Quản lý chuyên môn trong trường PTDTBT Tiểu học

Cơ sở lí luận Để nâng cao chất lượng giáo dục nhận thức và học tập của học sinh trước hết phải nói đến ý thức công tác khả năng giáo dục chuyên môn của người thầy, người thầy có nêu cao

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

"Quản lý chuyên môn trong trường

PTDTBT Tiểu học Xá Nhè"

Phần I: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn Sáng kiến kinh nghiệm

1.1 Cơ sở lí luận

Để nâng cao chất lượng giáo dục nhận thức và học tập của học sinh trước hết phải nói đến ý thức công tác khả năng giáo dục chuyên môn của người thầy, người thầy có nêu cao vai trò trách nhiệm của mình, làm tốt công tác giáo dục giảng dạy

dễ hiểu học sinh dễ tiếp thu phương pháp giảng dạy tác động vào nhiều đối tượng học sinh ở trên lớp, học sinh hứng thú học tập, tiết thu được kiến thức mới mọi biểu hiện giáo dục của người thầy phải lôi quấn thu hút được tâm lý của học sinh, tạo cho học sinh có hứng thú ham muốn trong học tập và thích học Nếu như mọi hoạt động chuyên môn hình thức giáo dục của người thầy chỉ là đối phó, chắc chắn trong giáo dục, trong giảng dạy sẽ không mang lại hiệu quả giờ dạy thiếu sinh động, học sinh tiếp thu thụ động, gò bó không đáp ứng được mong muốn của học sinh, dẫn đến học sinh dễ bị chán nản học tập xa xút không đạt kết quả cao từ đó giáo viên mất dần vị trí uy tín chuyên môn, nghiệp vụ của mình đồng thời cũng ảnh hưởng đến ý thức kỷ luật, ý thực học tập của học sinh vì vậy nâng cao ý thức, chất lượng giảng dạy chuyên môn của giáo viên và nâng cao chất lượng học tập của học sinh là việc làm rất cần thiết

Tiểu học là nền tảng để hình thành nhân cách ở học sinh, là bậc học cung cấp đầy đủ cơ sở tri thức, khoa học ban đầu về tự nhiên và xây dựng cho các em học sinh phải có được kỹ năng, phương pháp về hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn Đồng thời là phải biết phát huy sáng tạo năng động và có thói quen về tình cảm, đức tính tốt đẹp ở các em, các em phải thể hiện được mình, nhân tố tích cực rất cần thiết cho lớp người kế tục sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện địa hoá đất nước

1.2 Cơ sở thực tiễn

Dân ta thường có câu "Không thầy đố mày làm nên" mặc dù trong kiến thức

học hoặc trong khi vận dụng thực tiễn có những cái rất đơn giản nhưng không có người hướng dẫn dạy bảo đến nơi, đến chốn thì học sinh sẽ không hiểu được để mà vận dụng hoặc không thể hiểu được bởi những hệ thống và lôgic của nó

Qua quá trình quản lý chuyên môn tôi nhận thấy rằng:

Chất lượng học tập của học sinh chính là chất lượng giảng dạy của giáo viên Chất lượng giảng dạy giáo dục của giáo viên là chất lượng quản lý lãnh đạo chuyên môn của nhà trường

Muốn nâng cao được chất lượng giảng dạy cho đội ngũ cán bộ giáo viên trong nhà trường, thì người quản lý đầu tiên phải nắm vững được khả năng chuyên môn về tư tưởng và ý thức của từng cá nhân giáo viên Trên cơ sở đó để xây dựng

kế hoạch, phân công công việc đầu năm cho phù hợp, hợp lý quá trình giám sát công việc thực tiễn để thuận lợi và có hiệu quả tốt hơn

