PHẦN MỞ ĐẦU Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra là một bộ phận cực kỳ quan trọng trong di sản tư tưởng của Người về Đảng và xây dựng Đảng. Thực tiễn cách mạng Việt Nam đã chứng minh, Đảng ta nhờ quán triệt, vận dụng sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, đã cụ thể hoá và không ngừng hoàn thiện cả về lý luận và hoạt động thực tiễn mà công tác kiểm tra đã góp phần quan trọng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng các tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh. Hiện nay, nhiệm vụ của cách mạng nói chung, của quân đội ta nói riêng đang có sự phát triển nhanh chóng, đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối trực tiếp của Đảng đối với quân đội, Đảng phải nắm vững quân đội trong mọi điều kiện hoàn cảnh. Trong khi đó, diễn biến tình hình tư tưởng đang có những phức tạp; việc triển khai thực hiện chủ trương, chính sách ở cơ sở còn có sai sót; một bộ phận cán bộ, đảng viên làm việc quan liêu, báo cáo không trung thực; không ít chủ trương, kế hoạch của cấp trên gửi xuống nhưng chưa phù hợp cơ sở do thiếu kiểm tra chu đáo. Lãnh đạo của một số đơn vị trong quân đội xa lánh cơ sở, thiếu kiểm tra, đôn đốc đối với công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu...Tình hình đó đang đặt công tác kiểm tra của toàn Đảng và của Đảng bộ quân đội trước những đòi hỏi mới gay gắt. Vì vậy, việc nghiên cứu, quán triệt, vận dụng đúng đắn tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, nhằm tạo cơ sở tư tưởng, lý luận vững chắc trong nhận thức và tổ chức thực hiện, tăng cường và nâng cao chất lượng công tác kiểm tra trong Đảng bộ quân đội là đòi hỏi cấp thiết hiện nay.
Trang 1PHẦN MỞ ĐẦU
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra là một bộ phận cực kỳ quantrọng trong di sản tư tưởng của Người về Đảng và xây dựng Đảng Thực tiễncách mạng Việt Nam đã chứng minh, Đảng ta nhờ quán triệt, vận dụng sâu sắc tưtưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra, đã cụ thể hoá và không ngừng hoànthiện cả về lý luận và hoạt động thực tiễn mà công tác kiểm tra đã góp phần quantrọng nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng, xây dựng các tổchức đảng trong sạch, vững mạnh
Hiện nay, nhiệm vụ của cách mạng nói chung, của quân đội ta nóiriêng đang có sự phát triển nhanh chóng, đòi hỏi phải tăng cường sự lãnh đạotuyệt đối trực tiếp của Đảng đối với quân đội, Đảng phải nắm vững quân độitrong mọi điều kiện hoàn cảnh Trong khi đó, diễn biến tình hình tư tưởng đang
có những phức tạp; việc triển khai thực hiện chủ trương, chính sách ở cơ sở còn
có sai sót; một bộ phận cán bộ, đảng viên làm việc quan liêu, báo cáo khôngtrung thực; không ít chủ trương, kế hoạch của cấp trên gửi xuống nhưng chưaphù hợp cơ sở do thiếu kiểm tra chu đáo Lãnh đạo của một số đơn vị trong quânđội xa lánh cơ sở, thiếu kiểm tra, đôn đốc đối với công tác huấn luyện, sẵn sàngchiến đấu Tình hình đó đang đặt công tác kiểm tra của toàn Đảng và của Đảng
bộ quân đội trước những đòi hỏi mới gay gắt
Vì vậy, việc nghiên cứu, quán triệt, vận dụng đúng đắn tư tưởng HồChí Minh về công tác kiểm tra của Đảng, nhằm tạo cơ sở tư tưởng, lý luận vữngchắc trong nhận thức và tổ chức thực hiện, tăng cường và nâng cao chất lượngcông tác kiểm tra trong Đảng bộ quân đội là đòi hỏi cấp thiết hiện nay
Trang 2Chương 1: Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra của Đảng :
Tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác kiểm tra được thể hiện trong nhiều bàinói, bài viết, đặc biệt là về lĩnh vực công tác tổ chức, xây dựng Đảng Người đãphân tích, khẳng định và chỉ rõ cho toàn Đảng, cho mọi cán bộ đảng viên về vịtrí, vai trò; về mục đích, nội dung và hình thức, phương pháp của công tác kiểmtra trên cả phương diện lý luận và hoạt động thực tiễn; đồng thời Người luôn nêutấm gương mẫu mực về tác phong làm việc khoa học, sâu sát trong hoạt độnglãnh đạo và sinh hoạt
1.1 Hồ Chí Minh đã chỉ rõ vị trí, vai trò của công tác kiểm tra:
Theo Hồ Chí Minh, kiểm tra là đòi hỏi tất yếu trong hoạt động lãnh đạo, làmột khâu không thể tách rời trong quy trình lãnh đạo, đồng thời là một mặt côngtác rất quan trọng của Đảng mà nếu kiểm tra không tốt, thì chính sách của Đảng
có nguy cơ bị vô hiệu hoá trong thực tiễn
Vào những năm đầu của công cuộc kháng chiến, kiến quốc đầy gian laothử thách, nhưng trong đội ngũ cán bộ, đảng viên ở nhiều nơi lại chỉ lo "khaihội", làm việc theo kiểu ngồi một chỗ mà "thảo nghị quyết, đánh điện và gửi chỉthị", còn thực tiễn diễn ra như thế nào; nghị quyết mà cán bộ đã "thảo ra" ấyđược thực thi đến đâu, cán bộ đảng viên ta không nắm chắc; khiến cho công việc
"kháng chiến và kiến quốc" trong thực tế ở nhiều cơ sở "không chạy", không tiếntriển
Trước tình hình đó, Hồ Chí Minh đã viết bài báo lấy tên là Một việc mà các cơ quan lãnh đạo cần thực hành ngay, (đăng trên báo sự thật, số 103, ngày
30-11-1948), phân tích rõ khuyết điểm, cách khắc phục khuyết điểm và cách tiếnhành công tác kiểm tra trong thực tế Ngay khi vào đầu bài báo, Người đã viết:
"Chính sách đúng là nguồn gốc của thắng lợi
Song từ nguồn gốc đi đến thắng lợi thực sự, còn phải tổ chức, phải đấutranh
Trang 3Khi đã có chính sách đúng, thì sự thành công hoặc thất bại của chính sách
đó là do nơi cách tổ chức công việc, nơi lựa chọn cán bộ, và do nơi kiểm tra".
Người còn khẳng định "Nếu ba điều ấy sơ sài, thì chính sách đúng mấy cũng vôích"1
Để hiểu sâu sắc nội dung tư tưởng mà Hồ Chí Minh đã viết trong đoạnvăn trên, thì đồng thời với việc xác định vị trí, vai trò của của công tác kiểm tra,chúng ta còn phải thấy rõ mối quan hệ giữa công tác kiểm tra với công tác tổchức và cán bộ, và với việc hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng nữa
Vì sao Hồ Chí Minh lại khẳng định công tác kiểm tra lại có vị trí, vai tròquan trọng như vậy?
Hồ Chí Minh đã quán triệt và vận dụng sáng tạo tư tưởng của Lê nin vềcông tác kiểm tra Lê nin đã hết sức coi trọng và xác định vấn đề kiểm tra việcchấp hành đường lối, chủ trương của Đảng trên tất cả các lĩnh vực hoạt động của
bộ máy đảng và bộ máy nhà nước là có vai trò cực kỳ quan trọng Đó là biệnpháp hiệu nghiệm để nâng cao hiệu quả của việc chấp hành các đường lối chủtrương, chính sách của Đảng đã đề ra và chống lại bệnh quan liêu, giấy tờ trongcán bộ, nhân viên của bộ máy đảng và nhà nước Lê nin coi công tác kiểm tra là
"Mấu chốt của toàn bộ công tác, của toàn bộ chính sách"2
Tiếp tục khẳng định và phát triển luận điểm của Lê nin về công tác kiểmtra, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Mục đích sự tổ chức công tác là: động viên toàn thểnhân dân hăng hái thi hành chính sách đã định Mục đích lựa chọn cán bộ là
dùng nhân tài cần phải hợp lý, chớ dùng thợ mộc làm nghề thợ rèn và cho họ
hiểu rõ mọi mặt các công việc họ phải phụ trách Mà muốn biết sự động viên ấy
và sự thực hành ấy đã đến mức nào, thì phải có kiểm tra."3
1 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 5, tr 520.
