0,25 0,25 0,25 0,5 0,25 Câu II: 2,0 điểm 1- * Thích nghi lao động: - Xương lồng ngực phát triển rộng 2 bên, 2 chi trứơc cách xa nhau, hoạt động đối lập, thực hiện nhiều động tác phức tạ
Trang 1TRƯỜNG THCS TAM DƯƠNG ĐỀ THI KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI KHỐI 7,8
LẦN 1 NĂM HỌC 2017-2018
Môn: Sinh học 8
(Thời gian làm bài: 120 phút)
Câu I( 1,5 điểm)
1 Phản xạ là gì? Sự khác biệt giữa cung phản xạ và vòng phản xạ Từ một ví
dụ cụ thể, hãy phân tích đường đi của xung thần kinh trong phản xạ đó.
2 Hãy chỉ ra sự khác nhau giữa việc tiêm vắcxin và tiêm thuốc kháng sinh ?
Câu II: ( 2,0 điểm)
1 Cấu tạo bộ xương người thích nghi với quá trình lao động và đứng thẳng như thế nào ?
2 Phân tích những đặc điểm tiến hoá của hệ cơ người so với hệ cơ thú?
Câu III: ( 2,0 điểm)
1 Huyết áp là gì? Hai người có chỉ số huyết áp là 80/120,150/180 Em hiểu điều đó như thế nào? Tại sao người mắc bệnh huyết áp cao không nên ăn mặn? Nguyên nhân làm thay đổi huyết áp ? Vì sao tim hoạt động theo nhịp gián đoạn nhưng máu lại chảy được liên tục trong hệ mạch?
2 Lưu lượng tim là lượng máu tống đi bởi tâm thất sau mỗi lần đập Biết rằng, tim một người phụ nữ đập 75 lần trong một phút, lượng máu trong tim người
đó là 135 ml vào cuối pha dãn chung và 70 ml ở cuối pha tâm thất co Hỏi lượng máu tim đẩy đi trong 2 giờ của cô ta là bao nhiêu?
Câu IV: (1,5 điểm)
1 Nêu đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của phổi
2 Theo dõi khả năng nhịn thở lúc bình thường với sau khi lặn xuống nước 1 phút? Trường hợp nào nhịn thở lâu hơi ? Tại sao ?
Câu V: ( 2,0 điểm)
1 Nêu những dấu hiệu về cấu tạo để phân biệt động mạch, tĩnh mạch và mao mạch Ý nghĩa cấu tạo của từng loại mạch đó?
2 Nêu nguyên nhân gây bệnh và tác hại của bệnh xơ vữa động mạch? Để phòng tránh bệnh xơ vữa động mạch cần làm gì?
Câu VI: ( 1,0 điểm)
1 Người ta đó ứng dụng cấu tạo của thân xương và đầu xương dài vào các
công trình xây dựng như thế nào?
2 Tại sao người sống ở vùng núi cao lại có số lượng hồng cầu trong máu
thường cao hơn so với người ở đồng bằng?
=== HẾT ===
Giám thị coi thi không giải thích gì thêm!
Trang 2PHÒNG GD-ĐTTAM DƯƠNG
TRƯỜNG THCS TAM DƯƠNG
HƯỚNG DẪN CHẤM
ĐỀ THI KHẢO SÁT HSG MÔN: SINH HỌC 8
Câu I: (1,5 điểm)
1- * Khái niệm: Phản xạ là phản ứng của cơ thể trả lời các kích thích của môi
trường ngoài và môi trường trong dưới sự điều khiển của hệ thần kinh
* Sự khác nhau giữa cung phản xạ và vòng phản xạ:
+ Cung phản xạ: là đường dẫn truyền xung thần kinh từ cơ quan thụ cảm qua
trung ương thần kinh tới cơ quan phản ứng
+ Vòng phản xạ: Là đường thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường liên hệ
ngược (đường thông tin ngược từ cơ quan phản ứng báo về trung ương thần
kinh) Nhờ có đường liên hệ ngược mà cơ thể có thể điều chỉnh để phản ứng
được chính xác
* HS lấy được VD và phân tích được VD.