Ngoài ra đòi hỏi người quản lý phải có chuyên môn vững vàng cũng phải đi sâu nắm được điều kiện hoàn cảnh gia đình những mặt còn hạn chế, tâm tư, tình cảm nguyện vọng của giáo viên đặc biệt khi kiểm tra đánh giá, nhìn nhận việc làm của giáo viên phải xác định được kết quả biểu hiện được thực chất hay đối phó, từ

đó tìm ra biện pháp khắc phục cho thích hợp

Xuất phát từ những hiện trạng và tính cấp thiết của vấn đề trên, với nhiệm

vụ là người quản lí tôi mạnh dạn trình bày các giải pháp: “Quản lý chuyên môn trong trường PTDTBT Tiểu học Xá Nhè” nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ

chuyên môn trong trường PTDTBT Tiểu học Xá Nhè

2 Giới hạn Sáng kiến kinh nghiệm

Trường PTDTBT Tiểu học Xá Nhè.

Phần II: NỘI DUNG

1 Thực trạng vấn đề

- Hoạt động chính trong các trường học nói chung và trường Tiểu học nói riêng là hoạt động chuyên môn Nói đến hoạt động chuyên môn trong trường Tiểu học thì không thể không nói đến hoạt động của tổ chuyên môn, vì tổ chuyên môn

là tổ chức quan trọng nhất đảm nhận chức năng thực thi nhiệm vụ chuyên môn của nhà trường Chất lượng hoạt động của tổ chuyên môn là điểm mấu chốt để nâng cao chất lượng giáo dục

- Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng sinh hoạt tổ chuyên môn? Thực tế trong nhà trường cho thấy có tổ chuyên môn hoạt động rất mạnh nhưng vẫn còn nhiều tổ chuyên môn hoạt động một cách thụ động, ỷ lại với nhiều tồn tại như: hoạt động trên giấy tờ sổ sách, ít bàn về chuyên môn, hoặc hoạt động qua loa đại khái cho đủ thủ tục hành chính

- Bên cạnh đó, tổ trưởng chưa phát huy hết vai trò của mình, thường có tâm

lí coi mình cũng như giáo viên bình thường khác, chỉ lo hồ sơ đầy đủ, sạch đẹp; chưa phân công nhiệm vụ cho giáo viên theo đúng yêu cầu, nhiệm vụ; chưa chủ động xây dựng và thực hiện kế hoạch, chưa mạnh dạn trong việc đề xuất các ý kiến

để nâng cao chất lượng sinh hoạt chuyên môn Bên cạnh đó, còn chưa kể đến nhiều

tổ trưởng chuyên môn có trình độ và nghiệp vụ non kém, ngại va chạm hoặc có thái độ quân bình chủ nghĩa khi dự giờ, rút kinh nghiệm và đánh giá tiết dạy của các tổ viên Nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn chưa phong phú, hình thức còn đơn điệu, gò bó, chưa đi sâu vào các vấn đề trọng tâm đổi mới phương pháp dạy học và tháo gỡ những khó khăn cho giáo viên trong tổ Trong các buổi sinh hoạt, không khí thường trầm lắng, giáo viên ít phát biểu ý kiến; những vấn đề mới và khó ít được mang ra bàn bạc, thảo luận

1.1.Thuận lợi:

Trường PTDTBT Tiểu học Xá Nhè tiền thân là trường Tiểu học xá Nhè

được thành lập năm 1960 Sau thời gian xây dựng và trưởng thành nhà trường đã được đầu tư tương đối kiên cố

Trang thiết bị dạy và học đang được đầu tư, mua sắm đảm bảo đủ phục vụ cho mỗi HS có một bộ đồ dùng học tập; mỗi giáo viên có một bộ đồ dùng dùng chung cho giáo viên Trong những năm qua, nhà trường cũng đón nhận được sự hỗ trợ, đầu tư của nhiều nguồn dự án cho đơn vị để cơ sở vật chất của trường đảm bảo cho công tác dạy và học