22.V.I Lê nin, Toàn tập, Nxb Tiến bộ, Mátxcơva, 1978, tập 45, tr 19.
3 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 5, tr 520.
Trang 4Hoạt động của con người là hoạt động có mục đích, có phương pháp vàbao giờ nó cũng gắn liền với đối tượng hoạt động, với hoàn cảnh và môi trườnghoạt động Xác định được mục đích đúng đắn trong hoạt động là điều tiên quyết,đồng thời con người còn phải biết rõ đối tượng, hiểu biết môi trường, nắm vữngnhững biến đổi của hoàn cảnh; để trên cơ sở đó mà định ra cách thức, điều chỉnhhành vi, mới có thể đạt được mục đích hoạt động đã xác định
Hoạt động của tổ chức Đảng các cấp và đảng viên cũng như vậy, nhưnglại đòi hỏi ở trình độ cao hơn rất nhiều, bởi tính chất rộng lớn, khó khăn và phứctạp của nhiệm vụ cách mạng Muốn tổ chức và lãnh đạo quần chúng thực hiệnthắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng thì phải có kế hoạch rõ ràng, phải nắm vữngquần chúng, phải hiểu biết cán bộ, phải bám sát mọi diễn biến tình hình, phảibiết rõ xem chủ trương chính sách đúng đến đâu, bất hợp lý chỗ nào Tất cảnhững yêu cầu đó sẽ không thể đạt được nếu thiếu công tác kiểm tra
Việc khẳng định vị trí, vai trò của công tác kiểm tra trong tư tưởng Hồ ChíMinh là thể hiện sự thống nhất và xuất phát từ quan điểm quần chúng, quan điểmthực tiễn Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng, nhưng để lãnh đạo quầnchúng thực hiện thắng lợi mục tiêu cách mạng, phải có chủ trương đúng, phải tổchức khéo và phải có công tác kiểm tra việc thực hiện của quần chúng, để hướngdẫn quần chúng Hồ Chí Minh cho rằng, có kiểm tra mới hiểu biết nguyện vọngcủa quần chúng, mới huy động được tinh thần tích cực và lực lượng to tát củanhân dân Đồng thời, muốn kiểm tra đúng, kiểm tra sâu, kiểm tra sát, kiểm trakhéo, kiểm tra nhanh, phải biết dựa vào dân, lắng nghe dân, phải đi sát cơ sở;phải "biết dựa vào dân để xây dựng Đảng"
Thực tiễn là cơ sở của nhận thức, là tiêu chuẩn của chân lý Không đi sát
cơ sở, không bám sát thực tiễn, không kiểm tra thực tế tận nơi, cụ thể và thườngxuyên thì không thể thấy hết mức độ đúng sai của nghị quyết, chỉ thị; không thấy
Trang 5hết sở trường, sở đoản, ưu điểm và khuyết điểm của cán bộ, và không thấy hết
"lực lượng của quần chúng"
Vai trò, tầm quan trọng của công tác kiểm tra của Đảng còn thể hiện ở chỗnhằm duy trì và thực thi kỷ luật của Đảng, giữ vững kỷ luật và tổ chức của Đảng;giữ vững nguyên tắc tập trung dân chủ, bảo đảm cho đường lối, chính sách của
Đảng được thực thi thông suốt Trong Sửa đổi lối làm việc, Hồ Chí Minh yêu cầu: "Đảng phải nghiêm ngặt kiểm tra, các địa phương phải kiên quyết thực hành
những nghị quyết của Đảng Kiên quyết chống lại cái thói nghị quyết một đường,thi hành một nẻo"3 Tiến hành tốt công tác kiểm tra là thể hiện tính khoa họctrong quy trình, tác phong và phương pháp lãnh đạo của Đảng
Công tác kiểm tra của Đảng có vị trí, vai trò quan trọng như vậy, nhưngkhông ít cán bộ, đảng viên, không ít tổ chức đảng thiếu quan tâm đến công táckiểm tra, hoặc do nhận thức kém, hoặc do mắc chứng bệnh giấy tờ, quan liêu,hoặc do kiểm tra không đến nơi, đến chốn, hời hợt, "chuồn chuồn đạp nước".Với những người "xa dân" như thế thì ắt sẽ mắc cái bệnh quan liêu; ắt sẽ tỏ ra
