Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)

Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)Tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên (Luận văn thạc sĩ)

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LƯƠNG THỊ THU HƯỜNG

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

THÁI NGUYÊN - 2018

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ VÀ QUẢN TRỊ KINH DOANH

LƯƠNG THỊ THU HƯỜNG

TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH

TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN ĐỒNG HỶ, TỈNH THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: QUẢN LÝ KINH TẾ

Mã số: 8.34.04.10

LUẬN VĂN THẠC SĨ THEO ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG

Người hướng dẫn khoa học: TS ĐỖ THỊ HỒNG HẠNH

THÁI NGUYÊN - 2018

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan bản luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học, độc lập của tôi

Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn được tập hợp từ nhiều nguồn tài liệu và liên hệ thực tế, các thông tin trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về nội dung của luận văn

Tác giả luận văn

Lương Thị Thu Hường

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy giáo, cô giáo, cán bộ Phòng Đào tạo, khoa Quản lý - Luật kinh tế, trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh đã tạo điều kiện giúp đỡ và hướng dẫn tận tình cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo cơ quan Trung tâm Bồi dưỡng chính trị, các cơ quan UBND huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong việc thu thập số liệu và những thông tin cần thiết cho việc nghiên cứu luận văn này

Tôi xin cảm ơn nhiều tới gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn ở bên tôi, động viên, chia sẻ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt thời gian học tập và

nghiên cứu luận văn này

Xin trân trọng cảm ơn!

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ ix

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn 2

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 3

4 Ý nghĩa khoa học của đề tài 3

5 Bố cục của luận văn 3

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC LĨNH VỰC GIÁO DỤC 4

1.1 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 4

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm về công tác quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 4

1.1.2 Vai trò, sự cần thiết quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 6

1.1.3 Nguyên tắc, công cụ quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 7

1.1.4 Nội dung quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 10

1.1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục 18

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập

thuộc lĩnh vực giáo dục 22

1.2.1 Một số kinh nghiệm thực tế trong quản lý tài chính tại các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị 22

Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 26

2.1 Câu hỏi nghiên cứu 26

2.2 Phương pháp nghiên cứu 26

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu 26

2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu 28

2.2.3 Phương pháp phân tích số liệu 29

2.3 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 30

2.3.1 Nhóm chỉ tiêu về quản lý nguồn thu ngân sách 30

2.3.2 Nhóm chỉ tiêu quản lý chi ngân sách 31

2.3.3 Nhóm chỉ tiêu về chênh lệch thu - chi tài chính 32

Chương 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN 33

3.1 Một vài nét về huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 33

3.2 Giới thiệu chung về Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 37

3.2.1 Đặc điểm về tổ chức hoạt động của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 37

3.2.2 Chức năng, nhiệm vụ của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 37

3.2.3 Tổ chức bộ máy của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 38

3.2.4 Về con dấu, thể thức văn bản, văn bằng, chứng chỉ 40

3.2.5 Hướng dẫn, tổ chức và quản lý 41

3.2.6 Kết quả tình hình thực hiện nhiệm vụ giai đoạn 2014 - 2016 của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ 41

3.3 Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị

huyện Đồng Hỷ 43

3.3.1 Tổ chức kế toán tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ 43

3.3.2 Quy trình quản lý tài chính 45

3.3.3 Quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính 48

3.3.4 Các công cụ quản lý tài chính 72

3.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ 79

3.4.1 Yếu tố khách quan 79

3.4.2 Yếu tố chủ quan 83

3.5 Đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ 85

3.5.1 Kết quả đạt được 85

3.5.2 Khó khăn và tồn tại 90

Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM BỒI DƯỠNG CHÍNH TRỊ HUYỆN ĐỒNG HỶ TỈNH THÁI NGUYÊN 97

4.1 Quan điểm, định hướng, mục tiêu tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 97

4.1.1 Bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của huyện Đồng Hỷ và yêu cầu về đào tạo nguồn nhân lực 97

4.1.2 Định hướng và mục tiêu phát triển của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ trong thời gian tới 98

4.1.3 Định hướng tăng cường quản lý tài chính của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ trong thời gian tới 102

4.2 Đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên 105

4.2.1 Hoàn thiện tổ chức và công tác kế toán, bộ máy quản lý tài chính 105

4.2.2 Nâng cao năng lực đội ngũ làm công tác quản lý tài chính 107

4.2.3 Tăng cường quản lý và sử dụng các nguồn lực tài chính 108

4.2.4 Tăng cường công tác sử dụng các công cụ quản lý tài chính 112

4.2.5 Điều kiện để giải pháp có tính khả thi 115

KẾT LUẬN 116

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 118

PHỤ LỤC 120

Hội LH : Hội liên hiệp Phụ nữ

TTBDCT : Trung tâm bồi dưỡng chính trị

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Quy mô đào tạo, bồi dưỡng qua các năm tại TTBDCT 42Bảng 3.2 Dự toán thu NSNN của TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3

năm 2014 - 2016 49Bảng 3.3: Kết quả thực hiện thu của TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3

năm 2014 - 2016 50Bảng 3.4 Kết quả thực hiện thu so với dự toán thu của TTBDCT

huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014 - 2016 52Bảng 3.5: Dự toán chi tại TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014-2016 54Bảng 3.6: Bảng tổng hợp các khoản chi từ nguồn NSNN cấp tại

TTBDCT huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014 - 2016 58Bảng 3.7 Kết quả thực hiện chi so với dự toán chi của TTBDCT

huyện Đồng Hỷ qua 3 năm 2014-2016 66Bảng 3.8: Quy định về một số khoản chi chủ yếu từ các quỹ tại

TTBDCT huyện Đồng Hỷ 68Bảng 3.9 Báo cáo tình hình tài sản nhà nước của TTBDCT huyện

Đồng Hỷ năm 2016 71Bảng 3.10: Một số quy định trong quy chế chi tiêu nội bộ của

TTBDCT huyện Đồng Hỷ 74Bảng 3.11: Một số chương trình bồi dưỡng kiến thức cho cán bộ quản

lý tài chính tại TTBDCT huyện Đồng Hỷ 78Bảng 3.12: Kết quả điều tra về cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý

tài chính đối với TTBDCT huyện Đồng Hỷ 79Bảng 3.13: Kết quả điều tra ảnh hưởng đặc điểm của ngành tại

TTBDCT huyện Đồng Hỷ 81Bảng 3.14: Kết quả điều tra về hệ thống kiểm tra, kiểm soát tài chính

của TTBDCT huyện Đồng Hỷ 82Bảng 3.15 Kết quả điều tra về trình độ cán bộ quản lý của TTBDCT

huyện Đồng Hỷ 84Bảng 3.16: Kết quả điều tra về trang thiết bị phục vụ công tác quản lý

tài chính của TTBDCT huyện Đồng Hỷ 85

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ

Sơ đồ 3.1: Tổ chức công tác kế toán tại TTBDCT huyện Đồng Hỷ 44

Sơ đồ 3.2: Quy trình quản lý tài chính tại TTBDCT huyện Đồng Hỷ 45

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Văn kiện Đại hội lần thứ XI của Đảng đã khẳng định “phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Trong đó thực hiện đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế và thực hiện cơ chế tài chính giáo dục” Như vậy, chủ trương đổi mới nên giáo dục Việt Nam trong đó có đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng lý luận chính trị là một yêu cầu cấp thiết để phục vụ cho phát triển mục tiêu kinh tế, chính trị, xã hội

Thực tế trong những năm qua, đào tạo bồi dưỡng lý luận chính trị nói chung và đào tạo bồi dưỡng tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng

Hỷ nói riêng đã đạt được một số thành tựu nhất định như hình thức giáo dục được mở rộng, quy mô đào tạo được tăng lên Tuy nhiên, trước những đòi hỏi ngày càng tăng của sự phát triển kinh tế - xã hội, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục nói chung và các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị nói riêng cũng đang phải đối mặt với nhiều thách thức Để thục hiện mục tiêu

