SƯU tầm NHỮNG mẫu CHUYỆN MANG TÍNH GIÁO dục

Đến mức nếu không còn có con trong ngôi nhà này thì có nghĩa là ngôi nhà cũng không còn, đã xa lạ như nhà của người khác mất rồi.. Nếu đây là câu chuyện nói về nỗi khó khăn khổ ải, và cả

SƯU TẦM NHỮNG MẪU CHUYỆN MANG TÍNH GIÁO DỤC

C1 GIÁ TRỊ CỦA KHOẢNG TRỐNG

Hẳn em cũng biết thừa rằng nhiều khi khoảng trống chẳng phải là vô nghĩa Khoảng trống giúp em nhận biết âm tố này với âm tố kia, âm tiết này với âm tiết nọ Khoảng trống đôi khi còn có cả tên gọi Ví dụ như trong tiếng Việt có 5 thành phần âm vị trong một âm tiết Vì một lẽ nào

đó mà “sún” mất một âm vì thì âm vị bị “sún” đó vẫn có tên hẳn hoi : Âm

vị zêrô, bởi chàng “sún” - khoảng trống – này đâu có hữu danh vô thực Dẫu không có mặt nhưng hắn ta vẫn đang “làm nhiệm vụ” hẳn hoi, đó là nhiệm vụ phân biệt nghĩa của tiếng này với tiếng khác Chẳng hạn với âm tiết HOA Dẫu nó không có phụ âm cuối nhưng vẫn coi như tồn tại âm vị zêrô bởi chính khoảng trống zêrô này cho phép ta nhận diện ra âm tiết HOA mà không phải là HOAN hay HOANG nào khác…

Và cứ như vậy khoảng trống cũng góp cho đời những giá trị nếu em chịu khó “trò chuyện” cùng nó

Khoảng trống của hàng cây cho em biết nâng niu bóng mát

Khoảng trống của nấm đất nhắc nhở sự hữu hạn của phận người Khoảng trống trong thành quách, đền đài cho em ký ức quá khứ

Khoảng trống trên chiếc ngai vàng cho em cảm phục ý chí của bước chân người, mải miết và mải miết đi, cho đến tận cùng ánh sáng dân chủ, cộng hoà

Khoảng trống trong nồi cơm gợi nỗi ám ảnh về ngày giáp hạt

Khoảng trống trong không gian cho người nhìn thấu lên tận các vì sao

Khoảng trống trên trận địa được viết lên mỗi mét vuông đất hai chữ quý và giá Quý là hương hoả Giá là máu xương

Khoảng trống trong mắt bạn cảnh báo em đã làm điều gì dại dột Khoảng trống một chỗ ngồi trong lớp học cho em thương cảm về một giọt mực đã lặng lẽ rơi bên ngoài cửa lớp

Khoảng trống của chiếc răng cửa trên “hàng tiền đạo” nhắc em kỷ niệm ngày em đi qua thời mẫu giáo và trở thành nàng “sinh viên” lớp một

Khoảng trống sinh học nhắc nhủ em về một giá trị thiêng liêng chẳng dễ gì bù đắp nổi

Và hôm nay khoảng trống sân trường có cho em tiếc nuối năm học

đã qua cùng bao dự định, khi những chiếc lá vàng ngồi cô đơn trên ghế đá

mơ về một ngày trời đất sang thu?

C2 HÌNH ẢNH NGƯỜI CHA

1 Có một người cha giữ hai cuốn nhật ký viết về con gái Trong đó

có một cuốn anh viết khi con đang còn trong bụng mẹ Chín tháng mười ngày trải dài trong 100 trang viết khắc khoải mong chờ đứa con đầu lòng

2 Có một người cha giữ một kỷ vật trong hộp đồ nữ trang gia bảo

Đó là một miếng kẽm hình tròn có đục lỗ đeo dây Trên cả hai mặt đều ghi chữ số 34 Ít ai biết vật này có giá trị gì mà anh sợ mất nó hơn bất cứ món nữ trang quý giá nào

Những ngày đầu con gái chào đời là những ngày anh phấp phỏng

“lẻn” vào phòng sơ sinh mỗi ngày chục bận, để âu lo dòm vào đứa bé mỏng mảnh đang nằm trong lồng kính và chưa chịu mở mắt Đứa bé

mang số 34 Và những lần cô hộ lý đưa con anh đi tắm là một lần anh mong ngóng hồi hộp nhìn con số 34 để biết chắc rằng con anh không bị