"thích giấy tờ", không chịu điều tra, không chịu "kiểm tra theo dõi việc thi hành,không học tập kinh nghiệm của quần chúng"
Hồ Chí Minh đã thẳng thắn phê bình những biểu hiện quan liêu trong lãnhđạo Người phê bình cán bộ lãnh đạo ở nhiều nơi chỉ lo thảo nghị quyết mà
"không biết gì đến những nghị quyết đó đã thực hành đến đâu, có những khókhăn trở ngại gì, dân chúng có ra sức tham gia hay không Họ quên mất kiểm tra
Trang 6Kiểm tra nắm vững ưu khuyết điểm của cán bộ, của cơ quan, đơn vị, củachủ trương, chính sách và kiểm tra công việc
Kiểm tra cán bộ nhằm nắm vững cán bộ, biết rõ ưu điểm, khuyết điểm của cán bộ; biết rõ người tốt, người xấu; nắm vững năng lực thực tế, hiệu quả thực tế
của cán bộ; để trên cơ sở đó mà đánh giá đúng cán bộ, giáo dục, phê bình, rènluyện đúng; để lựa chọn, đào tạo và sử dụng đúng cán bộ
Cán bộ là cái "gốc" của mọi công việc, là cái "dây chuyền" của bộ máy.Gốc không năng động thì công việc không chạy, gốc không vững thì công việc
đổ bể; dây chuyền không tốt, không chạy thì động cơ dù tốt mấy, khoẻ mấy cả
bộ máy vẫn tê liệt Công việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém.Cho nên công việc đầu tiên đối với cán bộ là: "Đảng phải biết rõ cán bộ"
Muốn biết rõ cán bộ, Đảng phải thường xuyên kiểm tra, thường xuyênxem xét cán bộ Kiểm tra, xem xét cán bộ trước hết để biết sở trường của cán bộ,
để xem cán bộ ấy xứng với việc gì, dùng cái tài của họ vào việc gì cho đượcviệc; để "tuỳ tài mà dùng người", để không lẫn lộn "thợ rèn thì bảo đi đóng tủ,thợ mộc thì bảo đi rèn giao", làm sao tránh khỏi lúng túng Mặt khác, kiểm tra
thực tế là để phát hiện nhân tài ngoài Đảng, gần gũi và thân thiết, đem tài năng
của họ giúp ích cho công việc của cách mạng
Kiểm tra xem xét cán bộ còn để phát hiện khuyết điểm, để giúp đỡ cán bộsửa chữa khuyết điểm, để họ tiến bộ mãi; cán bộ tiến bộ thì ắt công việc sẽ tiếntriển Đó là trách nhiệm của người lãnh đạo Cán bộ càng tích cực, càng làm việcnhiều thì khó tránh được khuyết điểm nhiều Cán bộ có tài, có lòng tích cực thìphải tin dùng cán bộ Nhưng lòng tin tưởng phải luôn đi song hành với kiểm tra;kiểm tra để "sửa lỗi cho họ", " giúp đỡ họ, khuyên gắng họ, vủntồng lòng tự tin,
tự trọng của họ"
Chúng ta không sợ việc cán bộ có sai lầm khuyết điểm, chỉ sợ không cốgắng sửa chữa khuyết điểm đó Lãnh đạo mà không biết tìm cách đúng để giúp
Trang 7cán bộ sửa chữa khuyết điểm, thì lãnh đạo có khuyết điểm to, khuyết điểm đó
"càng đáng sợ" Kiểm tra để giúp đỡ cán bộ sửa chữa khuyết điểm là biểu hiệntính khoa học, tính tích cực của công tác cán bộ; là một phương thức đào luyệncán bộ Đây là một nét tiêu biểu trong phong cách Hồ Chí Minh
Kiểm tra để phân loại đúng, lựa chọn đúng cán bộ "Trong thế giới cái gìcũng biến hoá", tư tưởng cán bộ cũng biến hoá Có cán bộ trước đây tốt, nay ra
hủ hoá; trước đây cách mạng, nay dần sinh ra chao đảo lập trường; có ngườitrước đây phạm sai lầm, nay dần tiến bộ Vì vậy, cách xem xét, lựa chọn cán bộ
"quyết không nên chấp nhất" Muốn vậy, phải có công tác kiểm tra cán bộ chođúng, cho sát
Tóm lại, mục đích, nội dung thứ nhất của kiểm tra theo Hồ Chí Minh là
kiểm tra người; kiểm tra để xây dựng con người.
