Tập 7 đề thi vào 10 THPT môn ngữ văn thanh hóa từ năm học 2014 2015 đến 2017 2018 (kèm hướng dẫn chấm)

Tập 7 đề thi vào 10 THPT môn Ngữ văn Thanh Hóa từ năm học 2014 2015 đến 2017 2018 (Kèm hướng dẫn chấm); Tập 7 đề thi vào 10 THPT môn Ngữ văn Thanh Hóa từ năm học 2014 2015 đến 2017 2018 (Kèm hướng dẫn chấm); SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTHANH HÓAKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2017 – 2018Môn thi : NGỮ VĂNThời gian: 120 phút, không kể thời gian giao đề.Ngày thi: 1172017Đề có 01 trang, gồm 03 câuĐỀ CHÍNH THỨCĐề ACâu 1 (2,0 điểm): a. Tìm lời dẫn trực tiếp trong ngữ liệu dưới đây và chuyển sang lời dẫn gián tiếp:Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”.(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)b. Gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng trong phần in đậm của ngữ liệu sau:Bao giờ cho đến mùa thuTrái hồng, trái bưởi đánh đu giữa rằm. (Nguyễn Duy, Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa)c. Xác định hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích dưới đây: (…) Anh Tấn này Anh bây giờ sang trọng rồi, còn cần quái gì cái thứ đồ gỗ hư hỏng này nữa. Chuyên chở lại lịch kịch lắm. Cho chúng tôi khuân đi thôi. Chúng tôi nhà nghèo dùng được tất. Có gì đâu mà sang trọng Chúng tôi cần phải bán các thứ này đi để…(Lỗ Tấn, Cố hương)Câu 2 (3,0 điểm):“Ước mơ giúp ta tạo dựng tương lai.” Viết một bài văn (khoảng 30 dòng) trình bày suy nghĩ của anhchị về ý kiến trên.Câu 3 (5,0 điểm):Cảm nhận của anhchị về vẻ đẹp của đoạn thơ sau:Thuyền ta lái gió với buồm căngLướt giữa mây cao với biển bằng,Ra đậu dặm xa dò bụng biển,Dàn đan thế trận lưới vây giăng.Cá nhụ cá chim cùng cá đé,Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe,Đêm thở; sao lùa nước Hạ Long.(Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá, SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB GD Việt Nam, 2014, Tr140)Hết(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)Họ và tên thí sinh : ……………………………. Số báo danh : ……………….Chữ kí giám thị 1: ………………… Chữ kí giám thị 2:……….………….HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂNĐỀ CHÍNH THỨCĐề AKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2017 – 2018Ngày thi: 1172017(Hướng dẫn chấm có 03 trang)Câu 1 (2,0 điểm):a) Tìm lời dẫn trực tiếp: “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”. (0,5 điểm) Học sinh có thể chuyển sang lời dẫn gián tiếp như sau: Họa sĩ nghĩ thầm rằng khách tới bất ngờ, chắc anh thanh niên chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn. (0,5 điểm) (Có thể thay bằng từ ngữ khác, cách diễn đạt khác hợp lý mà vẫn đảm bảo được nội dung.) b) Gọi tên biện pháp tu từ: nhân hóa. (0,5 điểm) c) Hàm ý của câu in đậm: Anh Tấn không muốn cho người hàng xóm các thứ đồ gỗ hư hỏng (vì anh cần bán lấy tiền mua sắm đồ đạc cho nơi ở mới) (0,5 điểm) Câu 2 (3,0 điểm):Yêu cầu:Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận xã hội, lập luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… Về kiến thức (2,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:2.1. Giải thích nội dung ý kiến: + Ước mơ: là những điều tốt đẹp ở phía trước mà con người muốn hướng tới, phấn đấu đạt tới. (0,25 điểm)+ Tương lai: là những hiện thực sẽ xảy ra, có thể xảy ra…(0,25 điểm)= > Ý kiến khẳng định vai trò quan trọng của ước mơ trong cuộc sống của mỗi con người…2.2. Trình bày suy nghĩ: Mỗi người sống trong cuộc đời cần xây đắp ước mơ, hoài bão. Có thể ước mơ về một nghề nghiệp cao quý, về cuộc sống tươi sáng hơn trong hiện tại, về sự nghiệp rạng rỡ được tạo dựng trong tương lai. (0,5 điểm) Biết nuôi dưỡng ước mơ, quyết tâm vượt qua khó khăn để thực hiện ước mơ là biểu hiện của người sống có trách nhiệm với chính mình và xã hội. (0,5 điểm) Ước mơ cũng là động lực thôi thúc ta vươn lên trong cuộc sống. (0,25 điểm) Phê phán những người không ước mơ, hay ước mơ viễn vông, xa vời do chưa nhận thức được khả năng thực sự của bản thân. (0,25 điểm) (Có dẫn chứng minh họa cụ thể)2.3. Bài học nhận thức và hành động ((0,5 điểm): Ý kiền trên đã định hướng cho ta một thái độ sống tích cực. Con người sống cần phải có ước mơ, hoài bão cao đẹp. Cần học tập, tu dưỡng, rèn luyện để thực hiện ước mơ.Câu 3 (5,0 điểm):Yêu cầu:Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận văn học hoàn chỉnh, lập luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; hành văn trong sáng, có cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… Về kiến thức (4,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:3.1. Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm, đoạn thơ: (0,5 điểm) Huy Cận là cây bút nổi tiếng trong phong trào thơ mới, là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam sau cách mạng tháng Tám 1945. Bài thơ Đoàn thuyền đánh cá được viết năm 1958, sau chuyến đi thực tế Quảng Ninh của nhà thơ và được in trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng (1958). Hai khổ thơ trên nằm ở phần giữa của bài thơ, thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên và con người lao động. 3.2. Cảm nhận về vẻ đẹp của đoạn thơ:3.2.1. Vẻ đẹp của con người lao động: (khổ 1) Niềm vui phơi phới, tinh thần hăng say lao động.+ Hình ảnh con thuyền đặc biệt, có gió cầm lái, trăng là cánh buồm gợi sự nhịp nhàng, hòa quyện của con người với biển trời bao la. (0,5 điểm)+ Nghệ thuật nói quá, trí tưởng tượng phong phú khiến hình ảnh con thuyền đánh cá vốn nhỏ bé trở nên lớn lao, kì vĩ ngang tầm vũ trụ. (0,5 điểm) Tư thế làm chủ, chinh phục thiên nhiên:+ Thủ pháp nhân hóa, so sánh (dò bụng biển, dàn đan thế trận) khiến công việc đánh cá được hình dung như một thế trận hào hùng, gợi tả tinh thần dũng cảm của con người lao động. (0,5 điểm).+ Giọng thơ tươi vui, khỏe khoắn, hình ảnh thơ lãng mạn, bay bổng khiến công việc lao động nặng nhọc của ngư dân trở thành bài ca lao động. (0,25 điểm) 3.2.2. Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên (khổ 2) Không gian bao la, khoáng đạt, thơ mộng của biển về đêm.+ Hệ thống hình ảnh: gió, trăng, sao, nước kết hợp với các tình từ chỉ màu sắc: lấp lánh, đen hồng, vàng chóe tạo nên một bức tranh nên thơ, lãng mạn. (0,5 điểm).