“lạc” Ngày đón con từ bệnh viện về, khi thay áo cho con gái, anh mừng

rú lên khi thấy người ta bỏ quên “vật báu” 34 vẫn còn đeo ở cánh tay con Anh biết đó sẽ là vật quí còn theo anh mãi mãi

3 Có một người cha khắc những vết khắc lên cột, vạch những vạch vôi lên tường để đo con gái lớn dần trong niềm vui và nỗi lo Những vết khắc, vạch vôi là những bức tranh nhân bản đẹp tuyệt vời trong bất cứ ngôi nhà nào

Có một người cha cứ trồng thêm một cây khi con thêm một tuổi

Và vườn cây cho con gái cứ nhiều lên trong hạnh phúc đớn đau của người cha khi nghĩ về cái ngày con lên xe hoa về nhà người khác

5 Tất cả những việc tưởng chừng như “ngớ ngẩn” của người cha dành cho con, để làm gì?

“Để một ngày kia con về cùng hạnh phúc

Ba đôi lúc nhìn quanh cho đỡ nhớ nhà mình”

Đó là câu thơ của một nhà thơ, anh đã giải thích hộ cho mọi người cha yêu con gái Rằng đối với cha, con gái có ý nghĩa thân thiết ngự trị vào tất cả là gia đình, là ngôi nhà Đến mức nếu không còn có con trong ngôi nhà này thì có nghĩa là ngôi nhà cũng không còn, đã xa lạ như nhà của người khác mất rồi May mắn sao những kỷ vật kia, những vạch vôi, vết khắc kia, “vườn cây-con gái” kia là hiện thân của con qua năm tháng, vẫn còn ở lại Và thế là cha nhìn quanh, nhìn lên những “hiện thân” ấy để gặp lại một chút nhà mình, cho đỡ nhớ nhà mình

6 Một ngày nọ vào bệnh viện, thấy một cô bạn gái đang đút cháo cho bố ăn, tôi chợt thấy thảng thốt với câu nói của nhà thơ Thanh Tịnh

“Bố cho con ăn, con cười, bố cười Con cho bố ăn, bố khóc, con khóc” Mới thấy vòng đời ngắn ngủi làm sao!

Mỗi người đều lưu giữ trong tim hình ảnh một người cha Hình ảnh thứ 7, thứ 8, thứ 7 tỉ xin dành cho bạn, cho những ai được may mắn sinh

ra trên Trái Đất này

Chiều nay đưa tiễn thân phụ một người bạn về bên kia dương gian, chợt thấy mọi thứ tình yêu đều cần phải vội vàng, đâu cứ chỉ tình yêu lứa đôi Mau lên chứ vội vàng lên với chứ

C3 CÂU CHUYỆN CỔ TÍCH TRÍ KHÔN CỦA TA ĐÂY (ĐCLH)

Thưa cô giáo, đây có phải là một câu chuyện cổ tích lạ không Anh nông dân đang cày ruộng Thấy con trâu làm lụng vất vả lại còn bị quật roi, con

hổ hỏi làm sao con trâu khỏe thế mà lại chịu khổ sở và còn để bị người đánh đập Trâu trả lời vì người có trí khôn Cọp lại hỏi, và muốn xem cái trí khôn của anh nông dân ra sao Anh nông dân nói trí khôn của anh để ở nhà Muốn xem thì phải chịu trói lại chờ anh về lấy, và nếu cần anh sẽ cho hổ một ít Hổ đồng ý Anh nông dân trói hổ vào gốc cây rồi chất rơm đốt Vừa đốt vừa quát: Trí khôn của ta đây Trâu thích chí cười lăn, va vào

đá rụng mất hàm răng trên May nhờ lửa cháy đứt dây trói nên hổ như mới chay thoát được vào rừng, về sau trên lưng luôn có vằn đen Nội dung câu chuyện là thế!

Nếu đây là câu chuyện nói về nỗi khó khăn khổ ải, và cả cái giá phải trả trong hành trình đi tìm trí khôn, thì quả thực là một câu chuyện hay Cũng như ông Brunô đã bị giáo hội trung cổ thiêu trên giàn hỏa trong hành trình đi tìm trí khôn để biết Trái Đất quay quanh Mặt Tròi chứ không phải ngược lại như lời Kinh thánh dạy

