, việc giảng dạy bộ môn GDCD còn nhiều bất cập như:
nội dung kiến thức SGK khá nặng, trong mỗi tiết dạy lại phải lồng ghép quá nhiều kiến thức mà thời lượng cho bài dạy quá ngắn Do vậy bản thân tôi đã thử áp dụng nhiều phương pháp để giúp học sinh hứng thú học tập với bộ môn hơn và đạt kết quả cao hơn Một trong những phương pháp
có hiệu quả tôi đã thực hiện và có kết quả khả quan là sử dụng phương pháp lồng ghép những mẩu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào nội dung bài học môn GDCD 8
b Thành công- hạn chế
*Thành công
Đa phần giáo viên, học sinh và cả phụ huynh cho rằng học bộ môn GDCD khô khan, nhàm
chán, học sinh khó tiếp thu song sau khi áp dụng phương pháp lồng ghép những mẩu chuyện tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trong môn GDCD 8 ở trường THCS , tôi nhận thấy bước đầu đã đạt được những thành công nhất định, góp phần khẳng định vị thế, vai trò của bộ môn GDCD hiện nay
Đối với nội dung bài học đạo đức học sinh cảm thấy hứng thú, yêu thích với bộ môn nhiều hơn, khả năng học thuộc bài cũng nhanh hơn, thậm chí có một số nội dung học sinh đã hiểu bài
và thuộc bài ngay trên lớp
Trang 6Đối với phần pháp luật, học sinh cũng đã ý thức hơn trong việc thực hiện nội quy của nhà trường và những quy định của pháp luật
* Hạn Chế
Mặc dù đã cải cách chương trình giảng dạy nhưng vẫn còn một số bài quá dàn trải dẫn đến tình trạng “quá tải” kiến thức đối với cả giáo viên truyền thụ lẫn việc lĩnh hội kiến thức của học sinh Giáo viên phải dành nhiều thời gian nghiên cứu chắt lọc những kiến thức trọng tâm dể bài dạy có hiệu quả Ngoài ra giáo viên phải dành nhiều thời gian để sưu tầm các câu chuyện về Chủ Tịch Hồ Chí Minh liên quan đến bài dạy
c Mặt mạnh- mặt yếu
* Mặt mạnh:
- Nhiều năm nay nền giáo dục ở nước ta đã có nhiều đổi mới Chủ trương của ngành giáo dục là đổi mới toàn diện, dạy học sinh tất cả các môn không bỏ bất cứ một môn nào
- Trong nhiều năm qua, trên khắp cả nước phong trào thi đua "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh", diễn ra với nhiều hình thức khác nhau khá sôi nổi và mang nhiều ý nghĩa hết sức lớn lao trong việc tuyên truyền và giáo dục ý thức của mỗi người dân Việt Nam học và
làm theo tấm gương của Bác Bởi vậy vị thế của môn GDCD ngày càng được coi trọng và nâng
lên
* Mặt yếu:
- Nhưng trong thực tế môn GDCD vẫn được coi là môn phụ Ở một số trường trong những năm qua vẫn phân công giáo viên kiêm dạy môn GDCD, chưa nhiệt tình, quan tâm đổi mới phương pháp dạy học môn GDCD Chính vì vậy học sinh cũng coi thường môn GDCD, không cần học, “ học buồn”, “ mắc ngủ”( Đây là câu trả lời của một số học sinh khi được hỏi về môn GDCD) Có
em còn ngại khi học môn GDCD mà nhiều đoạn thì dài không dễ nhớ, thiếu hứng thú nên hay trốn tiết
d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động:
- Trong những năm gần đây tình trạng đạo đức học sinh nói chung và bạo lực học đường nói riêng của học sinh ngày càng trở nên nghiêm trọng, tính chất phức tạp, nguy hiểm ngày càng cao Đi tìm cho những nguyên nhân trên hay đổ lỗi cho nhà trường thiếu sự quan tâm, giáo dục học sinh, thiếu sân chơi lành mạnh, bổ ích tầm thường hóa bộ môn GDCD, cái nền tảng hình thành nhân cách con người lại bị bỏ quên Phụ huynh thường xuyên nhắc nhở con em mình tập trung vào học những môn chính, còn xem coi thường môn phụ GDCD
- Kiến thức học tập ngày càng nặng học sinh chỉ biết tập trung vào học với học, ít có thời gian để vui chơi giải trí lành mạnh, quỹ thời gian còn lại đa phần dành thời gian chơi game rồi từ