đã đặt ra, các đơn vị phải khắc phục được những hạn chế, bất cập của mình Thực hiện giao quyền tự chủ cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục là chìa khóa

để xây dựng nền giáo dục hiện đại, phát triển Song song với giao quyền tự chủ về thực hiện nhiệm vụ, các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục cũng được giao quyền tự chủ về tài chính Chính vì vậy, việc tìm ra những giải pháp quản lý tài chính phù hợp là thực sự cần thiết để giải quyết mâu thuẫn giữa nguồn thu hạn chế và nhiệm vụ chi thường xuyên của các đơn

vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục hiện nay

Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ là một đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo đã được triển khai thực hiện cơ chế tự chủ tự chịu trách nhiệm về tài chính theo quy định của Chính phủ Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đơn vị còn nhiều vướng

mắc, khó khăn trong quản lý tài chính Đặc biệt trong điều kiện nguồn ngân sách cấp còn hạn chế vẫn phải đảm bảo các nhiệm vụ chi thường xuyên để duy trì hoạt động của đơn vị

Từ những vấn đề vừa mang tính lý luận, vừa mang tính thực tiễn nêu trên, là Kế toán tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tôi nhận thấy tầm quan trọng đặc biệt của nguyên tắc thống nhất lý luận với thực tiễn

trong công tác quản lý tài chính Vì vậy, tôi chọn đề tài: “Tăng cường quản

lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên” làm đề tài luận văn thạc sĩ, chuyên ngành Quản lý kinh tế,

góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên

2 Mục tiêu nghiên cứu của luận văn

- Đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên

3.2 Phạm vi nghiên cứu

Giới hạn về nội dung: Đề tài tập trung nghiên cứu nội dung và hình thức quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Giới hạn về không gian: Đề tài nghiên cứu được thực hiện tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Giới hạn về thời gian: Số liệu thu thập phục vụ cho nghiên cứu đề tài được thu thập trong 3 năm từ năm 2014 đến năm 2016

4 Ý nghĩa khoa học của đề tài

4.1 Về mặt khoa học: Hệ thống hóa được cơ sở lý luận về quản lý tài chính

trong đơn vị sự nghiệp hoạt động trong lĩnh vực giáo dục, là cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu về tăng cường quản lý tài chính

4.2 Về mặt thực tiễn: Luận văn phân tích và đánh giá được thực trạng quản

lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên Đưa ra được những ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong quản lý tài chính tại Trung tâm Từ đó đề xuất những giải pháp nhằm tăng cường quản lý tài chính tại đơn vị

5 Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn gồm 4 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu

Chương 3: Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Chương 4: Một số giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP CÔNG LẬP THUỘC LĨNH VỰC GIÁO DỤC 1.1 Cơ sở lý luận về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm về công tác quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.1.1.1 Khái niệm

Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước Đó là là những đơn vị được Nhà nước thành lập để thực hiện các hoạt động sự nghiệp trong các lĩnh vực y tế, văn hoá, giáo dục, thể thao

Đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục là một đơn vị sự nghiệp công lập, hoạt động bằng nguồn kinh phí Nhà nước cấp, cấp trên cấp hoặc các nguồn kinh phí khác như: thu sự nghiệp, phí, lệ phí, thu từ kết quả hoạt động sản xuất - kinh doanh, nhận viện trợ, biếu tặng…theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp để thực hiện nhiệm vụ của Đảng và Nhà nước giao

Tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục là phản ánh các khoản thu, chi bằng tiền của các quỹ tiền tệ trong các đơn

vị Xét về hình thức nó phản ánh sự vận động và chuyển hóa của các nguồn lực tài chính trong quá trình sử dụng các quỹ bằng tiền

Quản lý tài chính là quản lý các hoạt động huy động, phân bổ và sử dụng các nguồn lực tài chính bằng những phương pháp tổng hợp gồm nhiều biện pháp khác nhau được thực hiện trên cơ sở vận dụng các quy luật khách quan về kinh tế - tài chính một cách phù hợp với điều kiện đổi mới, hội nhập quốc tế của đất nước; Là việc sử dụng các công cụ quản lý tài chính nhằm

phản ánh chính xác tình trạng tài chính của một đơn vị, thông qua đó lập kế hoạch quản lý và sử dụng các nguồn tài chính nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của đơn vị

Quản lý tài chính đòi hỏi các chủ thể quản lý phải lựa chọn, đưa ra các quyết định tài chính và tổ chức thực hiện các quyết định đó nhằm đạt được mục tiêu hoạt động quản lý tài chính của đơn vị Khác với quản lý doanh nghiệp chủ yếu nhằm mục tiêu tối ưu hóa lợi nhuận, mục tiêu của quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục không vì mục đích lợi nhuận mà phục vụ cho cộng đồng xã hội là chủ yếu cho nên quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục là quản lý sử dụng có hiệu quả, đúng định hướng các nguồn kinh phí NSNN cấp và các nguồn thu khác theo quy định của pháp luật

Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập hoạt động trong lĩnh vực giáo dục là quá trình sử dụng những số liệu mà bộ phận kế toán cung cấp

để giám sát và điều hành quá trình hoạt động, phân tích những vấn đề còn tồn tại trong quá trình hoạt động thường xuyên của đơn vị, qua đó tiến hành phân tích và dự toán tài chính, lựa chọn những phương hướng và thực hiện đúng hướng, từ đó duy trì hoạt động thường xuyên của đơn vị

1.1.1.2 Đặc điểm

- Đặc điểm về mục tiêu quản lý: Mục tiêu của quản lý tài chính trong

các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục hay mục tiêu của quản

lý tài chính tư nhân đều nhằm thu được lợi ích cao nhất nhưng với chi phí thấp nhất Tuy nhiên, mục tiêu của quản lý tài chính trong các đơn vị này cần hướng tới lại khác về cơ bản so với mục tiêu của quản lý tài chính tư nhân Lợi ích được tư nhân quan tâm chủ yếu là lợi ích kinh tế của riêng mình Trái lại, lợi ích mà Nhà nước quan tâm phải là lợi ích tổng thể kinh tế - xã hội của

cả quốc gia

- Đặc điểm về nội dung: Nội dung vật chất của quản lý tài chính là các

nguồn tài chính thuộc các quỹ công Các nguồn tài chính đó có thể tồn tại dưới dạng tiền tệ hoặc tài sản, nhưng tổng số nguồn lực tài chính đó là biểu hiện về mặt giá trị, là đại diện cho một lượng của cải vật chất của xã hội Sự vận động của các nguồn tài chính phải ăn khớp với sự vận động của của cải vật chất mới đảm bảo cho sự phát triển cân đối của nền kinh tế Điều đó càng

có ý nghĩa và cần thiết bởi vì tổng nguồn lực tài chính thuộc các quỹ công chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nguồn lực tài chính của toàn xã hội

- Đặc điểm về sử dụng các công cụ quản lý: Quản lý tài chính trong

đơn vị sự nghiệp và quản lý tài chính tư nhân đều phải dựa vào pháp luật, kế hoạch, hạch toán Nhưng việc sử dụng các công cụ này trong quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp thuộc lĩnh vực giáo dục và quản lý tài chính tư nhân là rất khác nhau Quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp phải tuân thủ pháp luật cả dưới góc độ quản lý Nhà nước, cả dưới góc độ quản lý nghiệp

vụ cụ thể Nhưng quản lý tài chính tư nhân chỉ phải tuân thủ pháp luật dưới

góc độ quản lý Nhà nước, còn quản lý các nghiệp vụ cụ thể lại theo quy định

- Thực hiện nhiệm vụ chính trị được giao: đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực có chất lượng và trình độ cao, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

- Tham gia, đề xuất các phương án, chương trình phục vụ cho phát triển kinh tế xã hội

- Thông qua hoạt động thu phí, lệ phí, theo quy định của nhà nước đã góp phần tăng cường nguồn lực, đẩy mạnh đa dạng hóa và xã hội hóa nguồn lực thúc đẩy sự phát triển của xã hội