2- Tiêm thuốc kháng sinh vào cơ thể có tác dụng như kháng thể của cơ thể để
tiêu diệt vi rút và vi khuẩn
Tiêm vắc xin vào cơ thể là hình thức tạo cho cơ thể miễn dịch nhân tạo
0,25 0,25 0,25
0,5 0,25
Câu II: (2,0 điểm)
1- * Thích nghi lao động:
- Xương lồng ngực phát triển rộng 2 bên, 2 chi trứơc cách xa nhau, hoạt động đối
lập, thực hiện nhiều động tác phức tạp
- Xương ngón tay dài, có nhiều đốt, ngón cái không nằm cùng mặt phẳng với 4
ngón còn lại, dễ cầm nắm
- Xương chi dưới to, chắc để nâng đỡ cơ thể và di chuyển trong không trung thực
hiện nhiều công việc khác nhau
* Thích nghi với đứng thẳng :
- Xương sống gắn với phần đưới của hộp sọ, xương đầu dồn trọng tâm vào cột
sống
- Toàn bộ xương thân bố trí đối xứng nhau và dồn trọng tâm vào xương đầu
- 2 xương chi dưới to, khoẻ găn với xương chậu để nâng dỡ cơ thể
- Xương bàn chân, hình vòm, giữ vững trong không gian
- Xương sống cong ở 4 chỗ thành hình chữ S nối tiếp nhau
2- Tiến hoá của hệ cơ người so với hệ cơ thú:
- Thể hiện sự phân hóa các cơ chi trên và chi dưới, sư phân hóa và phát triển cơ mặt
và cơ lưỡi
- Cơ chi trên : phân hóa thành nhiều nhóm cơ nhỏ phụ trách những hoạt động đa
dạng và tinh vi , đặc biệt là sự khéo léo của đôi bàn tay -> Con người thực hiện
được các động tác tinh vi khéo léo trong lao động sáng tạo
- Cơ chi dưới : có xu hướng tập trung thành các nhóm cơ lớn khoẻ -> vận động , di
chuyển , tạo thế cân bằng trong dáng đứng thẳng
- Cơ mặt : phân hóa thành các nhóm cơ biểu lộ tình cảm (cơ nét mặt)
- Cơ lưỡi phát triển giúp cho việc phát âm tiếng nói của con người
0,25
0 ,2 0,25
0,25 0,25
0,25 0,25
0,25 0,25
Câu III: (2,0 điểm)
- Huyết áp là áp lực của dóng máu tác động lên thành mạch khi di chuyển. 0,25
Trang 3* 120 mmHg là huyết áp tối đa, 80 mmHg là huyết áp tối thiểu Người có chỉ số
này là huyết áp bình thường Huyết áp 150 mmHg là huyết áp tối thiểu, 180 mmHg
là huyết áp tối đa, người có chỉ số này là người cao huyết áp
* Người bị cao huyết áp không nên ăn mặn vì:
- Nếu ăn mặn nồng độ Na trong huyết tương của máu cao và bị tích tụ hai bên
thành mạch máu, dẫn đến tăng áp suất thẩm thấu của mao mạch, mạch máu hút
nước tăng huyết áp
- Nếu ăn mặn làm cho huyết áp tăng cao đẫn đến nhồi máu cơ tim, vỡ động mạch,
đột quỵ, tử vong
* Nguyên nhân làm thay đổi huyết áp
- Nguyên nhân thuộc về tim: khi cơ thể hoạt động, các cảm xúc mạnh, một số hóa
chất … làm cho huyết áp tăng
- Nguyên nhân thuộc về mạch: khi mạch kém đàn hồi thì huyết áp tăng
- Nguyên nhân thuộc về máu: máu càng đặc huyết áp tăng …
* Vì sao tim hoạt động theo nhịp gián đoạn nhưng máu lại được chảy liên tục
trong hệ mạch.
- Vì khi dòng máu chảy từ động mạch chủ động mạch nhỏ mao mạch tĩnh
mạch chủ thì huyết áp giảm dần, huyết áp cao nhất ở động mạch chủ và giảm dần,
huyết áp nhỏ nhất ở tĩnh mạch chủ Sự chênh lệch về huyết áp làm cho máu vẫn
chảy liên tục trong hệ mạch khi tim hoạt động theo nhịp
2- Lưu lượng tim của người đó là: 135 - 70 = 65 (ml)
Trong 2 giờ lượng máu tim người đó đẩy đi là: 65 75 60 2 = 585000 (ml)
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25
Câu IV: (1,5 điểm)
1- Nêu đặc điểm cấu tạo phù hợp với chức năng của phổi.