đó nhân cách một số em bị méo mó bởi những trò chơi bạo lực trên internet Trong khi đó nhà trường ít có cơ hội tổ chức sân chơi lành mạnh cho các em, nếu có tổ chức thì thời gian cũng rất hạn hẹp nên việc giáo dục nhân cách các em đạt hiệu quả chưa cao
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
- Hồ Chí Minh là một hình tượng tiêu biểu nhất về đạo đức cách mạng Người đã dày công xây dựng nền đạo đức cách mạng ở Việt Nam Người đã phát triển lý luận đạo đức Mác- Lênin
và kế thừa xuất sắc những tinh hoa đạo đức của dân tộc Người đã tự tu dưỡng, rèn luyện mình trở thành con người mẫu mực nhất, là tấm gương trong sáng nhất về đạo đức cách mạng Đó là di
Trang 7sản văn hóa vô giá của dân tộc ta và Đảng ta, là cống hiến đặc sắc của Bác Hồ cho dân tộc và cho loài người
Tư tưởng đạo đức cách mạng Hồ Chí Minh và tư tưởng đạo đức cổ truyền của dân tộc có mối tương quan; có thể thấy đạo đức cổ truyền của dân tộc ta là do thực tế hoàn cảnh lịch sử, hoàn cảnh đấu tranh của nhân dân ta trong trường kỳ lịch sử (đấu tranh với thiên nhiên, đấu tranh
xã hội); đạo đức Hồ Chí Minh là sự kế thừa các giá trị đạo đức truyền thống và được nâng lên một tầm cao mới, phù hợp với thời đại, đồng thời là sự kết hợp của tinh hoa nhân loại, gắn với hoàn cảnh lịch sử cụ thể Điều này đã được lịch sử dân tộc chứng minh Khái quát lịch sử Việt Nam cho thấy người dân ta từ đời này sang đời khác, đều hướng vào mấy nhiệm vụ to lớn, bao trùm: Làm người, dựng làng, giữ nước Truyền thống đạo đức Việt Nam là truyền thống giáo dục con người phải tu dưỡng trọn đời để nên người, dựng làng và giữ nước Chính từ truyền thống đạo đức này mà có lòng yêu nước, lòng nhân ái và những đức tính cần cù giản dị…Những đức tính như yêu nước, cần cù, thương người…thì trên thế giới nhiều dân tộc có Cái riêng của dân tộc Việt Nam là ở lý tưởng: dạy cho con nên người, là sống ở làng, sang ở nước, là nhiễu điều phủ lấy giá gương, là sự lo lắng nước mất nhà tan…lịch sử ta, hoàn cảnh ta quy định nên bối cảnh truyền thống đạo đức ấy Chính từ bối cảnh này, mà Hồ Chí Minh mới luôn luôn có sự kêu gọi
“học để làm người”, mới có câu nói bất hủ “không có gì quý hơn độc lập tự do” Chính trên bối cảnh đạo đức truyền thống của dân tộc, mà Hồ Chí Minh xuất hiện
Tư tưởng và đạo đức của Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốt đẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giá của Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam nói chung và thế hệ trẻ Việt Nam đang trong các nhà trường THPT nói riêng học tập và noi theo
Lúc sinh thời, Bác luôn dành muôn vàn tình thương yêu, chăm sóc, giáo dục thanh thiếu niên, nhi đồng Những lời dạy ân cần và tấm gương đạo đức trong sáng của Người là nguồn cổ
vũ to lớn, cuốn hút và thôi thúc lớp trẻ vươn lên, cống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trước lúc ra đi , Bác còn căn dặn toàn Đảng, toàn dân phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên, đào tạo thanh niên thành “những người thừa kế , xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa hồng, vừa chuyên” và chỉ rõ “bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau
là một việc rất quan trọng và rất cần thiết”
Thấm nhuần tư tưởng và lời dạy đó của Người, ngày nay, trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế với thời cơ và vận hội lớn, đan xen với những thách thức không nhỏ, chúng ta càng phải quan tâm bồi dưỡng, phát huy nguồn lực con người, nhất là thế hệ trẻ - một nhân tố cực kỳ quan trọng, đảm bảo đất nước ta phát triển nhanh và bền vững Nghị quyết Đại hội lần X của Đảng tiếp tục khẳng định:
“Xây dựng hoàn thiện giá trị, nhân cách của con người Việt Nam… bồi dưỡng các giá trị văn hoá trong thanh niên, học sinh, sinh viên, đặc biệt là lý tưởng sống, năng lực, trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hoá của con người Việt Nam…”
Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đã được triển khai trong các nhà trường nhằm mục đích tạo ra sự chuyển biến về mặt nhận thức trong đội ngũ cán
bộ, đảng viên, công chức, học sinh và quan trọng là phải làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh nhằm đẩy lùi suy thoái về đạo đức, tư tưởng, lối sống và tệ nạn xã hội
Trang 8Từ năm học 2011- 2012, Bộ giáo dục chỉ đạo lồng ghép Tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy môn GDCD THPT nói chung và môn GDCD 8 nói riêng Trong đó Lồng ghép cụ thể vào 2 bài ( Bài 2 Liêm khiết, Bài 4 Giứ chữ tín trong GDCD 8) Tuy nhiên tôi nhận thấy cần lồng ghép nhiều hơn vào các bài học khác trong GDCD 8 để học sinh thấm nhuần tư tưởng, tấm gương đạo đức của Chủ Tịch Hồ Chí Minh để từ đó luôn có ý thức rèn luyện đạo đức trở thành người công dân có ích cho xã hội
Và muốn tiết học lồng ghép tư tưởng Hồ Chí Minh có hiệu quả thì quan trọng nhất là người giáo viên cần phải chuẩn bị và sắp xếp, lưu trữ tư liệu:
Đây là yếu tố quan trọng quyết định đến hiệu quả giờ dạy Kinh nghiệm của bản thân cho thấy nếu nguồn tài liệu không phong phú và tin cậy thì sức thuyết phục không cao
Tư liệu có nhiều loại khác nhau có thể bằng văn bản, bằng hình ảnh, phim tư liệu, bài viết khác và bằng nhận thức thực tiễn của giáo viên Có nhiều cách sưu tầm tài liệu nhưng với tôi thì thường dùng một số cách cơ bản đó là : Bản thân tự tạo ra tư liệu(tự làm), sưu tầm ở cá nhân, tổ chức có liên quan và một nguồn rất phong phú đó là thông qua mạng internet
Việc sưu tầm tư liệu trên mạng internet đã rất quen thuộc đối với giáo viên trong thời đại bùng nổ thông tin và việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình dạy học Tài liệu trên mạng phong phú và đa dạng nên đòi hỏi chúng ta phải biết chọn lọc và tìm những tư liệu ở những nguồn đáng tin cậy và phù hợp với mục đích của mình
Để phục vụ cho việc giảng dạy những bài học có nội dung cần tích hợp tấm gương đạo đức
Hồ Chí Minh, bản thân tôi đã dày công nghiên cứu, sưu tầm tài liệu, hình ảnh, bài viết hay, những câu chuyện về Bác qua báo viết, Internet, qua các cuộc thi kể chuyện Bác Hồ, đến nay trong bộ sưu tập của mình tôi đã có hàng trăm tấm ảnh tư liệu về Bác, hơn 100 câu chuyện, hàng chục đoạn phim tư liệu kể về Bác Hồ và rất nhiều tư liệu khác sẵn sàng phục vụ cho việc lồng ghép, minh họa một cách có hiệu quả nhất
Khi đã có được nguồn tư liệu phong phú thì việc sắp xếp và lưu trữ sẽ tạo thuận lợi cho việc sử dụng trong quá trình dạy học sau này Đa số tư liệu hiện nay tôi có được đều có thể lưu trữ vào máy tính cá nhân và được sắp xếp phân loại cẩn thận theo từng loại, mục khác nhau nên khi cần thì tìm kiếm dễ dàng Để lưu giữ những tài liệu có được và tránh hư hỏng, mất mát khi có
sự cố máy tính tôi đã lưu tất cả các loại tư liệu trên hộp thư điện tử (và trên blog cá nhân), vì vậy bất cứ ở đâu có mạng Internet và khi nào cần cũng có thể lấy được tư liệu
II.2 Giải pháp, biện pháp:
a Mục tiêu của giải pháp, biện pháp:
Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về đạo đức Hồ Chí Minh, trên cơ
sở đó các em, có được nhận thức thái độ và hành vi tích cực theo tấm gương đạo đức Hồ Chí
Minh Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, làm
cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh trở thành thói quen và nếp sống của HS
Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm đối với đất nước
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp
Trang 9* Chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chân chính và trong sáng.