1.1.3 Nguyên tắc, công cụ quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.1.3.1 Nguyên tắc

- Nguyên tắc tập trung dân chủ: đây là nguyên tắc hàng đầu trong quản

lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục Các khoản thu, chi trong quản lý tài chính phải được bàn bạc, công khai nhằm đáp ứng các mục tiêu vì lợi ích chung của cộng đồng Điều này thể hiện ở quản lý ngân sách nhà nước, quản lý các nguồn thu - chi ngân sách Tập trung dân chủ đảm bảo cho các nguồn lực kinh tế trong giáo dục được sử dụng tập trung và phân phối hợp lý

- Nguyên tắc hiệu quả: đây là nguyên tắc quan trọng nhất Hiệu quả trong quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục được thể hiện rõ ràng Khi thực hiện các nội dung chi tiêu, Nhà nước luôn hướng tới việc thực hiện các nhiệm vụ và mục tiêu trên cơ sở lợi ích của toàn ngành Ngoài ra, hiệu quả kinh tế, xã hội cũng là thước đo quan trọng để Nhà nước cân nhắc khi ban hành các chính sách và các quyết định liên quan tới chi tiêu phục vụ cho ngành

- Nguyên tắc thống nhất: Thống nhất quản lý tài chính theo các văn bản pháp luật là nguyên tắc không thể thiếu Thống nhất quản lý chính là việc tuân thủ theo một quy định chung từ việc hình thành, sử dụng, thanh tra, kiểm tra, thanh quyết toán, xử lý vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện

- Nguyên tắc công khai, minh bạch: Công khai, minh bạch trong động viên, phân phối các nguồn lực tài chính là nguyên tắc quan trọng nhằm đảm bảo cho việc quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục được thực hiện thống nhất và hiệu quả Thực hiện công khai minh bạch trong quản lý sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng giám sát, kiểm soát các quyết định về thu - chi trong quản lý tài chính, hạn chế những thất thoát và đảm bảo hiệu quả của những khoản thu - chi

1.1.3.2 Các công cụ quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

Để thực hiện nội dung quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục cần phải sử dụng một đồng bộ các công cụ quản lý:

a, Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước

Hệ thống chính sách, pháp luật của Nhà nước quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục cần thiết phải nghiên cứu, vận dụng một cách hợp lý, phù hợp đặc thù hoạt động của từng đơn vị và phải coi các quy định của Nhà nước trong các văn bản quy phạm luật về quản lý tài chính

là công cụ quan trọng không thể thiếu trong quản lý tài chính Bao gồm các văn bản pháp luật liên quan đến quản lý tài chính của các các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục Các văn bản pháp luật quy định các điều kiện, chuẩn mực pháp lý cho các hoạt động tài chính ở các đơn vị Hệ thống chính sách pháp luật của nhà nước thực hiện theo hướng tạo điều kiện phát huy quyền tự chủ tài chính cho các đơn vị thì đó sẽ là động lực nâng cao hiệu quả trong hoạt động quản lý tài chính của mỗi đơn vị

Trong đơn vị sự nghiệp, Nhà nước là chủ thể quản lý, Nhà nước có thể sử dụng tổng thể các phương pháp, các hình thức và công cụ để quản

lý hoạt động tài chính của các đơn vị sự nghiệp trong những điều kiện cụ

thể nhằm đạt được những mục tiêu nhất định

b, Quy chế chi tiêu nội bộ

- Quy chế chi tiêu nội bộ được coi là một công cụ quản lý tài chính quan trọng, bởi lẽ nó tạo điều kiện chủ động trong việc quản lý, sử dụng kinh phí sự nghiệp được giao một cách hiệu quả, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao; thúc đẩy việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trong việc sử dụng kinh phí, nâng cao hiệu suất lao động, hiệu quả sử dụng kinh phí quản lý sự nghiệp, tăng thu nhập cho cán bộ, công chức, nhân viên; đảm bảo tài sản công được sử dụng đúng mục đích, có hiệu quả; thực hiện

quyền tự chủ, đồng thời gắn với trách nhiệm của Thủ trưởng đơn vị và cán bộ, công chức, viên chức trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao theo quy định của pháp luật

- Việc xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ giúp lãnh đạo các đơn vị sự nghiệp thuộc lĩnh vực giáo dục có thể chủ động sử dụng các nguồn kinh phí đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả

- Quy chế này bao gồm các quy định về chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu, chi theo quy định hiện hành của Nhà nước, đồng thời phù hợp với đặc điểm tình hình tài chính của đơn vị, áp dụng thống nhất trong đơn vị, là căn

cứ để Thủ trưởng đơn vị điều hành việc sử dụng, quyết toán kinh phí, nhằm

sử dụng kinh phí có hiệu quả và tăng cường công tác quản lý, đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao

- Quy chế được thảo luận rộng rãi, dân chủ, công khai rộng rãi trong đơn vị; Có sự tham gia của các tổ chức chính trị, đoàn thể trong trường; có sự nhất trí của tổ chức Công đoàn; Việc thực hiên Quy chế được kiểm tra, báo cáo tại Hội nghị cán bộ viên chức hàng năm Trong quá trình thực hiện, Quy chế được sửa đổi, bổ sung

c, Hệ thống thanh tra, kiểm tra

Công cụ này cho phép chủ động ngăn ngừa các hiện tượng tiêu cực về tài chính trong hoạt động thu chi của đơn vị Đồng thời phát hiện, ngăn chặn những hành vi tiêu cực, sai trái trong quản lý tài chính cho nên cần thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra một cách thường xuyên, nhằm giúp cho đơn vị quản lý và sử dụng các nguồn tài chính một cách hiệu quả, chặt chẽ

d, Hạch toán, kế toán, kiểm toán

Hạch toán kế toán là một phần không thể thiếu của quản lý tài chính

Để ghi nhận, xử lý và cung cấp thông tin đáp ứng nhu cầu sử dụng thông tin của các nhà quản lý, đòi hỏi công tác ghi chép, tính toán, phản ánh số hiện có, tình hình luân chuyển và sử dụng tài sản, quá trình và kết quả hoạt động sử dụng kinh phí của đơn vị phải kịp thời, chính xác

Thông qua công tác kiểm toán đơn vị có thể kiểm tra tình hình thực hiện kế hoạch thu chi tài chính, kiểm tra việc giữ gìn và sử dụng tài sản, sử dụng kinh phí, phát hiện và ngăn ngừa kịp thời những hành động tham ô, lãng phí, xâm phạm tài sản, vi phạm các chế độ chính sách, kinh tế của Nhà nước và đơn vị

1.1.4 Nội dung quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.1.4.1 Tổ chức bộ máy quản lý tài chính

+ Những căn cứ tổ chức bộ máy quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục:

- Hoạt động của bộ máy quản lý tài chính công luôn luôn chịu sự chi phối của tổ chức bộ máy chính quyền và nội dung, cơ chế hoạt động của các khâu của Tài chính công Do đó, việc thiết lập bộ máy quản lý tài chính phải dựa trên các căn cứ chủ yếu sau đây:

- Căn cứ vào sự hình thành hệ thống các cấp chính quyền và quá trình thực hiện phân cấp quản lý kinh tế, xã hội cho các cấp chính quyền, các cơ quan quản lý Nhà nước

- Căn cứ vào đặc điểm, nội dung hoạt động của từng khâu của quản lý tài chính, nội dung hoạt động của quản lý tài chính rất đa dạng Nói đến quản

lý tài chính công không chỉ có ngân sách các cấp chính quyền mà còn bao gồm nhiều khâu riêng biệt khác, mỗi khâu hoàn thành những chức năng và nhiệm vụ đặc thù riêng

