GIÚP HỌC SINH LỚP 8 HỌC TỐT HƠN VỚI KỸ NĂNG ĐỌC HIỂU

Ngành luôn độngviên khuyến khích giáo viên có những cải tiến mới về phương pháp dạy học và có những đề tài, sáng kiến kinh nghiệm hay, thiết thực áp dụng thực tế ngaycho việc dạy hoặc là

PHẦN I: PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐÈ TÀI

Ngày nay, tiếng Anh đã khẳng định vai trò và tầm quan trọng của nótrong trường học, thì việc nâng cao chất lượng dạy và học là vấn đề quan trọnghàng đầu Chương trình thay sách được áp dụng hàng loạt những vấn đề vềphương pháp dạy học Tiếng Anh lại nảy sinh Câu hỏi được đặt ra là : Làm thếnào để học sinh có thể lĩnh hội được toàn bộ kiến thức và sử dụng nó một cáchthành thạo?

Để đáp ứng được yêu cầu thực tế, mỗi giáo viên cần phải tìm cho mìnhmột phương pháp dạy học tối ưu, phù hợp với từng đối tượng thực tế của từnghọc sinh Để đạt kết quả cao đó mới là vấn đề, là mục đích mà mỗi giáo viênđứng lớp phải trăn trở, phải suy nghĩ Vì vậy, việc cải tiến phương pháp và nộidung dạy học luôn được ngành giáo dục quan tâm đúng mức Ngành luôn độngviên khuyến khích giáo viên có những cải tiến mới về phương pháp dạy học

và có những đề tài, sáng kiến kinh nghiệm hay, thiết thực áp dụng thực tế ngaycho việc dạy hoặc là cải tiến về đồ dùng dạy học v.v…

Trong quá trình dạy và học ngoại ngữ, đọc là một kỹ năng cơ bản rấtđược chú trọng Đọc vừa là mục đích, vừa là phương tiện hữu hiệu và cần thiếtcho học sinh có thể nắm vững, củng cố kiến thức ngôn ngữ, mở rộng vốn từvựng cũng như hiểu sâu thêm văn phong, cách sử dụng ngôn ngữ mình đanghọc

Ở trường THCS hiện nay, tài liệu chính để dạy một bài đọc hiểu là cácbài đọc trong sách giáo khoa Các bài đọc đó đóng vai trò rất quan trọng trongviệc phát triển kỹ năng đọc hiểu của học sinh

Qua thực tế giảng dạy ở trường THCS Trần Hưng Đạo, tôi thấy các emtiếp cận một bài đọc chưa thực sự hiệu quả Thật vậy, nếu không biết cáchđọc, các em sẽ không nắm được nội dung chính của bài trong một tiết học

Để dạy một bài đọc thế nào là tốt nhất và sử dụng những phương pháp nàohiệu quả nhất, đó là mối quan tâm lớn nhất của tôi khiến tôi trăn trở và quyết

định thực hiện đề tài: “Kinh nghiệm giúp học sinh lớp 8 học tốt hơn với kỹ

năng đọc hiểu”

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Gây hứng thú và làm cho học sinh muốn đọc bài đọc hơn

- Các tiết học trở nên sôi nổi và sinh động hơn

- Vốn từ vựng của các em tăng lên rõ rệt

- Các em học sinh yếu kém có the trả lời những hỏi câu đơn giản như :

“Yes -No questions”

- Những học sinh khá giỏi có thể trả lời những câu hỏi phức tạp hơn

- Giúp học sinh liên hệ giữa bài đọc với thực tế cuộc sống

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

Ngay từ đầu, giáo viên cần xem xét các thủ thuật khác nhau tuỳ thuộc

vào nội dung của từng bài đọc để áp dụng cho phù hợp

- Giới thiệu bài đọc thường ngắn gọn, súc tích

- Dùng tranh ảnh, dụng cụ trực quan để giới thiệu từ mới, tình huống bàiđọc

- Đảm bảo cho học sinh nắm được cấu trúc ngữ pháp để các em dễ hiểu bàihơn trong khi đọc

- Đưa ra câu hỏi gợi mở hoặc câu đoán trước khi đọc

- Đưa ra các dạng bài tập phù hợp với các bước : trong khi đọc và sau khiđọc.