Khi dạy bài 8- Tôn trọng và học hỏi các dân tộc khác , để giáo dục tư tưởng tinh thần đoàn kết quốc tế, “Bốn phương vô sản đều là anh em” của Bác Sau khi sang Pháp Người nhận xét:
“Người Pháp ở Pháp tốt hơn người Pháp ở Đông Dương”, ở đâu cũng có hai loại người người bóc lột và người bị bóc lột, để thấy được chúng ta chống bọn thực dân Pháp kẻ đã gây bao đau thương, tang tóc cho các dân tộc thuộc địa chứ người Pháp tiến bộ là bạn chúng ta Phải tranh thủ
sự giúp đỡ của họ Sau khi dùng lược đồ giới thiệu hành trình cứu nước của Bác Từ đó giúp học sinh hiểu được quyết tâm, hoài bão của Bác ra đi tìm con đường cứu nước cho cách mạng Việt Nam
cuộc kháng chiến chống Pháp, Mĩ họ đã tích cực ủng hộ cuộc kháng chiến của ta
Ngày nay đất nước đã thống nhất, Nhà nước ta thực hiện đường lối đối ngoại tích cực quan
hệ giao lưu với thế giới, nhưng vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc chúng ta “Hòa nhập chứ không hòa tan, Việt Nam muốn là bạn với tất cả các nước trên thế giới” Cả dân tộc ta khép lại quá khứ hướng tới tương lai để xây dựng đất nước Đưa nước ta trở thành nước công nghiệp hiện đại, chúng ta khép lại quá khứ chứ không bao giờ quên quá khứ, “ Ai bắn vào quá khứ bằng phát súng lục, thì tương lại sẽ trả lời bằng đại bác” Vì vậy trong dạy Giáo dục công dân lồng ghép
tư tưởng này để học sinh nhìn nhận đúng đắn đường lối đối ngoại của Đảng ta
Khi dạy bài 11- Lao động tự giác và sáng tạo: để giáo dục tư tưởng: Suốt cuộc đời hoạt
động với một tinh thần làm việc nghiêm túc, tự giác và vận dụng sáng tạo những gì mình biết vào trong cuộc sông của Bác để giải phóng giai cấp, giải phóng loài người xây dựng một xã hội tốt đẹp không còn người bóc lột người
Trang 10Tháng 7/1920 Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các dân tộc và thuộc địa” của Lê-nin Ngồi một mình trong phòng Người sung sướng muốn phát khóc lên Người nói một mình như đang nói với toàn thể dân tộc “Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ đây là cái cần thiết cho chúng ta, đây là con đường giải phóng cho chúng ta Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không
có con đường nào khác là con đường cách mạng vô sản” Như vậy từ một người yêu nước chân chính Người đến với chủ nghĩa Mác –Lê-nin, tìm ra con đường cứu nước đúng đắn đã giải phóng cho dân tộc ta khỏi ách áp bức, bóc lột của thực dân, phong kiến
Xuất phát từ lòng yêu nước, từ sự chứng kiến nỗi thống khổ của người dân lao động, nỗi nhục của người dân bị mất nước Nguyễn Ai Quốc đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng cho dân tộc Ước mơ giải phóng quê hương gắn liền với nguyện vọng giải thoát người lao động; tình yêu nước thiết tha đã hàm chứa tình yêu thương con người, yêu thương nhân dân, mở rộng ra là tình yêu thương những con người lao động bị áp bức, bóc lột trên toàn thế giới