+ Nghệ thuật nhân hóa, hình ảnh thơ mới lạ, sáng tạo (Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long) khiến biển đêm được hình dung như một sinh thể, làm nên sự hòa nhịp diệu kì giữa thiên nhiên và con người lao động. (0,5 điểm) Sự giàu có của vùng biển quê hương: phép liệt kê (cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song); các câu thơ nối tiếp, không dấu chấm thể hiện niềm say mê, tự hào của nhà thơ trước sự phong phú của biển cả. (0,75 điểm)3.3. Đánh giá khái quát: (0,5 điểm) Bằng bút pháp lãng mạn kết hợp với tả thực; biện pháp nhân hóa, liệt kê, khoa trương, đoạn thơ là bức tranh đẹp, là khúc ca hùng tráng về thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước cuộc sống mới của miền Bắc trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội. (0,25 điểm) Đoạn thơ nói riêng, bài thơ nói chung thể hiện sự đổi mới của phong cách thơ Huy Cận sau cách mạng tháng Tám 1945. (0,25 điểm)Lưu ý: Căn cứ vào thực tế làm bài của học sinh, giám khảo cho điểm chính xác và linh hoạt; khuyến khích những bài có tính sáng tạo, phát hiện. Câu 3: Nếu bài làm chỉ nói chung chung, không bám sát vào văn bản để phân tích cảm nhận thì không cho quá 12 số điểm của câu. Hết SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTHANH HÓAKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2017 – 2018Môn thi : NGỮ VĂNThời gian: 120 phút, không kể thời gian giao đề.Ngày thi: 1172017Đề có 01 trang, gồm 03 câuĐỀ CHÍNH THỨCĐề BCâu 1 (2,0 điểm):a. Tìm lời dẫn trực tiếp trong ngữ liệu dưới đây và chuyển sang lời dẫn gián tiếp: Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng: “A Lão già tệ lắm Tôi ăn ở với lão như thế nào mà lão xử với tôi như thế này à?”.(Nam Cao, Lão Hạc)b. Gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng trong phần in đậm của ngữ liệu sau:Áo chàm đưa buổi phân liCầm tay nhau biết nói gì hôm nay. (Tố Hữu, Việt Bắc)c. Xác định hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích dưới đây: Đây, tôi giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé. Và cô đây là kĩ sư nông nghiệp. Anh đưa khách về nhà đi. Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá. Anh hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh.(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)Câu 2 (3,0 điểm):Sách vừa là bạn, vừa là thầy của con người. Viết một bài văn (khoảng 30 dòng) trình bày suy nghĩ của anhchị về ý kiến trên.Câu 3 (5,0 điểm):Cảm nhận của anhchị về vẻ đẹp của đoạn thơ sau:Con ở miền Nam ra thăm lăng BácĐã thấy trong sương hàng tre bát ngátÔi Hàng tre xanh xanh Việt NamBão táp mưa sa đứng thẳng hàng.Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăngThấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớKết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…(Viễn Phương, Viếng lăng Bác, SGK Ngữ văn 9, tập hai, NXB GD Việt Nam, 2005, Tr 58)Hết(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)Họ và tên thí sinh : ……………………………. Số báo danh : ……………….Chữ kí giám thị 1: ……………… Chữ kí giám thị 2 :………………….HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂNĐỀ CHÍNH THỨCĐề BKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2017 – 2018Ngày thi: 1172017(Hướng dẫn chấm có 03 trang)Câu 1 (2,0 điểm):a) Tìm lời dẫn trực tiếp: “A Lão già tệ lắm Tôi ăn ở với lão như thế nào mà lão xử với tôi như thế này à?” (0,5 điểm) Có thể chuyển sang lời dẫn gián tiếp như sau: Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng tôi tệ lắm Nó ăn ở với tôi như thế mà tôi xử với nó như thế này à?. (0,5 điểm) (Có thể thay bằng từ ngữ khác, cách diễn đạt khác hợp lý mà vẫn đảm bảo được nội dung.) b) Gọi tên biện pháp tu từ: Hoán dụ. (0,5 điểm) c) Hàm ý của câu in đậm: Ông họa sĩ đi sớm nên chưa kịp uống nước chè và muốn anh thanh niên pha nước mời khách. (0,5 điểm) Câu 2 (3,0 điểm):Yêu cầu:Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận xã hội, lập luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… Về kiến thức (2,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:2.1. Giải thích câu nói: (0,5 điểm) Sách: là sản phẩm tinh thần đặc biệt, là nơi lưu giữ trí tuệ, cảm xúc của nhân loại, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác. Sách là bạn: sách đồng hành và sẻ chia với con người. Sách là thầy: sách giúp con người hoàn thiện, lớn khôn và trưởng thành.2.2. Trình bày suy nghĩ: Sách là bạn: + Sách giúp con người chia sẻ, gửi gắm những buồn vui, giải tỏa căng thẳng, áp lực trong cuộc sống. (0,25 điểm)+ Sách đồng hành cùng con người trên những chặng đường đời. (0,25 điểm) Sách là thầy: + Sách mở rộng những chân trời, khai sáng trí tuệ con người. (0,25 điểm)+ Sách nuôi dưỡng cảm xúc, tâm hồn con người. (0,25 điểm)+ Sách dạy ta những kĩ năng quan trọng trong cuộc sống. (0,25 điểm) Không phải tất cả sách đều là bạn, đều là thầy: vì có một số sách có nội dung xấu, ảnh hưởng tiêu cực đến con người. (0,25 điểm)(Có dẫn chứng minh họa cụ thể)2.3. Bài học nhận thức và hành động (0,5 điểm): Biết trân trọng và yêu quý sách, hình thành thói quen đọc sách. Sáng suốt trong việc lựa chọn sách đọc để luôn có những người bạn tốt, những người thầy giỏi.Câu 3 (5,0 điểm):Yêu cầu:Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận văn học hoàn chỉnh, lập luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; hành văn trong sáng, có cảm xúc; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… Về kiến thức (4,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:3.1. Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm, đoạn thơ: (0,5 điểm)Viễn Phương là nhà thơ miền Nam trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Bài thơ Viếng lăng Bác được viết năm 1976, khi Viễn Phương ra thăm niềm Bắc, vào lăng viếng Bác và được in trong tập Như mây mùa xuân (1978). Hai khổ thơ trên nằm ở phần đầu của bài thơ, bộc lộ lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác. 3.2. Cảm nhận về vẻ đẹp của đoạn thơ:3.2.1. Cảm xúc của nhà thơ về cảnh vật bên ngoài lăng: (khổ 1) Lời tự sự chứa đựng nhiều cảm xúc:+ Cách xưng hô con – Bác vừa gần gũi thân thương, vừa trân trọng thành kính như tình cảm của người con đi xa lâu ngày về thăm vị Cha già kính yêu. (0,25 điểm)+ Cách nói giảm, nói tránh: thăm thay cho viếng giảm nhẹ nỗi đau mà vẫn không giấu được nỗi xúc động trước hiện thực Bác đã đi xa. (0,25 điểm) Những cảm xúc của nhà thơ trước hình ảnh hàng tre quanh lăng:+ Hình ảnh hàng tre vừa tả thực vừa mang tính tượng trưng, giàu ý nghĩa liên tưởng. Cây tre là một ẩn dụ, biểu tượng cho tinh thần hiên ngang, bất khuất, sức sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam (Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng) (1,0 điểm).