- Khắc sâu trí nhớ của học sinh thông qua các bài tập thực hành và liên hệthực tế

IV ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Hoạt động học tập của học sinh lớp 8C thông qua các tiết đọc trong

chương trình môn Tiếng Anh 8

V PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu :

Đọc tài liệu những vấn đề nghiên cứu liên quan :

 Tham khảo sách giáo viên, sách bồi dưỡng thường xuyên, tài liệuWorkshop và các loại sách tham khảo

 Quán triệt các công văn, chỉ đạo của Bộ, Sở, Phòng Giáo dục - Đào tạo,

kế hoạch hoạt động của trường và của tổ chuyên môn

2 Phương pháp điều tra, đối chiếu :

Kết hợp dự giờ, thực nghiệm, kiểm tra đối chiếu các kết quả học tập củahọc sinh qua đó rút ra được phương pháp dạy tốt nhất cho các em

VI NHỮNG ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI

Tôi thực hiện đề tài này chỉ là một phần trong mỗi đơn vị bài học, tuynhiên nó đóng vai trò rất quan trọng trong việc nắm được nội dung chính củabài đọc để từ đó các em:

+ tự giác, tích cực, chủ động tham gia trong hoạt động học tập để có kết quảhọc tập cao hơn

+ tìm ra phương pháp học tập phù hợp với bản thân

+ tự tin hơn trong giao tiếp bằng tiếng Anh ở trong nhà trường cũng như ngoàinhà trường.

+ có thể liên hệ thực tế làm bài học kinh nghiệm cho bản thân mình

PHẦN II NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ

Chương I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

I CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

-Căn cứ nghị quyết 40/2000/QH10 của Quốc Hội về đổi mới chươngtrình giáo dục phổ thông

-Các chuyên đề của Sở, Phòng Giáo Dục và Đào Tạo về cải tiến phươngpháp dạy học ở trường phổ thông

-Tài liệu “Một số vấn đề về đổi mới phương pháp dạy học ở trường

THCS” của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo.

-Căn cứ mục tiêu giáo dục hiện nay đang tập trung hướng vào việc pháttriển tính năng động, sáng tạo và tích cực của học sinh nhằm tạo khả năng nhậnbiết và giải quyết vấn đề của các em Để góp phần đạt được mục tiêu này, việc

sử dụng thủ thuật khi dạy từ vựng cho học sinh thay cho việc dạy từ vựng theolối truyền thống – giáo viên cung cấp từ và ngữ nghĩa là rất cần thiết

-Căn cứ vào định hướng đổi mới phương pháp dạy học tiếng Anh ởtrường THCS của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo Tiêu chí cơ bản của phương phápdạy học mới là hoạt động tự lập, tích cực, chủ động của học sinh trong việcgiải quyết các nhiệm vụ giao tiếp bằng ngôn ngữ Tiêu chí chủ yếu để đánh giákết quả học tập của học sinh là năng lực giao tiếp, năng lực ứng xử bằng ngônngữ trong các tình huống giao tiếp cụ thể Mà kĩ năng đọc hiểu là vấn đề vôcùng quan trọng trong quá trình học tiếng Anh Do vậy, việc giúp học sinh pháthuy tính tích cực, chủ động trong quá trình học bài đọc hiểu là một việc làmkhông kém phần quan trọng

- Để dạy đọc hiểu hiệu quả, giáo viên cần linh hoạt chọn phương pháp

và kỹ thuật dạy sao cho đạt mục đích, yêu cầu của bài học, học sinh tự giác,hứng thú với bài học Ngoài ra giáo viên cần giải thích cho học sinh biết tầmquan trọng của kĩ năng đọc hiểu

