LÊ ANH TUẤN ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ĐÁ BÓNG BẰNG LÒNG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN – VĨNH PHÚC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC... Lựa
Trang 1LÊ ANH TUẤN
ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT ĐÁ BÓNG BẰNG LÒNG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT NGUYỄN VIẾT XUÂN – VĨNH PHÚC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Trang 2Tên tôi là : Lê Anh Tuấn
Sinh viên lớp K36 GDTC - GDQP, trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2 Tôi xin cam đoan đề tài này là của riêng tôi, chưa được bảo vệ trước một Hội đồng khoa học nào Toàn bộ những vấn đề đưa ra bàn luận, nghiên cứu đều mang tính thời sự, cấp thiết và đúng với thực tế khách quan của trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
Hà Nội, ngày tháng 05 năm 2014
Sinh viên
Lê Anh Tuấn
Trang 4ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Đặc điểm tâm, sinh lý của đối tượng nghiên cứu 4
1.2 Đặc điểm môn bóng đá 7
1.3 Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân 11
1.4 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo và các nguyên tắc huấn luyện 14
CHƯƠNG 2: NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 18
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 18
2.2 Phương pháp nghiên cứu 18
2.3 Tổ chức nghiên cứu 21
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 23
3.1 Đánh giá thực trạng khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân của đội Bóng đá nam của trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc 23
3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập nâng cao kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân – Vĩnh Phúc 30
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 45
TÀI LIỆU THAM KHẢO 47
PHỤ LỤC
Trang 5Biểu bảng Nội dung Trang
Bảng 3.1
Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đánh giá hiệu
quả đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân – Vĩnh Phúc (n=22)
25
Bảng 3.2
Kết quả kiểm tra xác định độ tin cậy của các test
Bảng 3.3
Kết quả khả năng đánh giá khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân (n=22)
29
Bảng 3.4
Kết quả phỏng vấn các bài tập bổ trợ nâng cao kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân (n =20) 33 Bảng 3.5
Xây dựng kế hoạch giảng dạy và tập luyện trong 2
Bảng 3.6
So sánh kết quả kiểm tra khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng trước thực nghiệm (n A = nB = 11 VĐV)
41
Bảng 3.7
So sánh kết quả kiểm tra khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng sau thực nghiệm (n A = nB = 11 VĐV)
Trang 6ĐẶT VẤN ĐỀ
Nước ta đang trong thời kỳ đổi mới và phát triển ở mọi lĩnh vực Trong
đó hoạt động TDTT là một mặt không thể thiếu trong xã hội loài người Ngay
từ khi ra đời TDTT là một bộ phận của nền văn hoá xã hội và là một phương tiện hữu hiệu của giáo dục các tố chất thể lực TDTT còn mang đầy đủ tính lịch sử, giai cấp và còn mang đậm sắc thái dân tộc
Tập luyện TDTT còn mang lại sức khoẻ, phát triển thể lực cân đối, hoàn
thiện về thể lực, trí sáng tạo, đạo đức, thẩm mỹ và ý chí Bác Hồ đã nói: “Mỗi người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi một người dân mạnh khoẻ tức là góp phần làm cho cả nước mạnh khoẻ Vậy nên tập thể thao
là bổn phận của người dân yêu nước…” [4]
Muốn nâng cao được thành tích Bóng đá thì các VĐV Bóng đá phải
nâng cao được: “Trình độ kỹ thuật, chiến thuật, sự chuẩn bị về tâm lý, thể lực, điều kiện tập luyện, huấn luyện” [11]… Vì vậy, kỹ thuật Bóng đá là một trong
những vấn đề cơ bản nhất để có thể giành được thắng lợi trong những trận đấu TDTT là một nội dung cơ bản trong hệ thống giáo dục phát triển sức khỏe cho học sinh góp phần nhằm phát triển con người toàn diện theo phương châm: “Đức- Trí-Thể-Mỹ” Bóng đá ngày nay đòi hỏi mỗi cầu thủ phải hội tụ
tổng hợp các yếu tố về: “kỹ thuật - chiến thuật - thể lực - tâm lý và cả phong cách thi đấu của riêng mình”[13]
Từ thành thị đến nông thôn, các cơ quan đoàn thể, trường học đều lấy hoạt động TDTT làm hoạt động phong trào Hoạt động TDTT phát triển phong trào rèn luyện sức khỏe, đồng thời tăng cường giao lưu đoàn kết trong
xã hội, giữa các dân tộc, quốc gia, mở rộng quan hệ, thắt chặt tình hữu nghị Cũng như các môn thể thao khác, Bóng đá là một môn có sự phát triển rộng rãi trên toàn thế giới, nó thu hút được đông đảo quần chúng tham gia tập