Nếu không đúng như vậy, thì đây là một câu chuyện khó hiểu đối với một học sinh lớp 6 như em Vì sao con hổ lại đáng bị đối xử như vậy? Nó chỉ muốn biết một sự thật mà nó không hiểu Nó tò mò, nhưng biết đâu là vì

lòng trắc ẩn trước một con trâu đang khốn khổ Vì sao anh nông dân lại đốt con hổ, một con hổ đáng yêu, muốn học hỏi, ham hiểu biết? Vì sao anh nông dân lại lừa con hổ, một con hổ rất thân thiện và ngây thơ? Vì sao lại dùng bạo lực để làm trực quan sinh động trả lời cho một câu hỏi rất hoà bình? Vì sao còn trâu lại cười trước cảnh khổ đau của hổ? Một nụ cười vô cảm vô tri Đó có phải con trâu vốn khoan hoà, từ ái, là người bạn đường nhân hậu ngàn đời của người nông dân vai lấm chân bùn của nông thôn ta đấy không? Và cuối cùng, đó có phải là trí khôn của anh nông dân không?Em nghĩ là không! Đó là sự lừa gạt Một câu chuyện lạc loài trong dòng chảy cổ tích thường có hậu của nhân loại chăng?

Dĩ nhiên, anh nông dân này không biết gì về sách đỏ, không biết bài học môi trường, không biết bảo vệ động vật hoang dã Câu chuyện này xảy ra lâu lắm rồi Ở đó, con người mới tách ra khỏi môi trường thiên nhiên với cuộc đấu tranh sinh tồn nghiệt ngã, một mất một còn Vậy thì, phải chăng đây là một câu chuyện cổ tích quá đát, đã hết hạn sử dụng, thưa cô?

ĐOÀN CÔNG LÊ HUY

- Ghi lời thuyết trình của một học sinh lớp 6A14 trường

G-[KQĐ]

HÀNH TRÌNH ĐI TÌM TRÍ KHÔN HAY MỘT CHUYỆN CỔ TÍCH ĐÃ HẾT HẠN SỬ DỤNG

C4 CHIỀU NGOẠI Ô

“Chiều buông nắng hoàng hôn khuất xa chân trời Chiều ngoại ô gió khẽ đùa tóc em Kìa xa xa lũy tre dang tay đón chào Cong cong con đường uốn quanh Chiều xa phố chiều mang chút hương thanh bình Chiều ngoại ô, gió theo từng bước chân…”

Ca khúc của nhạc sĩ teen Anh Minh được ca sĩ teen Thùy Chi hát lên trong đĩa nhạc hoa học trò Giọng ca trong vút chứa đựng niềm tin ngây thơ, ước mơ bình thường mà rất đỗi tha thiết làm người lớn cũng muốn khóc Nhất là người lớn có kỉ niệm về ngoại ô và còn thương mãi đất ngoại ô…

Tôi nằm trong số đó Làm sao mà không nhớ khi đất ngoại ô đi ra từ trang sách văn học rồi vào thẳng trái tim tuổi mới lớn thường đóng dấu một lần là mãi mãi Đó là nơi “tầm tã rụng bên dòng sông Những người dân nghèo về đây như vỏ hến chiều chiềutấp lên các bãi bến Là bà con

chân đất đội áo nối vai le te chợ Hôm chợ Mai đầu tắt mặt tối…” Làm sao có thể quên khi người ngoại ô đi ra từ võng mạc ấu thơ rồi lưu ảnh vĩnh viễn Bà con quê tôi gồng gánh than, củi, chủi, lá vằng, đi qua chợ Hôm chợ Mai, vào phố để bán ở chợ An Cựu, xa hơn nữa là chợ Đông

Ba Họ gánh hàng chạy bộ , rời ngoại ô từ lúc nửa đêm Đôi khi gánh sim, gánh nấm, gánh muồng,… Học trò ngoại ô là cậu tôi đội mưa qua hàng chục cây số vào phố học Mùa đông mưa dầm Áo tơi đọt cho học sinh nhà khấm khá Áo tơi bằng lá của con nhà nghèo, chạm vào gót chân cậu tôi tóe máu Học trò ngoại ô là tôi đi xe đạp, về đêm, mưa tối trời mò không ra Là ông Mong, là chú Muốn là cậu Lời còng lủng trên những chiếc xích lô mỗi tối về ngang ngõ

Hẳn nhiên là có một thân phận ngoại ô Là nơi rác thải đô thị tìm đến Là những bãi xà bần, sắt gỉ Là cái ranh rới thành thị nông thôn đầy khoảng cách Là những dòng sông không còn xanh “ Những dòng sông sắp qua đời.” Là sự thua thiệt trong đua tranh