Mục đích, nội dung kiểm tra thứ hai mà Hồ Chí Minh chỉ ra, đó là kiểm tra việc, nhằm đôn đốc, thúc đẩy, chấn chỉnh công việc Cách mạng là sự nghiệp
to lớn, là công việc to lớn, do nhiều công việc nhỏ mà thành Cho nên, cùng vớikiểm tra người thì phải kiểm tra việc, thông qua việc đẻ kiểm tra người, thôngqua việc cụ thể mà kiểm tra công việc lớn hơn
Trước hết kiểm tra xem công việc có được triển khai thực thi nghiêmchỉnh không, đường lối chính sách của Đảng có được chấp hành nghiêm chỉnhkhông Công việc của cách mạng là khó khăn, phức tạp; thực hiện công việc đótất nhiên là nhiều gian nan, vất vả, hoặc vì nhiều lý do khác, cho nên không tránhkhỏi sự trễ nải công việc, thậm chí bỏ bê công việc Kiểm tra công việc là yêucầu rất cần thiết và phải thường xuyên để công việc được "chạy", được đúng nộidung, đúng mục đích, đúng yêu cầu, đúng tiến độ; kiểm tra đi liền với đôn đốcthì công việc mới chạy, công việc mỗi nơi có chạy thì nhiệm vụ của cả sự nghiệpmới chóng hoàn thành Hồ Chí Minh viết: "Công việc của Đảng và nhà nướcngày càng nhiều Muốn hoàn thành tốt công việc, thì toàn thể đảng viên và cán
Trang 8bộ phải chấp hành nghiêm chỉnh đường lối và chính sách của Đảng Và muốn
như vậy, thì các cấp uỷ đảng phải tăng cường công tác kiểm tra"5 Mặt khác, cókiểm tra mới phát hiện những việc làm sai trái mà kịp thời uốn nắn, chấn chỉnh,giữ nghiêm kỷ luật
Cùng với kiểm tra người, kiểm tra việc, thì một nội dung rất quan trọng là phải kiểm tra các cơ quan, đơn vị Con người và công việc luôn gắn liền với mỗi
cơ quan, mỗi đơn vị Cơ quan, đơn vị là môi trường sống, môi trường làm việc,môi trường phấn đấu, rèn luyện cán bộ, đảng viên Đồng thời, cơ quan, đơn vị lànơi tổ chức thực thi công việc một cách có tổ chức, có nguyên tắc, có hệ thống
Cơ quan, đơn vị là những cơ sở của Đảng và nhà nước
Cơ quan, đơn vị mà tốt thì cán bộ tốt, công việc tiến triển Ngược lại, cơquan, đơn vị mà không ổn định, nội bộ mất đoàn kết, nề nếp kém, kỷ luật lỏnglẻo, triển khai tổ chức công việc hời hợt thì cán bộ tốt mấy cũng không phát huyđược, thậm chí làm cùn mài, làm tha hoá cán bộ; đối với cơ quan, đơn vị nhưthế, giao việc cho họ chẳng khác nào "ném đá ao bèo"; cơ quan đơn vị kém thìnhư bộ máy bị hỏng các chi tiết
Nội dung kiểm tra các cơ quan, đơn vị là rất quan trọng Kiểm tra để biết
rõ ưu điểm, khuyết điểm của từng cơ quan, đơn vị Biết rõ ưu, khuyết điểm của
cơ quan, đơn vị để đôn đốc, nhắc nhở, giúp đỡ họ củng cố cả về chính trị, tưtưởng, tổ chức, về kỷ luật; để khuyến khích cơ quan đơn vị tốt, để chấn chỉnh,xốc lại những cơ quan, đơn vị có nhiều khuyết điểm Hồ Chí Minh yêu cầu: các