Trang 7luyện, ở nhiều lứa tuổi khác nhau Nền Bóng đá nước ta trong những năm gần đây đã có sự phát triển vượt bậc, là một trong những nước đứng đầu khu vực, tuy vậy so với sự phát triển mạnh mẽ của nền Bóng đá thế giới thì nền Bóng
đá nước nhà vẫn còn lạc hậu và kém phát triển Để đáp ứng được nhu cầu phát triển của nền Bóng đá nước nhà hiện tại cũng như trong tương lai, cần có
sự quan tâm hơn nữa của Đảng và nhà nước, các cơ quan đoàn thể, các ban ngành TDTT đặc biệt là công tác giảng dạy và huấn luyện
Để thực hiện tốt nghị quyết Trung ương về việc đổi mới phương pháp dạy học với mục đích: phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh
Bồi dưỡng phương pháp tự học, tự sáng tạo Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn Tác động đến tình cảm đem lại niềm vui hứng thú học tập cho học sinh
Thông qua quan sát thực tế và trong những giải phong trào cũng như hội khỏe Phù Đổng cho thấy khả năng thực hiện kỹ thuật đá bóng bằng lòng của nam đội tuyển Bóng đá Trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc còn hạn chế Các em còn đá bóng thiếu chính xác về phương hướng cũng như tốc
độ bay của quả bóng Để nâng cao thành tích đá bóng bằng lòng bàn chân của đội Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc có khá nhiều hướng, một trong những hướng đó là đưa ra các bài tập cho quá trình tập luyện nhằm hoàn thiện kỹ thuật nâng cao thành tích đá bóng bằng lòng bàn chân của trường Trước đây có tác giả nghiên cứu về đề tài: Dương Thành Nghĩa K34 khoa GDTC trường ĐHSP Hà Nội 2 với đề tài: “ Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả chuyền bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Cao Bá Quát - Gia Lâm - Hà Nội.”, nhưng tại trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc đề tài này chưa được nghiên cứu và áp dụng Xuất phát từ lý do trên chúng tôi mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài:“
Trang 8Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc”
* Mục đích nghiên cứu: Qua kết quả nghiên cứu chúng tôi xác định
chuẩn các bài tập để nâng cao hiệu quả kĩ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc nói riêng, cho cầu thủ trẻ và các VĐV nói chung Bên cạnh đó làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu trong công tác giảng dạy và huấn luyện
Trang 9CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Đặc điểm tâm, sinh lý của đối tượng nghiên cứu
1.1.1 Đặc điểm tâm lý THPT
Ở lứa tuổi THPT hứng thú học tập của các em mang tính chất rộng rãi, sâu sắc và bền vững hơn lứa tuổi thiếu niên Ở lứa tuổi này, tri giác thể hiện tương đối chính xác trong các hoạt động TDTT Cảm giác vận động cho phép kiểm tra tính chất vận động, hình dáng, biên độ, phương hướng, trương lực cơ tức là kiểm tra được sự vận động của cơ thể mình, sự tri giác về vận động thông qua cảm giác cơ bắp sẽ tạo ra cho các em khả năng tiếp thu nhanh chóng kỹ thuật các bài tập thể thao
Hoạt động học tập ở lứa tuổi thanh thiếu niên khác nhiều so với lứa tuổi thiếu niên, thái độ học tập của các em với môn học trở nên có sự lựa chọn hơn Ở các em đã hình thành hứng thú học tập gắn liền với nghề nghiệp, các
em đã xác định cho mình hứng thú ổn định với môn học nào đó, hứng thú này liên quan đến việc lựa chọn nghề nghiệp nhất định
Ở thanh niên mới lớn, tính định hướng được phát triển mạnh mẽ ở tất cả các quá trình nhận thức Quan sát trở nên có mục đích, hệ thống và hoàn thiện hơn Ghi nhớ chủ định giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động trí tuệ đồng thời ghi nhớ logic trừu tượng ngày một có ý nghĩa rõ rệt Các em có khả năng tư duy lý luận, tư duy trừu tượng một cách độc đáo, sáng tạo, tư duy chặt chẽ hơn có căn cứ và nhất quán hơn
Sự phát triển có ý thức là một đặc điểm nổi bật trong sự phát triển tâm lý của tuổi thanh thiếu niên, quá trình này rất phong phú và phức tạp
Tuổi thanh niên là tuổi quyết định hình thành thế giới quan Hệ thống quan điểm về khoa học, tự nhiên, về các nguyên tắc ứng xử…Đời sống tình
Trang 10cảm của thanh niên rất phong phú và mới mẻ, đặc điểm đó thể hiện rõ nhất trong tình bạn của các em Vì đây là lứa tuổi mà các hình thức đối xử có lựa chọn đối với mọi người trở nên sâu sắc, mặn nồng
