Hội nghị cấp cao á âu lần thứ VII (asem VII)

Hội nghị cấp cao á âu lần thứ VII (asem VII)

Lời cảm ơn

Trải qua một quá trình tìm tòi, làm việc nhiệt tình, tôi đã hoàn thành bản khoá luận tốt nghiệp đại học.

Trớc hết, tôi vô cùng cảm ơn thầy PGS TS Nguyễn Công Khanh – ng ng

-ời đã trực tiếp giúp đỡ, hớng dẫn tôi rất cụ thể và tận tình để bản khoá luận

đợc hoàn thành.

Tiếp đến, tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong khoa Lịch Sử, đặc biệt là các thầy cô giáo trong tổ bộ môn Lịch Sử Thế giới – ng

khoa Lịch Sử trờng Đại học Vinh đã dạy dỗ và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Do trình độ nghiên cứu còn là một sinh viên nên còn nhiều hạn chế, cho nên Bản khoá luận chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót Vì thế, tôi rất mong nhận đợc sự thông cảm và góp ý của các thầy cô giáo và các bạn.

Lời cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với bạn bè, gia đình, ngời thân đã luôn động viên tinh thần, tạo điều kiện cho tôi trong thời gian học tập vừa qua.

Vinh, tháng 5 năm 2009

Sinh viên:

Nguyễn Thị Ngọc Tâm.

Mục lục

Trang

Mở đầu………1

1 Lý do chọn đề tài……… 1

2 Lịch sử vấn đề……… 3

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài……… 4

4 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu……….5

5 Nguồn tài liệu và phơng pháp nghiên cứu……… 5

6 Đóng góp của khóa luận………5

7 Bố cục của khóa luận………6

Chơng 1: Bối cảnh lịch sử của Hội nghị cấp cao ASEM VII………… 7

1.1 Khái quát về sự ra đời và phát triển của Diễn đàn hợp tác á - âu….7 1.2 Bối cảnh thế giới và khu vực trớc Hội nghị cấp cao ASEM VII….13 Chơng 2: Hội nghị cấp cao ASEM VII – ng “ Tầm nhìn và hành động: Tầm nhìn và hành động: Huớng tới một giải pháp cùng có lợi”……… 22

2.1 Công tác chuẩn bị……….22

2.2 Diễn biến của Hội nghị cấp cao ASEM VII……… 25

2.3 Hoạt động của đoàn Việt Nam ………32

2.4 Kết quả của Hội nghị cấp cao ASEM VII………40

Chơng 3: Đánh giá về Hội nghị cấp cao ASEM VII và đóng góp của Việt Nam ……… 48

3.1 ý nghĩa lịch sử của Hội nghị cấp cao ASEM VII………48

3.2 Đóng góp của Việt Nam ……… 52

Kết luận………55

Phụ lục……… 58

Phụ lục 1……… 58

Phụ lục 2……… 63

Tài liệu tham khảo……… 70

Những thuật ngữ viết tắt đợc sử dụng trong

khoá luận

AEBF Diễn đàn doanh nghiệp á - Âu

ASEAN Hiệp hội các quốc gia Đông Nam á

CEP Tuyên bố Hà Nội về quan hệ đối tác kinh tế á - Âu

chặt chẽ hơn

CSCAP Hội đồng hợp tác an ninh châu á - Thái Bình Dơng EAFTA Khu vực thơng mại Tự do Đông á

FMM Hội nghị Bộ trởng ngoại giao á - Âu

ICPS Đầu mối liên hệ về đầu t

IPAP Kế hoạch hành động xúc tiến đầu t

PCA Hiệp định đối tác và hợp tác giữa Việt Nam và EUSOM Hội nghị các quan chức cấp cao

TFAP Kế hoạch hành động thuận lợi hoá thơng mạiUNEP Chơng trình Môi trờng Liên Hợp Quốc

Là diễn đàn đối thoại phi chính thức giữa các nguyên thủ và ngời đứng

đầu Chính phủ của các nớc thành viên ASEM, vai trò, vị thế của ASEM trênthế giới ngày càng tăng Số lợng thành viên của ASEM tăng từ 26 (năm1996) lên 39 thành viên (tại ASEM V, Hà Nội, 2004) và 45 thành viên hiệnnay Với 58% dân số thế giới, các nớc ASEM là một thị trờng rộng lớn,chiếm khoảng 50% GDP toàn cầu, 60% tổng kim ngạch thơng mại thế giới.ASEM phấn đấu vì mục tiêu tăng cờng đối thoại và hợp tác trong việc giảiquyết các vấn đề quốc tế lớn là hòa bình, an ninh và phát triển, trong đó hớng

tới việc tạo dựng một mối quan hệ đối tác mới, toàn diện “ Tầm nhìn và hành động: á - Âu vì sự tăng ởng mạnh mẽ hơn , tạo sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai châu” “ Tầm nhìn và hành động:

tr-lục và thiết lập kênh đối thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng , duy” “ Tầm nhìn và hành động:

trì, tăng cờng hòa bình và ổn định cũng nh phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế, xã hội bền vững ”

Hơn 10 năm qua, Diễn đàn hợp tác á - Âu trở thành cầu nối quantrọng cho các cộng đồng kinh doanh á - Âu, các nghị viện, các tổ chức phichính phủ ASEM còn trở thành một khuôn khổ đối thoại và hợp tác liên khuvực quan trọng, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác toàn diện á - Âu cũng

nh hợp tác song phơng giữa các thành viên Từ ASEM V tổ chức tại Hà Nộitháng 10/2004 và ASEM VI tại Helsinki - Phần Lan tháng 9/2006 đến nay,nhiều cam kết của các vị lãnh đạo đã đợc thực hiện khá hiệu quả

Tuy nhiên, ASEM vẫn còn nhiều việc phải làm, trong đó, hợp tác giữacác nớc thành viên phải thực chất và hiệu quả hơn ASEM cần có vai trònhiều hơn và có trọng lợng hơn trong việc giải quyết các vấn đề quốc tế Đặcbiệt ASEM phải đủ mạnh để ứng phó và giảm thiểu những tác động xấu củathiên tai, của những cuộc khủng hoảng ngân hàng, tài chính mang tính toàncầu hiện nay Vì thế ASEM VII có ý nghĩa rất quan trọng, là dịp các n ớcthành viên kịp thời điều chỉnh phơng hớng hành động nhằm xây dựng mộttầm nhìn thiết thực và hiệu quả hơn Đây cũng là diễn đàn giúp ASEM tạodựng sự hiểu biết sâu sắc hơn giữa nhân dân hai châu lục nhằm duy trì hòabình, ổn định và phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế -xã hội bền vững.

Là một trong những nớc thành viên sáng lập, Việt Nam luôn coi trọng

và tham gia tích cực vào hợp tác ASEM Sự tham dự của Thủ tớng NguyễnTấn Dũng tại Hội nghị cấp cao ASEM VII là thực tế sinh động khẳng địnhViệt Nam luôn tích cực đóng góp và chủ động thúc đẩy hợp tác ASEM trêncả ba lĩnh vực: đối thoại chính trị, hợp tác kinh tế và hợp tác văn hóa xã hội.Ngời đứng đầu Chính phủ Việt Nam có bài phát biểu tập trung vào việc thúc

đẩy hợp tác kinh tế, văn hóa giữa các thành viên và khẳng định sự ủng hộ củaViệt Nam đối với các sáng kiến của một số nớc thành viên về phối hợp hợptác văn hóa, an ninh lơng thực và những ứng phó đối với biến đổi khí hậu…

Đây sẽ là những đóng góp thiết thực, góp phần vào thành công của Hội nghịCấp cao ASEM VII - giúp cho tiến trình hợp tác á - Âu thực sự trở thànhquan hệ đối tác toàn diện, bền vững vì hòa bình, phồn vinh, trên tinh thần đivào ổn định lâu dài và tin cậy lẫn nhau giữa các nớc thành viên

ASEM VII diễn ra khi tình hình thế giới có những biến động phức tạp.Chính vì vậy, Hội nghị lần này có ý nghĩa cực kỳ quan trọng, giúp các nớcthành viên tìm ra các biện pháp tăng cờng sự hợp tác giữa hai châu lục nhằmgiải quyết khó khăn theo cách thức phù hợp với lợi ích chung của các nớcthành viên ASEM và cộng đồng quốc tế - đúng nh chủ đề của Hội nghị là : “ Tầm nhìn và hành động:Tầm nhìn và hành động : Hớng tới một giải pháp cùng có lợi” Chính vì lẽ đó

mà chúng tôi chọn đề tài Hội nghị Cấp cao “ Tầm nhìn và hành động: á _ Âu lần thứ bảy (ASEM VII)” làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của mình.

2 Lịch sử vấn đề.

Ngay từ khi mới ra đời tháng 3/1996, ASEM đã thu hút sự chú ý củacác nhà nghiên cứu trong và ngoài nớc Cho đến nay đã có rất nhiều công

Cuốn ASEM Introduction“ Tầm nhìn và hành động: ” của Tổng cục V - Bộ nội vụ, xuất bảnnăm 1998 đã tập hợp các bài viết nớc ngoài về thời điểm ra đời của ASEM,

đặc biệt là các bài viết chú trọng về mối quan hệ á - Âu tại ASEM I

Năm 2000, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản cuốn “ Tầm nhìn và hành động: Việt Nam và các tổ chức kinh tế quốc tế ” do ủy ban quốc gia về hợp tác kinh tếquốc tế biên soạn, đợc bổ sung và chỉnh sửa năm 2001, 2002 Trong đóASEM đợc nghiên cứu tơng đối khái quát và đầy đủ về quá trình hình thành,phát triển của diễn đàn, nội dung hợp tác và hớng hợp tác của ASEM

Năm 2004, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản cuốn “ Tầm nhìn và hành động: Hợp tác

á - Âu và vai trò của Việt Nam” do Viện Khoa học xã hội Việt Nam viết

(Nguyễn Duy Quý chủ biên) đợc bổ sung và chỉnh sửa năm 2006 đã nghiêncứu quá trình hình thành, các hoạt động và những thành tựu chính của ASEM

từ khi hình thành đến năm 2004, những cơ hội và thách thức của ASEM trongnhững năm đầu thế kỷ XXI, đồng thời phân tích quá trình Việt Nam tham giaASEM từ 1996 - 2004

Năm 2007, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia xuất bản cuốn “ Tầm nhìn và hành động: Việt Nam hội nhập kinh tế trong xu thế toàn cầu hóa”do Bộ Ngoại giao - Vụ hợp

tác kinh tế đa phơng biên soạn Tác phẩm đề cập tới một số điểm về ASEM,

về quá trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam và các cơ chế liên kếtkinh tế, trong đó có ASEM

Từ năm 2006 đến nay, đã xuất hiện nhiều bài nghiên cứu về một khía

cạnh nào đó của ASEM trên các báo Nhân Dân, Tin tức…, các tạp chí:

Nghiên cứu Đông Nam á, Nghiên cứu quốc tế, tạp chí Cộng Sản, đặc biệt là các bài viết trên TTXVN…

Ngoài ra còn có một số luận văn, luận án Thạc sỹ, Tiến sỹ có đề cậptới những vấn đề có liên quan tới Diễn đàn hợp tác á - Âu (ASEM) Đặc biệt

là những thông tin, những bài viết trên các trang Web trên mạng Internet bànnhiều khía cạnh về Hội nghị Cấp cao ASEM lần thứ bảy tháng 10 năm 2008