uỷ ban kiểm tra phải góp phần xứng đáng vào việc tăng cường công tác tư tưởngcủa Đảng, nâng cao đạo đức cách mạng, bảo đảm chặt chẽ kỷ luật và tổ chức củaĐảng; công tác kiểm tra phải góp phần vào củng cố Đảng về tư tưởng và tổ chức;củng cố các cơ quan, đơn vị
5 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1996, tập 11, tr 300
Trang 9Người đã phê bình những nhận thức không đúng về việc tiến hành kiểmtra các cơ quan, đơn vị "Có một số cấp uỷ Đảng coi nhẹ và không chú ý lãnhđạo công tác kiểm tra Thậm chí có uỷ viên tỉnh và huyện cho công tác kiểm tra
là "vạch lá tìm sâu", làm giảm thành tích của địa phương mình", giảm thành tíchcủa cơ quan, đơn vị mình "Đó là thành kiến rất sai lầm, cần phải sửa chữa"6
Toàn bộ các yếu tố con người, công việc, cơ quan, đơn vị ấy là cơ sở vật
chất của yếu tố đường lối, chính sách của Đảng Những cơ sở vật chất ấy biếnđường lối, chủ trương, chính sách của Đảng thành kết quả trên thực tế Đồngthời, nó là cơ sở thực tiễn để kiểm nghiệm tính đúng đắn của chủ trương chínhsách, để phân loại rõ đâu là chủ trương chính sách có cơ sở thực tiễn, đâu là chủtrương, chính sách tuần tuý ý chí, xa rời thực tiễn
Vì vậy, kiểm tra còn có mục đích, nội dung rất quan trọng là để phát hiện,
biết rõ ưu điểm, nhược điểm của nghị quyết, mệnh lệnh, chỉ thị mà cấp trên ban hành ra Nội dung kiểm tra này là nhằm góp phần xây dựng Đảng vững mạnh về
chính trị Đảng vững mạnh về chính trị tức là Đảng phải đề ra chủ trương, chínhsách, giải pháp đúng đắn, làm cơ sở cho xây dựng đảng về tư tưởng, thống nhất
tư tưởng; làm cơ sở để đoàn kết nội bộ, giữ vững kỷ cương, kỷ luật của Đảng.Chủ trương, chính sách mà thiếu sát thực, mục tiêu nhiệm vụ không rõ ràng, xarời đường lối quần chúng thì, tư tưởng của cán bộ, đảng viên sẽ phân tán, tổ chức
sẽ khó thống nhất trong duy trì kỷ luật và triển khai thực hiện nhiệm vụ
Chủ trương, chính sách muốn đúng, phải dựa trên cơ sở lý luận khoa học
là chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đồng thời một cơ sở quantrọng là phải dựa trên cơ sở thực tiễn, phù hợp thực tiễn, đáp ứng nguyện vọngcủa quần chúng Muốn biết rõ chủ trương, chính sách phù hợp thực tiễn đến đâu,thì phải kiểm tra
6 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1996, tập 11, tr 300.
Trang 10Không có kiểm tra thì chính sách hay cũng như chính sách dở, chỉ thị sátthực cũng như chỉ thị mang tính áp đặt; trên ban hành cứ ban hành, dưới khókhăn trong thực hiện cứ mặc kệ Rốt cuộc, chính sách một đằng, thực tiễn mộtnẻo Thiếu kiểm tra sâu sát, chính sách và thực tiễn ngày càng xa nhau, chínhquyền khi ấy sẽ mất cơ sở thực tiễn, hậu quả thật khôn lường.