Tôi cũng nghĩ đến thân phận “ ngoại ô” của đất nước trước những vùng ánh sáng láng giềng mạnh mẽ hơn, phát triển hơn Để rồi chỉ chuyên cung cấp laô động giá rẻ, cung cấp không chính thức những thân phận ngựa người, người ngựa Trước một Hàn Quốc, Đài Loan Trước một Trung Hoa đại lục là “ đại công xưởng của thế giới” Những chai bia rẻ, những xe máy rác, những đồ chơi độc hại, những quả trứng hủy diệt ngành chăn nuôi… Và không khéo vài chục năm sau, ngay cả trước Cam-pu-chia, khi đất nước này đang bước đi ngày một mạch lạc với nhà nước pháp quyền, từ ba năm nay tăng trưởng bình quân 11,4%, cao hơn chúng

ta rất đáng kể

“ Ước mơ cho thời gian yên lặng khẽ trôi Ước mơ cho tình yêu lên hạt sắc xuân Ước mơ như hạt mưa đâm trồi là non Ước mơ là lá trên cành…”

Trong cơn bão đô thị hóa, những cánh đông không còn Lũy tre không còn Con đường quanh quanh rồi cũng sẽ bị bánh xe cày xới gập gềnh Những trong lành cũng ra đicùng biến cải bãi biển thành nương dâu Để rồi những diều bình thường cũng trở thành mơ ước của đôi trẻ thì chiều ngoại ô chơt nhiên thật buồn

Nó nhắc nhở chúng ta, trên phạm vi loài người, về bài toán phát triển phải thường xuyên cân nhắc đến đáp số cuối cùng

ĐOÀN CÔNG LÊ HUY

- Thơ Nguyễn Khoa Điềm

- Chủi là chổi Lá vằng, một loại lá vối Sim, muồng là những loại quả dại hái lượm từ trong rừng.

C5 NHỮNG LỜI KHEN CHỨA MỘT PHÀN XẤU XÍ

Năm 1859, một phụ nữ ngã lăn ra chết hai ngày sau đêm khiêu vũ Trong đêm này bà ta được ca tụng là người có tấm lưng ong đẹp nhất Mổ khám nghiệm tử thi mới hay bà ta bị dập 3 chiếc xương sườn, xương đâm vào lá gan gây ra tử vong Thủ phạm là chiêc corset thắt quá chặt Một tư liệu phương Tây đã dẫn nguồn tin đáng tin cậy

Thì ai còn lạ gì chuyện ấy, khi cô nang Scaclet trong Cuốn theo chiều gió phải nghiến răng kìm tiếng rên đau đớn để cho bà vú mạnh tay siết chặt eo chiếc váy khi nàng chuẩn bị đi dự dạ hội khiêu vũ ở trang trại Mười hai cây sồi Khổ chưa, cái giá phải trả thật là khốn khổ để được cánh đàn ông khen đẹp!

Khi người Trung Quốc khen phụ nữ có gót sen nhỏ nhắn cũng là khi người phụ nữ xứ họ phải chịu cực hình trong tục bó chân tàn bạo, mỗi đôi chân là một sự tàn phế man dai

Khi người Nhật khen người phụ nữ xinh đẹp trong chiếc áo Kimônô cũng là khi người phụ nữ Nhật phải chịu làm hình nộm cứng đờ, đau nhức các khớp xương như là mạn tính

Khi người đàn ông khen chiếc áo dài Việt cũng là rất có thể họ đang

hả hê thưởng thức 2 miếng phomát ở hai bên eo bạn, là khi họ đắc thắng ngâm thơ: “Áo em trắng quá nhìn thâu da” hay “Trời Sài Gòn anh đi mà chợt “thấy”…/Bởi vì em mặc áo lụa Hà Đông” Thấy hết, và kệ cái nóng

35 độ trong bó cứng của xứ Huế hay cái lạnh 10 độ trong phong phanh của trời Hà Nội

Khi giới chính trị đàn ông khen người phụ nữ “tòng phu” thì cũng là khi họ vì họ, vì muốn giữ giọt máu nguồn gien của chính họ trong một xã hội cha truyền con nối

Khi người đàn ông khen người phụ nữ “tiết hạnh” chồng chết mà vẫn “tòng tử” theo con thì cũng là khi họ muốn giữ mảnh ruộng của dòng tộc họ không vào tay kẻ khác, mặc cho thân phận người phụ nữ có thể úa tàn

Khi họ muốn người phụ nữ phải hội đủ công dung ngôn hạnh, cũng rất có thể là khi họ bày tỏ lòng tham không đáy, muốn có cả bốn phương trong bàn tay mình, muốn có cả 4 mùa trong một ngày, muốn có cả 4

cung bậc chỉ trong một nốt nhạc, mặc cho người phụ nữ phải loay hoay xoay xở hàng thiên niên kỷ trong một cổ bốn tròng