Tuy nhiên, các bài viết trên cha phản ánh toàn diện và hệ thống về Hộinghị Cấp cao ASEM VII, vị trí của Hội nghị Cấp cao ASEM VII trong tiếntrình phát triển của ASEM Đây cũng là sự kiện mới diễn ra cho nên còn cha

đợc nghiên cứu một cách sâu rộng Đó chính là lý do để chúng tôi lựa chọn

đề tài nghiên cứu này

3 Mục đích và nhiệm vụ của đề tài.

3.1 Mục đích.

Với đề tài này, chúng tôi muốn đi sâu tìm hiểu các vấn đề :

Tìm hiểu những vấn đề cơ bản của Hội nghị Cấp cao á - Âu lần thứbảy (ASEM VII ) nh:

- Bối cảnh lịch sử

- Nội dung Hội nghị

- Kết quả và ý nghĩa lịch sử của Hội nghị

Từ việc tìm hiểu về Hội nghị Cấp cao ASEM VII để rút ra những bàihọc kinh nghiệm cho việc tổ chức Hội nghị quốc tế và hội nhập quốc tế củaViệt Nam

4 Đối tợng và phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu một cách tổng quan về Hội nghị Cấp cao ASEM VII

tổ chức tại Bắc Kinh - Trung Quốc vào tháng 10/2008 dới góc độ lịch sử: Bốicảnh lịch sử, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của Hội nghị

5 Nguồn tài liệu và phơng pháp nghiên cứu

5.1 Nguồn tài liệu

Để thực hiện đề tài này, chúng tôi dựa vào những nguồn tài liệu sau:

1 Các văn kiện, hiệp định, tuyên bố có liên quan đến ASEM VII

2 Các sách chuyên khảo về ASEM

3 Các báo: Nhân dân, Quốc tế, Tin tức…

4 Các tạp chí: Tạp chí Cộng sản, Nghiên cứu quốc tế, Nghiên cứu

Đông Nam á…

5 Các bản tin, tài liệu tham khảo của Thông tấn xã Việt Nam

6 Thông tin trên các trang Web trên mạng Internet

7 Một số luận án Thạc sỹ, Tiến sỹ

5.2 Phơng pháp nghiên cứu

Khi nghiên cứu đề tài này, chúng tôi dựa trên phơng pháp luận macxittrong nghiên cứu lịch sử Phơng pháp lịch sử và phơng pháp logic là phơngpháp chủ đạo trong nghiên cứu đề tài Ngoài ra, chúng tôi còn sử dụng cácphơng pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê, su tầm chọn lọc tài liệu…

để phục vụ cho công tác nghiên cứu

Dựa trên những tài liệu có đợc, khoá luận sẽ khắc họa một cách chânthực Hội nghị Cấp cao ASEM VII (2008) Trong quá trình nghiên cứu, chúngtôi đã đi sâu phân tích những vấn đề cơ bản của Hội nghị: Bối cảnh lịch sử,diễn biến, kết quả, ý nghĩa của Hội nghị Trên cơ sở đó đa ra những nhận xétkhách quan và khoa học về Hội nghị Cấp cao ASEM VII.

Khoá luận có thể là tài liệu tham khảo dùng trong việc học tập vànghiên cứu lịch sử thế giới, quan hệ quốc tế, kinh tế đối ngoại

7 Bố cục của khóa luận.

Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Phụ lục và Tài liệu tham khảo, khóa

luận gồm 3 chơng nội dung :

Chơng 1: Bối cảnh lịch sử của Hội nghị Cấp cao ASEM VII

Chơng 2: Hội nghị Cấp cao ASEM VII - “ Tầm nhìn và hành động: Tầm nhìn và hành động : ớng tới một giải pháp cùng có lợi”

H-Chơng 3: đánh giá về Hội nghị Cấp cao ASEM VII và đóng góp củaViệt Nam

Chơng 1Bối cảnh lịch sử của hội nghị cấp cao ASEM VII

1.1 Khái quát về sự ra đời và phát triển của Diễn đàn hợp tác á -Âu (ASEM).

Tiến trình hợp tác á - Âu (Asia - Europe - Meeting - gọi tắt là ASEM)

đợc chính thức thành lập theo sáng kiến của Xingapo và Pháp tháng 3 năm

1996, và đợc sự ủng hộ tích cực của ASEAN Đây là diễn đàn đối thoại phichính thức giữa các nguyên thủ và ngời đứng đầu Chính phủ của các nớcthành viên ASEM Diễn đàn hợp tác á - Âu đánh dấu một bớc ngoặt mớitrong quan hệ giữa hai khu vực vốn đã có những mối quan hệ tiềm tàng

Bớc sang thập niên 90 của thế kỷ XX, xu thế toàn cầu hóa và khu vựchóa nền kinh tế thế giới đã trở nên cần thiết và tất yếu Các nớc châu Âu đãtrở thành một trung tâm kinh tế quan trọng với việc hình thành Liên minhtiền tệ châu Âu (EMU) và việc sử dụng đồng tiền chung EURO vào tháng 1năm 1999 Liên minh châu Âu (EU) cũng đang đẩy nhanh quá trình nhất thểhóa cả về chiều rộng và chiều sâu Song song với EU, vai trò của châu ángày càng đợc củng cố trong hệ thống kinh tế và chính trị quốc tế với tiềmnăng to lớn về cơ hội thơng mại và đầu t Sự liên kết giữa hai khối kinh tế lớnnày sẽ tạo nên một sức mạnh tổng hợp của ba khối kinh tế lớn là EU, NhậtBản và các nớc châu á đang phát triển Ngoài ra, trong bối cảnh Mỹ và cácnớc Bắc Mỹ đã xây dựng và đang phát triển mạnh mẽ mọi quan hệ kinh tếvới các nớc châu á trong khuôn khổ diễn đàn hợp tác kinh tế Châu á -TháiBình Dơng (AFEC), châu á đã có mối liên hệ chặt chẽ với Bắc Mỹ qua quátrình lịch sử và mạng lới dày đặc của những thể chế xuyên Đại Tây Dơng

Chính vì vậy, yêu cầu thắt chặt hơn mối quan hệ châu Âu và châu á,tạo đối trọng trong quan hệ giữa các trung tâm kinh tế lớn là EU - Mỹ - NhậtBản và các nớc châu á đang phát triển, trở thành một yêu cầu cấp thiết

Trong bối cảnh ấy, tháng 3/1996, Hội nghị các nguyên thủ quốc gia vềHợp tác á - Âu (Asia Europe Summit Meeting - ASEM) lần đầu tiên đợc tổchức tại Băng Cốc -Thái Lan với sự tham gia của các nguyên thủ quốc gia 15nớc thuộc Liên minh châu Âu, 10 nớc châu á( bao gồm: Nhật Bản, TrungQuốc, Hàn Quốc và 7 nớc ASEAN là Brunay, Indonexia, Malaixia, Philippin,Xingapo, Thái Lan, và Việt Nam) Sau Hội nghị thợng đỉnh này, Hợp tác á -

Âu đã chính thức ra đời và lấy tên của Hội nghị Thợng đỉnh đầu tiên (ASEM)làm tên cho chơng trình hợp tác này

Diễn đàn hợp tác á - Âu ra đời với mục tiêu tạo dựng“ Tầm nhìn và hành động: Một mối quan

hệ đối tác mới toàn diện giữa á - Âu vì sự tăng trởng mạnh mẽ hơn ” và “ Tầm nhìn và hành động:

thoại chặt chẽ giữa các đối tác bình đẳng”, “ Tầm nhìn và hành động: duy trì và tăng cờng hòa bình và

ổn định cũng nh phát huy các điều kiện cần thiết cho sự phát triển kinh tế vàxã hội bền vững” ASEM, với nguyên tắc hoạt động theo“ Tầm nhìn và hành động: Khuôn khổ hợp tác

á - Âu 2000” (AECF 2000) thông qua tại Hội nghị Cấp cao ASEM II tháng4/1998 và Hội nghị Cấp cao ASEM III tháng 10/2000 Đối tác bình đẳng, tôntrọng lẵn nhau và cùng có lợi, ASEM là một tiến trình mở và tiệm tiến,không chính thức nên không nhất thiết phải thể chế hóa Mọi quyết định củaASEM trên cơ sở đồng thuận chứ không ký kết hay bỏ phiếu Để từ đó, tăngcờng nhận thức và hiểu biết lẫn nhau thông qua một tiến trình đối thoại vàtiến tới hợp tác trong việc xác định u tiên cho các hoạt động phối hợp và hỗtrợ lẫn nhau

Việc triển khai cả ba lĩnh vực hợp tác chủ yếu với sự thúc đẩy đồng

đều - tăng cờng đối thoại chính trị, thúc đẩy hợp tác kinh tế và đẩy tới hợptác trong các lĩnh vực khác Việc mở rộng thành viên đợc thực hiện trên cơ sởnhất trí chung của các vị đứng đầu Nhà nớc và Chính phủ

Trải qua 12 năm hình thành và phát triển, hợp tác ASEM đã đạt đợcnhiều thành tựu đáng kể ASEM đã trở thành một khuôn khổ đối thoại và hợptác liên khu vực quan trọng, tạo động lực mới cho quan hệ hợp tác toàn diệngiữa châu á và châu Âu, cũng nh hợp tác song phơng giữa các thành viêntrên cơ sở bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau và cùng có lợi Cho đến nay (2008)ASEM đã trải qua bảy kỳ Hội nghị Cấp cao, đó là:

Asem I lần đầu tiên đợc tổ chức tại Băng Cốc (Thái Lan) tháng

3/1996 với chủ đề : Tạo dựng một mối quan hệ đối tác toàn diện “ Tầm nhìn và hành động: á - Âu vì sự phát triển mạnh mẽ hơn ” Đây là Hội nghị Cấp cao thành lập ASEM, diễn ra

trong bối cảnh xu thế toàn cầu hóa mạnh mẽ và kinh tế Đông á phát triển ở

đỉnh cao Quan hệ kinh tế ngày càng tăng giữa hai khu vực là cơ sở cho quan

hệ đối tác mạnh mẽ giữa châu á và châu Âu để xây dựng một mối quan hệhợp tác á - Âu toàn diện

Asem II diễn ra tại Luân Đôn (Anh) tháng 4/1998 trong bối cảnhchâu á đang trải qua cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ Các nền kinh tế

Đông á đứng trớc khó khăn và thách thức Chủ đề của ASEM II đợc nêu ra

là: Châu “ Tầm nhìn và hành động: á và châu Âu: Một quan hệ đối tác mới” Tại ASEM II, văn kiện

“ Tầm nhìn và hành động:Khuôn khổ hợp tác á - Âu” (AECF) đã đợc thông qua, tạo cơ sở để chỉ đạo,tập trung và điều phối các hoạt động của ASEM Cũng tại ASEM II, Nhómviên cảnh á - Âu đợc thành lập, có nhiệm vụ xây dựng tầm nhìn trung đếndài hạn để giúp chỉ dẫn tiến trình ASEM tiến vào thế kỷ XXI

Asem III tổ chức tại Xêun (Hàn Quốc) tháng 10/2000, là một mốcquan trọng của tiến trình ASEM khi bớc vào thiên niên kỷ mới Chủ đề của

ASEM III đợc xác định là: Quan hệ đối tác vì phồn vinh và ổn định trong“ Tầm nhìn và hành động:

thiên niên kỷ mới” Văn kiện “ Tầm nhìn và hành động: Khuôn khổ hợp tác á - Âu ” (AECF) đã đợc

bổ sung và thông qua, định ra viễn cảnh, các nguyên tắc, mục tiêu, các u tiên

và cơ chế cho tiến trình ASEM trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ XX