+ Những nguyên tắc tổ chức bộ máy quản lý tài chính

- Tổ chức quản lý tài chính một cách đúng đắn có ý nghĩa hàng đầu đối với việc huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài chính Hiệu quả quản

lý tài chính phần lớn phụ thuộc vào việc tổ chức hợp lý công tác của các chủ thể quản lý bao gồm các cơ quan tài chính từ Trung ương xuống địa phương,

cơ quan thuế Nhà nước và bộ máy quản lý tài chính trong các ngành kinh tế quốc dân

- Nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, việc tổ chức bộ máy quản lý tài chính cần phải dựa trên các nguyên tắc sau đây:

Một là, Quán triệt nguyên tắc thống nhất, tập trung - dân chủ Nguyên

tắc tập trung dân chủ là nguyên tắc cơ bản, là "xương sống" của hệ thống quản lý kinh tế xã hội của Nhà nước ta Trong tổ chức bộ máy quản lý tài chính phải coi trọng nguyên tắc tập trung dân chủ nhằm vừa phát huy sức mạnh của cả hệ thống, đảm bảo tính thống nhất của nền tài chính quốc gia, vừa đảm bảo tính năng động sáng tạo của mọi cấp quản lý trong việc xử lý các vấn đề tài chính và Ngân sách Nhà nước Mặt khác, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ đòi hỏi phải có sự phân cấp trách nhiệm, quyền hạn cho cấp dưới và cho địa phương

Hai là, Thực hiện nguyên tắc kết hợp quản lý theo ngành với quản lý

theo địa phương và vũng lãnh thổ Quán triệt nguyên tắc trên đây, bộ máy quản lý tài chính cần phải được tổ chức vừa theo hệ thống chuyên ngành thống nhất từ Trung ương xuống địa phương trong cả nước, đồng thời chịu sự chỉ đạo song trùng của các cấp chính quyền địa phương Cần xác định rõ chức năng, nhiệm vụ quản lý theo ngành của Bộ Tài chính và các cơ quan trung ương đối với toàn bộ hoạt động

Ba là, Quán triệt nguyên tắc tiết kiệm và hiệu quả Quán triệt nguyên

tắc tiết kiệm và hiệu quả đòi hỏi tổ chức bộ máy quản lý tài chính phải phù hợp với tổ chức bộ máy hành chính và phân cấp quản lý kinh tế tài chính giữa các cấp chính quyền nhà nước, ở đây đòi hỏi phải có sự tương hợp giữa quyền hạn và trách nhiệm Đồng thời bộ máy quản lý phải được tổ chức phù hợp với đặc điểm, nội dung và cơ chế hoạt động của các khâu quản lý tài chính trong điều kiện kinh tế thị trường

1.1.4.2 Quản lý các nguồn lực tài chính

Quản lý nguồn tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh

vực giáo dục hay còn gọi là quản lý các nguồn thu bao gồm:

+ Nguồn ngân sách Nhà nước cấp gồm:

- Kinh phí bảo đảm hoạt động thường xuyên thực hiện chức năng, nhiệm vụ đối với đơn vị sự nghiệp tự bảo đảm một phần chi phí hoạt động và được cơ quan quản lý cấp trên trực tiếp giao trong phạm vi dự toán được cấp

có thẩm quyền giao

- Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ

- Kinh phí thực hiện chương trình đào tạo cán bộ, viên chức

- Kinh phí thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

- Kinh phí thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan có thẩm quyền đặt hàng

- Kinh phí thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao

- Kinh phí thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo chế độ nhà nước quy định

- Vốn đầu tư xây dựng cơ bản, kinh phí mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định phục vụ hoạt động sự nghiệp theo dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt trong phạm vi dự toán được giao hàng năm

- Vốn đối ứng thực hiện các dự án có nguồn vốn nước ngoài được cấp

có thẩm quyền phê duyệt

- Kinh phí khác (nếu có)

+ Nguồn thu từ hoạt động sự nghiệp gồm:

- Phần được để lại từ số thu phí, lệ phí thuộc Ngân sách nhà nước theo pháp luật quy định

- Thu từ các hoạt động dịch vụ phù hợp với lĩnh vực chuyên môn và khả năng của đơn vị

- Thu từ hoạt động sự nghiệp khác

- Lãi được chia từ các hoạt động liên doanh, liên kết, lãi tiền gửi ngân hàng

+ Nguồn thu khác gồm:

- Thu từ các dự án, viện trợ, quà biếu, tặng

- Nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng, vốn huy động của cán bộ, viên chức trong đơn vị

- Nguồn vốn liên doanh, liên kết của các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước theo quy định của pháp luật

Yêu cầu về quản lý nguồn thu:

- Việc thu phí, lệ phí phải thực hiện thu đúng, thu đủ theo mức thu và thu đúng đối tượng theo quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền Trong trường hợp cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định khung mức thu, đơn vị căn cứ vào nhu cầu chi phục vụ cho hoạt động, khả năng đóng góp của

xã hội để quyết định mức thu cụ thể cho phù hợp với từng loại hoạt động, từng đối tượng nhưng không vượt quá khung mức thu do cơ quan có thẩm quyền quy định Đơn vị thực hiện chế độ miễn, giảm cho các đối tượng chính sách - xã hội theo quy định của Nhà nước

- Đối với các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ được cơ quan Nhà nước đặt hàng thì mức thu theo đơn giá do cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quy định; trường hợp chưa được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền định giá thì mức thu được xác định trên cơ sở dự toán chi phí được cơ quan tài chính cung cấp thẩm định chấp thuận

- Đối với những hoạt động liên doanh, liên kết, dịch vụ theo hợp đồng với các tổ chức và cá nhân, đơn vị được quyết định các khoản thu, mức thu cụ thể theo nguyên tắc bảo đảm đủ bù đắp chi phí và có tích lũy

1.1.4.3 Quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính

Quản lý sử dụng các nguồn lực tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục gồm: quản lý chi hoạt động thường xuyên, chi không thường xuyên và chi khác

+ Kinh phí chi hoạt động thường xuyên: là các khoản chi mang tính

chất thường xuyên diễn ra tại đơn vị, bao gồm ngân sách Nhà nước cấp chi hoạt động thường xuyên, thực hiện nhiệm vụ do Nhà nước đặt hàng và nguồn thu sự nghiệp của đơn vị để chi theo chức năng, nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền giao gồm:

- Chi cho con người: tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp lương, tiền thưởng, phúc lợi tập thể và các khoản đóng góp bảo hiểm xã hội Đây là khoản chi bù đắp hao phí lao động, đảm bảo quá trình tái sản xuất sức lao động cho giảng viên, cán bộ viên chức của đơn vị Khoản chi này thường chiếm tỷ trọng cao trong tổng chi của các trường

- Chi nghiệp vụ chuyên môn trực tiếp cho hoạt động của đơn vị theo chức năng nhiệm vụ được giao: chi mua giáo trình, tài liệu, hóa chất, mẫu vật dụng, dụng cụ thí nghiệm …tùy theo nhu cầu thực tế của các trường Khoản chi này nhằm đáp ứng các phương tiện phục vụ việc giảng dạy, giúp cho giảng viên truyền đạt kiến thức một cách hiệu quả

- Chi quản lý hành chính: chi điện nước, xăng xe, vệ sinh môi trường, mua vật tư văn phòng, dịch vụ công cộng, công tác phí, hội nghị, thông tin tuyên truyền, cước phí điện thoại Đây là khoản chi mang tính gián tiếp đòi hỏi phải chi đúng, chi đủ, chi kịp thời và cần phải quản lý tiết kiệm và có hiệu quả

- Chi nghiên cứu các đề tài khoa học cấp cơ sở

- Chi mua sắm sửa chữa: các khoản chi mua sắm trang thiết bị, chi cho việc sửa chữa, nâng cấp trường, lớp, bàn ghế, trang thiết bị, dụng cụ trong lớp nhằm đảm bảo điều kiện cơ sở vật chất cho việc giảng dạy và học tập

