Qua đó giải thích mối quan hệ thống nhất về chức năng giữa màng sinh chất, chất tế bào và nhân?. Trình bày mối liên hệ về chức năng giữa các hệ cơ quan: hệ vận động, hệ tuần hoàn, hệ hô
Trang 1TRƯỜNG THCS TAM DƯƠNG
ĐỀ THI KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LẦN 1
Năm học: 2015 – 2016 Môn: Sinh học 8
Thời gian làm bài: 120 phút
Đề thi này gồm 01 trang
Câu 1 (1,5 điểm).
Hãy nêu các thành phần cấu tạo tế bào? Qua đó giải thích mối quan hệ thống nhất về chức năng giữa màng sinh chất, chất tế bào và nhân?
Câu 2 (1,5 điểm).
Trình bày mối liên hệ về chức năng giữa các hệ cơ quan: hệ vận động, hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ bài tiết.
Câu 3: (2,0 điểm)
Cung phản xạ, vòng phản xạ là gì? Hãy phân biệt cung phản xa và vòng phản
xạ? Từ một ví dụ cụ thể, hãy phân tích đường đi của xung thần kinh trong phản xạ đó.
Câu 4 (1,5 điểm).
Mô là gì? Cơ vân, cơ trơn, cơ tim có gì khác nhau về đặc điểm cấu tạo, sự phân
bố trong cơ thể và khả năng co dãn? Trên 1 chiếc đùi gà có những loại mô nào?
Câu 5 (1,5 điểm)
Hãy so sánh tế bào thực vật và tế bào động vật? Ý nghĩa của sự giống và khác nhau đó?
Câu 6 (1,5 điểm).
Mô tả cấu tạo (vẽ hình minh họa) và nêu rõ chức năng của một noron điển hình.
Nêu điểm khác nhau giữa các loại nơron.
====== HẾT ======
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh……….SBD:…………
ĐỀ CHÍNH THỨC
Trang 2TRƯỜNG THCS TAM DƯƠNG HƯỚNG DẪN CHẤM KHẢO SÁT HSG
NĂM HỌC 2015 - 2016 Môn: Sinh học 8
HDC này có 2 trang
Câu 1
(1,5
điểm)
* Các thành phần cấu tạo tế bào
-Màng tế bào : giúp tế bào trao đổi chất
-Chất tế bào : thực hiện các hoạt động sống của tế bào
+Lưới nội chất : tổng hợp và vận chuyển các chất
+Riboxom : nơi tổng hợp protein
+Ti thể : tham gia hô hấp giải phóng năng lượng
+Bộ máy Gongi : thu nhận , hoàn thiện , phân phối các sản phẩm , bài tiết chất bã
ra ngoài
+Trung thể : tham gia quá trình phân chia tế bào
-Nhân tế bào : điều khiển mọi hoạt động sống của tế bào
+Nhiễm sắc thể : chứa ADN qui định tổng hợp protein , quyết định trong di
truyền
+Nhân con : tổng hợp rARN
* Mối quan hệ thống nhất về chức năng giữa màng sinh chất, chất tế bào và
nhân:
Màng sinh chất thực hiện trao đổi chất để tổng hợp nên những chất riêng của tế
bào Sự phân giải vật chất tạo năng lượng cần cho mọi hoạt động sống của tế bào
được thực hiện nhờ ti thể Nhiễm sác thể trong nhân qui định đặc điểm cấu trúc
protêin được tổng hợp trong TB nhờ ribôxôm Như vậy các bào quan trong tế
bàocó sự phối hợp hoạt động để TB thực hiện chức năng sống
1,0
0,5
Câu 2
(1,5
điểm)
* Mối liên hệ về chức năng giữa các hệ cơ quan: hệ vận động, hệ tuần hoàn, hệ
hô hấp, hệ tiêu hóa, hệ bài tiết) được phản ánh qua sơ đồ sau:
+ Bộ xương tạo khung cho toàn bộ cơ thể, là nơi bám của hệ cơ và
là giá đỡ cho các hệ cơ quan khác
+ Hệ cơ hoạt động giúp xương cử động
+ Hệ tuần hoàn đẫn máu đến tất cả các hệ cơ quan, giúp các hệ này trao đổi chất
+ Hệ hô hấp lấy ôxy từ môi trường cung cấp cho các hệ cơ quan và thải cacbonic ra môi trường thông qua hệ tuần hoàn
+ Hệ tiêu hóa lấy thức ăn từ môi trường ngoài và biến đổi chúng
thành các chất dinh dưỡng để cung cấp cho tất cả các hệ cơ quan thông qua hệ
tuần hoàn
+ Hệ bài tiết giúp thải các chất cặn bã, thừa trong trao đổi chất của tất cả các hệ cơ quan ra môi trường ngoài thông qua hệ tuần hoàn
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
Câu 3
(2,5
điểm)
* Cung phản xạ : là con đường mà xung thần kinh truyền từ cơ quan thụ cảm qua
trung ương thần kinh đến cơ quan phản ứng
- Một cung phản xạ gồm 5 yếu tố: cơ quan thụ cảm, Nơron hướng tâm , trung
ương thần kinh (Nơron trung gian cùng thân và tua ngắn của Nơron vận động) ,
Nơron vận động , cơ quan phản ứng
* Vòng phản xạ : là luồng thần kinh bao gồm cung phản xạ và đường phản hồi
* Phân biệt cung phản xa và vòng phản xạ
Đặc điểm phân biệt Cung phản xạ Vòng phản xạ
Con đường đi
Số lượng nơ ron tham
Độ chính xác
Mức độ
Thời gian thực hiện
Ngắn hơn Ít
Ít chính xác Đơn giản Nhanh hơn
Dài Nhiều Chính xác hơn Phức tạp hơn Lâu hơn
* Cho ví dụ: Khi côn trùng cắn ngứa (kích thích) sau lưng (cơ quan thụ cảm)
0,25 0,25 0,25 0,75
Trang 3TWTK tay gãi (cơ quan phản ứng)lúc sau hết ngứa.