Asem IV tổ chức tại Côpenhagen (Đan Mạch) tháng 9/2002 trongtình hình thế giới thay đổi sâu sắc sau vụ tấn công khủng bố 11/9 vào nớc

Mỹ Chủ đề của ASEM IV là Thống nhất và lớn mạnh trong đa dạng“ Tầm nhìn và hành động: ” Nộidung đối thoại chính trị đợc tập trung vào vấn đề khủng bố quốc tế và hợp tácchống khủng bố Hợp tác kinh tế đợc coi trọng với việc thành lập Nhóm đặctrách về quan hệ đối tác kinh tế gần gũi để soạn thảo một chơng trình thúc

đẩy quan hệ đối tác kinh tế chặt chẽ hơn giữa châu Âu và châu á

Asem v đợc tổ chức tại Hà Nội (Việt Nam) tháng 10/2004 là mốcquan trọng trong hợp tác ASEM vì là Hội nghị Cấp cao lần đầu tiên của mộtASEM mở rộng, với việc ba nớc Campuchia, Lào, Mianma và 10 thành viên

mới của EU đợc kết nạp và tham dự ASEM Với chủ đề: Tiến tới quan hệ“ Tầm nhìn và hành động:

đối tác á - Âu sống động và thực chất hơn”, Hội nghị đã thảo luận và thông

qua “ Tầm nhìn và hành động:Tuyên bố của Chủ tịch”, “ Tầm nhìn và hành động: Tuyên bố Hà Nội về quan hệ kinh tế á - Âuchặt chẽ hơn” và “ Tầm nhìn và hành động: Tuyên bố ASEM về đối thoại giữa các nền văn hóa và vănminh ”, định hớng cho hợp tác ASEM trong thời gian tới

Asem vi đợc tổ chức tại Helsinki (Phần Lan) tháng 9/2006 Đây là sựkiện chính trị có ý nghĩa rất quan trọng trong quan hệ đối tác giữa hai châu

lục Chủ đề của Hội nghị thợng đỉnh lần này là 10 năm ASEM: Thách thức“ Tầm nhìn và hành động:

toàn cầu - Một tiếng nói chung”, với sự tham dự của hầu hết các nhà lãnh

đạo 39 quốc gia thành viên, gồm 13 nớc châu á, 25 nớc Liên minh châu Âu(EU) và ủy ban châu Âu (EC) Đây là dịp để các nớc thành viên nhìn lạithành tựu của ASEM trong 10 năm qua, định hớng cho tơng lai những nămtới, nhất là sự ứng phó hiệu quả hơn của các nớc châu á và châu Âu trớcnhững thách thức của toàn cầu hóa

Asem VII tổ chức tại Bắc Kinh (Trung Quốc) vào tháng 10/2008 Với

khẩu hiệu: Tầm nhìn và hành động: H“ Tầm nhìn và hành động: ớng tới một giải pháp cùng có lợi”,

Hội nghị Thợng đỉnh ASEM VII đợc coi là cơ hội quan trọng để các thànhviên góp sức xây dựng một tầm nhìn thiết thực và hiệu quả hơn, đặc biệttrong bối cảnh tình hình thế giới biến động phức tạp

Asem hoạt động trên ba lĩnh vực hay còn gọi là “ Tầm nhìn và hành động: ba trụ cột”: đốithoại chính trị, hợp tác kinh tế - tài chính, và hợp tác trong lĩnh vực khác.

Đến nay, trải qua 12 năm hoạt động, ASEM đã triển khai nhiều hoạt động vớinhiều sáng kiến trên cả ba lĩnh vực:

Về đối thoại chính trị: Trong những năm qua, các thành viên ASEM đãtiến hành đối thoại chính trị ở Cấp cao, cấp Bộ trởng Ngoại giao và cấp Đạidiện quan chức cao cấp (SOM) nhằm tăng cờng đồng thuận, tạo cơ sở choviệc xây dựng các mối quan hệ, hớng tới tiếng nói chung giữa các đối tác.Các chủ đề thảo luận thờng là những vấn đề lớn mang tính toàn cầu, khu vực

nh tăng cờng Chủ nghĩa đa phơng, vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc,chống khủng bố toàn cầu, ngăn ngừa phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, giảitrừ quân bị, tội phạm xuyên quốc gia, di c, nhân quyền, hoặc các vấn đề nổibật trong tình hình quốc tế

Về hợp tác kinh tế - tài chính: Các thành viên ASEM tập trung vào balĩnh vực: thơng mại, đầu t, tài chính Hợp tác thơng mại và đầu t đợc thúc đẩy

thông qua Kế hoạch Hành động Thuận lợi hóa Th“ Tầm nhìn và hành động: ơng mại (TFAP), Kế” “ Tầm nhìn và hành động:

hoạch Hành động Xúc tiến Đầu t (IPAP)” với sự trợ giúp của các Đầu mốiliên hệ về đầu t (ICPS) Diễn đàn doanh nghiệp (AEBF) trở thành một kênhquan trọng thúc đẩy trao đổi giữa các doanh nghiệp của hai châu lục Hợp táctài chính đem lại nhiều hiệu quả thiết thực Hoạt động đợc đánh giá có hiệuquả cao nhất là hoạt động của Quỹ Tín thác ASEM Bởi hoạt động này đã vợtqua ngoài mục đích ban đầu và giúp 7/10 thành viên châu á khắc phục hậuquả của cuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ châu á năm 1997 Trong 8năm, Quỹ Tín thác ASEM đã cung cấp khoảng 82 triệu USD trong hơn 70 dự

án cụ thể, góp phần giúp các nớc thành viên châu á điều chỉnh hệ thống tàichính - ngân hàng, giảm nhiều ảnh hởng của khủng hoảng tài chính - tiền tệ,

đóng góp vào phát triển xã hội và xóa đói nghèo Ngoài ra, các thành viênASEM đã nhất trí thiết lập “ Tầm nhìn và hành động: Cơ chế đối thoại nhằm đối phó với những trờnghợp khẩn cấp ” về tài chính

Hợp tác phối hợp chính sách trên các diễn đàn kinh tế đa biên, nhất làtrên các vấn đề của WTO cũng là lĩnh vực đợc các thành viên ASEM thúc

đẩy Một số lĩnh vực hợp tác nh năng lợng, giao thông, bảo vệ và thực thiquyền sở hữu trí tuệ, du lịch, thơng mại điện tử, tạo điều kiện cho các doanhnghiệp vừa và nhỏ… là những lĩnh vực hợp tác tiềm năng mà Tuyên bố HàNội về Quan hệ đối tác kinh tế á - Âu chặt chẽ hơn thông qua tại ASEM V -

Hà Nội đã nhấn mạnh

Hợp tác trên các lĩnh vực khác: Đây là mảng hợp tác có nhiều hoạt

động, đợc triển khai thành công nhất, trải rộng trên nhiều lĩnh vực và thu hútnhiều tầng lớp tham gia nhất trong ASEM, góp phần tăng cờng hiểu biết giữanhân dân á - Âu Đối thoại văn hóa, văn minh đợc coi là một trọng tâm hợptác ASEM, một công cụ tăng cờng hiểu biết, khoan dung Tuyên bố ASEM

về Đối thoại giữa các nền văn hóa - văn minh lần thứ nhất tại Bắc Kinh(12/2003) và lần thứ hai tại Pari (7/2005), vạch định hớng cho hợp tác trênlĩnh vực này Hội nghị lần thứ ba gần đây nhất đợc tổ chức tại Malaixia ngày

21 - 24/4/2008 Một số sáng kiến y tế nh “ Tầm nhìn và hành động: Kết hợp y dợc học cổ truyền với ydợc học hiện đại trong chăm sóc sức khỏe cộng đồng ”, “ Tầm nhìn và hành động: Xử lý các dịchbệnh bùng phát trong cộng đồng ”, “ Tầm nhìn và hành động: Hội thảo ASEM về kiểm soátHIV/AIDS ” thu hút đợc sự quan tâm của các thành viên ASEM Hoạt độnghợp tác trên lĩnh vực môi trờng, khoa học công nghệ, t pháp cũng đợc thúc

đẩy Các hoạt động tăng cờng hiểu biết và giao lu giữa nhân dân hai châu lụcphần lớn đơc thực hiện thông qua Quỹ á - Âu (ASEF) có trụ sở tại Xingapo

Đây là thực thể có ban điều hành duy nhất trong ASEM hiện nay Thànhphần tham gia các hoạt động của ASEF là các học giả, các viện nghiên cứu,các cán bộ thuộc cơ quan chính phủ, các nhà hoạt động văn hóa, các tổ chứcphi chính phủ, thanh niên, sinh viên và học sinh Thông qua bốn kênh chínhlà: Giao lu nhân dân, giao lu trí thức, giao lu văn hóa và quảng bá tuyêntruyền, cho đến nay, Quỹ đã trển khai đợc hơn 400 dự án Hội nghị Giám đốccác trờng đại học ASEM, mạng lới các trờng Đại học á - Âu, học bổng képASEM - DUO, đối thoại thanh niên, đối thoại giữa các nhà lãnh đạo trẻ, Hộitrại Âm nhạc…, thu hút hơn 17 000 công dân á -Âu tham gia Những hoạt

động này thực sự thúc đẩy giao lu, tăng cờng hiểu biết giữa nhân dân haichâu lục

Tuy nhiên, các nớc thành viên ASEM nói riêng và cả nhân loại nóichung đang phải đối mặt với nhiều thách thức mới, đặc biệt là trong tình hìnhbiến động phức tạp hiện nay Nhiều vấn đề mang tính toàn cầu đang đợc đặt

ra ngày một bức thiết Đó là thời kỳ khó khăn của nền kinh tế thế giới saucuộc khủng hoảng tài chính - tiền tệ 1997 - 1998, giá dầu và giá lơng thựctăng cao ảnh hởng không thuận lợi tới đời sống kinh tế, xã hội của nhiềuquốc gia Thách thức do các vấn đề môi trờng, biến đổi khí hậu ngày càng trởnên cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp giải quyết của cộng đồng quốc tế Mối đedọa khủng bố, mâu thuẫn tôn giáo, sắc tộc ở một số nơi tiếp tục diễn biến

Asem VII diễn ra trong bối cảnh đầy khó khăn, thử thách đó Các nớcthành viên sẽ tập trung thảo luận các vấn đề này, tìm ra biện pháp tăng cờng

sự hợp tác giữa hai châu lục nhằm giải quyết khó khăn theo cách thức phùhợp với lợi ích chung của các nớc thành viên ASEM và cộng đồng quốc tế -

đúng nh chủ đề của Hội nghị là “ Tầm nhìn và hành động: Tầm nhìn và hành động: Hớng tới một giảipháp cùng có lợi”

1.2 Bối cảnh thế giới và khu vực trớc Hội nghị Cấp cao ASEM VII

Cho đến đầu thế kỷ XXI, tình hình kinh tế và chính trị thế giới diễn ranhiều biến động phức tạp, tác động mạnh mẽ tới các tổ chức quốc tế và khuvực, trong đó có ASEM Đặc biệt là ASEM VII diễn ra trong bối cảnh tìnhhình an ninh - chính trị, kinh tế thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, tác độngtrực tiếp tới các thành viên ASEM đòi hỏi cần nhanh chóng đợc giải quyết