Tóm lại, đặc điểm diễn biến tâm lý ở lứa tuổi thanh niên còn rất phức tạp, bởi đây là giai đoạn chuyển giáp từ trẻ em sang người lớn Tất cả các quá trình, đặc điểm về nhân cách đang dần trưởng thành, sự nông nổi bồng bột trong tình cảm, sai lầm nhận xét, đánh giá thế giới quan có thể chịu ảnh hưởng của nhiều mặt ở lứa tuổi thiếu niên
1.1.2 Đặc điểm sinh lý THPT
Tuổi thanh niên là thời kỳ đạt được sự trưởng thành về thể lực nhưng sự phát triển về cơ thể còn kém so với sự phát triển của cơ thể người lớn Tuổi thanh niên bắt đầu thời kì phát triển tương đối êm ả về mặt sinh lý
Nhịp độ tăng trưởng về chiều cao và trọng lượng đã chậm lại Sự phát triển về thần kinh có những thay đổi quan trọng do cấu trúc bên trong vỏ não phức tạp và đang phát triển Cấu trúc của bán cầu đại não có những đặc điểm như trong cấu trúc của tế bào não người lớn Số lượng dây thần kinh tăng lên liên kết các phần khác nhau của vỏ đại não lại Điều đó tạo tiền bán cầu đại não trong quá trình hoạt động
Đa số các em đã vượt qua thời kỳ phát dục Đây là giai đoạn mà các em
có đặc điểm sinh lý cơ thể đang phát triển
- Hệ thần kinh:
Hệ thần kinh tiếp tục đi đến phát triển toàn diện, khả năng tư duy, khả năng phân tích, tổng hợp và trìu tượng hóa được phát triển tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện Đây là đặc điểm thuận lợi để các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác Tuy nhiên, đối với một số bài tập mang tính đơn điệu, không hấp dẫn cũng làm cho các em nhanh chóng mệt mỏi Cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện một
Trang 11cách phong phú, đặc biệt tăng cường các hình thức thi đấu, trò chơi để gây hứng thú và tạo điều kiện hoàn thành tốt bài tập chính, nhất là các bài tập về sức bền
- Hệ tuần hoàn:
Hệ tuần hoàn của học sinh THPT đang phát triển và đi đến hoàn thiện Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh Tần số co bóp của tim và mạch đập khoảng 60 - 80 lần/ phút, tim hoạt động tinh tế hơn, ở lứa tuổi này công suất hoạt động ở mức độ cao Khả năng hồi phục vận động đặc biệt là lượng vận động cao gần với người trưởng thành Phản ứng của hệ tuần hoàn trong vận động tương đối rõ rệt, khi sử dụng bài tập có khối lượng vận động và cường độ vận động lớn hoặc các bài tập phát triển sức bền, cần phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra, theo dõi sức khỏe của học sinh
- Hệ vận động:
Xương đã phát triển ở mức độ cao và bắt đầu giảm tốc độ phát triển, nữ cao thêm 0,5-1 cm, nam cao thêm từ 1-3 cm, tập luyện thể dục thường xuyên làm cho hệ xương khỏe mạnh hơn, riêng đối với nam xương cứng hơn nữ
Sự phát triển thể lực không đồng đều sức mạnh các nhóm cơ phát triển không đều, cần đặc biệt chú ý đến tập luyện Các tổ chức cơ phát triển muộn hơn xương nên sức co cơ vẫn còn tương đối yếu,các cơ bắp và cơ nhỏ phát triển chậm hơn, các cơ co phát triển sớm hơn cơ duỗi, cơ lớn phát triển tương đối nhanh, do vậy cần tập các bài tập phát triển sức mạnh để góp phần thúc
Trang 12đẩy sự phát triển các cơ Sức bền chung của các nhóm cơ tăng lên,về sức nhanh thì thời gian phản ứng vận động đơn giản đạt mức độ cao, về sự khéo léo thì khả năng định hướng trong không gian tốt, ở lứa tuổi này đặc điểm sinh lý có đủ điều kiện để đạt được thành tích thể thao cao nếu được đào tạo một cách toàn diện, có kỹ chiến thuật cũng như thể lực đạt mức độ cao, sự chuẩn bị tốt
1.2 Đặc điểm môn Bóng đá
Bóng đá là môn thể thao đối kháng trực tiếp, các tình huống trên sân rất
đa dạng và phức tạp đòi hỏi phải có ý chí chiến đấu cao, sự phối hợp thông minh của một tập thể Sự phong phú, đa dạng và hấp dẫn của Bóng đá được thể hiện ở hai đặc điểm lớn sau: Tính tập thể, tính đối kháng cao
1.2.1 Bóng đá là môn thể thao có tính tập thể
Trận đấu Bóng đá được tiến hành trên một sân rộng với 2 đội, mỗi đội có
11 cầu thủ trong đó có một thủ môn ngoài ra còn có các cầu thủ dự bị Trong một đội bóng các cá nhân cầu thủ rất quan trọng, một đội bóng hay không thể thiếu cầu thủ xuất sắc Tuy nhiên không có bất cứ cầu thủ nào đủ sức vượt qua một không gian rộng lớn và sự cản phá quyết liệt của đối phương để ghi bàn thắng Điều đó có nghĩa là sức mạnh của đội bóng được thể hiện ở tính tập thể Điều này đòi hỏi các cầu thủ phải biết cách chơi có tổ chức, biết phối hợp chặt chẽ với nhau, hỗ trợ cho nhau trong tấn công cũng như trong phòng thủ