+ Thán từ “Ôi” biểu thị niềm xúc động, tự hào về dân tộc Việt nam, về người Cha đã làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc. (0,25 điểm) 3.2.2. Niềm tôn kính của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác: (khổ 2) Những suy tưởng của tác giả:+ Hình ảnh ẩn dụ “mặt trời” (Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ) giàu sức gợi, vừa nói lên sự vĩ đại của Bác Hồ, vừa thể hiện sự tôn kính của nhân dân, của nhà thơ đối với Người. (0,5 điểm)+Màu sắc “rất đỏ” nói lên tư tưởng cách mạng và lòng yêu nước nồng nàn của Bác. (0,25 điểm). Những cảm xúc mãnh liệt của nhà thơ trước dòng người vào lăng viếng Bác:+ Từ hình ảnh thực “dòng người đi trong thương nhớ”, nhà thơ đã sáng tạo nên hình ảnh ẩn dụ đẹp: “Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân”. Hình ảnh thơ này vừa mới lạ, vừa diễn tả được lòng thương nhớ, thành kính của nhân dân đối với Bác. (0,5 điểm)+ “Bảy mươi chín mùa xuân” là hoán dụ mang ý nghĩa tượng trưng: con người bảy mươi chín mùa xuân ấy đã sống một cuộc đời đẹp như mùa xuân và làm nên mùa xuân tươi đẹp cho đất nước. (0,5 điểm)3.3. Đánh giá khái quát: (0,5 điểm) Bằng cách sử dụng điêu luyện các biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, giọng điệu trang trọng, thiết tha, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc, đoạn thơ đã thể hiện được niềm xúc động và lòng biết ơn vô hạn của nhà thơ, của nhân dân đối với Bác Hồ kính yêu. Vẫn tiếp nối đề tài viết về Bác Hồ của thơ ca Việt Nam hiện đại, đoạn thơ, bài thơ đã tạo được niềm xúc động sâu xa trong lòng người đọc.Lưu ý: Căn cứ vào thực tế làm bài của học sinh, giám khảo cho điểm chính xác và linh hoạt; khuyến khích những bài có tính sáng tạo, phát hiện. Câu 3: Nếu bài làm chỉ nói chung chung, không bám sát vào văn bản để phân tích cảm nhận thì không cho quá 12 số điểm của câu. Hết SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTHANH HÓAKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2016 – 2017Môn thi : NGỮ VĂNThời gian: 120 phút, không kể thời gian giao đề.Ngày thi: 1762016Đề có 01 trang, gồm 03 câuĐỀ CHÍNH THỨCĐề ACâu 1 (2,0 điểm):a. Từ tay trong những câu thơ sau đây được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? Chân không giàyThương nhau tay nắm lấy bàn tay(Chính Hữu, Đồng chí) Cũng nhà hành viện xưa nay,Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người (Nguyễn Du, Truyện Kiều)b. Tìm thành phần biệt lập trong đoạn trích sau và cho biết đó là thành phần biệt lập gì? Tim tôi cũng đập không rõ. Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ.(Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)c. Thành ngữ Khua môi múa mép có liên quan đến phương châm hội thoại nào?Câu 2 (3,0 điểm):Trong bài thơ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa, Nguyễn Duy viết:Mẹ ru cái lẽ ở đời Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn.Câu thơ trên gợi cho em suy nghĩ gì về tình yêu và lòng biết ơn mẹ? (Bài viết khoảng 30 dòng).Câu 3 (5,0 điểm):Cảm nhận về nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long (SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2015).Hết(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)Họ và tên thí sinh : …………………………. Số báo danh : ……………..Chữ kí giám thị 1: …………… Chữ kí giám thị 2:………………. HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂNĐỀ CHÍNH THỨCĐề AKỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPTNĂM HỌC 2016 – 2017Ngày thi: 1762016(Hướng dẫn chấm có 03 trang)Câu 1 (2,0 điểm):a) – Tay (1): được dùng theo nghĩa gốc (0,25 điểm) – Tay (2): được dùng theo nghĩa chuyển (0,25 điểm) b) “Dường như” là thành phần biệt lập. (0,5 điểm) Thành phần tình thái. (0,5 điểm) c) Thành ngữ Khua môi múa mép có liên quan đến phương châm về chất (0,5 điểm) Câu 2 (3,0 điểm):Yêu cầu:Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận xã hội, lập luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp… Về kiến thức (2,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:2.1. Giới thiệu và giải thích vấn đề cần nghị luận: (0,5 điểm) Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tình yêu và lòng biết ơn mẹ. (0,25 điểm) Giải thích: (0,25 điểm)+ Lẽ ở đời: đạo lí, lẽ phải, đạo làm con.+ Sữa nuôi phần xác: Nuôi dưỡng con người về thể chất.+ Hát nuôi phần hồn: Nuôi dưỡng con người về tinh thần.= > Đạo làm con phải biết ơn.2.2. Trình bày suy nghĩ: (1,5 điểm) Đạo làm con phải biết yêu thương, biết ơn mẹ là hoàn toàn đúng đắn và mang tính nhân văn cao đẹp, vì mẹ là người cho con cuộc sống, đưa con đến thế giới này. Mẹ nuôi dưỡng con, chăm lo cho con, dạy bảo con bằng cả tình yêu và đức hi sinh. (0,25 điểm). Tình yêu, sự chăm lo của mẹ dành cho con luôn bền bỉ, tận tụy, vị tha, vượt mọi khoảng cách không gian, thời gian, không đòi hỏi đền đáp bao giờ. (0,25 điểm) Những biểu hiện về tình yêu và lòng biết ơn của con đối với mẹ: Cảm nhận và thấm thía những khát vọng của mẹ gửi gắm nơi con. Khi con còn nhỏ, cố gắng học tập và rèn luyện, thương yêu và giúp đỡ cha mẹ. Khi con trưởng thành, cần yêu thương, chăm sóc, phụng dưỡng, động viên, an ủi cha mẹ. (0,5 điểm) Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống coi trọng tình yêu, sự biết ơn của con đối với cha mẹ. Đó là một truyền thống quý báu cần giữ gìn và phát huy. (0,25 điểm) Phê phán những thái độ vô ơn, vô cảm trước tình yêu và sự hi sinh của mẹ. (0,25 điểm)Lưu ý: Mỗi ý cần có dẫn chứng minh họa cụ thể.2.3. Bài học nhận thức và hành động ((0,5 điểm): Hiểu được tình yêu thương và lòng biết ơn mẹ là đạo lí truyền thống của con người Việt Nam. (0,25 điểm) Thể hiện tình yêu thương và lòng biết ơn mẹ của người con bằng những việc làm nhỏ nhất, thiết thực nhất. Tiếp tục vun đắp cho cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn. (0,25 điểm)