- Chi đào tạo, tập huấn nâng cao trình độ cho người lao động tại đơn vị

- Chi hợp tác quốc tế: đoàn ra, đoàn vào

- Chi thường xuyên khác

+ Chi không thường xuyên

- Chi thực hiện các nhiệm vụ khoa học và công nghệ

- Chi thực hiện chương trình đào tạo cán bộ, viên chức

- Chi thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

- Chi thực hiện các nhiệm vụ do cơ quan có thẩm quyền đặt hàng

- Chi thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp có thẩm quyền giao

- Chi thực hiện chính sách tinh giản biên chế theo chế độ nhà nước quy định

- Chi đầu tư xây dựng cơ bản, kinh phí mua sắm trang thiết bị, sửa chữa lớn tài sản cố định

- Chi cho các hoạt động liên doanh, liên kết

- Chi các khoản khác theo quy định

+ Chi khác: các khoản chi từ các dự án tài trợ, viện trợ của các hoạt

động hợp tác quốc tế trên lĩnh vực đào tạo, nghiên cứu khoa học, chi từ nguồn tài trợ học bổng sinh viên, quà biếu tặng

Yêu cầu quản lý các khoản chi:

- Các khoản chi phải đảm bảo có đầy đủ hóa đơn, chứng từ hợp lý, hợp

lệ theo đúng quy định của chế độ kế toán tài chính

- Các khoản chi mà Nhà nước đã quy định về tiêu chuẩn, định mức các đơn vị phải thực hiện theo đúng quy định, bao gồm: tiêu chuẩn, định mức về sử dụng xe ôtô, nhà làm việc, trang thiết bị điện thoại công vụ tại nhà và điện thoại di động; chế độ công tác phí nước ngoài; chế độ tiếp khách nước ngoài và hội thảo quốc tế ở Việt Nam; chế độ quản lý, sử dụng kinh phí các chương trình mục tiêu quốc gia; chế độ sử dụng kinh phí thực hiện nhiệm vụ đột xuất được cấp trên có thẩm quyền giao; chế độ chính sách thực hiện tinh giảm biên chế (nếu có);

- Đơn vị sự nghiệp phải xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ để làm căn cứ thực hiện và đảm bảo yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả

- Thiết lập tiêu chuẩn, định mức, mức chi cho các khoản chi và phải được thống nhất trong đơn vị, phù hợp với hoạt động đặc thù của đơn vị

1.1.4.4 Quản lý trích lập và sử dụng các quỹ

+ Hàng năm sau khi trang trải các khoản chi phí, nộp thuế và các khoản nộp khác theo quy định, các đơn vị tiến hành xác định chênh lệch thu lớn hơn chi thường xuyên (nếu có), theo công thức sau:

Chênh lệch

Thu sự nghiệp và ngân sách nhà nước cấp hoạt động thường xuyên và nhiệm vụ Nhà nước đặt hàng

+ Sử dụng các quỹ:

- Quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp: dùng để đầu tư, phát triển nâng cao hoạt động sự nghiệp, bổ sung vốn đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc, trợ giúp thêm đào tạo, huấn luyện nâng cao tay nghề năng lực cho cán bộ, giáo viên giảng dạy; được sử dụng vốn góp liên doanh, liên kết với các tổ chức hoặc cá nhân trong và ngoài nước để tổ chức thực hiện các hoạt động, dịch vụ phù hợp chức năng, nhiệm vụ

- Quỹ dự phòng ổn định thu nhập: nhằm mục đích bảo đảm thu nhập tương đối ổn định cho người lao động trong trường hợp nguồn thu bị giảm sút, không đạt kế hoạch đề ra

- Quỹ khen thưởng: dùng để thưởng định kỳ, đột xuất cho tập thể, cá nhân trong và ngoài đơn vị (ngoài chế độ khen thưởng theo quy định của Luật Thi đua khen thưởng) theo hiệu quả công việc và thành tích đóng góp vào hoạt động của đơn vị Mức thưởng do thủ trưởng đơn vị quyết định theo quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị

- Quỹ phúc lợi: dùng để xây dựng, sửa chữa các công trình phúc lợi; chi cho các hoạt động phúc lợi tập thể của người lao động trong đơn vị; trợ cấp khó khăn đột xuất cho người lao động, kể cả trường hợp nghỉ hưu, nghỉ mất sức; chi thêm cho người lao động thực hiện tinh giảm biên chế

Mức trích cụ thể của các quỹ quy định tùy theo loại hình đơn vị sự nghiệp công lập và việc sử dụng các quỹ do thủ trưởng đơn vị quyết định theo quy chế chi tiêu nội bộ và phải công khai trong đơn vị

1.1.4.5 Quản lý tài sản

- Ghi nhận tài sản cố định: Đã quy định rõ đối với tài sản cố định đặc

thù và TSCĐ đặc biệt Theo đó, TSCĐ đặc thù: Những tài sản (trừ tài sản là nhà, vật kiến trúc) có nguyên giá từ 5 triệu đồng đến dưới 10 triệu đồng và có thời gian sử dụng trên 1 năm;

- Đối tượng ghi sổ kế toán TSCĐ: Ngoài các quy định trước thì có bổ sung: súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm thì từng con súc vật có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên và vườn cây thuộc khuôn viên đất độc lập có giá trị từ 10 triệu đồng trở lên, được xác định là một đối tượng ghi sổ kế toán TSCĐ;

- Xác định nguyên giá của TSCĐ: Bổ sung trường hợp TSCĐ hình thành từ đầu tư xây dựng đã đưa vào sử dụng nhưng chưa có quyết toán được ghi sổ và hạch toán kế toán TSCĐ kể từ ngày có biên bản nghiệm thu đưa vào

sử dụng Nguyên giá ghi sổ là nguyên giá tạm tính được lựa chọn theo thứ tự

ưu tiên: Giá đề nghị quyết toán; Giá trị dự toán dự án đã được phê duyệt

- Quản lý TSCĐ: Quy định cụ thể các nội dung cần thực hiện: Mọi TSCĐ hiện có tại đơn vị được quản lý chặt chẽ về hiện vật và giá trị theo đúng quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng TSCĐ; Đơn vị có trách nhiệm lập thẻ TSCĐ, hạch toán kế toán đối với toàn bộ TSCĐ hiện có của đơn vị theo đúng quy định của chế độ kế toán hiện hành, thực hiện kiểm kê định kỳ hằng năm về TSCĐ hiện có thực tế, báo cáo cơ quan tài chính cấp

trên trực tiếp để thống nhất hạch toán điều chỉnh số liệu giữa kết quả kiểm kê

và sổ kế toán

- Về xác định, quản lý giá trị hao mòn TSCĐ Việc tính hao mòn TSCĐ thực hiện mỗi năm 1 lần vào tháng 12, trước khi khóa sổ kế toán hoặc bất thường Phạm vi TSCĐ phải tính hao mòn là tất cả TSCĐ hiện có

1.1.5 Những yếu tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.1.5.1 Các yếu tố khách quan

* Cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính của Nhà nước

Cơ chế quản lý là tổng thể các phương pháp công cụ và hình thức hoạt động trên một hệ thống để phối hợp giữa các bộ phận thành viên trong hệ thống nhằm đạt được mục tiêu cuối cùng của quản lý Trong lĩnh vực tài chính, cơ chế quản lý tài chính được hiểu là hệ thống các hình thức, phương pháp và biện pháp tài chính được sử dụng để tác động vào quá trình vận hành của các quan hệ kinh tế tương ứng nhằm hướng tới các mục tiêu quản lý được xác định Cơ chế quản lý tài chính, gồm các bộ phận chủ yếu:

- Kế hoạch tài chính

- Các hình thức và phương pháp phân phối các nguồn tài chính - các hình thức và phương pháp tạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ

- Bộ máy quản lý tài chính

- Các văn bản pháp quy về tài chính

Cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính của Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục là hệ thống các quy định tác động đến hoạt động tài chính của đơn vị nhằm thực hiện mục tiêu hoạt động của các đơn vị