vì mục đích chung của toàn đội là giành chiến thắng
Với trình độ kỹ thuật, chiến thuật cao như ngày nay cho nên tính tập thể trong thi đấu cũng đòi hỏi ngày càng cao, trong tấn công cũng như trong phòng thủ đòi hỏi toàn đội phải tham gia
Thực chất của công việc nâng cao trình độ chiến thuật là nâng cao trình
độ hiệp đồng tổ chức tấn công và phòng thủ, nâng cao tính tập thể của đội bóng
Trang 131.2.2 Bóng đá là môn thể thao có tính đối kháng cao
Trong thi đấu đội nào cũng muốn giành thắng lợi Vì vậy các đội thường
sử dụng mọi biện pháp trong khuôn khổ luật thi đấu cho phép để tiến hành tấn công cũng như phòng thủ Có thể nói trận đấu Bóng đá là cuộc đấu trí, đấu lực, đấu về trình độ kỹ thuật, chiến thuật giữa hai đội Cuộc đấu này lại được tiến hành trong thời gian dài với sự đối kháng trực tiếp của các cầu thủ, của các đội bóng Do đó có thể nói tính đối kháng trong trận đấu thể hiện trong trận đấu rất cao, đội nào thể hiện được sự vượt trội về mọi mặt mới có thể làm chủ được trận đấu và giành chiến thắng Chính tính đối kháng cao của Bóng đá là một trong những yếu tố quan trọng hấp dẫn khán giả ở mọi lứa tuổi
Một đặc điểm rất đặc biệt của Bóng đá là các cầu thủ không được dùng tay chơi bóng (trừ thủ môn trong khu vực cho phép) mà chủ yếu là dùng chân
và các bộ phận cơ thể khác để điều khiển trái bóng tròn Hai yếu tố này đã nói lên phần nào đặc tính phức tạp của Bóng đá Chân và các bộ phận khác của cơ (đầu, ngực, vai… ) là các bộ phận ít linh hoạt, nhưng trong Bóng đá không chỉ thực hiện chức năng vốn có của nó mà còn được dùng để thực hiện nhiệm vụ
vô cùng quan trọng là điều khiển trái bóng tròn, một vật rất linh hoạt đây là điều vô cùng phức tạp
Như trên đã nói, sự đối kháng cao trong thi đấu cũng là một yếu tố tạo nên tính phức tạp Trong quá trình thực hiện các hoạt động luôn bị đối phương cản trở, tấn công
Bóng đá là môn thể thao tình huống, trong thi đấu vô vàn tình huống xảy
ra mà các cầu thủ phải giải quyết tức thời, mà trong thực tế các tình huống đó thường diễn ra đa dạng và không hề lặp lại Đây là điều vô cùng khó khăn nhưng đồng thời lại vô cùng hấp dẫn của Bóng đá
Bóng đá ngày càng phát triển yêu cầu đối với các cầu thủ ngày càng cao
Để đáp ứng được nhu cầu đó thì mỗi cầu thủ phải biết vận dụng một cách linh
Trang 14hoạt, sáng tạo và hợp lý các kỹ thuật, chiến thuật cả tấn công lẫn phòng thủ ở trình độ cao, trong nhịp độ của trận đấu
1.2.3 Tác dụng của Bóng đá
Bóng đá là môn thể thao đặc biệt Với sự hoạt động đa dạng, phức tạp, đòi hỏi ý chí cao Bóng đá đã đem lại cho người tham gia nhiều lợi ích cả về thể chất lẫn tinh thần
* Bóng đá là môn thể thao mang tính giải trí cao
Đến với Bóng đá dù với hình thức nào, người tham gia đều có những giây phút thư giãn, sảng khoái, giúp làm giảm sự mệt mỏi về tinh thần, tạo điều kiện tốt cho công việc hàng ngày
Bóng đá thông qua các cầu thủ, đặc biệt là các cầu thủ xuất sắc cho mọi người được thưởng thức những kỹ thuật điêu luyện, những pha phối hợp ăn ý
đó là món ăn tinh thần rất bổ ích
* Bóng đá bồi dưỡng cho con người về mặt ý chí, phẩm chất
Trong quá trình tập luyện và thi đấu con người thường bộc lộ những tình cảm và cá tính một cách thực chất Những tình huống gay go, những giây phút căng thẳng mệt mỏi, những thời điểm quan trọng làm các cầu thủ thể hiện rõ bản chất của mình, đồng thời cũng là cơ hội để họ trở nên bản lĩnh hơn, kinh nghiệm hơn trong giải quyết các tình huống một cách đúng đắn Trong quá trình tập luyện và thi đấu Bóng đá bồi dưỡng rất nhiều về phẩm chất, ý chí Sự tập luyện thường xuyên cùng đồng đội, lối chơi đồng đội
đã giáo dục cho cầu thủ có được ý thức tập luyện cao Tính đồng đội đã giúp cho cầu thủ biết tương trợ nhau, biết hỗ trợ động viên nhau trong thi đấu, từ
đó tính tổ chức được đề cao Trong trận đấu mỗi cầu thủ được phân công nhiệm vụ ở mỗi vị trí nhất định đã giúp cầu thủ luôn có tinh thần trách nhiệm trước tập thể
Trang 15Mặt khác, để giành được thắng lợi các cầu thủ phải có tinh thần khắc phục khó khăn, ý chí chiến đấu ngoan cường, dũng cảm Tính chất đối kháng mãnh liệt của môn Bóng đá, sự yêu cầu cao về thể lực trong thi đấu cũng như trong tập luyện đòi hỏi các cầu thủ phải nỗ lực ý chí cao, hơn nữa trong trường hợp khó khăn cầu thủ không được nóng vội
mà phải bình tĩnh, kiên trì và sáng suốt đưa ra những lựa chọn ưu việt để giành lại chiến thắng