Về kinh tế, trong những năm đầu thế kỷ XXI, kinh tế thế giới đang trải

qua những biến động sâu sắc Kinh tế thế giới đang phục hồi và phát triển

nh-ng thiếu bền vữnh-ng

Mặc dù phải đối phó với không ít khó khăn trong những năm cuối thế

kỷ XX và những nạn dịch lớn (SARS, cúm gà…), kinh tế thế giới vẫn tiếp tụcphục hồi Châu á - Thái Bình Dơng vẫn là khu vực có tốc độ tăng trởng kinh

tế nhanh nhất thế giới Năm 2002, tốc độ tăng trởng của ASEAN 4(Indonexia, Malaixia, Philippin, Thái Lan) là 4,6% Trong lúc đó tốc độ tăngtrởng kinh tế của Mỹ là 2,4%, Nhật Bản là 0,3%, Anh là 1,6% Điểm đángchú ý là trong những năm gần đây, sự phát triển của nền kinh tế thế giới đangchuyển sang nền kinh tế tri thức Sự chuyển hớng đó đang đợc thúc đẩy mạnh

mẽ bởi các thành tựu của cuộc cách mạng khoa học công nghệ Đi đầu trong

sự chuyển hớng này là Mỹ và các nớc công nghiệp phát triển Nhật Bản, Tây

Âu Kinh tế tri thức đã làm thay đổi kết cấu lao động trong xã hội các nớcphát triển Số lao động trí óc đã vợt số ngời lao động chân tay ở Mỹ, số lao

động tham gia trực tiếp vào sản xuất ngày càng giảm (chiếm khoảng 20% lao

động), số lao động trong các ngành nghiên cứu khoa học, văn hóa, chăm sócsức khỏe… ngày càng tăng Việc các nớc phát triển chuyển sang nền kinh tếtri thức sẽ thúc đẩy quá trình chuyển giao những ngành công nghiệp sử dụngnhiều lao động sang thế giới thứ ba Điều này vừa tạo cơ hội cho các nớc

đang phát triển có điều kiện khai thác lợi thế của mình để phát triển sản xuất,

đồng thời tìm đợc những “ Tầm nhìn và hành động:khoảng trống” tại các thị trờng của các nớc côngnghiệp phát triển Tuy nhiên, chính sự chuyển giao đó làm cho khoảng cáchgiàu nghèo giữa các nớc phát triển và đang phát triển ngày càng xa

Tuy nền kinh tế toàn cầu đang trong giai đoạn phục hồi và tăng trởngnhng sự phát triển của hầu hết các nền kinh tế trên thế giới hiện nay vẫn ch abền vững, mà nguyên nhân trực tiếp nhất, tác động mạnh mẽ nhất là donhững cuộc khủng hoảng kinh tế - tài chính toàn cầu trầm trọng

Tạp chí Le Point (Pháp) vừa điểm lại những cuộc khủng hoảng kinh tếtoàn cầu xảy ra ở Mỹ và nhiều nớc khác trong khoảng 100 năm qua (1907 -2008):

Năm 1907, một loạt các ngân hàng Mỹ vỡ nợ, sụp đổ Lúc ấy cha cóCục Dự trữ liên bang (thành lập năm 1913), nên không có ai dang tay cứungân hàng Cuộc khủng hoảng kéo dài 9 tháng khiến kinh tế Mỹ sụt giảm35%

Năm 1929 đợc gọi là cuộc đại suy thoái (Krach) ở Mỹ, bắt đầu từ ngày24/10/1929 và kéo dài gần 3 năm làm kinh tế Mỹ sụt giảm nghiêm trọng tới85%

Năm 1973, cuộc khủng hoảng dầu mỏ khiến kinh tế Mỹ và châu Âusụt 40% trong hơn 2 năm Lý do là các nớc sản xuất dầu mỏ (OFEC) cấmvận xuất khẩu dầu qua Mỹ và một số nớc châu Âu, nhằm phản đối các nớcnày ủng hộ Israel trong cuộc chiến Kippour tháng 10/1973

Năm 1987: Đây là cuộc khủng hoảng Thứ hai đen tối (Black Monday)xảy ra ngày 19/10/1987 khi chỉ số Dow Jones mất 22,6%, lạm phát gây bất

ổn làm kinh tế Mỹ chỉ trong vòng 3 tuần lễ giảm 34%

Năm 1997-1998 diễn ra “ Tầm nhìn và hành động: cuộc khủng hoảng á châu” Đây là cuộckhủng hoảng tài chính bắt đầu từ tháng 7/1997 ở Thái Lan rồi ảnh hởng đếncác thị trờng chứng khoán, trung tâm tiền tệ lớn, và giá cả của những tài sảnkhác ở vài nớc châu á, nhiều quốc gia trong đó đợc coi nh là “ Tầm nhìn và hành động: những con hổ

Đông á” Cuộc khủng hoảng này thờng đợc gọi là cuộc khủng hoảng tiền tệ

Đông á hoặc cục bộ, là cuộc khủng hoảng Quỹ tiền tệ quốc tế Indonexia,Hàn Quốc và Thái Lan là những nớc bị ảnh hởng mạnh mẽ nhất bởi cuộckhủng hoảng này Hồng Kông, Malaixia, Philippin cũng bị ảnh hởng bởi sựsụt giá bất thình lình Còn đại lục Trung Hoa, Đài Loan, Xingapo và ViệtNam không bị ảnh hởng mấy Nhật Bản cũng không bị ảnh hởng nhiều bởi sựkhủng hoảng, song nền kinh tế Nhật Bản kinh qua những khó khăn dài hạncủa chính bản thân mình Chỉ trong 3 tuần lễ, kinh tế châu á sụt giảm 34%

Mặc dù đợc coi là cuộc khủng hoảng Đông á bởi vì nó bắt nguồn từ

Đông á, nhng ảnh hởng của nó lại lan truyền toàn cầu và gây nên khủng

hoảng tài chính trên toàn cầu, với những tác động lớn mạnh lan rộng đến cảcác nớc Nga, Braxin và Hoa Kỳ.

Cho đến cuối năm 2007, đầu năm 2008 thì thế giới đứng trớc cuộckhủng hoảng tệ nhất từ thời Đại suy thoái Nhà đầu t nổi tiếng George Soros

đã khẳng định rằng: “ Tầm nhìn và hành động:Khủng hoảng tài chính toàn cầu rõ ràng đã chạm đỉnh”

Nguyên nhân trực tiếp đa đến khủng hoảng là những sai lầm của hệthống ngân hàng Mỹ đã cho vay quá dễ dãi, nhất là trong việc cấp tín dụngcho kinh doanh bất động sản Và trong thời đại toàn cầu hóa, khi các ngânhàng toàn cầu có mối quan hệ tín dụng đan xen nhau nhằng nhịt, cuộc khủnghoảng tài chính của nền kinh tế lớn nhất là Mỹ đã nhanh chóng lây lan sangcác nớc khác nh hiệu ứng Đôminô Tuy nhiên, cuộc khủng hoảng hiện nay ẩnchứa nhiều nguyên nhân sâu xa và sẽ gây ra nhiều tác động rộng lớn hơnnhiều Đó là hậu quả của xu hớng phát triển quá nhanh của hệ thống tàichính - tiền tệ, trong đó tiền tách khỏi hàng, tiền đẻ ra tiền với giá trị lớn hơngiá trị hàng hóa hàng trăm lần; lợng tiền khổng lồ đó lại đợc chuyển dịchnhanh chóng, chằng chịt tới mức không ai kiểm soát nổi Có thể nói đó làmột nền “ Tầm nhìn và hành động:kinh tế ảo”, “ Tầm nhìn và hành động:tiền tệ ảo” cha có tiền tệ Khủng hoảng kinh tế Mỹ cónguồn gốc từ tiêu nhiều hơn có Vì tiêu nhiều, nhập ngày càng cao hơn xuất,thiếu hụt đã lên tới gần 6% GDP (800 tỷ USD/ năm) Để tiếp tục chi tiêu, Mỹcần thu hút nguồn tài chính nớc ngoài Nhu cầu thu hút tiền nớc ngoài để tiêu

đã từ từ làm mất giá trị đồng USD, và do đó khi khủng hoảng xảy ra, các

đồng ngoại tệ khác bỏ chạy, đồng USD lại càng mất giá Thanh khoản thiếuhụt trầm trọng Cuộc khủng hoảng đang đánh mạnh vào nền kinh tế Mỹ nóiriêng, và thế giới nói chung

Cơn bão tài chính toàn cầu từ Mỹ nhanh chóng lan rộng sang châu Âu,rồi châu á, trở thành vấn đề đợc thế giới quan tâm nhiều nhất hiện nay Cuộcsuy thoái toàn cầu đợc coi là tồi tệ nhất gần 80 năm qua, gây tâm lý lo ngạitại hầu khắp các nớc Mỹ, châu Âu và châu á

Đối với tình hình trong nớc của Mỹ, cuộc khủng hoảng này đã tạo nênmột vấn đề không chỉ ảnh hởng đến nền kinh tế Mỹ nói riêng, mà còn ảnh h-ởng đến đời sống của ngời dân nói chung Với gói cứu trợ 700 tỷ USD hiệntại đang đợc cân nhắc thì đây có thể nói chỉ phần nào làm giảm bớt thiệt hại

do cuộc khủng hoảng này mang lại Tuy nhiên, nếu gói cứu trợ này đợcthông qua thì đồng nghĩa với việc nợ trên vai ngời dân Mỹ lại càng tăng

Đối với tình hình châu Âu, sự sụp đổ của các ngân hàng, đặc biệt là sựsụp đổ hoàn toàn của Lehman Brothers - giọt nớc tràn ly - đã làm cho tình

hình thế giới mà đặc biệt là châu Âu cũng gặp tình cảnh khó khăn khôngkém Tiêu biểu nh tại Ireland, lời đồn về việc rút tiền hàng loạt từ ngân hàngkhiến chính phủ đã buộc phải can thiệp bằng cách đa ra chính sách bảo đảm

đối với tất cả các loại hình tiền gửi; Tại Pháp và Bỉ, hai nớc đã phải rót 9 tỷUSD vào ngân hàng Dexia…, và điều này đang xảy ra tơng tự tại Anh, TâyBan Nha, một số nớc Đông Âu và một số nớc đang phát triển

Châu á cũng không thể miễn dịch trớc vòng xoáy của cơn bão tàichính này Nó đã và đang đẩy nhiều quốc gia trong khu vực đứng trớc nhiềuthách thức mới

Xingapo trở thành nền kinh tế đầu tiên của châu á rơi vào suy thoái.Các số liệu thống kê do Bộ Công thơng nớc này công bố cho thấy, trong quýIII năm 2008, GDP thực tế của quốc đảo tiếp tục giảm 6,3% ( 5,7% trongQuý II), và dự báo tăng trởng kinh tế cả năm xuống khoảng 3%

Trong khi đó, tại Nhật Bản, Tập đoàn bảo hiểm danh tiếng YamatoLife của nền kinh tế thứ hai thế giới này đã chính thức đệ đơn xin phá sảnsau 98 năm hoạt động Nguyên nhân là do chỉ số chứng khoán của công tynày bị mất giá trầm trọng khi các thị trờng chứng khoán thế giới tụt dốc Đây

là trờng hợp phá sản đầu tiên trong lĩnh vực bảo hiểm tại Nhật Bản trongvòng 7 năm qua Giới tài chính Nhật Bản đang lo ngại sự sụp đổ của YamatoLife có thể gây ra phản ứng dây chuyền tới nhiều công ty tài chính khác