Cơ chế này kích thích giáo dục và đào tạo phát triển thông qua sự vận hành của các cơ chế, chính sách tài chính; tạo hành lang pháp lý với những cơ chế, chính sách tài chính cụ thể nhằm thúc đẩy đào tạo phát triển, thúc đẩy

quá trình đa dạng hóa các loại hình, phương thức và hình thức đào tạo nhằm phát huy việc học tập, phân bổ và sử dụng nguồn tài chính đáp ứng các yêu cầu hoạt động của đơn vị

Cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính của Nhà nước đối với các đơn vị này sẽ có ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện các chương trình, mục tiêu quốc gia về hoạt động sự nghiệp Các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục sẽ phải tuân thủ theo cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính của Bộ, ngành Do đó, ngoài cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính của Nhà nước, các đơn vị còn có một số cơ chế, các văn bản pháp luật quản lý tài chính riêng cho những đặc thù của ngành với các quy định cụ thể, rõ ràng, tránh được những vướng mắc về cơ chế chung không phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng đơn vị

Công khai minh bạch trong xây dựng và ban hành văn bản quy phạm pháp luật là một trong những nguyên tắc quan trọng cần được các cơ quan soạn thảo, ban hành đặc biệt quan tâm trong quá trình soạn thảo các dự án luật, pháp lệnh, dự thảo nghị quyết

Các văn bản pháp luật liên quan đến công tác quản lý tài chính nói chung bao gồm các nội dung sau:

- Các quy định chung về đối tượng và phạm vi áp dụng

- Các quy định cụ thể về nguồn tài chính, nguồn kinh phí, nội dung chi, định mức chi, việc lập, chấp hành và quyết toán kinh phí

- Các điều khoản thi hành và tổ chức thực hiện

* Đặc điểm của ngành

Đặc điểm của ngành là một yếu tố quan trọng ảnh hưởng lớn đến việc quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp thuộc lĩnh vực giáo dục, đào tạo Do đặc điểm của từng đơn vị thuộc lĩnh vực này khác nhau nên đặc điểm hoạt động của các đơn vị cũng khác nhau dẫn đến mô hình quản lý tài chính cũng

sẽ thay đổi cho phù hợp với đặc điểm hoạt động của từng đơn vị

Ngoài ra, do hoạt động của từng đơn vị khác nhau dẫn đến tính chất

và nội dung của các khoản thu, chi của các đơn vị cũng khác nhau, mang tính đặc thù của mình Điều này đòi hỏi trên cơ sở nguyên tắc quản lý chung, từng đơn vị phải có các biện pháp quản lý cụ thể cho phù hợp với hoạt động của đơn vị mình

* Hệ thống kiểm tra, kiểm soát tài chính

Kiểm tra, kiểm soát là một hoạt động rất quan trọng, không thể thiếu trong khoa học quản lý nhằm đảm bảo cho quá trình hoạt động theo kế hoạch vạch ra, phát hiện kịp thời các sai sót, vướng mắc để có biện pháp xử lý kịp thời nhằm tránh những tổn thất

Cơ sở khách quan cho công tác kiểm tra tài chính là chức năng tài chính và nó được thể hiện thông qua công tác kiểm tra tài chính Công tác kiểm tra tài chính có tác động tăng cường nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, thúc đẩy việc sử dụng hợp lý kinh phí được cấp nhằm đảm bảo hiệu quả kinh tế, hiệu quả của xã hội Kiểm tra tài chính bao gồm:

- Kiểm tra trước khi thực hiện kế hoạch tài chính: là loại kiểm tra được tiến hành trước khi xây dựng, xét duyệt quyết định dự toán kinh phí

- Kiểm tra sau khi thực hiện kế hoạch tài chính: là loại kiểm tra được tiến hành sau khi đã kết thúc giai đoạn thực hiện công tác kế hoạch tài chính Mục tiêu của kiểm tra ở giai đoạn này là xem xét lại tính đúng đắn, hợp lý, chính xác của các hoạt động tài chính cũng như các số liệu, tài liệu tổng hợp được đưa ra trong các sổ sách, báo cáo, từ đó có thể tổng kết rút ra các bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch hóa tài chính trong các kỳ sau đó

Cùng với hoạt động kiểm tra thì kiểm soát thường xuyên là một nhân

tố có ảnh hưởng quan trọng đến quản lý tài chính tại đơn vị Kiểm soát thường xuyên là hoạt động nhằm thực hiện việc giám sát, kiểm tra liên tục đối với hoạt động tài chính, nghiệp vụ tài chính phát sinh nên có thể kịp

thời phát hiện những sai sót, những vi phạm chính sách, chế độ, kỷ luật tài chính Trên cơ sở đó, thúc đẩy việc hoàn thành các kế hoạch tài chính, tổ chức và sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả các nguồn kinh phí, đảm bảo chi đúng, chi đủ, có hiệu quả phù hợp với mục tiêu của Nhà nước giao cho và mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội

1.1.5.2 Các yếu tố chủ quan

* Trình độ cán bộ quản lý

Đây được coi là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến tính hiệu quả, chính xác của các quyết định quản lý, từ đó ảnh hưởng đến chất lượng công việc cũng như của cả bộ máy hoạt động Vai trò của cán bộ quản lý ngày càng tăng, thực chất là do đòi hỏi người cán bộ khả năng phát huy nhân tố chủ quan, có bản lĩnh, tri thức và năng động trên cơ sở nắm vững và vận dụng quy luật khách quan cũng như các quan điểm, đường lối, chính sách phát triển kinh tế xã hội của công cuộc đổi mới

Trình độ các bộ quản lý là yếu tố có ảnh hưởng trực tiếp đến tính kịp thời, chính xác của các quyết định quản lý Do đó, nó có ảnh hưởng đến chất lượng hoạt động của bộ máy quản lý, quyết định sự thành bại của công tác quản lý nói chung và công tác quản lý tài chính nói riêng

Yêu cầu về trình độ quản lý của cán bộ quản lý là khác nhau Cán bộ lãnh đạo, quản lý đòi hỏi phải có kinh nghiệm và trình độ chuyên môn cao, toàn diện và khái quát Cán bộ tham mưu, trực tiếp làm công tác tài chính kế toán đòi hỏi phải có năng lực, trình độ chuyên môn sâu

* Trang thiết bị phục vụ công tác quản lý tài chính

Khoa học công nghệ và kỹ thuật ngày càng phát triển đòi hỏi hoạt động quản lý tài chính phải thay đổi cho phù hợp, tránh lạc hậu và phải phù hợp với yêu cầu quản lý chung của đơn vị Do vậy, các đơn vị phải đầu tư trang thiết

bị và phần mềm kế toán để phục vụ công tác quản lý tài chính tốt hơn

Bên cạnh đó, các đơn vị cần xây dựng đội ngũ cán bộ tài chính kế toán chuyên trách, giỏi nghiệp vụ, có tinh thần trách nhiệm, phẩm chất đào đức tốt

để tăng cường hoàn thiện công tác quản lý tài chính

1.2 Cơ sở thực tiễn về quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập thuộc lĩnh vực giáo dục

1.2.1 Một số kinh nghiệm thực tế trong quản lý tài chính tại các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị

1.2.1.1 Kinh nghiệm quản lý tài chính tại một số TTBDCT

+ Tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh

Quảng Ninh là một tỉnh có nhiều nguồn tài nguyên về khoáng sản, biển chính vì vậy ngân sách thu của tỉnh Quảng Ninh rất lớn nên ngân sách chi cho công tác bồi dưỡng đào tạo của Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố Móng Cái luôn có xu hướng tăng Nguồn kinh phí không tự chủ chi cho đào tạo bồi dưỡng năm 2014 là 2.5 tỷ, đến năm 2016 là 3.1 tỷ đồng Để thực hiện cơ chế tự chủ về tài chính, đơn vị đã xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ thông qua các kỳ đại hội cán bộ, công chức, viên chức và người lao động hàng năm và có sửa đổi bổ sung khi cần thiết