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

THANH HÓA

KỲ THI TUYỂN SINH LỚP 10 THPT

NĂM HỌC 2017 – 2018 Môn thi : NGỮ VĂN

Thời gian: 120 phút, không kể thời gian giao đề

a Tìm lời dẫn trực tiếp trong ngữ liệu dưới đây và chuyển sang lời dẫn gián tiếp:

Họa sĩ nghĩ thầm: “Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu chưa kịp quét tước dọn dẹp, chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”

( Nguyễn Thành Long , Lặng lẽ Sa Pa)

b Gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng trong phần in đậm của ngữ liệu sau:

Bao giờ cho đến mùa thu

Trái hồng, trái bưởi đánh đu giữa rằm

( Nguyễn Duy , Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa)

c Xác định hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích dưới đây:

- (…) Anh Tấn này! Anh bây giờ sang trọng rồi, còn cần quái gì cái thứ đồ gỗ

hư hỏng này nữa Chuyên chở lại lịch kịch lắm Cho chúng tôi khuân đi thôi Chúng tôi nhà nghèo dùng được tất

- Có gì đâu mà sang trọng! Chúng tôi cần phải bán các thứ này đi để…

( Lỗ Tấn , Cố hương)

“Ước mơ giúp ta tạo dựng tương lai ”

Viết một bài văn (khoảng 30 dòng) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của đoạn thơ sau:

Thuyền ta lái gió với buồm căng Lướt giữa mây cao với biển bằng,

Ra đậu dặm xa dò bụng biển, Dàn đan thế trận lưới vây giăng

Cá nhụ cá chim cùng cá đé,

Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe, Đêm thở; sao lùa nước Hạ Long

(Huy Cận, Đoàn thuyền đánh cá, SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB GD Việt Nam, 2014, Tr140 )

-Hết -

(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Họ và tên thí sinh : ……… Số báo danh : ………

Chữ kí giám thị 1 : ……… Chữ kí giám thị 2 :……….…………

1

https://123doc.org/trang-ca-nhan-3408296-loc-tin-tai.htm

Trang 2

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN: NGỮ VĂN

(Có thể thay bằng từ ngữ khác, cách diễn đạt khác hợp lý mà vẫn đảm bảo được nội dung.)

b) Gọi tên biện pháp tu từ: nhân hóa (0,5 điểm)

c) Hàm ý của câu in đậm: Anh Tấn không muốn cho người hàng xóm các thứ đồ

gỗ hư hỏng (vì anh cần bán lấy tiền mua sắm đồ đạc cho nơi ở mới) (0,5 điểm)