Giáo viên nhiệt tình, hăng hái, sáng tạo trong lao động sư phạm Nhiều giáo viên có trình độ chuyên môn, có tâm huyết với nghề Sẵn sàng khắc phục khó khăn

để hoàn thành nhiệm vụ được giao Đời sống vật chất, tinh thần đã được cải thiện đáng kể Chất lượng tổ khối trưởng chuyên môn phần nào đáp ứng được yêu cầu thực tế của nhà trường và đòi hỏi sự đổi mới trong quản lý chuyên môn theo chương trình mới

Đại bộ phận HS ngoan, tích cực hoàn thành nội dung chương trình học tập của mình Các em bước đầu đã theo kịp sự đổi mới trong giáo dục, đổi mới phương pháp học tập theo hướng chủ động chiếm lĩnh tri thức trên cơ sở hướng dẫn của giáo viên…

1.2 Khó khăn:

Tư tưởng đổi mới phương pháp dạy học trong một bộ phận giáo viên còn chậm tiến, nhất là số giáo viên hạn chế về trình độ và năng lực chuyên môn Vẫn còn tình trạng giáo viên dự sinh hoạt chuyên môn còn mang tính hình thức, không chú trọng học hỏi, trao đổi

Giáo viên còn qua quýt trong nhận xét giờ dự, ngại đấu tranh phê bình trong chuyên môn Không thẳng thắn nhận ra thiếu sót của mình và góp ý cho đồng nghiệp Sợ những góp ý của mình làm mất lòng đồng nghiệp, gây phương hại đến tình cảm cá nhân

Hình thức tổ chức sinh hoạt chuyên môn chưa đa dạng, nội dung bồi dưỡng chưa phong phú, phong cách làm việc của tổ khối trưởng chuyên môn chưa khoa học Chính vì vậy không hấp dẫn được giáo viên tham gia SHCM

Sự không đồng đều về trình độ đào tạo, kiến thức sư phạm, năng lực dạy học, phương pháp giáo dục cũng là một trở ngại lớn với trường

Tài liệu bồi dưỡng giáo viên thiếu về số lượng, không đồng bộ, ít có khả năng áp dụng vào thực tế của nhà trường Đây cũng là yếu tố làm ảnh hưởng tới chất lượng sinh hoạt chuyên môn của tổ khối

Giáo viên ít có cơ hội được dự giờ, trao đổi chuyên môn với các tổ khối khác trong nhà trường

HS là chủ yếu là người dân tộc thiểu số nên khả năng tiếp thu bài, sự sáng tạo trong phương pháp học tập còn hạn chế Chính vì vậy chất lượng học tập của các em còn nhiều hạn chế Sự ủng hộ cho giờ dạy của giáo viên cũng gặp không ít

khó khăn

2 Những giải pháp thực hiện

2.1 Lập kế hoạch nâng cao chất lượng đội ngũ :

Trên cơ sở chương trình bồi dưỡng của Bộ, Sở và Phòng giáo dục về chuyên môn nghiệp vụ và chương trình kế hoạch bồi dưỡng chính trị của huyện, Đảng uỷ ngành, nhất là những năm gần đây về việc đánh giá Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học theo QĐ 14/2007/QĐ-BGDĐT càng đi vào chiều sâu và sát thực cho đội ngũ cùng với QĐ 04/BGD về việc Kiểm định chất lượng giáo dục là tâm huyết của đội ngũ và hướng đi lên của các nhà trường ngày càng có tính chất quyết định hơn

Vì thế tôi đề ra kế hoạch để cho cán bộ, giáo viên tham gia học tập bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và chính trị như sau :

a) Về tư tưởng chính trị :

- Tạo điều kiện cho tất cả cán bộ, giáo viên được tham gia dự các lớp bồi dưỡng chính trị, quán triệt các Nghị quyết, chủ trương của Đảng cấp trên tổ chức trong dịp hè hoặc các đợt khác trong năm học