Trớc những biến động tài chính, chính phủ nhiều nớc châu á đã nhanhchóng đa ra những giải pháp phối hợp với các quốc gia châu Âu, Mỹ và hệthống tài chính quốc tế để cứu vãn tình thế Giới phân tích nhận định rằng,trong vòng xoáy khủng hoảng tài chính đang diễn ra, các thị trờng mới nổichâu á có sự cân bằng tốt hơn do các nớc trong khu vực đã rút ra đợc nhữngbài học từ cuộc khủng hoảng tài chính cách đây hơn 10 năm, và đã củng cốtốt hơn hệ thống tài chính của mình Chỉ riêng Trung Quốc đã đạt hơn 1800

tỷ USD dự trữ ngoại tệ

Các nớc châu á cũng đã hợp tác với nhau tốt hơn trong lĩnh vực tiền tệ

và tài chính, điển hình là kế hoạch thiết lập hệ thống hối đoái đa phơng trị giá

80 tỷ USD cho khu vực châu á của ASEAN +3 Thêm vào đó, sự lệ thuộccủa châu á đối với thị trờng Mỹ không còn lớn nh trớc, trong khi nhu cầuhàng hóa nội địa các nớc trong khu vực vẫn đủ để duy trì tăng trởng ở mức

độ nhất định Đây chính là tâm điểm của Hội nghị thợng đỉnh á - Âu lần này(ASEM VII)

Về chính trị, quá trình tạo dựng một trật tự thế giới mới vẫn đang tiếp

tục Hoa Kỳ đã và đang làm mọi cách để áp đặt trật tự thế giới một cực, trong

đó Mỹ đóng vai trò lãnh đạo thế giới Năm 1991, chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô

và Đông Âu tan rã, Hoa Kỳ trở thành siêu cờng duy nhất trên thế giới Tuynhiên, tình hình đã ít nhiều thay đổi sau sự kiện ngày 11 tháng 9 năm 2001.Cuộc tấn công của các lực lợng khủng bố quốc tế đã buộc Hoa Kỳ phải nhìnnhận lại bản thân họ Mặc dù vị trí siêu cờng của Mỹ sẽ tiếp tục duy trì nhng

Mỹ đã không ngăn cản nổi một cuộc tấn công của các lực lợng khủng bốquốc tế, an ninh quốc gia của Mỹ bị đe dọa Từ đó Mỹ đã chủ động điềuchỉnh quan hệ với các cờng quốc khác, đặc biệt là với Nga và Trung Quốc.Tuy nhiên chính sách đơn phơng của Mỹ đã làm rạn nứt mối quan hệ giữa

Mỹ và các đồng minh truyền thống của mình là EU, đồng thời tạo cơ hội choquan hệ Nga – ng EU và quan hệ Nga – ng Trung Quốc phát triển

Những chuyển biến trong nền chính trị thế giới sau cuộc chiến tranhIrắc ( 3/2003) cho thấy Mỹ muốn củng cố uy quyền của mình, trật tự thế giớimột cực ngày càng hiện rõ, đòi hỏi các nớc hợp tác chặt chẽ với nhau hơnnữa để kiềm chế Mỹ Trong bài phát biểu tại Hội nghị của Hội đồng hợp tác

an ninh châu á- Thái Bình Dơng (CSCAP) tổ chức tại Giacácta tháng 1 năm

2004, Bộ trởng ngoại giao Indonexia Hassrm Wirayuda đã cho thấy sự bất

bình đó: “ Tầm nhìn và hành động: Vấn đề hàng đầu là chủ nghĩa đơn phơng và những câu hỏi khó

mà nó đặt ra trớc cộng đồng quốc tế Một cuộc chiến tranh chặn trớc có tính chất áp đặt đã đợc phát động để chống lại một nớc có chủ quyền Liệu điều

đó có phải là giờ đây bất cứ nớc nào cũng có thể đơn phơng, tùy tiện quyết

định việc sử dụng vũ lực để chặn trớc một nớc bị coi là mối đe dọa hay không ” [28;16] Nh vậy đấu tranh chống chủ nghĩa đơn phơng của Mỹ đã trởthành lợi ích chung giữa châu á và châu Âu Cuộc đấu tranh vì một thế giới

đa cực ngày càng trở nên quyết liệt hơn

Tình hình thế giới hiện nay còn chịu tác động sâu sắc bởi những biến

động của sự tăng cao giá dầu và giá lơng thực, ảnh hởng mạnh mẽ tới đờisống kinh tế, xã hội nhiều quốc gia, trong đó có ASEM

Giá dầu mỏ và lơng thực tăng cao đang hoành hành trên toàn cầu Việcgiá dầu mỏ và lơng thực tăng cao đã trở thành những thách thức đối với tất cảcác nớc cũng nh các tổ chức quốc tế Nền kinh tế của mọi nớc, từ nớc giàucho tới nớc nghèo đều bị ảnh hởng với những mức độ khác nhau Trong đó

đối với những nớc nghèo tác động của việc giá dầu mỏ và lơng thực tăng cao

là nặng nề hơn cả Theo một báo cáo của Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) vừa đợc

công bố, chính phủ các nớc nghèo đã phải chi thêm hàng tỷ USD để nhậpkhẩu lơng thực và dầu mỏ Điều này kéo theo một loạt hệ lụy: Ngân sách nhànớc bị thâm thủng, khoản nợ nớc ngoài tăng, kinh tế mất ổn định, những

thành quả và nỗ lực xóa đói, giảm nghèo lâu nay đều tiêu tan Ông D S Kahn nhấn mạnh: Nếu giá l“ Tầm nhìn và hành động: ơng thực tăng cao hơn nữa và giá dầu duy trì ở mức hiện nay, chính phủ nhiều nớc sẽ không thể cung cấp đủ lơng thực cho nhân dân cũng nh duy trì ổn định kinh tế [31;1].”

Từ tháng 1/2007, bão giá lơng thực đã “ Tầm nhìn và hành động: tiêu tốn” của 33 nớc nghèophải nhập khẩu lơng thực số tiền gần 2,3 tỷ USD, chiếm 0,5% tổng sản phẩmquốc nội (GDP) trung bình Trong khi đó, kinh phí mà 59 nớc nghèo phải đápứng nhu cầu dầu mỏ trong thời gian này lên tới 35,8 tỷ USD, tơng đơng 2,2%GDP trung bình IMF dự báo tại khu vực Mỹ La tinh, Nicaragua, Honduras,

và Haiti là những quốc gia sẽ bị ảnh hởng nặng nề nhất bởi nạn đói nếukhông ổn định kinh tế vĩ mô và đợc cộng đồng quốc tế trợ giúp Thậm chí, tạiHaiti, việc tăng giá và thiếu hụt lơng thực trầm trọng đã dẫn tới làn sóng biểutình và bạo lực làm nhiều ngời chết và bị thơng trong thời gian qua

Kể từ khi giá lơng thực tăng vọt từ đầu năm 2008, làn sóng biểu tình,bạo động phản đối đã xảy ra tại nhiều nớc châu Phi và châu á, phản ánh nhucầu bức thiết hiện nay là phải kìm hãm tốc độ leo thang giá cả IMF chorằng, giải pháp trớc mắt để khắc phục tình trạng khan hiếm lơng thực hiệnnay là các thị trờng lơng thực cần mở cửa và dỡ bỏ hàng rào thuế quan cũng

nh chính sách hạn chế xuất khẩu lơng thực IMF cũng kêu gọi cộng đồngquốc tế tăng cờng hợp tác và nâng cao vai trò trong việc “ Tầm nhìn và hành động: hạ nhiệt” giá dầu

và lơng thực, giúp các nớc nghèo hạn chế tối đa những ảnh hởng của tìnhtrạng giá dầu và giá lơng thực tăng cao

Đối diện với tình trạng giá nhiên liệu tăng cao và trữ lợng dầu mỏ ngàycàng cạn kiệt, nhiều nớc trên thế giới đã tăng cờng đầu t vào lĩnh vực năng l-ợng bền vững, hay còn gọi là năng lợng “ Tầm nhìn và hành động: xanh” Theo báo cáo của Chơngtrình Môi trờng Liên Hợp Quốc (UNEP), năm 2007 các nớc trên thế giới đã

đầu t vào lĩnh vực năng lợng bền vững 148 tỷ USD, tăng 60% so với năm

2006 Hiện nay, tổng nguồn vốn đầu t vào năng lợng bền vững là 204,9 tỷUSD, trong đó 98,2 tỷ USD đợc dành cho các dự án năng lợng tái sinh thế hệmới, đặc biệt là vào năng lợng gió ớc tính, tổng vốn đầu t hàng năm để pháttriển năng lợng “ Tầm nhìn và hành động: xanh” sẽ lên đến 450 tỷ USD vào năm 2012 và hơn 600 tỷUSD vào năm 2020

Việc giải quyết tình trạng giá dầu và giá lơng thực tăng cao trên thếgiới hiện nay là trách nhiệm của tất cả các nớc trên thế giới, trong đó các nớcphát triển có vai trò quan trọng hàng đầu Đây cũng là một trong những chủ

đề chính đợc thảo luận tại Hội nghị Cấp cao á - Âu ASEM VII lần này

Ngoài ra, trớc khi diễn ra Hội nghị, thế giới còn chịu tác động bởinhững tình hình phức tạp nh: Biến đổi khí hậu, mối đe dọa khủng bố, mâuthuẫn tôn giáo, sắc tộc ở một số nơi tiếp tục diễn biến căng thẳng…, đòi hỏi

sự giải quyết của cộng đồng quốc tế Trong bối cảnh đó, Hội nghị là cơ hội

để các nớc thành viên cùng xây dựng một tầm nhìn thiết thực và hiệu quảnhằm đối phó với những thách thức có quy mô toàn cầu

Chơng 2Hội nghị cấp cao asem vii “ Tầm nhìn và hành động:– “ Tầm nhìn và hành động:

Hớng tới một giải pháp cùng có lợi”

2.1 Công tác chuẩn bị.

Hội nghị Cấp cao ASEM VII diễn ra trong 2 ngày 24 và 25/10 tại thủ

đô Bắc Kinh của Trung Quốc trong bối cảnh tình hình thế giới biến độngphức tạp: Kinh tế thế giới đang ở vào thời kỳ khó khăn nhất, kể từ sau cuộckhủng hoảng tài chính tiền tệ 1997 -1998 Vòng đàm phán Đôha trong khuônkhổ WTO gặp bế tắc; thách thức do các vấn đề môi trờng, biến đổi khí hậungày càng trở nên cấp bách, đòi hỏi sự phối hợp giải quyết của cộng đồngquốc tế Mối đe dọa khủng bố, mâu thuẫn tôn giáo, sắc tộc ở một số nơi tiếptục diễn biến phức tạp Hơn lúc nào hết, hợp tác đa phơng á - Âu càng cầnphải đợc thúc đẩy để ứng phó với những thách thức chung đó, bởi vậy ASEM

VII lần này với chủ đề: Tầm nhìn và hành động: H“ Tầm nhìn và hành động: ớng tới một giải pháp

cùng có lợi” càng có ý nghĩa hết sức quan trọng.