2.1 Giải thích nội dung ý kiến:

+ Ước mơ: là những điều tốt đẹp ở phía trước mà con người muốn hướng tới,

phấn đấu đạt tới (0,25 điểm)

+ Tương lai: là những hiện thực sẽ xảy ra, có thể xảy ra… (0,25 điểm)

= > Ý kiến khẳng định vai trò quan trọng của ước mơ trong cuộc sống của mỗi con người…

2.2 Trình bày suy nghĩ:

- Mỗi người sống trong cuộc đời cần xây đắp ước mơ, hoài bão Có thể ước mơ

về một nghề nghiệp cao quý, về cuộc sống tươi sáng hơn trong hiện tại, về sự

nghiệp rạng rỡ được tạo dựng trong tương lai (0,5 điểm)

- Biết nuôi dưỡng ước mơ, quyết tâm vượt qua khó khăn để thực hiện ước mơ là biểu hiện của người sống có trách nhiệm với chính mình và xã hội (0,5 điểm)

- Ước mơ cũng là động lực thôi thúc ta vươn lên trong cuộc sống (0,25 điểm)

2

Trang 3

- Phê phán những người không ước mơ, hay ước mơ viễn vông, xa vời do chưa nhận thức được khả năng thực sự của bản thân (0,25 điểm)

Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận văn học hoàn chỉnh, lập

luận chặt chẽ, bố cục hợp lý; hành văn trong sáng, có cảm xúc; không mắc lỗi

chính tả, dùng từ, ngữ pháp…

Về kiến thức (4,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:

3.1 Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm, đoạn thơ: (0,5 điểm)

- Huy Cận là cây bút nổi tiếng trong phong trào thơ mới, là nhà thơ tiêu biểu của nền thơ hiện đại Việt Nam sau cách mạng tháng Tám 1945 Bài thơĐoàn thuyền đánh cá được viết năm 1958, sau chuyến đi thực tế Quảng Ninh của nhà thơ và

được in trong tập thơ Trời mỗi ngày lại sáng (1958)

- Hai khổ thơ trên nằm ở phần giữa của bài thơ, thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên

và con người lao động

3.2 Cảm nhận về vẻ đẹp của đoạn thơ:

3.2.1 Vẻ đẹp của con người lao động: (khổ 1)

- Niềm vui phơi phới, tinh thần hăng say lao động

+ Hình ảnh con thuyền đặc biệt, có gió cầm lái, trăng là cánh buồm gợi sự nhịp

nhàng, hòa quyện của con người với biển trời bao la (0,5 điểm)

+ Nghệ thuật nói quá, trí tưởng tượng phong phú khiến hình ảnh con thuyền đánh

cá vốn nhỏ bé trở nên lớn lao, kì vĩ ngang tầm vũ trụ (0,5 điểm)

- Tư thế làm chủ, chinh phục thiên nhiên:

+ Thủ pháp nhân hóa, so sánh ( dò bụng biển, dàn đan thế trận ) khiến công việc

đánh cá được hình dung như một thế trận hào hùng, gợi tả tinh thần dũng cảm

của con người lao động (0,5 điểm)

+ Giọng thơ tươi vui, khỏe khoắn, hình ảnh thơ lãng mạn, bay bổng khiến công việc lao động nặng nhọc của ngư dân trở thành bài ca lao động (0,25 điểm)

3

Trang 4

3.2.2 Vẻ đẹp của bức tranh thiên nhiên (khổ 2)

- Không gian bao la, khoáng đạt, thơ mộng của biển về đêm

+ Hệ thống hình ảnh: gió, trăng, sao, nước kết hợp với các tình từ chỉ màu sắc: lấp lánh, đen hồng, vàng chóe tạo nên một bức tranh nên thơ, lãng mạn ( 0,5 điểm)

+ Nghệ thuật nhân hóa, hình ảnh thơ mới lạ, sáng tạo ( Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long) khiến biển đêm được hình dung như một sinh thể, làm nên sự hòa nhịp

diệu kì giữa thiên nhiên và con người lao động (0,5 điểm)

- Sự giàu có của vùng biển quê hương: phép liệt kê ( cá nhụ, cá chim, cá đé, cá song); các câu thơ nối tiếp, không dấu chấm thể hiện niềm say mê, tự hào của

nhà thơ trước sự phong phú của biển cả (0,75 điểm)

3.3 Đánh giá khái quát: (0,5 điểm)

- Bằng bút pháp lãng mạn kết hợp với tả thực; biện pháp nhân hóa, liệt kê, khoa trương, đoạn thơ là bức tranh đẹp, là khúc ca hùng tráng về thiên nhiên và con người lao động, bộc lộ niềm vui, niềm tự hào của nhà thơ trước cuộc sống mới

của miền Bắc trong những năm đầu xây dựng chủ nghĩa xã hội (0,25 điểm)

- Đoạn thơ nói riêng, bài thơ nói chung thể hiện sự đổi mới của phong cách thơ

Huy Cận sau cách mạng tháng Tám 1945 (0,25 điểm)

Trang 5

THANH HÓA

a Tìm lời dẫn trực tiếp trong ngữ liệu dưới đây và chuyển sang lời dẫn gián tiếp:

- Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng:

“A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế nào mà lão xử với tôi như thế này à?”