- Vào đầu năm học tổ chức cho cán bộ, giáo viên tham gia học tập, quán triệt đầy đủ điều lệ Trường tiểu học, luật giáo dục, pháp lệnh công chức, luật lao động

- Hằng tháng họp liên tịch, hội đồng đều có đánh giá công tác chính trị tư tưởng trong đội ngũ

- Tổ chức cho cán bộ, giáo viên tham gia đầy đủ các hội thi tìm hiểu tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng của huyện, tỉnh

- Tổ chức tốt một số phong trào thi đua mang tính chủ đề ngày lễ, ngày truyền thống để tăng giá trị nhận thức cho CBCC

b) Về chuyên môn

- Xây dựng kế hoạch tổ chức các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn, sinh hoạt chuyên đề, hội giảng giáo viên giỏi trong năm học để giáo viên có điều kiện trao đổi rút kinh nghiệm nâng cao tay nghề

- Lập kế hoạch chương trình, hệ thống kiến thức các môn học từ lớp 1 đến lớp 5 để giáo viên nắm bắt nội dung kiến thức cơ bản của cấp học

- Tổ chức viết sáng kiến kinh nghiệm, làm đồ dùng dạy học để giáo viên phát huy khả năng tư duy sáng tạo trong dạy học

- Lập kế hoạch kiểm tra chuyên môn, kiểm tra các bộ phận hành chính xuyên suốt trong năm học để cán bộ giáo viên luôn có tính thường trực trong việc thực hiện nhiệm vụ của mình

- Triển khai và thực hiện tốt Quyết định 14/2007/QĐ-BGD về đánh giá chuẩn nghề nghiệp giáo viên, công văn 9832/BGD về giao quyền tự chủ kế hoạch dạy hoc cho giáo viên trực tiếp giảng dạy, công văn 896/BGD về nội dung giảm tải chương trình

2.2 Nâng cao chất lượng đội ngũ về phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống:

Trong công tác nầy, tôi luôn chú trọng đến những tiêu chí đánh giá và các yêu cầu cần đạt đã quy định tại Quyết định 14/2007/BGD như sau:

a) Về phẩm chất chính trị:

Trong công tác quản lý, tôi luôn coi trọng công tác chính trị tư tưởng của đội ngũ lên hàng đầu, chú trọng đến công tác bồi dưỡng phẩm chất chính trị là nhằm nâng cao nhận thức về cơ sở lý luận trong đội ngũ, tạo nên sự nhạy bén và khả năng thích ứng về kịp thời về sự phát triển của xã hội, sự đổi thay của đất nước, nhất là trong giai đoạn hiện nay ngành chúng ta đang thực hiện chương trình đổi mới sách giáo khoa và trên con đường hội nhập kinh tế toàn cầu

b) Về phẩm chất đạo đức, lối sống:

Trong Chỉ thị 40/CT-TW của ban bí thư Trung ương đã nêu: mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục được chuẩn hoá, đảm bảo chất

lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặc biệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, tay nghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và có hiệu quả sự nghiệp giáo dục…” Công đoàn Giáo dục Việt Nam cũng đã phát động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương

về đạo đức, tấm gương tự học và sáng tạo cho học sinh noi theo” như vậy, người

thầy giáo cần có phẩm chất đạo đức tốt, lòng nhân ái sư phạm, tình yêu thương con người là cái gốc của đạo lý làm người, là cốt lõi cội nguồn sâu xa về lý tưởng nhân văn là đặc trưng của ngành sư phạm, có lối sống lành mạnh trong sáng của nhà giáo, ý thức phấn đấu vươn lên trong nghề nghiệp, sự tín nhiệm của đồng nghiệp, học sinh và cộng đồng Có tinh thần đoàn kết với mọi người, có tinh thần chia sẻ công việc với đồng nghiệp trong quá trình công tác