* Tập luyện Bóng đá nâng cao được sức khỏe
Đặc trưng của hoạt động trong Bóng đá là tính đối kháng không có chu kỳ, cường độ vận động luôn biến đổi (từ nhỏ đến cực đại) trong một thời gian dài trên một không gian rộng và điều kiện môi trường khác nhau Do đó, thường xuyên tập luyện Bóng đá có thể nâng cao sức khỏe, phát triển các tố chất thể lực, nâng cao khả năng vận động của cơ quan vận động cũng như khả năng chức phận của các cơ quan trong cơ thể của người tập
* Tập luyện và thi đấu Bóng đá giúp tăng cường tình hữu nghị và sự hiểu biết giữa các tập thể, các quốc gia
Thi đấu Bóng đá cũng là một bộ phận của công tác tuyên truyền văn hóa, văn nghệ Sức hấp dẫn của Bóng đá ngày càng lớn, quần chúng hâm mộ Bóng đá ngày càng đông đảo thì ảnh hưởng của nó càng sâu rộng
Thi đấu Bóng đá trong nước giữa các đơn vị, trường học, xí nghiệp, hợp tác xã, nông trường, các tỉnh, thành…có tác dụng rất tốt để trao đổi, học tập lẫn nhau
Thi đấu Bóng đá quốc tế giúp tăng cường tình hữu nghị đoàn kết, hiểu biết lẫn nhau giữa các quốc gia
Trang 161.3 Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân
1.3.1 Đặc điểm và yếu lĩnh của kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân
1.3.1.1 Đặc điểm của kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân
Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân được sử dụng nhiều trong tập luyện cũng như thi đấu: dẫn bóng, chuyền bóng, sút bóng… Kỹ thuật này có
độ chính xác rất cao trong phối hợp chuyền bóng ngắn
1.3.1.2 Yếu lĩnh của kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân
Để thực hiện tốt kỹ thuật này phải tìm hiểu đúng ý nghĩa và tầm quan trọng của nó Do đặc điểm tiếp xúc bóng và tốc độ dùng sức, kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân không thể chuyền bóng đi xa như kỹ thuật đá mu trong,
mu chính diện Khi tập luyện thuần thục kiểu đá này thì nó đem lại cho các
em một tâm lý vững vàng, sự tự tin trong thi đấu Muốn thực hiện tốt kỹ thuật này thì trước tiên phải nắm vững được các yếu lĩnh kỹ thuật của kỹ thuật động tác trong đó bao gồm 5 giai đoạn:
- Giai đoạn chạy đà
- Giai đoạn đặt chân trụ
- Giai đoạn vung chân lăng
- Giai đoạn tiếp xúc bóng
- Giai đoạn kết thúc
* Giai đoạn chạy đà
Hướng chạy đà thẳng với hướng đá cự ly chạy đà khoảng 3- 4m chạy đà nhịp nhàng, bước chạy không dài, tốc độ tăng dần, bước cuối cùng dành tốc
độ dài tùy theo tốc độ chạy nhằm tạo điều kiện để đặt chân trụ Thân người hơi ngả về trước tay đánh lăng rộng để giữ thăng bằng
* Giai đoạn đặt chân trụ
Chân trụ đặt ngang và cách bóng khoảng 10 - 18cm trong phạm vi từ mép trước đến mép sau của bóng tùy theo tầm vóc và ý đồ thực hiện Bước
Trang 17cuối cùng khi tiếp đất gót chân được đặt trước rồi đến cả bàn chân Bàn chân trụ đặt song song với hướng đá, đầu gối chân trụ hơi khuỵu trọng tâm dồn chân trụ, thân người hơi nhô về trước và không căng cứng, tay dang ngang tự nhiên để giữ thăng bằng
* Giai đoạn vung chân lăng
Khi thực hiện cuối cùng, theo hướng chạy bình thường thì chân lăng được đưa ra sau để tạo biên độ động tác và kéo căng cơ điều này làm tăng sức mạnh khi co cơ khi vung chân hết ra sau thì chân lăng chuyển động ngược lại đưa về phía trước theo hướng định đá, lúc này đùi và cẳng chân tạo thành một góc lớn hơn 90° và cùng di chuyển về trước Trong khi đưa chân về phía trước đầu gối được xoay ra ngoài để có thể xoay bàn chân sao cho lòng bàn chân vuông góc với hướng đá, nếu bàn chân không vuông góc với hướng đá thì bóng sẽ đi lệnh hướng
* Giai đoạn tiếp xúc bóng
Diện tích tiếp xúc của chân với bóng là lòng bàn chân (cung bàn chân phía trong) Nếu điểm tiếp xúc vào bóng là tâm sau bóng hoặc có thể dưới tâm sau bóng nếu muốn đưa bóng đi Khi tiếp xúc bóng bàn chân song song với mặt đất, toàn bộ chân lăng tạo thành 1 khối, đặc biệt cổ chân cứng, các ngón chân có khuynh hướng co lên Chân lăng căng cứng khi tiếp xúc tạo cho việc truyền lực thuận lợi
* Giai đoạn kết thúc
Theo quán tính chân lăng tiếp tục đưa về trước và cơ thể di chuyển nhẹ nhàng lên trên, như vậy động tác không bị giật cục và tạo điều kiện để thực hiện động tác tiếp theo
1.3.2 Vai trò của kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân trong Bóng đá
Trong Bóng đá kỹ thuật có vai trò hết sức quan trọng, vì khi thi đấu Bóng