-Căn cứ vào mục đích của việc học ngoại ngữ: không phải là biết hệthống ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp mà là biết sử dụng các hệ thống đó để đạtđược mục đích giao tiếp Vì vậy, việc giúp học sinh biết vận dụng các kĩ năng

đã học vào ngữ cảnh giao tiếp là một việc không thể thiếu và không đơn giảnđối với giáo viên

II CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI

1 Thuận lợi :

- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi về cơ

sở vật chất và tài liệu chuyên môn phục vụ cho việc giảng dạy bộ môn : bộtranh lớp 8, máy cassette, máy chiếu đa năng …

- Chính quyền địa phương và các đoàn thể trong và ngoài nhà trường luôn

hỗ trợ giáo viên trong quá trình công tác

- Bản thân giáo viên bộ môn luôn nhận được sự hỗ trợ từ các giáo viên cùng

tổ chuyên môn và các đồng nghiệp cũng như luôn tự trau dồi kiến thức cũngnhư phương pháp lên lớp để có bài giảng hay, tạo cho học sinh hứng thú khitham gia quá trình học tập

- Đa số các em học sinh trong lớp đều yêu thích học Tiếng Anh và chuẩn bịtốt sách vở, đồ dùng cho việc học tập

- Phần lớn phụ huynh học sinh luôn quan tâm và tạo điều kiện để con emmình học tập

2 Khó khăn:

- Đa số các em chưa có phương pháp học tập thật sự hiệu quả Về phía phụ

huynh, cũng rất khó khăn trong việc kiểm tra hoặc hướng dẫn các em tự học ởnhà bởi môn ngoại ngữ, không phải phụ huynh nào cũng biết

- Một số học sinh nhất là các học sinh nam thường xao lãng và ít quan tâmđến việc học tập của mình

- Một số học sinh ít có thời gian học bài ở nhà vì ngoài giờ học các em cònphải phụ giúp cha mẹ mưu sinh

- Các em ít có điều kiện để giao tiếp bằng tiếng Anh và các em cũng ngạigiao tiếp, trao đổi nhau bằng tiếng Anh ngoài giờ học

- Một số học sinh trong lớp có hoàn cảnh khó khăn nên các em ít có sách

tham khảo để nâng cao vốn từ ngoài những từ vựng mà sách giáo khoa cungcấp

Chương II: ĐỀ XUẤT MỘT SỐ BIỆN PHÁP NHẰM NÂNG CAO KĨ NĂNG ĐỌC HIỂU

1 Vấn đề đặt ra

Để phát huy tốt tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh trong họctập, thì chúng ta cần tổ chức quá trình dạy học theo hướng tích cực hoá hoạtđộng của người học, trong quá trình dạy và học, giáo viên chỉ là người truyềntải kiến thức đến học sinh, học sinh muốn lĩnh hội tốt những kiến thức đó, thìcác em phải tự học bằng chính các hoạt động của mình

Để dạy một bài đọc thế nào là tốt nhất và sử dụng những phương phápnào hiệu quả nhất, ngay từ đầu, giáo viên cần xem xét các thủ thuật khác nhautuỳ thuộc vào nội dung của từng bài đọc để áp dụng cho phù hợp

- Giới thiệu bài đọc thường ngắn gọn, súc tích

- Dùng tranh ảnh, dụng cụ trực quan để giới thiệu từ mới, tình huống bàiđọc

- Đảm bảo cho học sinh nắm được cấu trúc ngữ pháp để các em dễ hiểubài hơn trong khi đọc

- Đưa ra câu hỏi gợi mở hoặc câu đoán trước khi đọc ( True or False,Open- prediction, Ordering ……)

- Đưa ra các dạng bài tập phù hợp với các bước : trong khi đọc và sau khiđọc

- Khắc sâu trí nhớ của học sinh thông qua các bài tập thực hành và liên hệthực tế

2 Giải pháp thực hiện.

Trước hết, giáo viên phải là người làm cho học sinh có nhận thức đúngđắn về tầm quan trọng của việc học ngoại ngữ nói chung, cụ thể là học tiếngAnh nói riêng; làm cho học sinh yêu thích, quan tâm đến việc học của mìnhhơn Kế đến là các bài giảng phải phù hợp với mọi đối tượng học sinh; phải cóphương pháp thích hợp gây hứng thú cho học sinh