Phẩm chất đạo đức của người thầy là tình yêu thương đối với học sinh là điểm xuất phát của sự lao động và sáng tạo, thể hiện hết trách nhiệm của mình trong hoạt động dạy học, phẩm chất đạo đức còn thể hiện sự say sưa với nghề nghiệp, hứng khởi, kiên trì, bền bỉ và có ý chí vượt qua mọi khó khăn thử thách đối với những người có lòng yêu nghề thật sự, đó là yếu tố cơ bản để nâng cao năng lực công tác Tôi luôn đặt hàng đầu việc nâng cao nhận thức cho đội ngũ phải biết yêu nghề, tận tụy với nghề; sẵn sàng khắc phục khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụ giáo dục học sinh và phải biết giáo dục học sinh biết yêu thương, kính trọng ông

bà, cha mẹ… giữ gìn truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam; nâng cao ý thức bảo vệ độc lập, tự do, lòng tự hào dân tộc, yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội được tích hợp qua nội dung bài học hằng ngày của các em

Từ đó, trong những năm làm công tác quản lý, tôi luôn luôn vận dụng công tác này để nâng cao chất lượng đội ngũ bằng các việc làm như vào mỗi đầu năm học tôi tổ chức cho cán bộ, giáo viên học tập, quán triệt các Chỉ thị, Nghị quyết, Điều

lệ có liên quan công tác giáo dục đội ngũ như : Pháp lệnh công chức, điều lệ trường tiểu học, luật lao động, luật giáo dục, những điều cấm giáo viên không được làm

Mỗi cuộc họp hội đồng, họp liên tịch tôi dành phần đầu cuộc họp là nội dung đánh giá công tác chính trị tư tưởng, phẩm chất đạo đức của đội ngũ trong thời gian qua Khi tổ chức một phong trào nào thì việc đầu tiên là xác định tư tưởng của nhiệm vụ để đội ngũ bàn bạc, thống nhất mục tiêu nhiệm vụ để thực hiện, có như vậy công việc mới được nhất quán và đi đến thành công

*Tóm lại : Việc chú trọng đến công tác bồi dưỡng chính trị, phẩm chất đạo

đức trong đội ngũ khôi chỉ ở hội đồng sư phạm mà được diễn ra thường xuyên thông qua các cuộc họp từ cấp chi bộ, nhà trường, công đoàn, đội Thiếu niên tiền phong hay tổ chức đoàn thể thì việc nhận thức của đội ngũ càng thẩm thấu, không

tư tưởng chủ quan ỷ lại, trông chờ hay thiếu trách nhiệm trong công tác; đồng thời

nó cũng tạo nên sự đoàn kết nhất trí cao trong nội bộ và nó tạo nên sự bền vững trong công tác quản lý, chất lượng đội ngũ mỗi ngày được nâng lên góp phần cho đơn vị trường luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ

2.3 Nâng cao chất lượng đội ngũ về chuyên môn nghiệp vụ

Giáo dục tiểu học là cấp học có vị trí, nền tảng rất quan trọng của hệ thống giáo dục quốc dân Vai trò của giáo viên đứng lớp là yếu tố hàng đầu quyết định đến chất lượng học tập của học sinh

Tôi cho rằng, muốn nâng cao chất lượng dạy và học được tốt thì phải chú trọng đến công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ về chuyên môn nghiệp

vụ, công việc này là một phần trách nhiệm của người quản lý, chứ không phải riêng của các nhân nào Bởi vì, mình là người vạch ra kế hoạch, định hướng công việc để cho đội ngũ tham gia, kế hoạch đề ra phải được tiến hành thường xuyên và nhiều phương thức bồi dưỡng khác nhau để nâng cao năng lực đội ngũ về chuyên môn nghiệp vụ