( Nam Cao, Lão Hạc)

b Gọi tên biện pháp tu từ được sử dụng trong phần in đậm của ngữ liệu sau:

Áo chàm đưa buổi phân li Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay

( Tố Hữu , Việt Bắc)

c Xác định hàm ý của câu in đậm trong đoạn trích dưới đây:

- Đây, tôi giới thiệu với anh một họa sĩ lão thành nhé Và cô đây là kĩ sư nông

nghiệp Anh đưa khách về nhà đi Tuổi già cần nước chè: ở Lào Cai đi sớm quá Anh

hãy đưa ra cái món chè pha nước mưa thơm như nước hoa của Yên Sơn nhà anh

( Nguyễn Thành Long , Lặng lẽ Sa Pa )

Sách vừa là bạn, vừa là thầy của con người

Viết một bài văn (khoảng 30 dòng) trình bày suy nghĩ của anh/chị về ý kiến trên

Cảm nhận của anh/chị về vẻ đẹp của đoạn thơ sau:

Con ở miền Nam ra thăm lăng Bác

Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! Hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ

Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

(Viễn Phương, Viếng lăng Bác, SGK Ngữ văn 9, tập hai, NXB GD Việt Nam, 2005, Tr 58 )

-Hết -

Chữ kí giám thị 1 : ……… Chữ kí giám thị 2 :………

5

Trang 6

a) Tìm lời dẫn trực tiếp: “A! Lão già tệ lắm! Tôi ăn ở với lão như thế nào mà lão

xử với tôi như thế này à?” (0,5 điểm)

- Có thể chuyển sang lời dẫn gián tiếp như sau: Nó cứ làm in như nó trách tôi; nó kêu ư ử, nhìn tôi, như muốn bảo tôi rằng tôi tệ lắm! Nó ăn ở với tôi như thế mà tôi

xử với nó như thế này à? (0,5 điểm)

(Có thể thay bằng từ ngữ khác, cách diễn đạt khác hợp lý mà vẫn đảm bảo được nội dung.)

b) Gọi tên biện pháp tu từ: Hoán dụ (0,5 điểm)

c) Hàm ý của câu in đậm: Ông họa sĩ đi sớm nên chưa kịp uống nước chè và

muốn anh thanh niên pha nước mời khách (0,5 điểm)

Yêu cầu:

Về kĩ năng (0,5 điểm): Đảm bảo một bài văn nghị luận xã hội, lập luận chặt chẽ,

bố cục hợp lý; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp…

Về kiến thức (2,5 điểm): Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau

nhưng cần đảm bảo những ý cơ bản sau:

2.1 Giải thích câu nói: (0,5 điểm)

- Sách: là sản phẩm tinh thần đặc biệt, là nơi lưu giữ trí tuệ, cảm xúc của nhân loại, được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác

- Sách là bạn: sách đồng hành và sẻ chia với con người

- Sách là thầy: sách giúp con người hoàn thiện, lớn khôn và trưởng thành

2.2 Trình bày suy nghĩ:

- Sách là bạn:

+ Sách giúp con người chia sẻ, gửi gắm những buồn vui, giải tỏa căng thẳng, áp

lực trong cuộc sống (0,25 điểm)

+ Sách đồng hành cùng con người trên những chặng đường đời (0,25 điểm)

- Sách là thầy:

6

Trang 7

+ Sách mở rộng những chân trời, khai sáng trí tuệ con người (0,25 điểm)

+ Sách nuôi dưỡng cảm xúc, tâm hồn con người (0,25 điểm)

+ Sách dạy ta những kĩ năng quan trọng trong cuộc sống (0,25 điểm)

- Không phải tất cả sách đều là bạn, đều là thầy: vì có một số sách có nội dung xấu,

ảnh hưởng tiêu cực đến con người (0,25 điểm)

(Có dẫn chứng minh họa cụ thể)

2.3 Bài học nhận thức và hành động ( 0,5 điểm):

- Biết trân trọng và yêu quý sách, hình thành thói quen đọc sách

- Sáng suốt trong việc lựa chọn sách đọc để luôn có những người bạn tốt, những người thầy giỏi

Yêu cầu:

chính tả, dùng từ, ngữ pháp…

3.1 Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm, đoạn thơ: (0,5 điểm)

Viễn Phương là nhà thơ miền Nam trưởng thành trong kháng chiến chống Pháp và

chống Mĩ Bài thơ Viếng lăng Bác được viết năm 1976, khi Viễn Phương ra thăm niềm Bắc, vào lăng viếng Bác và được in trong tập Như mây mùa xuân (1978)

- Hai khổ thơ trên nằm ở phần đầu của bài thơ, bộc lộ lòng thành kính và niềm xúc động sâu sắc của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác

3.2 Cảm nhận về vẻ đẹp của đoạn thơ:

3.2.1 Cảm xúc của nhà thơ về cảnh vật bên ngoài lăng: (khổ 1)

- Lời tự sự chứa đựng nhiều cảm xúc:

+ Cách xưng hô con – Bác vừa gần gũi thân thương, vừa trân trọng thành kính như tình cảm của người con đi xa lâu ngày về thăm vị Cha già kính yêu (0,25 điểm) + Cách nói giảm, nói tránh: thăm thay cho viếng giảm nhẹ nỗi đau mà vẫn không giấu được nỗi xúc động trước hiện thực Bác đã đi xa (0,25 điểm)

- Những cảm xúc của nhà thơ trước hình ảnh hàng tre quanh lăng:

+ Hình ảnh hàng tre vừa tả thực vừa mang tính tượng trưng, giàu ý nghĩa liên

tưởng Cây tre là một ẩn dụ, biểu tượng cho tinh thần hiên ngang, bất khuất, sức

sống bền bỉ của dân tộc Việt Nam ( Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng) (1,0 điểm)

7

Trang 8

+ Thán từ “ Ôi” biểu thị niềm xúc động, tự hào về dân tộc Việt nam, về người Cha

đã làm nên lịch sử hào hùng của dân tộc (0,25 điểm)

3.2.2 Niềm tôn kính của nhà thơ khi đứng trước lăng Bác: (khổ 2)

- Những suy tưởng của tác giả:

+ Hình ảnh ẩn dụ “ mặt trời” ( Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ) giàu sức gợi,

vừa nói lên sự vĩ đại của Bác Hồ, vừa thể hiện sự tôn kính của nhân dân, của nhà

thơ đối với Người ( 0,5 điểm)

+ Màu sắc “ rất đỏ” nói lên tư tưởng cách mạng và lòng yêu nước nồng nàn của

Bác (0,25 điểm)

- Những cảm xúc mãnh liệt của nhà thơ trước dòng người vào lăng viếng Bác:

+ Từ hình ảnh thực “ dòng người đi trong thương nhớ” , nhà thơ đã sáng tạo nên hình ảnh ẩn dụ đẹp: “ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân” Hình ảnh thơ

này vừa mới lạ, vừa diễn tả được lòng thương nhớ, thành kính của nhân dân đối

với Bác (0,5 điểm)

+ “Bảy mươi chín mùa xuân” là hoán dụ mang ý nghĩa tượng trưng: con người bảy

mươi chín mùa xuân ấy đã sống một cuộc đời đẹp như mùa xuân và làm nên mùa

xuân tươi đẹp cho đất nước (0,5 điểm)

3.3 Đánh giá khái quát: (0,5 điểm)

- Bằng cách sử dụng điêu luyện các biện pháp tu từ ẩn dụ, hoán dụ, giọng điệu trang trọng, thiết tha, ngôn ngữ bình dị mà cô đúc, đoạn thơ đã thể hiện được niềm xúc động và lòng biết ơn vô hạn của nhà thơ, của nhân dân đối với Bác Hồ kính yêu

- Vẫn tiếp nối đề tài viết về Bác Hồ của thơ ca Việt Nam hiện đại, đoạn thơ, bài thơ đã tạo được niềm xúc động sâu xa trong lòng người đọc

Trang 9

THANH HÓA

a Từ tay trong những câu thơ sau đây được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

- Chân không giày Thương nhau tay nắm lấy bàn tay

( Chính Hữu , Đồng chí)

- Cũng nhà hành viện xưa nay,

Cũng phường bán thịt cũng tay buôn người

(N guyễn Du , Truyện Kiều)

b Tìm thành phần biệt lập trong đoạn trích sau và cho biết đó là thành phần biệt lập gì?

Tim tôi cũng đập không rõ Dường như vật duy nhất vẫn bình tĩnh, phớt lờ mọi biến động chung là chiếc kim đồng hồ

( Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

c Thành ngữ Khua môi múa mép có liên quan đến phương châm hội thoại nào?

Trong bài thơ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa, Nguyễn Duy viết:

Mẹ ru cái lẽ ở đời Sữa nuôi phần xác hát nuôi phần hồn

Câu thơ trên gợi cho em suy nghĩ gì về tình yêu và lòng biết ơn mẹ? (Bài viết khoảng 30 dòng)

Cảm nhận về nhân vật anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long (SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam 2015)

-Hết -

(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Chữ kí giám thị 1: ……… Chữ kí giám thị 2:………

9

Trang 10

a) – Tay (1): được dùng theo nghĩa gốc (0,25 điểm)

– Tay (2): được dùng theo nghĩa chuyển (0,25 điểm)

b) - “Dường như” là thành phần biệt lập (0,5 điểm)

2.1 Giới thiệu và giải thích vấn đề cần nghị luận: (0,5 điểm)

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tình yêu và lòng biết ơn mẹ (0,25 điểm)

- Giải thích: (0,25 điểm)

+ Lẽ ở đời: đạo lí, lẽ phải, đạo làm con

+ Sữa nuôi phần xác: Nuôi dưỡng con người về thể chất

+ Hát nuôi phần hồn: Nuôi dưỡng con người về tinh thần

= > Đạo làm con phải biết ơn

2.2 Trình bày suy nghĩ: (1,5 điểm)

- Đạo làm con phải biết yêu thương, biết ơn mẹ là hoàn toàn đúng đắn và mang tính nhân văn cao đẹp, vì mẹ là người cho con cuộc sống, đưa con đến thế giới này Mẹ nuôi dưỡng con, chăm lo cho con, dạy bảo con bằng cả tình yêu và đức hi sinh (0,25 điểm)

- Tình yêu, sự chăm lo của mẹ dành cho con luôn bền bỉ, tận tụy, vị tha, vượt mọi khoảng cách không gian, thời gian, không đòi hỏi đền đáp bao giờ (0,25 điểm)

- Những biểu hiện về tình yêu và lòng biết ơn của con đối với mẹ: Cảm nhận và thấm thía những khát vọng của mẹ gửi gắm nơi con Khi con còn nhỏ, cố gắng học tập và rèn luyện, thương yêu và giúp đỡ cha mẹ Khi con trưởng thành, cần yêu thương, chăm sóc, phụng dưỡng, động viên, an ủi cha mẹ (0,5 điểm)

- Dân tộc Việt Nam vốn có truyền thống coi trọng tình yêu, sự biết ơn của con đối với cha mẹ Đó là một truyền thống quý báu cần giữ gìn và phát huy (0,25 điểm)

- Phê phán những thái độ vô ơn, vô cảm trước tình yêu và sự hi sinh của mẹ (0,25 điểm)

10

Trang 11

Lưu ý: Mỗi ý cần có dẫn chứng minh họa cụ thể

Câu 3 (5,0 điểm ):

Yêu cầu:

chính tả, dùng từ, ngữ pháp cơ bản…

3.1 Giới thiệu khái quát tác giả, tác phẩm và nhân vật anh thanh niên: (0,5 điểm)

- Nguyễn Thành Long là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và kí Truyện ngắn Lặng

lẽ Sa Pa là kết quả chuyến đi Lào Cai trong mùa hè 1970 của tác giả Truyện này được rút từ tập Giữa trong xanh in năm 1972, là truyện ngắn xuất sắc trong đời

văn của ông (0,25 điểm)

- Nhân vật anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh núi cao heo hút tiêu biểu cho vẻ đẹp của con người Việt nam trong công cuộc xây dựng đất nước: giàu tình yêu lao động, yêu quê hương, đất nước,… đang âm thầm lặng lẽ đem hết tài năng và sức lực của mình cống hiến cho công cuộc xây dựng đất nước trên bước đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc (0,25 điểm)

3.2 Cảm nhận về nhân vật anh thanh niên (3,5 điểm)

3.2.1 Hoàn cảnh sống, làm việc và tình huống gặp gỡ của anh thanh niên (1,0 điểm)

- Hoàn cảnh sống: Anh thanh niên làm công tác khí tượng, ở một mình tại trạm khí tượng trên đỉnh núi cao Yên Sơn, giữa cái lặng lẽ của Sa Pa (0,5 điểm)