* Dạy kỹ năng đọc phải áp dụng vào thực tế :

Đọc là một kỹ năng quan trọng nhất, cần thiết trong việc dạy và họcngôn ngữ ở trường THCS Trong một tiết học, học sinh đọc để lấy thông tin,

để kiểm tra lại các dữ kiện, để tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi hoặc làmsáng tỏ một số vấn đề nào đó …, nếu không đọc được thì học sinh sẽ khó tiếpthu và ghi nhớ những dữ kiện thông tin lâu dài Dạy đọc có nghĩa là ngườidạy phải làm thế nào để đưa người học nhận ra ý nghĩa và nội dung của thôngtin, làm phong phú thêm về kinh nghiệm sống của học sinh; gây hứng thú đểviệc đọc không bị nhàm chán Lời hướng dẫn thực hiện các bài tập đọc cần chú

ý nhấn mạnh dạy các kỹ thuật đọc và thảo luận mở rộng đề tài của bài đọc

* Kỹ năng dạy đọc cần kết hợp nhiều mặt:

Theo một số chuyên gia như Colvin & Root (1981), Haverson &Haynes (1982), MeGee (1977) Thonis (1970) …… Giáo viên cần phải chú ýđến các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành cong của việc dạy đọc như :

 Khả năng tập trung của học sinh trong thời gian tối thiểu

 Khả năng đọc hiểu lời hướng dẫn

 Khả năng đọc từ trái sang phải và đọc từ trên xuống dưới

 Khả năng sắp xếp phân loại (giống nhau, khác nhau.)

 Khả năng theo dõi một dòng chữ in dài

 Khả năng theo dõi những biểu hiện qua cử chỉ, nét mặt, thân mình

 Khả năng nhận ra ý tưởng do tranh thể hiện một vật thực nào đó

 Khả năng nhận ra các ký hiệu âm thanh và hình ảnh v.v……

Các khả năng này có thể đạt được trong quá trình rèn luyện trong cachoạt động đọc mà giáo viên cần truyền đạt cho học sinh

 Tiến trình dạy kỹ năng đọc :

Các hoạt động để luyện tập phát triển kỹ năng đọc hiểu thường đượctiến hành theo 3 giai đoạn như sau:

 Các hoạt động trước khi đọc (Pre - reading activities)

 Các hoạt động trong khi đọc ( While - reading activities )

 Các hoạt động sau khi đọc ( Post - reading activities )

1 1 Các hoạt động trước khi đọc: (Pre - reading activities).

Giới thiệu bài đọc :

Là một hoạt động rất quan trọng nhằm cung cấp cho học sinh thông tin về

bài đọc

Một lời giới thiệu tốt đó là:

 Thường rất ngắn

 Gây hứng thú và làm cho học sinh muốn đọc bài đọc hơn

 Giúp học sinh liên hệ giữa bài đọc với những kiến thức đã học

Những phương pháp giúp giới thiệu một bài đọc:

a Sử dụng dụng cụ trực quan:

Giáo viên sử dụng tranh ảnh để thu hút sự chú ý của học sinh về chủ

điểm chính của bài đọc nhằm tạo không khí hào hứng cho lớp học

Giáo viên có thể bắt đầu bài đọc với trò chơi “ Kim’s game” ( cho học sinh quansát những bức tranh trong 20 giây, sau đó các em kể lại có bao nhiêu bức tranh, … ) Hoặc giáo viên có thể hỏi câu hỏi về bức tranh trong bài đọc như :

- What are the people in the picture doing ?

- Where are they ?

Sau đó giáo viên có thể đưa ra lời giới thiệu ngắn như: “The text we aregoing to read today about ”

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 1 Getting stared – Listen & Read / page 10)

 Teacher aks: - What are the people in the picture doing ?