Trong 12 điều tư cách một Đảng cách mạng chân chính, Hồ Chí Minh xácđịnh: "Phải luôn luôn xem xét lại tất cả công tác của Đảng" và "Đảng phải luônluôn xét lại những nghị quyết và những chỉ thị của mình đã thi hành thế nào Nếukhông vậy thì những nghị quyết và chỉ thị đó sẽ hoá ra lời nói suông mà còn hạiđến lòng tin cậy của nhân dân đối với Đảng"7
Như vậy, kiểm tra trước hết và chủ yếu là kiểm tra bản thân Đảng, kiểmtra các tổ chức, cơ quan và đội ngũ cán bộ, đảng viên của Đảng, kiểm tra cácquyết định của Đảng, những điều đó mà không nắm vững được thì Đảng cũngkhông có điều kiện để kiểm tra được hoạt động của quần chúng, không nắmđược thực chất phong trào cách mạng
Hồ Chí Minh kết luận: "Nếu tổ chức việc kiểm tra cho chu đáo thì cũngnhư ngọn đèn "pha" Bao nhiêu tình hình, bao nhiêu ưu điểm và khuyết điểm,bao nhiêu cán bộ chúng ta đều thấy rõ Có thể nói rằng: chín phần mười khuyếtđiểm trong công việc của chúng ta là vì thiếu sự kiểm tra Nếu tổ chức sự kiểmtra được chu đáo, thì công việc của chúng ta nhất định tiến bộ gấp mười, gấptrăm"8
1.3 Về hình thức và biện pháp tiến hành kiểm tra:
Thiếu kiểm tra đã không tốt; mà kiểm tra không chu đáo, cũng gây tác hạikhông kém Các thông tin, kết luận của kiểm tra có ý nghĩa rất quan trọng Nó là
cơ sở cho việc ra các quyết định và điều chỉnh các quyết định của Đảng Thôngtin, kết luận đó đúng, thì Đảng nắm vững cán bộ, nắm vững cơ sở, nắm vững
7 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 5, tr.249-250
8 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 5, tr 521
Trang 11thực tiễn Ngược lại, kiểm tra hời hợt, hoặc không trung thực, thì kiểm tra nhưthế mất thời gian, rối bận công việc, mà còn có hại cho Đảng Vì vậy, Hồ Chí
Minh đã chỉ rõ hình thức và biện pháp tiến hành kiểm tra
Kiểm tra phải có hệ thống, nghĩa là khi đã có nghị quyết thì phải lập tức
đốc thúc sự thực hành nghị quyết ấy, phải biết rõ sự sinh hoạt và cách làm việccủa cán bộ và nhân dân địa phương ấy
Kiểm tra phải đi liền với triển khai thực hiện, đồng bộ với việc triển khaithực hiện nghị quyết, bảo đảm gắn giữa lãnh đạo và kiểm tra, thực hiện đúng vàkịp thời quy trình lãnh đạo
Kiểm tra phải thực sự, thực tế; phải kết hợp nhiều nguồn thông tin, nhiều
luồng thông tin, nhưng trong đó, thông tin có được nhờ "đến tận nơi, xem tậnchỗ" là quan trọng nhất, sát thực nhất Có như vậy, kiểm tra mới kết luận đúngngười, đúng việc, đúng ưu điểm, nhược điểm, mới có cơ sở đưa ra cách độngviên, phát huy và cách sửa chữa đúng Kiểm tra mà thiếu thực sự, thực tế, chẳngkhác nào ông "thầy bói đoán mò", đánh giá thiên lệch, nhìn nhận sai bản chất sựviệc Kiểm tra mà không đến tận nơi dễ sinh tật bao biện, nói dối, che dấu của cơ
sở Vì vậy, Hồ Chí Minh yêu cầu: "kiểm tra không nên chỉ bằng cứ vào các báocáo, mà phải đi đến tận nơi"9
Hồ Chí Minh cũng yêu cầu, phải kết hợp linh hoạt các hình thức, phươngpháp kiểm tra: kiểm tra từ trên xuống, từ dưới lên; kết hợp kiểm tra thườngxuyên với kiểm tra đột xuất; kiểm tra định kỳ với tự kiểm tra của cán bộ các cấp.Phải phát huy tốt vai trò của các cơ quan kiểm tra và cán bộ kiểm tra Đồng thời,đặc biệt là phải biết dựa vào dân để làm tốt công tác kiểm tra
Bản chất và những điều tốt - xấu, hay - dở của mỗi con người, mỗi tổchức, mỗi sự việc thường bộc lộ ra trong hoạt động thức tiễn, trong những mốiquan hệ cụ thể, trong những điều kiện và những thời điểm cụ thể Cho nên, muốn
9 Hồ Chí Minh, Toàn tập, Nxb CTQG, H, 1995, tập 5, tr 521.