Trên cơ sở đó, không ngừng nâng cao năng lực và phẩm chất nghề nghiệp cho đội ngũ để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao về chất lượng, giáo dục tiểu học nói

chung và của nhà trường nói riêng phù hợp với cuộc vận động “Hai không” mà Bộ

Giáo dục đã phát động, Quyết định 14/2007 của Bộ GD&ĐT qui định về chuẩn nghề nghiệp Công tác bồi dưỡng nâng cao nghiệp vụ chuyên môn giáo viên gồm :

a) Bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn nghiệp vụ :

Hằng năm tổ chức cho CB-GV tham gia học tập chương trình bồi dưỡng sách giáo khoa mới, nhất là Chuẩn kiến thức kỹ năng các môn học nhằm gây nhận

thức thấm nhuần cho đội ngũ càng hiểu biết thêm về mặt lĩnh vực kiến thức và lĩnh vực kỹ năng sư phạm trong từng tiêu chí đánh giá Chuẩn nghề nghiệp giáo viên

tiểu học; có kiến thức chuyên sâu, có khả năng hệ thống hóa kiến thức trong cả cấp học để nâng cao hiệu quả giảng dạy đối với các môn học được phân công, có khả năng hướng dẫn đồng nghiệp một số kiến thức chuyên sâu, khả năng bồi dưỡng học sinh giỏi hoặc giúp đỡ học sinh yếu kể cả học sinh khuyết tật, học sinh

có hoàn cảnh khó khăn; biết và sử dụng được một số phương tiện nghe nhìn thông dụng để hỗ trợ giảng dạy Đồng thời biết cập nhật được các kiến thức giáo dục môi trường, quyền và bổn phận trẻ em, y tế học đường, an toàn giao thông, phòng chống ma túy, tệ nạn xã hội Xây dựng kế hoạch giảng dạy cả năm học thể hiện các hoạt động dạy học nhằm cụ thể hóa chương trình của BGD phù hợp với đặc điểm của nhà trường và lớp được phân công dạy; soạn giáo án theo hướng đổi mới thể hiện các hoạt động dạy học tích cực của thầy và trò mang tính sáng tạo, chủ động trong học tập, làm chủ được lớp học, xây dựng môi trường học tập hợp tác, thân thiện, tạo sự tự tin cho học sinh; hướng dẫn học sinh tự học; giáo viên còn phải biết cách lựa chọn câu hỏi phù hợp với đối tượng học sinh và phát huy được năng lực học tập của học sinh; chấm, chữa bài kiểm tra một cách cẩn thận, biết khai thác các điều kiện có sẵn để phục vụ giờ dạy, hoặc có ứng dụng phần mềm dạy học Trong dạy học, công tác chủ nhiệm không kém phần quan trọng; biết xây dựng và thực hiện kế hoạch công tác chủ nhiệm gắn với kế hoạch dạy học, có các biện pháp giáo dục, quản lý học sinh một cách cụ thể, phù hợp với đặc điểm học sinh lớp mình; tổ chức dạy học theo nhóm đối tượng đúng thực chất, đưa ra những biện pháp cụ thể

để phát triển năng lực học tập của học sinh, thực hiện thông tin 2 chiều trong quản

lý chất lượng giáo dục; hành vi trong giao tiếp, ứng xử có văn hóa và mang tính giáo dục và các giải pháp cải tiến chất lượng học tập sau từng học kỳ, thông báo kết quả học tập của từng học sinh trên sổ liên lạc và cùng phụ huynh điều chỉnh biện pháp giúp đỡ học sinh tiến bộ

Trên cơ sở đó, trường xây dựng kế hoạch tổ chức chuyên đề, dạy minh hoạ các môn học ở từng tổ chuyên môn-Hội đồng để giáo viên trao đổi, bàn bạc thống nhất, rút kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy trên cơ sở phân phối chương trình 9832/BGD về việc tự chủ kế hoạch dạy học của từng giáo viên trên lớp mình phụ trách; bản thân luôn theo dõi và cùng trách nhiệm trong việc kiểm tra kế hoạch