* Phân tích: Cơ quan thụ cảm (dưới da ở lưng) nhận kích thích của môi
trường(côn trùng cắn) sẽ phát xung TK theo dây hướng tâm về TWTK, từ trung
ương phát đi xung TK theo dây li tâm tới cơ quan phản ứng (tay gãi) Kết quả của
sự phản ứng được thông báo ngược về trung ương theo dây hướng tâm, nếu phản
xạ chưa chính xác hoặc đã đầy đủ thì phát lệnh điều chỉnh, nhờ dây li tâm tới cơ
quan phản ứng Nhờ vậy mà cơ thể có thể phản ứng chính xác đối với kích thích
(tay điều chỉnh vị trí hay cường độ gãi)
0,25 0,75
Câu 4
(1,5
điểm)
Khái niệm Mô: Mô là tập hợp các tế bào chuyên hóa có cấu trúc giống nhau ,
cùng thực hiện một chức năng nhất định ( ở một số loại mô còn có thêm các yếu
tố phi bào )
Đặc điểm cấu tạo 3 loại mô cơ:
- Phân bố: cơ vân gắn với xương tạo nên hệ cơ xương Cơ trơn tạo nên thành nội
quan, cơ tim tạo nên thành tim
- Khả năng co dãn: tốt nhất là cơ vân, đến cơ tim, kém hơn là cơ trơn
* Trên 1 chiếc đùi gà có 9 loại mô: Mô biểu bì, 5 loại mô liên kết…,Mô cơ vân,
cơ trơn, Mô thần kinh
0,25
0, 5
0,25
0,25 0,25
Câu 5
(1,5
điểm)
* Giống nhau:
- Đều có màng
- Tế bào chất với các bào quan: Ty thể, thể gôngi, lưới nội chất, ribôxôm
- Nhân: có nhân con và chất nhiễm sắc
* Khác nhau:
Tế bào thực vật Tế bào động vật
- Có màng xelulôzơ
- Có diệp lục
- Không có trung thể
- Có không bào lớn, có vai trò
quan trọng trong đời sống của
tế bào thực vật
- Không có màng xelulôzơ
- Không có diệp lục (trừ Trùng roi xanh)
- Có trung thể
- Có không bào nhỏ không có vai trò quan trọng trong đời sống của tế bào
* Ý nghĩa:
Sự giống và khác nhau chứng minh thực vật và động vật có chung nguồn gốc
tiến hóa nhưng phát triển thành 2 hướng: tự dưỡng và dị dưỡng
0,5
0,75
0,25
Câu 6
(1,5
điểm)
* Mô tả câú tạoVẽ theo hình 6-1 trg 20 – SGK
* Chức năng cơ bản của nơron: cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh
- Cảm ứng là khả năng tiếp mhận các kích thích và phản ứng lại các kích thích
bằng hình thức phát sinh xung thần kinh
- Dẫn truyền xung thần kinh là khả năng lan truyền xung thần kinh theo một chiều
nhất đinh từ nơi phát sinh hoặc tiếp nhận về thân nơ ron và truyền dọc theo sợi
trục
* Các loại nơron: Căn cứ vào chức năng người ta phân biệt 3 loại nơ ron:
- Nơ ron hướng tâm (noron cảm giác) có thân nằm ngoài TWTK, đảm
nhiệm chức năng truyền xung TK về TWTK
- Nơ ron trung gian (noron liên lạc) nằm trong TWTK, đảm nhiệm liên hệ
giữa các nơron
- Nơ ron li tâm (noronvận động) có thân năm trong TWTK (hoặc ở các hạch
thần kinh sinh dưỡng) , sợi trục hướng ra cơ quan phản ứng
0,5 0,25 0,25
0,5