Trong 30 năm cải cách mở cửa, Trung Quốc đã đạt đợc những thànhtựu rực rỡ trên tất cả các lĩnh vực, xây dựng nên một nớc Trung Hoa mới pháttriển toàn diện, uy tín và vai trò quốc tế ngày càng đợc nâng cao Với 30 nămliên tục phát triển với tốc độ hàng đầu thế giới, Trung Quốc đã trở thành mộttrong bốn nền kinh tế lớn nhất thế giới, dự trữ ngoại tệ đạt hơn 1800 tỷ USD,GDP năm 2007 đạt 3245 tỷ USD, tăng 65,5% so với năm 2002, đóng góp16% cho tăng trởng toàn cầu Đáng chú ý là, đi đôi với phát triển kinh tế,Trung Quốc vẫn kiên trì đờng lối xây dựng Chủ nghĩa xã hội, kiên trì sự lãnh

đạo của Đảng Cộng sản, giữ vững ổn định chính trị, đời sống nhân dân khôngngừng đợc nâng cao Những kết quả nói trên đã khẳng định sự đúng dắn của

đờng lối cải cách mở cửa, sự vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mac – ng Lênin vàothực tiễn Trung Quốc Đây là cơ sở để Trung Quốc tiếp tục phát triển mạnh

mẽ và vững chắc, thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng xã hội khá giả toàndiện mà Đại hội lần thứ 17 của Đảng Cộng sản Trung Quốc đề ra

Sự phát triển ổn định và lớn mạnh của Trung Quốc tạo điều kiện thuậnlợi cho sự phát triển của khu vực, trong đó có Việt Nam Khi nhiều nớc trongkhu vực bị khủng hoảng kinh tế trong những năm cuối thập kỷ 90 thì TrungQuốc không những tiếp tục phát triển ổn định mà còn đóng góp vào khôiphục kinh tế khu vực Trong bối cảnh cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu

đang lan rộng hiện nay, nền kinh tế Trung Quốc vẫn phát triển tích cực Sựkiện Trung Quốc tổ chức thành công Olympic Bắc Kinh 2008 và phóngthành công tàu vũ trụ Thần Châu 7 đa ngời vào không gian vũ trụ càng khẳng

định sự phát triển toàn diện của Trung Quốc

Hội nghị Cấp cao ASEM VII diễn ra giữa lúc thế giới và khu vực đangchứng kiến nhiều chuyển biến nhanh chóng và phức tạp, nhất là cuộc khủnghoảng tài chính toàn cầu Chủ nhà Trung Quốc đã đề xuất chủ đề bao trùmcủa Cấp cao Bắc Kinh là “ Tầm nhìn và hành động: Tầm nhìn và hành động: Hớng tới một giải phápcùng có lợi” Đề xuất này đã đợc các thành viên ASEM hoàn toàn nhất trí, vìhơn lúc nào hết ASEM cần một tầm nhìn rộng mở và những kế hoạch hành

động cụ thể để phát huy tiềm năng sẵn có, tận dụng cơ hội đối phó hiệu quảvới những thách thức mới

Trung Quốc cho biết, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay sẽ

là một chủ đề u tiên trên bàn nghị sự lần này

Trả lời phỏng vấn của Tân Hoa Xã, Bộ trởng ngoại giao Trung QuốcDơng Khiết Trì khẳng định, các chủ đề thảo luận tại ASEM VII phải đợc

điều chỉnh phù hợp với tình hình quốc tế hiện tại và khủng hoảng tài chính sẽ

đợc đặt lên hàng đầu trong chơng trình nghị sự Tại Hội nghị ASEM II diễn

ra ở thủ đô London của Anh năm 1998, các quốc gia tham gia đã quyết địnhthành lập Quỹ ủy thác á - Âu nhằm giúp các quốc gia châu á vợt qua cuộckhủng hoảng tài chính khu vực năm 1997 “ Tầm nhìn và hành động: Đó là một ví dụ thành công cho

sự hợp tác giữa châu á và châu Âu trong lĩnh vực tài chính” Ông DơngKhiết Trì nói

Chính vì thế, cùng với các thành viên ASEM, Trung Quốc đã xây dựngmột chơng trình nghị sự phong phú, thiết thực, đề cập nhiều chủ đề mangtính toàn cầu và khu vực nh chủ nghĩa đa phơng và vai trò trung tâm của LiênHợp Quốc, tình hình kinh tế thế giới và khu vực, biến đổi khí hậu, an ninhnăng lợng, an ninh lơng thực…Tuyên bố Bắc Kinh về Phát triển bền vững sẽthể hiện cam kết chính trị của cả châu á và châu Âu trong ứng phó với nhữngvấn đề cấp thiết để bảo đảm phát triển kinh tế đi liền với công bằng xã hội vàbảo vệ môi trờng Tại Bắc Kinh, trớc khi ASEM VII khai mạc, các nhà lãnh

đạo Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản và 10 nớc ASEAN đã thông báo thànhlập Quỹ tơng trợ 80 tỷ USD để hợp sức đối phó với khủng hoảng

Trung Quốc cũng tích cực chuẩn bị về an ninh, y tế, về cơ sở vật chấtcho Hội nghị Cấp cao ASEM VII

Tại 17 tuyến đờng từ Đại lễ đờng Nhân dân, nơi diễn ra các hoạt độngchính của ASEM VII, đến các khách sạn mà các Đoàn tham dự Hội nghị ở,

đều đợc kết cờ, hoa rực rõ Do việc đi lại ở thủ đô Bắc Kinh, nhất là khu vựctrung tâm rất khó khăn vì lợng xe tham gia giao thông quá đông, các tuyến đ-ờng chính dẫn tới Đại lễ đờng Nhân dân đều đợc cảnh sát giao thông điềuphối thông thoáng, nhất là những khi các đoàn nguyên thủ của các quốc giatham dự Hội nghị đi và đến Đờng Tràng An, tuyến giao thông chính tạitrung tâm thành phố trong giờ làm việc, mỗi bên dành hẳn hai làn đờng đểviệc đi lại phục vụ Hội nghị đợc thuận tiện nhất Thành phố Bắc Kinh đãthành lập bảy tiểu ban: Lễ tân, Tiếp đón, Môi trờng, Hậu cần, Bảo vệ, Tuyêntruyền, Y tế, đề ra kế hoạch và phơng án công tác cụ thể, làm tốt công tác trù

bị, phục vụ tốt nhất cho Hội nghị

Trung tâm báo chí ASEM VII đặt tại khách sạn Quốc tế Bắc Kinh, đợc

bố trí rộng rãi, có năm phòng họp báo, khu tác nghiệp cho phóng viên, khunghỉ ngơi, khu chữa bệnh…Để việc đi lại của các phóng viên từ Trung tâm

báo chí dến Đại lễ đờng Nhân dân tham gia các sự kiện chính của Hội nghị,ban tổ chức bố trí tuyến xe buýt riêng, cứ 10 phút có một chuyến xe đi và

đến Ngoài việc cung cấp đầy đủ các tài liệu, điều kiện tác nghiệp, Trung tâmbáo chí ASEM VII, trong hai ngày trớc khai mạc Hội nghị còn tổ chức chocác phóng viên đi thực tế, tìm hiểu thêm các lĩnh vực về đời sống, kinh tế, xãhội của Bắc Kinh

Việt Nam là một trong những thành viên sáng lập và đã có nhiều đónggóp cho tiến trình ASEM Tại Hội nghị lần này, Việt Nam sẽ tích cực phốihợp với nớc chủ nhà Trung Quốc, góp thêm tiếng nói xây dựng và có tráchnhiệm để ASEM VII thành công Thủ tớng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũngkhẳng định với báo chí Trung Quốc rằng: “ Tầm nhìn và hành động: Tôi tin tởng chắc chắn rằng với

sự chuẩn bị chu đáo của Trung Quốc và sự tham gia tích cực của các thànhviên, ASEM VII sẽ thành công tốt đẹp”

2.2 Diễn biến của Hội nghị Cấp cao ASEM VII

Thủ đô Trung Quốc, ngày 24 và 25 tháng 10 năm 2008, đón tiếp Hộinghị thợng đỉnh á - Âu - ASEM, với sự tham dự của lãnh đạo 43 quốc gia,gồm 27 nớc trong Liên hiệp châu Âu, 10 thành viên Hiệp hội Đông Nam á

và 6 nớc á châu khác gồm: Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mông Cổ,Pakixtan và ấn Độ

Ngoài 25 nớc thuộc Liên minh châu Âu (EU), 10 quốc gia ở ĐôngNam á, ủy ban châu Âu (EC), Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc - nhữngthành viên đã có mặt tại ASEM VI diễn ra ở Helsinki (Phần Lan); năm nay,ASEM còn kết nạp thêm 6 thành viên mới gồm ấn Độ, Pakixtan, Mông Cổ,Rumani, Bungary và Ban th kí ASEAN, đánh dấu đợt mở rộng thứ hai của tổchức này

Khai mạc Hội nghị, Thủ tớng nớc chủ nhà Ôn Gia Bảo thay mặt lãnh

đạo Trung Quốc chúc mừng 6 thành viên lần đầu tiên tham dự Hội nghị; chúcmừng và hoan nghênh sự hiện diện của 45 thành viên Thủ tớng Ôn Gia Bảo

đề cập đến những khó khăn mà nền kinh tế thế giới đang gặp phải do tác

động của khủng hoảng tài chính – ng tiền tệ toàn cầu và những khó khăn tháchthức khác nh đói nghèo, bệnh tật, sự ấm lên của khí hậu toàn cầu Thủ tớng

nói: “ Tầm nhìn và hành động: Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây để cùng hợp tác, tìm ra những giải pháp, vợt qua khó khăn, thách thức, để làm cho nền kinh tế tăng trởng bền vững, bảo đảm an ninh lơng thực, an ninh năng lợng và cùng tìm kiếm các biện pháp để giải quyết những vấn đề có tính toàn cầu [ 4;1 ].”

Tại lễ khai mạc, Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào cho rằng, kể từcuộc họp đầu tiên vào năm 1996, Hội nghị Cấp cao ASEM đã trở thành biểutợng ghi nhận những thành tựu hợp tác giữa châu á và châu Âu và đã trởthành một diễn đàn quan trọng, tạo điều kiện cho châu Âu, châu á cùng đối

thoại và hợp tác Chủ tịch nhấn mạnh: “ Tầm nhìn và hành động: Châu á và châu Âu nên vận dụng tốt diễn đàn này để tăng cờng đối thoại, mở rộng, tăng cờng hợp tác tin tởng và

đi vào thực chất hơn [4;1]” Chủ tịch kêu gọi các nớc châu á và châu Âu,không phụ thuộc chế độ xã hội, hệ t tởng, nền văn hóa và mô hình phát triển,hãy hợp tác chặt chẽ hơn nữa để cùng hớng tới hành động vì mục tiêu pháttriển chung Chủ tịch Hồ Cẩm Đào đề nghị các nớc ASEM cần tăng cờng hợptác và phối hợp chặt chẽ với nhau để giải quyết những thách thức toàn cầu,

đảm bảo an ninh lơng thực và an ninh năng lợng trên phạm vi toàn thế giới,chung sức cùng nhau giảm nhẹ thiên tai, ứng cứu thảm họa thiên nhiên, môitrờng…

Trớc ảnh hởng không ngừng gia tăng của biến đổi khí hậu toàn cầu,

Chủ tịch Trung Quốc Hồ Cẩm Đào nhấn mạnh: châu “ Tầm nhìn và hành động: á và châu Âu cần tích cực và chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, phấn đấu đạt đợc các mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ của Liên Hợp Quốc, thúc đẩy tiến trình chủ nghĩa đa phơng, giải quyết đúng đắn các vấn đề quốc tế và khu vực, các

điểm nóng trên thế giới vì hòa bình và phát triển [4;1]” Chủ tịch Trung

Quốc cam kết : Trung Quốc sẽ tiếp tục chung sống trong hài hòa và tìm“ Tầm nhìn và hành động:

kiếm cơ hội phát triển quan hệ hợp tác cùng có lợi với các nớc châu á, với Liên minh châu Âu (EU) Trung Quốc chủ động phát triển quan hệ đối tác chiến lợc toàn diện với Liên minh châu Âu, tham gia tích cực trong tiến trình ASEM và đóng góp phần mình vào việc thúc đẩy quan hệ hợp tác á - Âu”