Đối với nguồn ngân sách cấp tự chủ, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố Móng Cái được được nguồn ngân sách của thành phố và tỉnh cấp hàng năm đều tăng cao, cán bộ, viên chức được hưởng phụ cấp thêm 25% công vụ, định mức chi thường xuyên đạt 20 triệu đồng/người/năm Chính vì vậy nên việc trích lập các quỹ hàng năm được thực hiện đầy đủ, nguồn thu nhập tăng thêm cũng được chú trọng, giúp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giảng viên trong Trung tâm

Đối với nguồn ngân sách Nhà nước cấp không tự chủ, đơn vị đã thực hiện theo đúng nội dung và định mức quy định Đối với nguồn kinh phí tự chủ, cuối năm nếu kinh phí còn dư do thực hiện tiết kiệm trong chi tiêu thì được chi thu nhập tăng thêm cho cán bộ, giáo viên theo quy định

Trung tâm Bồi dưỡng chính trị thành phố Móng Cái đã xây dựng và ban hành các văn bản, quy định dựa trên các quy định, văn bản của cấp trên

và phù hợp với điều kiện của tỉnh cũng như đơn vị

Ngoài công tác đào tạo, bồi dưỡng theo kế hoạch, Trung tâm đã xin ý kiến cơ quan chủ quản để phối hợp với các đơn vị khác mở thêm các lớp bồi dưỡng về kỹ năng quản lý lãnh đạo, phối hợp với Sở Nội vụ mở lớp bồi dưỡng nghiệp vụ công tác chuyên môn… Qua đó tăng thêm nguồn thu, tạo việc làm cho cán bộ, nhân viên, chương trình đào tạo được đổi mới và phù hợp với xu thế phát triển chung

Công tác quản lý tài chính được quan tâm, tổ chức triển khai đúng quy định của nhà nước và đạt hiệu quả tốt Nguồn lực tài chính được phân

bổ hợp lý để tổ chức thực hiện có hiệu quả các nội dung công tác, các nhiệm vụ của đơn vị Đội ngũ quản lý tài chính của đơn vị có trình độ chuyên môn sâu và dày dặn kinh nghiệm nên giúp cho công tác quản lý tài chính được thực hiện hiệu quả

Đơn vị cũng đầu tư đầy đủ trang thiết bị phục vụ công tác quản lý tài chính Mỗi cán bộ quản lý tài chính đều có một máy tính riêng và được cài đặt phần mềm kế toán nên giúp cho công tác tài chính được thực hiện một cách khoa học, nhanh chóng và đảm bảo yêu cầu của lãnh đạo đơn vị

+ Tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Mường La, tỉnh Sơn La

Huyện Mường La, tỉnh Sơn La là một huyện vùng núi, có nhiều đồng bào dân tộc khác nhau, chính vì vậy công tác giảng dạy tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Mường La, tỉnh Sơn La cũng có nhiều khác biệt so với các Trung tâm khác Trình độ, ngôn ngữ, phong tục của học viên khác nhau, nên đội ngũ cán bộ, giảng viên tại đây có phong cách giảng dạy rất phong phú như: giảng dạy phối hợp cả trình chiếu và viết bảng, mở lớp tại các xã vùng sâu vùng xa Ngoài ra, tỉnh Sơn La cũng rất chú trọng đến kinh phí bồi dưỡng đào tạo cho học viên Ngân sách không tự chủ chi cho bồi dưỡng đào tạo năm 2016 của Trung tâm là 2.8 tỷ, mức chi hỗ trợ tiền ăn cho học viên đạt

50.000đ/học viên/ngày, ngoài ra còn các khoản hỗ trợ khác như đi thực tế, sử dụng tài liệu, hỗ trợ phương tiện đi lại

Do học viên đến tham gia học tập tại Trung tâm đều ở xa, dàn trải trên địa bàn toàn huyện Để phục vụ tốt hơn cho công tác chuyên môn, Trung tâm

đã thường xuyên tổ chức lớp học tại cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho học viên tham gia học tập, giảm chi phí đi lại chung, nâng cao hiệu quả học tập Bên cạnh đó giảng viên cũng được tiếp xúc với cơ sở nhiều hơn, nâng cao trình độ chuyên môn giúp cho hiệu quả công việc đạt kết quả tốt hơn Trên cơ sở các văn bản, quy định của cấp trên đơn vị đã xây dựng và ban hành các văn bản, quy định theo nguyên tắc công khai, minh bạch và dân chủ với sự đóng góp ý kiến của các tổ chức, đoàn thể trong toàn đơn vị theo quy định của pháp luật

Nguồn kinh phí tự chủ: sau khi chi các khoản chi theo nội dung, định mức và theo chế độ chính sách của Nhà nước Cuối năm, nếu số kinh phí còn

dư do tiết kiệm chi thường xuyên thì được chi trả thu nhập tăng thêm cho cán

bộ viên chức

Hiện nay, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Mường La thực hiện tổ chức bộ máy quản lý tài chính theo hướng tập trung giúp cho các công việc thực hiện hiệu quả Đơn vị đã ban hành hướng dẫn về quy trình, thủ tục và thời gian thanh toán cho công chức, viên chức trong đơn vị thực hiện, thường xuyên điều chỉnh quy chế chi tiêu nội bộ khi có sự thay đổi về định mức và chế độ chính sách

Đội ngũ làm công tác quản lý tài chính, kế toán là những người có trình độ chuyên môn tốt, có kinh nghiệm công tác giúp cho công tác quản lý tài chính đi vào nề nếp, tuân thủ các chế độ quy định về tài chính của Nhà nước Đơn vị thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, cập nhật những kiến thức mới cho cán bộ làm công tác quản lý tài chính giúp cho họ không những giỏi về chuyên môn mà còn thành thạo về tin học để khai thác hiệu quả công tác quản lý tài chính Hiện nay, đơn vị cũng đã tiến hành đầu tư nâng cấp hệ thống máy tính cho bộ phận kế toán và đầu tư xây dựng phần mềm kế toán

1.2.1.2 Bài học kinh nghiệm cho Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ

Mỗi tỉnh, huyện có cách thức đầu tư Ngân sách nhà nước cho công tác đào tạo, bồi dưỡng khác nhau tùy vào điều kiện kinh tế, trình độ, văn hóa của mỗi nơi Tỷ trọng chi ngân sách cho công tác đào tạo bồi dưỡng nhìn chung đều có những phương pháp hữu hiệu để đạt hiệu quả cao, cụ thể là:

- Sử dụng kinh phí đúng quy định, tiết kiệm, hiệu quả để việc trích lập

và sử dụng các quỹ được duy trì, giúp cho đời sống tinh thần, vật chất của cán

bộ, giảng viên cơ quan được nâng cao Cắt giảm nhân lực bằng các biện pháp phù hợp, khuyến khích cán bộ, nhân viên làm việc bằng chi trả thu nhập tăng thêm cho người lao động, chế độ công tác phí, trích lập và sử dụng các quỹ… được thống nhất trong quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị

- Cải cách hệ thống đào tạo, bồi dưỡng theo hướng thị trường Miễn phí

và hỗ trợ thêm cho học viên không hưởng lương ngân sách, học viên ở vùng sâu vùng xa, dân tộc thiểu số đặc biệt Thực hiện xã hội hóa các nguồn kinh phí phục vụ cho đào tạo bồi dưỡng

- Thường xuyên tổ chức các lớp tại cơ sở, tạo điều kiện thuận lợi cho học viên tham gia học tập để nâng cao hiệu quả công tác chuyên môn, giảm thiểu các chi phí đi lại và chi phí khác

- Đơn vị cần tăng nguồn thu bằng việc nâng cao uy tín, thương hiệu, đây là một yếu tố rất quan trọng quyết định đến sự tồn tại và phát triển của đơn vị Nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội Ngoài ra, đơn vị cần tìm ra các biện pháp hữu hiệu để phối hợp với các đơn vị mở thêm lớp đào tạo, bồi dưỡng, mở rộng chương trình đào tạo, bồi dưỡng, đồng thời tăng nguồn thu cho đơn vị

- Kế hoạch chi ngân sách được lập rõ ràng, chi tiết do cơ quan chuyên trách tiến hành Vận động thêm các nguồn thu như từ cộng đồng, từ nguồn thu dịch vụ

Chương 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Câu hỏi nghiên cứu

- Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên như thế nào?