đá đội nào có trình độ kỹ thuật tốt hơn thì đội đó chiếm ưu thế trên sân
Trang 18Kỹ thuật Bóng đá là tất cả những động tác mọi hoạt động hợp lý của VĐV vận dụng trong tập luyện và thi đấu Trong quá trình thi đấu kỹ thuật Bóng đá dần dần được hình thành theo thời gian và phát triển không ngừng để
đi đến hoàn thiện
Cùng với đà phát triển không ngừng của môn Bóng đá, kỹ thuật Bóng đá không những ngày càng được hoàn thiện mà độ khó của động tác cũng ngày càng được nâng cao Vận động viên Bóng đá phải nắm chắc đến thuần thục kỹ thuật mới có thể xử lý bóng một cách chính xác trong thi đấu
Kỹ thuật Bóng đá là cơ sở cho việc hoàn thiện chiến thuật, sự phát triển của chiến thuật sẽ nâng cao trình độ kỹ thuật Do vậy trong công tác giảng dạy và huấn luyện phải tăng cường nắm vững toàn diện kỹ thuật Bóng đá Có như vậy mới nâng cao được trình độ Bóng đá nước nhà Đồng thời từng bước đưa Bóng đá nước nhà có thể hội nhập sánh vai được với các nước trong khu vực, châu lục và thế giới
Đối với kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân trong giảng dạy và huấn luyện thì kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân là kỹ thuật đơn giản Nó là cơ
sở để huấn luyện và giảng dạy các kỹ thuật cơ bản, kỹ thuật mới phức tạp hơn Vai trò của nó được thực hiện ở các mặt sau:
- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân có ý nghĩa quan trọng theo nhu cầu chuyên biệt của môn Bóng đá, đây là kỹ thuật cơ bản làm nền tảng quan trọng để vận động viên tiếp thu những kỹ năng xử lý bóng ban đầu tạo tiền đề cho những kỹ năng khó hơn đạt trình độ cao hơn, từ đó sẽ nâng cao năng lực vận động và hoàn thành được những kỹ thuật phức tạp, khó khăn hơn
- Kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân nếu được đánh giá khách quan và
kỹ càng sẽ tìm ra được những VĐV có khả năng xử lí bóng chính xác ở tỉ lệ cao, những VĐV có năng khiếu về môn Bóng đá
Trang 191.3.3 Các yếu tố chi phối đến việc hoàn thiện kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân
Để phát triển và nâng cao kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân thì phương pháp chủ yếu là tập luyện thông qua các bài tập phát triển thể lực và
kỹ thuật Các bài tập đưa ra làm phương tiện phát triển kỹ thuật, cần yêu cầu vận động viên thực hiện chính xác, hết cường độ và phải thường xuyên kiểm tra tính chính xác của bài tập một cách ý thức Cần sử dụng phương tiện tập luyện nhằm nâng cao chức năng của các cơ quan phân tích Việc phát triển có mục đích một cơ quan phân tích cũng có tác dụng phát triển kỹ thuật động tác, cần sử dụng các biện pháp nhằm nâng cao yêu cầu về kỹ thuật hơn nữa của các bài tập
- Đa dạng hóa việc thực hiện kỹ thuật động tác, ví dụ: đưa đặt chân trụ, vung chân lăng, tiếp xúc bóng với biên độ và tần số khác nhau, chạy đà và thực hiện liên tiếp các giai đoạn
- Phối hợp các giai đoạn với nhau, ví dụ: cho bóng di động rồi thực hiện
từ chạy đà đến khi sút bóng
- Việc lựa chọn các phương pháp tập luyện, giảng dạy cần phải căn
cứ vào khả năng và năng lực vận động của VĐV… Cần thường xuyên kiểm tra và nâng cao dần độ khó, độ phức tạp của các bài tập nhằm nâng cao kích thích đối với cơ thể mới tạo ra trình độ kỹ thuật thích ứng cao hơn
1.4 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ xảo và các nguyên tắc huấn luyện
Trong bất kỳ một quá trình huấn luyện nào cũng phải tuân theo những những nguyên tắc chung là: Từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một
số nguyên tắc sau:
Trang 20* Nguyên tắc tự giác tích cực:
Đây là nguyên tắc mang tính chủ quan của VĐV đó mà nguyên tắc này nâng cao hiệu quả tập luyện, tự giác tích cực chủ yếu phụ thuộc vào lòng ham muốn, tình yêu nghề, ý chí nghị lực của VĐV
Ngoài ra nó còn phụ thuộc vào một số yếu tố sau:
- Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện
- Khả năng tiếp thu khoa học và ứng dụng vào tập luyện
Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý tập luyện, nó chi phối đều tính tích cực Các HLV phải biết khêu gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở mức độ nhất định bằng cách lựa chọn nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái thoải mái trong khi tập Biết tổ chức các bài tập thì tác dụng sẽ rất cao và đạt hiệu quả cao hơn Tự giác tích cực đã trở thành nhân tố tích cực để phát triển hứng thú