Thế đấy bạn gái ạ, trong những lời khen đôi khi có chứa vài sự thật đắng cay

Cũng như khi người đàn ông khen người phụ nữ thắt đáy lưng ong là khi họ muốn một người khéo chiều chồng và khéo nuôi con Đúng thế, chắc chắn chỉ có những người làm nhiều và ăn ít, thức khuya dậy sớm thì mới thătý đáy lưng ong ở trong cái xã hội không có Aerobic cũng như thể dục thẩm mỹ, chạy bộ, lắc vòng…

Nên chi bạn ạ, bạn phải coi chừng những lời khen

Đôi khi họ khen mình là nữ tính để họ dễ bề thôn tính cả không gian

và âm thanh, khi bạn thu mình lại và ăn nói nhỏ nhẹ trước họ Khen bạn dịu dàng là để bạn không bộc lộ trí thông minh hơn họ: Không cãi lại họ

và họ dễ dàng áp đặt

Họ khen bạn là phái đẹp để bạn đừng làm hơn những gì của một bông hoa

Họ khen bạn là hoa để họ làm ong làm bướm, đậu rồi lại bay Họ khen bạn là hoa để bạn làm vai trò trang trí, để bạn không ở địa vị cao, không nhận nhiều lương của họ Và đôi khi, cao hứng lên, họ còn trịch thượng phán xét bạn là hữu sắc vô hương nếu bạn lỡ không hơn một vật trang trí

Họ khen vợ họ là bà nội tướng giỏi để họ yên tâm một mình tung hoành nơi biên ngoại với tri thức, sự nghiệp, khoa bảng, quan trường, nhà trò con hát…

Thế đấy! Đừng sung sướng với những lời khen để biến mình thành người khác Mỗi bạn gái đã là một kho tàng của chính mình Mỗi người chỉ cần là một nốt nhạc cũng đủ làm cho giai điệu cuộc sống rực rỡ âm thanh Có những lời khen chứa đựng một phần xấu xí Hỡi một nửa nhân loại, hãy cảnh giác với lời khen!

C6 HÌNH VUÔNG HÌNH TRÒN (ĐCLH)

Hồi bé tôi ghét con cóc.Có thể vì nó xù xì.Có thể vì nó có độc.Sau này tôi chịu ơn nó vì nó cứu em tôi qua mùa suy dinh dưỡng.Nhưng tôi cứ là ghét nó.Tụi tôi cho nó hút thuốc lá , nó say lử , ho khù khụ Nó ngốc , chẳng có vẻ gì là cụ đồ cóc thông thái hay xổ nho chùm như trong truyện cũ.Có những ngày mùa hạ, triền miên nắng cháy 40 độ,đêm, mẹ tôi nhìn sao trời sáng rực mà lòng thât vọng, trong khi nó vẫn ngiến răng báo sắp mưa.Ra vẻ cậu ông trời - chỉ là hư danh

Tôi thích con ếch Nó là nhà vô địch bơi lội ,để lại tên tuổi cho đời trong môn bơi căn bản.Dáng dấp cực xì-po, trông bộ vó đến Lý Đức còn thèm Điều siêu nhất là nó có thể sống ở cả hai thế giới,nó biết chuyện dưới nước của thủy cung, nó biết chuyện trên cạn của loài nguời.Nếu không có

cụ rùa thượng thọ sống hàng mấy trăm năm tuổi thì chính tôi đã bỏ phiếu bầu cho ếch làm đại sứ du lịch của thế gian.Vậy thì , hà cớ chi mà ếch lại

bị xem thường "ếch ngồi đáy giếng " ? Tôi thương con ếch chịu tiếng mang lời

Giá mà tôi đủ khôn lớn để tự mình nhận ra bao điều

Đôi khi tôi cũng nhận ra những điều khác nữa.Tôi nhận ra con mèo không bao giờ chịu đo ván.Chẳng sức mạnh nào có thể hạ nó tấm lưng trắng bụng , trừ cái chết Tôi học ở nó sự kiên cường,nó vỗ về tôi những lần thất bại trong tuổi thơ ấu vụng dại.Tôi cố để được như anh bạn mèo có chung giáp tuồi.Tôi theo con rắn hổ mang bành để biết trò ảo thuật của pháp sư.Tôi theo con rùa biển để biết dậy-thì-muộn thì trẻ-lâu Theo con mèo để không sợ ngã Theo hoa đào để biết hàm dưỡng 6 tháng trong lòng đất trước khi khai hoa.Theo cỏ cây để vỗ về phiền muộn ," hoa dù rã cánh, lá còn xanh cây", để biết cuộc đời ta còn dài rộng, những bông