 Students answer: - They are playing soccer

- They are playing chess

- They are playing volleyball

- They are studying (reading).

( English 8 – Unit 3 Getting stared – Listen & Read / page 27 )

 Teacher aks: - What is she doing ?

 Students answer: - She is washing the dishes

- She is making the bed

- She is sweeping the floor

- She is cooking the meal.

- She is tidying up

- She is feeding the chickens

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 14 “ Wonders of the world” - Read / page 134)

Giáo viên có thể cho các em quan sát những bức tranh sau để giới thiệu với các

em về những kỳ quan trên thế giới mà các em sẽ học trong bài đọc này

b Giải thích từ mới:

Giải thích từ mới cho học sinh trước khi đọc bài đọc hiểu là cần

Không cần thiết phải giảng tất cả các từ mới trong bài đọc Họcsinh có thể đoán tiếp những từ mới bằng cách đọc tiếp bài đọc Vì đây làbước nhằm để cung cấp từ vựng cho các em hiểu nhanh, nắm vững bài đọcnên giáo viên không để mất thời gian cho phần dạy từ vựng Như thế cũngkhông có nghĩa là bỏ qua giai đoạn giới thiệu từ vựng mà bắt buộc phảicung cấp một số từ bằng các cách sau cũng không kém phần hiệu quả :

+ Bằng cách dịch sang tiếng Việt (translation)

c Đưa các cấu trúc ngữ pháp:

Trước khi yêu cầu học sinh đọc bài đọc giáo viên nên ôn lại hoặc

giới thiệu các cấu trúc ngữ pháp xuất hiện trong bài đọc

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 7 Getting stared – Listen & Read / page

64)

- Example : My mother is too tired to cook tonight.

- Structure : S + BE + TOO + ADJ + V ( to infinitive)

Với cấu trúc này mà giáo viên không giới thiệu cho học sinh trước thì các

em sẽ hiểu nhầm đây là câu khẳng định, thực chất câu này mang ý nghĩa phủ

định (… quá … đến nỗi không thể… ) Vậy câu ví dụ trên tạm dịch là : “ Mẹ

tôi quá mệt đến nỗi không thể nấu ăn tối nay”

d Cho các câu hỏi hướng dẫn:

Có thể tổ chức các hoạt động trước khi đọc nhằm hướng sự quan tâm của

học sinh vào bài đọc, đưa ra một lý do nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ

về bài đọc và đoán xem họ sẽ đọc cái gì

Tốt nhất là nên đưa ra 2 hoặc 3 câu hỏi và viết lên bảng trước khi đọc

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 7 “My neighborhood” - Read / page 67)

Giáo viên đưa ra câu hỏi gợi ý trước khi bắt đầu bài đọc (trang 67)

- What happens in Nam’s neighborhood today ?

- Is it very different from the present shopping area ?

- What do some people ( customers, and the owners) do in the neighborhood ?

e Trò chuyện: ( Chatting)

Trò chuyện cũng là một cách gợi mở, giúp cho học sinh cảm thấythoải mái và gần gũi với giáo viên hơn, nó giúp các em xoá đi khoảng cáchgiữa thầy và trò, tạo cho các em cảm giác không còn sợ thầy cô, xoá đi khôngkhí nặng nề đầu giờ học vì các em rất sợ phải “trả bài”

Ví dụ: ( English 8, Unit 2 – Read / page 21)

 Chatting:

- Do you have a telephone at home ?

- Do you often make a call ?

- Who do you often call to ?

- What’s the telephone used for ?

2 2 Các hoạt động trong khi đọc: ( While - reading activities ).