Tóm lại: Trong công tác giảng dạy ngoài việc bồi dưỡng những tri thức,
khả năng chuyên môn còn phải giáo dục cho người tập hiểu rõ đây là một quá trình lao động nghiêm túc, đòi hỏi phải tư duy, suy luận và vận dụng khoa học TDTT vào tập luyện, có như thế mới đem lại hiệu quả cao Ngoài lòng đam
mê, ham muốn, yêu nghề thì tự giác tích cực còn tập cho bản thân VĐV bản lĩnh thi đấu, tinh thần tự giác, ý chí thi đấu và phải biết hoà mình vào tinh thần tập luyện của đồng đội, có như vậy thì mới vượt qua được những khó khăn mà môn thể thao này đòi hỏi
* Nguyên tắc trực quan:
Để quá trình tập luyện đem lại hiệu quả cao nhất Người HLV phải biết giới thiệu động tác, có thể qua hình ảnh, qua thực hiện động tác, phải biết phân tích cho người học thấy rõ điểm mấu chốt của kỹ thuật động tác, phương
Trang 21pháp trực quan phải đơn giản, dễ hiểu và truyền đạt được lượng tri thức về kỹ thuật động tác, ngoài ra nó còn là cơ sở sửa chữa những sai lầm trong nguyên tắc trực quan có 2 loại:
- Trực quan trực tiếp: là hình thức mà HLV hay VĐV thực hiện kỹ thuật, kỹ thuật chuẩn và phân tích để mọi người quan sát động tác
- Trực quan gián tiếp: là thông qua băng hình, hình ảnh, tranh ảnh, sách báo để HLV truyền thụ kiến thức chuyên môn cho VĐV
Phương pháp trực quan ngày càng cụ thể bao nhiêu thì khả năng tiếp thu động tác càng đem lại hiệu quả cao, sự hình thành kỹ năng - kỹ xảo vận động và hình thành biểu tượng nhanh hơn
* Nguyên tắc hệ thống - liên tục
Nguyên tắc này đòi hỏi sự duy trì và tiếp thu động tác bài tập một cách
có hệ thống theo các giai đoạn huấn luyện và phải được tập luyện liên tục, không có sự gián đoạn, không có sự ngắt quãng Bởi vì tập luyện liên tục VĐV sẽ hình thành được hệ thống biểu tượng vận động thông qua tập luyện
và vốn kiến thức phương pháp để hình thành kỹ năng - kỹ xảo vận động
Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì những kết quả thu được trong quá trình tập luyện sẽ dần mất đi Chính vì thế các HLV phải sắp xếp các bài tập để người tập tiếp thu một cách có hệ thống và theo một chu kỳ nhất định
* Nguyên tắc luân phiên hợp lý:
Giữa LVĐ và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ, tập luyện làm cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng và khả năng hoạt động bị giảm sút nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các bài tập làm cho cơ thể hồi phục có khả năng thực hiện các bài tập một cách tốt nhất
HLV cần nắm các quy luật hoạt động và cho các VĐV tập luyện khi LVĐ đã được hồi phục Ở đây tuỳ thuộc vào mục đích và nhiệm vụ huấn luyện mà có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả huấn luyện cao nhất Cũng
Trang 22còn tuỳ thuộc vào trạng thái cơ thể của VĐV, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực mà HLV và quãng nghỉ kéo dài hay ngắn
Đó là cơ sở cho một quá trình huấn luyện lâu dài và thi đấu thể thao
* Nguyên tắc củng cố và nâng cao
Khi VĐV đã nắm được mấu chốt của kỹ thuật động tác thì quá trình tập luyện phải được lặp đi lặp lại hợp lý để chuyển từ khả năng động tác sang kỹ xảo vận động và thực hiện động tác một cách tự động hoá
TDTT còn mang tính chất thi đấu, đua tranh, chính vì vậy củng cố nâng cao kỹ thuật thông qua thi đấu, qua thi đấu VĐV sẽ thấy được hiệu quả của quá trình tập luyện
* Nguyên tắc huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện
Ở đây đề cập tới việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời ta cần chú ý đến huấn luyện toàn diện, nâng cao thể lực, giáo dục tính thẩm mỹ, đạo đức, ý chí đó là nền tảng cho sự phát triển thể thao và nâng cao hiệu quả cho quá trình tập luyện
Nguyên tắc này đòi hỏi các VĐV phải phát triển một cách đồng bộ nhất tất cả các tố chất thể thao để phục vụ cho hoạt động thể lực và thi đấu
* Nguyên tắc đối xử cá biệt:
Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán đặc điểm cá nhân VĐV, đặc điểm sinh lý lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện và tập chuyên…
Phải xác định được mức độ thích hợp cho VĐV khác nhau, trước hết phải dựa vào yêu cầu chương trình có tổ chức tiêu biểu cho các dạng đối tượng cụ thể Trên cơ sở kế hoạch tổng kết kinh nghiệm thực tế, trước hết là chương trình giáo dục các tố chất cho các đối tượng cơ bản