- Những yếu tố nào ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên?

- Giải pháp nào để tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên?

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu

Mục đích của thu thập thông tin, số liệu là nhằm cung cấp cơ sở thực tiễn cho phân tích và đánh giá về thực trạng quản lý tài chính ở Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

a, Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:

* Phương pháp điều tra trực tiếp: Tác giả dự kiến nguồn số liệu sơ cấp

được thu thập thông qua phỏng vấn Phiếu khảo sát bao gồm các câu hỏi được thiết kế để đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên

+ Đối tượng điều tra, khảo sát: Để tiện cho việc nghiên cứu, tác giả lựa

chọn địa điểm nghiên cứu tập trung vào các phòng, ban, ngành: Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên; Phòng Tài chính Kế hoạch, Phòng Nội vụ, Ban Tổ chức Huyện ủy, Ban Tuyên giáo Huyện ủy, Kho bạc, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị huyện Đồng Hỷ để có nhận thức rộng rãi, khách quan

+ Quy mô mẫu: Tổng số đội ngũ cán bộ, công chức các cơ quan chuyên

môn thuộc phạm vi đối tượng điều tra, khảo sát là 35 người

+ Tiêu chí chọn mẫu: Mẫu được chọn ngẫu nhiên từ đội ngũ lãnh đạo,

quản lý trực tiếp quản lý tài chính, cán bộ có thời gian làm việc từ 1 năm trở lên

Trong nghiên cứu này, tác giả tiến hành phát phiếu điều tra cho 35 cán

bộ, công chức, lãnh đạo cụ thể như sau: Trường Chính trị tỉnh Thái Nguyên: 5 phiếu; Phòng Tài chính - kế hoạch Huyện: 5 phiếu; Phòng Nội vụ Huyện: 5 phiếu; Ban Tổ chức Huyện ủy: 5 phiếu; Ban Tuyên giáo Huyện ủy: 3 phiếu; Kho bạc Huyện: 5 phiếu; Trung tâm Bồi dưỡng chính trị Huyện: 7 phiếu

- Tổng số phiếu phát ra: 35 phiếu, số phiếu thu về: 35 phiếu, 0 phiếu không hợp lệ, 35 phiếu hợp lý được dùng để phân tích

+ Nội dung phiếu điều tra:

- Thông tin chung: Họ và tên, giới tính, tuổi, trình độ chuyên môn, số năm công tác

- Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý tài chính: Cơ chế các văn bản pháp luật quản lý tài chính; Ảnh hưởng đặc điểm của ngành; Hệ thống kiểm tra, kiểm soát tài chính; Trình độ cán bộ quản lý; Thiết bị phục vụ công tác quản lý tài chính

- Thang đo của bảng hỏi: Thang đo Likert 5 mức độ được sử dụng trong nghiên cứu này Thang đo được tính như sau:

+ Mục đích điều tra: Để đánh giá hiệu quả công tác quản lý tài chính

và mức độ đáp ứng của tài chính cho các hoạt động đào tạo tại đơn vị

* Phương pháp quan sát: Tác giả thu thập thông tin bằng cách thu thập

thông tin thông qua những quan sát trực quan về cách thức, hoạt động và quá trình quản lý tài chính của đội ngũ trực tiếp quản lý, công tác quản lý lớp học tại đơn vị để có được số liệu thông qua Báo cáo tài chính hàng năm, các loại

sổ kế toán, báo cáo tổng kết năm Từ đó đưa ra nhận xét khách quan về vấn

đề đang nghiên cứu

* Phương pháp khảo sát trực tuyến: với sự xuất hiện của Internet, các

số liệu có thể thu thập được bằng các khảo sát qua thư điện tử hay các website Thông qua internet tác giả thu thập thông tin qua các công trình nghiên cứu khoa học, các diễn đàn Quản lý tài chính, thông tin về các Trung tâm Bồi dưỡng chính trị các tỉnh

b, Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp:

- Dữ liệu thứ cấp bên trong: Đề tài sử dụng thông tin thứ cấp của đơn vị

từ năm 2014 đến năm 2016 Tác giả đã tiến hành thu thập các thông tin thông qua tài liệu tham khảo như: kế hoạch, báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán, báo cáo tổng kết công tác đào tạo bồi dưỡng năm, quy chế chi tiêu nội bộ

Các văn bản pháp lý liên quan: các Thông tư, Hướng dẫn, Quyết định, Quy định của Bộ Tài chính, Ban Tuyên giáo Trung ương, Luật ngân sách của Quốc hội ban hành Các giáo trình, sách báo chuyên ngành liên quan đến quản lý ngân sách, quản lý tài chính

- Dữ liệu thứ cấp bên ngoài: Đề tài tham khảo các công trình nghiên cứu khoa học, các bài báo về quản lý tài chính trong đơn vị sự nghiệp công lập, sử dụng mạng internet để tìm hiểu các văn bản tài chính, thông qua phòng Tài chính - Kế hoạch, phòng Thống kê thu thập và tham khảo báo cáo kinh tế

xã hội huyện Đồng Hỷ năm 2014 đến năm 2016

2.2.2 Phương pháp xử lý số liệu

Kết quả thu thập được từ nghiên cứu tài liệu, số liệu thống kê tồn tại dưới hai dạng thông tin định tính và thông tin định lượng Các thông tin này cần được xử lý để nâng các luận cứ, phục vụ cho việc phân tích và đánh giá thông tin Có 2 phương hướng xử lý số liệu:

+ Xử lý logic đối với thông tin định tính: đưa ra những phán đoán về bản chất quản lý tài chính tại đơn vị, đồng thời thể hiện logic với các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng, các chuyên đề và đối tượng trong các lớp học

+ Xử lý toán học đối với các thông tin định lượng: thống kê, tính toán,

so sánh số liệu thu chi, lớp học qua các năm 2014, 2015, 2016 để xác định xu hướng, diễn biến của số liệu thu thập được

+ Đối với các phiếu điều tra thu thập được, tác giả xử lý bằng phương pháp phân tích đơn giản dùng bảng tính Exel để phân loại phiếu điều tra (phân loại độ tuổi, trình độ người viết phiếu, bao nhiêu phiếu đồng ý, bao nhiêu phiếu không đồng ý, xếp loại…)

2.2.3 Phương pháp phân tích số liệu

2.2.3.1 Phương pháp thống kê mô tả

Thống kê mô tả và thống kê suy luận cùng cung cấp những tóm tắt đơn giản về mẫu và các thước đo Cùng với phân tích đồ họa đơn giản, chúng tạo ra nền tảng của mọi phân tích định lượng về số liệu Để hiểu được các hiện tượng và ra quyết định đúng đắn, cần nắm được các phương pháp

cơ bản của mô tả dữ liệu Có rất nhiều kỹ thuật hay được sử dụng Có thể phân loại các kỹ thuật này như sau: Biểu diễn dữ liệu bằng đồ họa trong đó các đồ thị mô tả dữ liệu hoặc giúp so sánh dữ liệu; Biểu diễn dữ liệu thành các bảng số liệu tóm tắt về dữ liệu; Thống kê tóm tắt (dạng các giá trị thống

kê đơn nhất) mô tả dữ liệu

Phương pháp này được vận dụng trong chọn điểm nghiên cứu, nhân

tố thống kê các loại lao động bao gồm: loại hình đơn vị, cán bộ tham gia phỏng vấn phân theo giới tính, độ tuổi, trình độ chuyên môn Phương pháp này cũng dùng để lựa chọn các tiêu thức để so sánh và phân tích như: quy chế có hợp lý không, chế độ đã thỏa đáng chưa, định mức chi có phù hợp không

2.2.3.2 Phương pháp so sánh

Để áp dụng phương pháp này cần phải đảm bảo các điều kiện có thể so sánh được của các chỉ tiêu (phải thống nhất về nội dung, phương pháp, thời