- Phổi là bộ phận quan trọng nhất của hệ hô hấp nơi diễn ra sự trao đổi khí giữa cơ
thể với môi trường bên ngoài
- Bao ngoài hai lá phổi có hai lớp màng, lớp màng ngoài dính với lồng ngực, lớp
trong dính với phổi, giữa hai lớp có chất dịch giúp cho phổi phồng lên, xẹp xuống
khi hít vào và thở ra
- Đơn vị cấu tạo của phổi là phế nang tập hợp thành từng cụm và được bao bởi
màng mao mạch dày đặc tạo điều kiện cho sự trao đổi khí giữa phế nang và máu
đến phổi được dễ dàng
- Số lượng phế nang lớn có tới 700 – 800 triệu phế nang làm tăng bề mặt trao đổi
khí của phổi
2- Lúc bình thường nhịn thở lâu hơn sau khi lặn 1 phút vì:
Khi lặn cơ thể phải nín thở lâu dẫn đến hàm lượng CO2 ở phế nang lớn, ô xi thấp
kích thích động tác thở ra để thải các bonic và hit vào để cung cấp o xi
0,25
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Câu V: (2,0 điểm)
Sự khác biệt giữa các loại mạch máu và ý nghĩa:
Các loại
mạch máu
Sự khác biệt về cấu tạo Y nghĩa
Động mạch -Thành có 3 lớp với lớp mô
liên kết và lớp cơ trơn dày
Thích hợp với chức năng dẫn máu
từ tim đến các cơ quan với vận tốc 0,25
Trang 4hơn tĩnh mạch
- Lòng trong hẹp hơn ở tĩnh mạch
cao, áp lực lớn
Tĩnh mạch -Thành có 3 lớp nhưng lớp
mô liên kết và lớp cơ trơn mỏng hơn của động mạch
- Lòng trong rộng hơn ở động mạch
-Có van 1 chiều ở nhũng nơi máu phải chảy ngược chiều trọng lực
Thích hợp với chức năng dẫn máu
từ khắp các tế bào của cơ thể về tim với vận tốc và áp lực nhỏ
Mao mạch -Nhỏ và phân nhánh nhiều
-Thành mỏng chỉ gồm 1 lớp biểu bì
- Lòng trong hẹp
Thích hợp với chức năng tỏa rộng tới từng tế bào của các mô, tạo điều kiện cho sự trao đổi chất với
tế bào 2- * Nguyên nhân: Người lớn tuổi ít vận động cơ bắp, chế độ ăn giàu chất
côlesterôn (thịt, trứng, sữa )
* Tác hại: - Làm cho mạch bị hẹp lại, không còn trơn nhẵn -> xơ cứng và vữa ra
- Sự vận chuyển máu trong mạch khó khăn, tiểu cầu dễ bị vỡ và hình thành cục
máu đông -> tắc mạch (đặc biệt là ĐM vành -> các cơn đau tim; ĐM não -> đột
quỵ)
- ĐM dễ bị vỡ -> tai biến (xuất huyết dạ dày, xuất huyết não, tử vong)
* Phòng, tránh:
- Tập thể dục thường xuyên
- Chế độ ăn, uống hợp lý
0,5
0,25
0,25
0,25 0,25
0,25
Câu VI: (1,0 điểm)
1- Trong xây dựng người ta đã vận dụng kiểu hình ống (hình trụ) của thân xương
dài và cấu trúc hình vòm phân tán lực của nan xương ở đầu xương dài vào thiết kế
trụ cầu hoặc vòm cửa để vừa đảm bảo độ bền vững mà lại tiết kiệm được nguyên
vật liệu khi thi công
2- Người sống ở vùng núi cao có số lượng hồng cầu trong máu cao hơn người ở
đồng bằng vì:
+ Do không khí trên núi cao có áp lực thấp cho nên khả năng kết hợp của oxi với
hemoglobin trong hồng cầu giảm
+ Số lượng hồng cầu tăng để đảm bảo nhu cầu oxi cho hoạt động của con người
0,25 0,25
0,25 0,25