- Tình huống gặp gỡ của anh thanh niên với bác lái xe và hai hành khách trên

chuyến xe- bác họa sĩ và cô kĩ sư - > Đây là cơ hội thuận tiện để tác giả khắc họa bức chân dung nhân vật một cách tự nhiên, tập trung… (0,5 điểm)

3.2.2 Cảm nhận về nhân vật anh thanh niên:

- Anh là người yêu thích công việc, gắn bó, không rời khỏi vị trí làm việc một giờ nào, mặc dù nơi anh sống và làm việc là một đỉnh núi cao, quanh năm không một

bóng người Có lúc anh cảm thấy rất “ thèm người ” (0,5 điểm)

-Anh luôn tìm thấy niềm vui, niềm hạnh phúc thực sự trong công việc của mình,

nhất là khi công việc của anh mang lại kết quả cho công việc chung ( dẫn chứng )

Trang 12

- Anh biết sắp xếp cuộc sống của mình ngăn nắp, cẩn thận, biết tự chăm sóc cho cuộc sống vật chất và tinh thần của bản thân: trồng hoa, nuôi gà,… (0,5 điểm)

- Đặc biệt anh là người biết quý trọng, cởi mở và luôn quan tâm đến người khác (dẫn chứng) (0,5 điểm)

= > Nhân vật anh thanh niên là hiện thân của những con người lao động mới trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc, đang ngày đêm lặng lẽ cống hiến sức lực của mình làm giàu cho tổ quốc

(Liên hệ với các hình tượng văn học khác cùng đề tài) (0,25 điểm)

3.3 Đánh giá khái quát: (0,5 điểm)

- Nguyễn Thành Long rất thành công trong nghệ thuật xây dựng hình tượng anh thanh niên: xây dựng tình huống truyện hợp lý, cách kế chuyện tự nhiên có kết hợp giữa tự sự, trữ tình với bình luận… (0,25 điểm)

- Nhân vật anh thanh niên gây ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc Qua nhân vật này, nhà văn khẳng định vẻ đẹp con người lao động mới và ý nghĩa của những công việc thầm lặng trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc những năm 70 của thế kỉ XX (0,25 điểm)

Trang 13

THANH HÓA

a Từ “ phấn ” trong những câu sau đây được dùng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển?

- Lặng nhìn bụi phấn rơi rơi

Thương sao hình bóng thầy nơi giảng đường…

( Phạm Anh Vũ, Nhớ thầy)

- Biết thân chạy chẳng khỏi trời

Cũng liều mặt phấn cho rồi ngày xanh

( Nguyễn Du, Truyện Kiều)

b Tìm thành phần biệt lập trong đoạn trích sau và cho biết đó là thành phần biệt lập gì?

Thần kinh căng như chão, tim đập bất chấp cả nhịp điệu, chân chạy mà vẫn biết rằng khắp chung quanh có nhiều quả bom chưa nổ Có thể nổ bây giờ…

( Lê Minh Khuê, Những ngôi sao xa xôi)

c Thành ngữ Nói băm nói bổ có liên quan đến phương châm hội thoại nào ?

Trong bài thơ Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa, Nguyễn Duy viết:

Ta đi trọn kiếp con người Cũng không đi hết mấy lời mẹ ru Câu thơ trên gợi cho em suy nghĩ gì về tình mẫu tử? ( Bài viết khoảng 30 dòng )

Cảm nhận về nhân vật bé Thu trong truyện ngắn Chiếc lược ngà của Nguyễn

Quang Sáng (SGK Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015 )

-Hết -

Họ và tên thí sinh : ……… Số báo danh : ……… Chữ kí giám thị 1: ……… Chữ kí giám thị 2:………….……

13

Trang 14

a) - Phấn (1): được dùng theo nghĩa gốc (0,25 điểm)

- Phấn (2): được dùng theo nghĩa chuyển (0,25 điểm)

2.1 Giới thiệu và giải thích vấn đề cần nghị luận:

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Tình mẫu tử qua những lời ru (0,25 điểm)

- Giải thích: (0,25 điểm)

+ Kiếp con người : cuộc đời của mỗi con người

+ Lời mẹ ru : là tâm hồn, tấm lòng, là lời yêu thương, lời cầu nguyện, ước mong,

lời nhắn nhủ, khuyên răn dạy bảo… đối với con

= > Sức sống của tình mẹ (qua những lời ru) đối với cuộc đời con

2.2 Trình bày suy nghĩ (1,5 điểm):

- Vai trò của tình mẫu tử (0,5 điểm)

+ Là môi trường tốt nhất cho sự phát triển tâm hồn và trí tuệ của người con

+ Là cái gốc thiện, nguồn nuôi dưỡng lương tri, nhân phẩm của con người trong cuộc đời, có ý nghĩa cảnh giới con người khi đứng trước bờ vực của lầm lỡ và tội

ác

+ Là điểm tựu cho lòng tin, sức mạnh của con người trong cuộc sống Là nơi xuất phát cũng là chốn về sau cùng của con người trong cuộc sống đầy bất trắc, hiểm nguy

- Biểu hiện của tình mẫu tử: vô cùng phong phú, đa dạng, song đều hướng tới cái đích cuối cùng là cho con, vì con… (0,5 điểm)

- Thái độ cần có đối với tình mẫu tử: (0,5 điểm)

+ Không chỉ đón nhận mà cần sống, cần trải nghiệm và tự điều chỉnh bản thân để góp phần tỏa sáng giá trị thiêng liêng của tình mẹ

+ Phê phán thái độ vô ơn, vô cảm trước tình yêu và sự hi sinh của mẹ

(Có dẫn chứng minh họa cụ thể)

2.3 Bài học nhận thức và hành động ( (0,5 điểm):

14

Định dạng
Số trang	28
Dung lượng	400,13 KB