Các hoạt động luyện tập trong khi đọc là những bài tập được thực hiệnngay trong khi học sinh đang đọc bài đọc, học sinh có thể đọc đi đọc lại (đọcthầm) để làm các bài tập Hình thức luyện tập ở giai đoạn này là để tìm hiểu,khai thác nội dung bài khoá và tuỳ theo nội dung của từng bài sẽ có nhữngdạng câu hỏi và yêu cầu khai thác khác nhau Các bài tập và thủ thuật phổ biến

ở giai đoạn này thường có những dạng như sau:

Học sinh có thể làm việc theo cặp, theo nhóm ( Hỏi – Đáp)

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 4 “ Our past” - Read / page 42)

 The questions ( 2 / p 42)

a Who was Little Pea?

b What did Stout Nut’s mother make Little Pea do all day ?

c How did Little Pea get her new clothes ?

d Who did the prince decide to marry ?

e Is this a true story ? How do you know ?

 Answer : ( 2 / p 42)

a Little Pea was a poor farmer’s daughter

b Stout Nut’s mother made Little Pea do the chores all day

c Before the festival started, a fairy appeared and magically changed Little Pea’srags into beautiful clothes

d The prince decided to marry the girl who fitted the lost shoe

e No, it isn’t Because there is a fairy in the story

c Kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh bằng cách sử dụng câu hỏi: (câu hỏi do giáo viên tự soạn ra tuỳ thuộc vào tình hình thực tế của lớp mình dạy) :

Các câu hỏi được sử dụng như là một kỹ năng trong lớp học trong việc dạy tiếngAnh

Có 3 loại câu hỏi thường được sử dụng:

+ Yes - No questions ( Câu hỏi Yes – No)

Loại câu hỏi này rất có ích cho việc kiểm tra đọc hiểu Học sinh thường rất dễ trả lời

Ví dụ: ( English 8, Unit 2 – Read / page 21)

Teacher asks: - Was Alexander Graham Bell a Scotsman ?

Students answer: - Yes, he was

Teacher asks: - Did he work with deaf – mutes at Boston University ? Students answer: - Yes, he did

+ Alternative questions ( Câu hỏi chọn lựa)

Đây cũng là câu hỏi rất thường được sử dụng để kiểm tra mức độ hiểubài của học sinh

Ví dụ: ( English 8, Unit 2 – Read / page 21)

Teacher asks: - Was A G Bell a Scotsman or an American?

Students answer: - A Scotsman

Teacher asks: - Did he invent the telephone or television?

Students answer: - The telephone

+ WH - questions ( Câu hỏi có từ hỏi)

Đây là loại câu hỏi đưa ra nhằm lấy thông tin nhưng với hầu hết WH – questions

và cũng có thể trả lời ngắn gọn, bởi lúc này chỉ cần kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh

Ví dụ: ( English 8, Unit 2 – Read / page 21)

Teacher asks: - When was A G Bell born?

Students answer: - On March 3 rd, 1847

Teacher asks: - Where was he born?

Students answer: - In Edinburgh

Teacher asks: - Who was Thomas Watson?

Students answer: - Bell’s assistant.

(Đây là dạng câu hỏi để kiểm tra mức độ hiểu bài của học sinh yếu.)

Đối với học sinh khá giỏi thì có thể áp dung những câu hỏi có câu trả lời đầy đủ

Ví dụ: ( English 8, Unit 2 – Read / page 21)

Teacher asks: - What did Bell do in America?

Students answer: - He worked with deaf –mutes, his assistant, and invented the telephone

Teacher asks: - What led to the invention of the telephone ?

Students answer: - Experimenting with ways of transmitting speech over a long distance led to the invention of the telephone Teacher asks: - Where did Bell demonstrate his invention ?

Students answer: - Traveling all over American, Bell demonstrated his

invention to the public at countless exhibitions

d Sử dụng một số bài tập để phát triển kĩ năng đọc hiểu:

Sau khi kiểm tra mức độ đọc hiểu của học sinh bằng cách đặt ra các câu hỏi, giáoviên cần đưa ra một số bài tập khác để giúp học sinh luyện tập những gì đã học trong bài đọc

+ Guessing unfamiliar words (đoán từ lạ)

Minh hoạ: ( English 8 – Unit 8 “ Country life and city life” - Read / page 75)

 Find the word in the passage that means: (2 /p.75)

a of the countryside rural

b as many as needed plentiful