[4;1] Chủ tịch nhấn mạnh, tơng lai của hai châu lục á - Âu gắn chặt với tơnglai của thế giới; hợp tác chặt chẽ vì một giải pháp cùng có lợi là cách tốt nhất

để vợt qua thách thức nh bảo đảm an ninh lơng thực, an ninh năng lợng,phòng chống thiên tai, biến đổi khí hậu, thực hiện các mục tiêu Thiên niên kỷcủa Liên Hợp Quốc, giải quyết các bất đồng thông qua đối thoại vì hòa bình,

ổn định và phát triển

Sau diễn văn chào mừng của đại diện nớc chủ nhà, lãnh đạo các thànhviên đảm nhiệm vai trò Điều phối viên ASEM, gồm Tổng thống Phần Lan T.Halônen- chủ nhà Hội nghị ASEM VI; Chủ tịch ủy ban châu Âu M Barôxô;Quốc vơng Brunây Hagi Hátxanan Bônkia và Tổng thống Pháp N Xáccôdi

đã phát biểu ý kiến tại Lễ khai mạc Hội nghị

Phát biểu của các nơc đều nhấn mạnh trải qua 12 năm hình thành vàphát triển, hợp tác ASEM đã đạt đợc nhiều thành tựu ý nghĩa, không chỉ thúc

đẩy giao lu, hợp tác giữa châu á và châu Âu mà còn góp phần giải quyếtmột cách tích cực hơn các vấn đề khu vực và quốc tế, đóng góp vào việc củng

cố hòa bình, hợp tác và phát triển trên thế giới Trớc những thay đổi sâu sắccủa môi trờng quốc tế và sự phụ thuộc lẫn nhau toàn cầu ngày càng tăng, cácnhà lãnh đạo đều cho rằng ASEM cần tăng cờng đối thoại và hợp tác nhiềuhơn trên các lĩnh vực chính trị, an ninh, kinh tế, văn hóa… để ứng phó hiệuquả với những thách thức toàn cầu và nắm bắt những cơ hội phát triển mới

Đặc biệt trong tình hình hiện nay, các nớc ASEM cần tăng cờng phối hợpchính sách, tìm biện pháp ứng phó với khủng hoảng tài chính, và đa ra mộttín hiệu tích cực với thế giới

Trong hai ngày diễn ra Hội nghị, các nhà lãnh đạo đã tiến hành nhữngphiên họp kín cũng nh các phiên họp đặc biệt giữa các nhà lãnh đạo của cácnớc trong châu lục cũng nh nhóm các nớc trong khu vực

Hội nghị đã thông qua bốn văn kiện của ASEM VII:

- Tuyên bố của Chủ tịch

- Tuyên bố về tình hình tài chính quốc tế

- Tuyên bố Bắc Kinh về phát triển bền vững

- Khuôn khổ hợp tác á - Âu sửa đổi (AECF)

Các thành viên của ASEM cũng đã tiến hành 4 phiên họp kín với chủ

đề: Tình hình kinh tế và tài chính thế giới ,“ Tầm nhìn và hành động: ” Các vấn đề toàn cầu “ Tầm nhìn và hành động: ” (an

ninh lơng thực, sẵn sàng ứng phó và xử lý thiên tai), Phát triển bền“ Tầm nhìn và hành động:

vững”( mục tiêu phát triển Thiên niên kỷ, an ninh năng lợng và biển đổi khí hậu, gắn kết xã hội), và Tăng c“ Tầm nhìn và hành động: ờng đối thoại giữa các nền văn minh ”

Sau lễ khai mạc, các nhà lãnh đạo ASEM tiến hành phiên họp kín thứ

nhất với chủ đề: Tình hình kinh tế và tài chính thế giới “ Tầm nhìn và hành động: ”

Hội nghị thợng đỉnh ASEM lần thứ bảy bàn cách đối phó với khủng“ Tầm nhìn và hành động:

hoảng kinh tế ” - ngời phát ngôn Bộ Ngoại Trung Quốc cho biết Cuộc họp

bàn về các biện pháp bảo vệ những nền kinh tế mới nổi khỏi bão tài chính,bắt đầu từ cuộc khủng hoảng tín dụng do các khoản cho vay nhà đất ở Mỹ,rồi lan sang châu á, châu Âu dẫn tới tình trạng mất giá trị kỷ lục ở những thịtrờng tài chính, thiếu khả năng thanh toán tiền mặt Trong phiên họp kín kéodài 2 giờ tại Đại lễ đờng Nhân dân Trung Hoa, lãnh đạo cấp cao các nớc á -

Âu đã nhất trí thông qua Tuyên bố về tình hình tài chính quốc tế“ Tầm nhìn và hành động: ” hiện nay

Tuyên bố chung nêu rõ, các nhà lãnh đạo tham dự ASEM VII đã đi sâuthảo luận về tình hình kinh tế tài chính quốc tế hiện nay cũng nh xu thế pháttriển của nó, bày tỏ sự quan tâm đến những ảnh hởng của cuộc khủng hoảngtài chính đang lan rộng đối với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt là những tháchthức nghiêm trọng đối với sự ổn định tài chính và tăng trởng kinh tế của cácquốc gia châu á, châu Âu

Tuyên bố cho rằng, Chính phủ các nớc nên áp dụng các biện pháp hữuhiệu có tầm nhìn kiên định, quyết đoán và kịp thời để ứng phó với nhữngthách thức từ cuộc khủng hoảng hiện nay Các nhà lãnh đạo tham dự Hộinghị á - Âu tin tởng rằng việc nỗ lực cùng nhau sẽ khắc phục đợc tình trạngbất ổn Theo Tuyên bố, Hội nghị á - Âu hoan nghênh các quốc gia, tổ chức

có liên quan thực hiện các biện pháp hữu hiệu để đảm bảo vận hành thuận lợi

hệ thống kinh tế tài chính, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế tiếp tục tăngcờng hợp tác, vận dụng tổng hợp các phơng pháp ứng phó, khôi phục niềmtin đối với thị trờng nhằm ổn định thị trờng tiền tệ toàn cầu, thúc đẩy tăng tr-ởng kinh tế thế giới Tuyên bố đề nghị, Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) cần thểhiện vai trò then chốt trong việc giúp đỡ các quốc gia bị ảnh hởng nghiêmtrọng từ cuộc khủng hoảng Lãnh đạo các quốc gia, tổ chức tham dự Hội nghịASEM VII cho rằng, muốn giải quyết đợc cuộc khủng hoảng tài chính hiệnnay, cần phải xử lý tốt mối quan hệ giữa đổi mới và chỉnh đốn tài chính, duytrì chính sách kinh tế vĩ mô ổn định Việc tăng cờng giám sát và chỉnh đốncác tổ chức tài chính, nhất là trách nhiệm giải trình của các yếu tố này là điềuhết sức cần thiết

Tuyên bố cũng kêu gọi tất cả các quốc gia nên thực hiện các chínhsách chỉnh đốn tài chính, tiền tệ ổn định, có trách nhiệm tăng cờng các biệnpháp giám sát minh bạch, rõ ràng, đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế xử lý khủnghoảng, bảo đảm sự phát triển ổn định nền kinh tế, tài chính của nớc mình.Theo đó các nhà lãnh đạo cam kết áp dụng các biện pháp cần thiết và kịp thời

để giữ vững sự ổn định của hệ thống tài chính

Các đại biểu tham dự cũng cam kết thực hiện việc cải cách hiệu quả vàtoàn diện các hệ thống tài chính tiền tệ quốc tế, tổ chức thảo luận với các tổchức tài chính quốc tế có liên quan và đa ra các đề nghị thích đáng IMF vàcác tổ chức tài chính quốc tế khác cần phát huy thiết thực vai trò trách nhiệmtrong hệ thống tài chính thế giới, giúp đỡ ổn định tình hình tài chính quốc tế

Các nhà lãnh đạo đồng ý tận dụng đầy đủ các cơ chế hợp tác khu vực

nh Hội nghị thợng đỉnh ASEM để trao đổi thông tin, giao lu chính sách và

hợp tác chặt chẽ trong việc giám sát, quản lý vấn đề tài chính, ngăn chặn vàứng phó hiệu quả đối với những rủi ro, đảm bảo sự tăng trởng kinh tế liên tục

và bền vững

Nh vậy, tâm điểm của ASEM VII là đối phó với khủng hoảng kinh tế.Các nhà lãnh đạo đã dành nhiều thời gian cho vấn đề này nhằm hợp tác vàtìm ra giải pháp tối u đối phó với những thách thức cha từng có do cuộckhủng hoảng toàn cầu đặt ra

Ông M Barôxô - Chủ tịch ủy ban châu Âu EC khẳng định không mộtnớc nào đợc miễn trừ cuộc khủng hoảng này, vì vậy hệ thống tài chính quốc

tế cần những cải cách sâu rộng và muốn đạt kết quả phải có sự tham gia của

châu á Ông nhấn mạnh: “ Tầm nhìn và hành động: Chúng ta cùng bơi hoặc cùng chìm ” Theo Chủtịch EC, khủng hoảng tài chính không phải là nguyên nhân duy nhất gây ratình trạng kinh tế thế giới trì trệ hiện nay, ngoài ra còn có những lý do khác

nh sự mất cân bằng nghiêm trọng và các vấn đề về chính sách tiền tệ Ôngcho rằng, Trung Quốc với dự trữ ngoại tệ trị giá gần 2000 tỷ USD có thể

đóng góp quan trọng vào việc giảm thiểu tác hại của khủng hoảng tài chính,

và hội nghị lần này là dịp tốt để Trung Quốc chứng tỏ tinh thần trách nhiệm

Về phần mình, các nhà lãnh đạo Trung Quốc cho rằng cần xem xét cải tổ cácthể chế tài chính quốc tế để có thể cùng nhau bình ổn các thị trờng Phátngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lu Kiết Siêu cho biết Trung Quốc sẽhợp tác chặt chẽ hơn với các nớc trong nỗ lực giải quyết khủng hoảng TrungQuốc đã soạn thảo một tuyên bố chung của Hội nghị về tình hình khủnghoảng tài chính

Hội nghị khẳng định cam kết hợp tác tăng cờng năng lực đối phókhủng hoảng tài chính, khôi phục lòng tin của thị trờng, ổn định các thị trờngtài chính và thúc đẩy tăng trởng kinh tế toàn cầu Một số biện pháp đợc thôngqua, nh kêu gọi tất cả các quốc gia ban hành các chính sách quản lý tiền tệ,tài chính, ngân sách một cách có trách nhiệm; nâng cao tính minh bạch, củng

cố tầm giám sát và tăng cờng cơ chế quản lý khủng hoảng…Hội nghị nhất trítận dụng tối đa cơ chế hợp tác trong khuôn khổ ASEM trong việc chia sẻthông tin, trao đổi chính sách và hợp tác thiết thực, nhằm ngăn ngừa, ứng phóhiệu quả với những rủi ro về tài chính; ủng hộ việc triệu tập Hội nghị Cấp caoquốc tế vào ngày 15 tháng 11 tới ở Oasintơn, thảo luận cuộc khủng hoảnghiện nay Các vị lãnh đạo khẳng định lại tầm quan trọng của việc tăng cờngcác biện pháp mở cửa thơng mại, đầu t và một hệ thống thơng mại đa phơng

Đôha đem lại lợi ích cho tất cả các nớc, đặc biệt là những nớc đang và kémphát triển.