Yêu cầu về đặc điểm tâm - sinh lý mức độ thích ứng ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính khác nhau đòi hỏi tính hợp lý khác nhau, phải xác định được mức độ hợp lý để chọn và đưa ra cấu trúc bài tập Thời gian buổi tập phải chú ý đến phương pháp kế thừa tối ưu giữa các bài tập nâng cao và độ khó bài tập, phần nội dung của các bài tập sau phải là nội dung kế thừa mà bài tập là nền tảng
Trang 23CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ - PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để hoàn thành các mục tiêu của đề tài ra thì ta phải giải quyết được nhiệm vụ mà nhà trường đã giao, nhiệm vụ như sau:
-Nhiệm vụ 1: Thực trạng khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân của đội
tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
-Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập nâng
cao kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
2.2 Phương pháp nghiên cứu
2.2.1 Phương pháp tổng hợp và phân tích tài liệu
Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứu mang tính chất lý luận sư phạm Đề tài tiến hành theo xu hướng sưu tầm tài liệu có liên quan kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân Bằng phương pháp này đã giúp cho việc thu thập của các công trình nghiên cứu cho học sinh của các trường THPT ở Việt Nam từ trước đến nay Từ đó hình thành giả định khoa học, xác định mục tiêu nghiên cứu và đề xuất phương án nghiên cứu nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng
đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn - tọa đàm
Trong các công trình nghiên cứu về TDTT phương pháp phỏng vấn được
sử dụng khá rộng rãi nhằm trao đổi kinh nghiệm vốn hiểu biết sâu sắc của các chuyên gia về các lĩnh vực có liên quan đến vấn đề nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm với các đối tượng nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp:
Trang 24* Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
Đối tượng phỏng vấn là các cán bộ lãnh đạo nhà trường (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) và các giáo viên trong trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
Nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến công tác GDTC của trường và phong trào hoạt động TDTT trường học
* Phương pháp phỏng vấn gián tiếp
Dùng phiếu hỏi để phỏng vấn các đối tượng có liên quan đến đề tài nghiên cứu đó là giáo viên giảng dạy môn thể dục trong và ngoài trường Nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Đề tài sử dụng phương pháp này để tiếp cận đối tượng nghiên cứu, theo dõi trực tiếp quá trình tập luyện của học sinh trong các giờ tập có ảnh hưởng như thế nào đối với việc nâng cao hiệu quả đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Phương pháp này nhằm mục đích đánh giá thực trạng khả năng đá bóng bằng lòng bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc
Nói một cách chính xác thông qua các test thử nghiệm (Dẫn bóng luồn cọc sút vào cầu môn 2 x 3m từ khoảng cách 12m, đá bóng động vào cầu môn
2 x 3m từ khoảng cách 12m, đá bóng động vào cầu môn 2 x 3m từ khoảng cách 12m, di chuyển liên tục đá bóng khi đồng đội chuyền bóng ngang cầu môn lớn từ khoảng cách 12m và đá bóng chết vào cầu môn 2 x 3m từ khoảng cách 12m)
Trang 252.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
Là phương pháp nghiên cứu đối tượng một cách chủ động, can thiệp có ý thức vào quá trình diễn biến tự nhiên để hướng quá trình ấy diễn ra theo mục đích mong muốn
Để sử dụng phương pháp này nhằm thực nghiệm đánh giá kết quả các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao kỹ thuật đá bóng bằng lòng bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân Để đảm bảo tính khách quan và khoa học của phương pháp này, tôi tổ chức thực hiện trên cơ sở các giờ học theo phân phối chương trình đảm bảo cấu trúc giờ học hợp lý về thời gian, nội dung giờ học, nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng tương đồng về lứa tuổi, trình độ và kỹ thuật
Đối tượng tham gia thực nghiệm ở đây là 22 học sinh của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Nguyễn Viết Xuân - Vĩnh Phúc và được chia làm
2 nhóm (thực nghiệm và đối chứng), mỗi nhóm 11 người
2.2.6 Phương pháp toán học thống kê
Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của việc áp dụng các bài tập còn phải sử dụng một số công thức toán học thống kê như sau:
- Số trung bình cộng :
n
i
i 1 n
B B A
A c
n n
X X X