Tại Hội nghị, các nhà lãnh đạo hai châu lục á - Âu còn tập trung thảoluận về những vấn đề hóc búa đang đặt ra trớc cộng đồng quốc tế nh năng l-ợng, biển đổi khí hậu, phát triển kinh tế xã hội gắn với bảo vệ môi tr ờng, vấn

đề an ninh lơng thực, hợp tác cứu trợ thiên tai, các vấn đề quốc tế và khu vực,thúc đẩy phát triển bền vững trong thơng mại và đầu t của hai châu lục á -

Âu… Trong đó, Hội nghị đặc biệt quan tâm tới vai trò tích cực của đối thoạivăn hóa văn minh, coi đó là một lĩnh vực quan trọng cần đợc quan tâm và đadạng hóa, góp phần quảng bá hình ảnh ASEM trên trờng quốc tế

Chính vì thế, chiều ngày 25/10/2008, tại Đại lễ đờng Nhân dân đã diễn

ra phiên họp kín thứ t của ASEM VII với chủ đề: Tăng c“ Tầm nhìn và hành động: ờng đối thoại giữa các nền văn minh ”

Hội nghị khẳng định lại vai trò tích cực của đối thoại giữa các nền vănhóa và văn minh trong việc giảm nghèo, ổn định xã hội, phòng ngừa xung độtkhu vực, bảo vệ môi trờng và thúc đẩy tăng trởng kinh tế, phát triển xã hội vàthịnh vợng chung Các vị lãnh đạo thể hiện quyết tâm xây dựng một thế giớitrong đó các nền văn hóa và văn minh khác nhau cùng tồn tại hài hòa, bình

đẳng và tôn trọng lẫn nhau

2.3 Hoạt động của đoàn Việt Nam.

Là một thành viên tích cực của ASEM, Việt nam luôn coi trọng vàtham gia vào hợp tác ASEM Tham dự ASEM VII lần này, Đoàn đại biểuCấp cao Chính phủ ta do Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng dẫn đầu Tháp tùngThủ tớng có Phó Thủ tớng, Bộ trởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm Thôngqua các hoạt động chính và nhiều cuộc gặp gỡ song phơng bên lề hội nghịvới nguyên thủ quốc gia một số nớc á- Âu, thêm một lần nữa, Thủ tớng đãgiúp bạn bè quốc tế hiểu hơn về chủ trơng, đờng lối, chính sách đối ngoạirộng mở, đa phơng hóa, đa dạng hóa, chủ động và tích cực hội nhập kinh tếquốc tế, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trên các lĩnh vực khác nhất quáncoi trọng và tích cực đóng góp cho Tiến trình ASEM

Tại phiên họp, Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã có bài phát biểu chính

về chủ đề: Đối thoại giữa các nền văn hóa- văn minh “ Tầm nhìn và hành động: ” Bài phát biểu củaThủ tớng chỉ rõ đối thoại giữa các nền văn hóa - văn minh á - Âu là đòi hỏikhách quan cũng nh nguyện vọng thiết thân của nhân dân hai châu lục, giúpgiảm khác biệt, tạo dựng lòng tin, hiểu biết và thông cảm lẫn nhau giữa cácquốc gia và khu vực Tuy nhiên, hoạt động văn hóa trong ASEM cha tập

trung và thờng chỉ bó hẹp trong khuôn khổ của Quỹ á - Âu (ASEF) hoặc bên

lề các Hội nghị ASEM nên dờng nh cha thực sự góp phần vào quảng bá hình

ảnh, vai trò của ASEM trên trờng quốc tế và tại chính các nớc thành viên.Thủ tớng nhắc lại tinh thần Tuyên bố ASEM về Đối thoại giữa các nền vănhóa và văn minh thông qua tại Cấp cao ASEM V- Hà Nội và đề nghị hợp tácASEM nên chú trọng hơn tới lĩnh vực đối thoại văn hóa- văn minh Thủ tớng

đề xuất những hớng hợp tác thích hợp:

Thứ nhất, khái niệm đối thoại cần đợc mở rộng, không chỉ dừng lại ở

cam kết chính trị mà cần có các chơng trình và hành động cụ thể để biến ýchí chính trị thành thực tế cuộc sống

Thứ hai, các chơng trình và nội dung đối thoại về hợp tác văn hóa - văn

minh cần vơn tới mọi tầng lớp nhân dân

Thứ ba, nội dung và hình thức đối thoại cần phong phú và đa dạng Thứ t, cần đảm bảo đối thoại theo tinh thần tôn trọng và hiểu biết lẫn

nhau, tôn trọng sự đa dạng văn hoá

Bài phát biểu của Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã nhận đợc sự đồngtình của các vị lãnh đạo cấp cao ASEM Các vị lãnh đạo giao cho các quanchức cao cấp tìm thêm các biện pháp quảng bá hình ảnh ASEM và hoan

nghênh sáng kiến “ Tầm nhìn và hành động: Phối hợp các hoạt động văn hóa nhằm tăng cờng hình

ảnh ASEM” của Việt Nam Các vị lãnh đạo khuyến khích mọi thành viên

ASEM nhanh chóng phê chuẩn và thực hiện Công ớc UNESCO về Bảo vệ vàThúc đẩy đa dạng Văn hóa Các lãnh đạo ghi nhận vai trò của du lịch giúptăng cờng hiểu biết lẫn nhau và tôn trọng đa dạng văn hóa, hoan nghênh kếtquả của Diễn đàn du lịch ASEM tổ chức tại Việt Nam vào năm nay Đặc biệt,tại Hội nghị, các vị lãnh đạo quyết định tổ chức thờng kỳ cuộc họp Bộ trởngVăn hóa ASEM, ghi nhận kết quả của ba Hội nghị tổ chức tại Trung Quốc,Pháp và Malayxia và mong muốn Hội nghị Bộ trởng Văn hóa lần tới tại BaLan năm 2010 sẽ mang lại nhiều kết quả tích cực hơn Hội nghị khuyếnkhích tổ chức liên hoan Văn hóa và Nghệ thuật bên lề Hội nghị cấp caoASEM hoặc Hội nghị Bộ trởng văn hóa ASEM Các vị lãnh đạo cũng nhấnmạnh tầm quan trọng của việc duy trì đối thoại tín ngỡng ASEM, hoannghênh kết quả của hai cuộc đối thoại tín ngỡng ASEM tại Nam Kinh năm

2007 và Amxtecđam năm 2008 và kêu gọi các Chính phủ tích cực tạo thuậnlợi cho đối thoại Văn hóa và Tín ngỡng

Về Giáo dục, các vị lãnh đạo cấp cao cam kết củng cố hơn nữa hợp tác

và cao học, đào tạo dạy nghề và học tập suốt đời Các vị lãnh đạo mongmuốn thúc đẩy bảo vệ quyền con ngời trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫnnhau, trên nguyên tắc hợp tác và đối thoại thực chất có tính đến các đặc thùriêng của các quốc gia và khu vực cũng nh nền tảng lịch sử, văn hóa và tôngiáo khác nhau Hội nghị cũng đã thông qua kết quả của cuộc họp Bộ trởngGiáo dục ASEM lần thứ nhất tổ chức tại Đức và mong muốn cuộc họp Bộ tr-ởng Giáo dục ASEM lần thứ hai tổ chức tại Việt Nam năm 2009 sẽ có kếtquả thực chất hơn.

Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã phát biểu về chủ đề giáo dục, nhấnmạnh trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh gay gắt, giáo dục và đào tạongày càng khẳng định vai trò thiết yếu đối với phát triển kinh tế - xã hội củatừng quốc gia Vì vậy học tập và giáo dục là một yếu tố quan trọng đối với sự

đối thoại giữa các nền văn hóa văn minh Để phát huy vai trò tích cực đó, bêncạnh nỗ lực của các quốc gia, hợp tác quốc tế trong lĩnh vực Giáo dục- đàotạo cũng quan trọng không kém Đối với hai châu lục giàu truyền thống vănhóa và giáo dục, đây là lĩnh vực hợp tác đầy tiềm năng Việt Nam hoannghênh kết quả tích cực bớc đầu của Hội nghị Bộ trởng Giáo dục đào tạodiễn ra ở Béclin tháng 5 vừa rồi và tin tởng rằng, Hội nghị Bộ trởng Giáo dục

đào tạo lần thứ hai năm 2009 tại Hà Nội sẽ đặt những viên gạch tiếp theo đểhớng tới xây dựng một quan hệ đối tác chiến lợc về giáo dục á - âu trongthế kỷ XXI nh cam kết vừa qua của các Bộ trởng

Bên cạnh đó, Hội nghị cấp cao ASEM VII còn nhấn mạnh tầm quantrọng và kêu gọi sớm nối lại vòng đàm phán Đôha, góp phần ổn định tìnhhình kinh tế thế giới và tăng cờng hệ thống thơng mại đa bên có tính đến lợiích của các nớc đang và kém phát triển Hội nghị khẳng định cam kết làmsâu sắc hơn hợp tác á - âu thông qua việc kêu gọi các Bộ trởng kinh tế nhómhọp nhằm triển khai việc thực thi tuyên bố Hà Nội về quan hệ đối tác kinh tế

á - âu chặt chẽ hơn (CEP); ủng hộ tăng cờng hợp tác tài chính, hợp tác khoahọc – ng công nghệ Các thành viên ASEM ủng hộ Lào sớm gia nhập tổ chứcthơng mại Thế giới WTO Ngoài ra, Hội nghị cũng đánh giá cao vai trò làmcầu nối nhân dân hai châu lục của quỹ á - âu (ASEF) thông qua bốn trụ cộtlà: giao lu văn hóa, trao đổi tri thức, giao lu nhân dân và hoạt động tuyêntruyền

Bên lề Hội nghị ASEM VII, Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã dự phiênhọp đặc biệt giữa các nhà lãnh đạo các nớc ASEAN + 3 ( 10 nớc ASEAN vớiTrung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc) bàn phơng hớng tăng cờng sự phối hợp

của khu vực đối phó tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiệnnay.

Các nhà lãnh đạo ASEAN + 3 chia sẻ đánh giá, trớc mắt cuộc khủnghoảng mới chỉ tác động một phần đến châu á, nhng khu vực vẫn phải đối phóvới các nguy cơ sụt giảm nguồn vốn đầu t nớc ngoài; thu hẹp thị trờng xuấtkhẩu; bất lợi cho đầu t, mở rộng sản xuất, tăng trởng kinh tế, phúc lợi xã hội

Do đó, các nớc ASEAN + 3 cần phải tăng cờng hơn nữa phối hợp của khuvực và có các biện pháp đối phó kịp thời, hiệu quả Hội nghị đã ủng hộinhững khuyến nghị của các Bộ trởng ngoại giao ASEAN thông qua ngày23/10, đặc biệt là: Các nớc ASEAN + 3 sẽ phối hợp chặt chẽ về chính sách vàcác biện pháp ứng phó nhằm khôi phục lòng tin của thị trờng và các nhà đầut; duy trì tính thanh khoản, ổn định và vững mạnh của hệ thống tài chính – ngngân hàng, thị trờng chứng khoán; tiếp tục đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thơngmại, đầu t nội khối để thúc đẩy tăng trởng; sớm khởi động và phát huy hiệuquả các cơ chế hợp tác tài chính ASEAN và ASEAN+ 3; lập nhóm Công tácliên ngành tài chính - ngân hàng dới sự chỉ đạo của Bộ trởng tài chính vàThống đốc Ngân hàng Trung ơng ASEAN + 3 nhằm nghiên cứu và đề xuấtcác biện pháp trớc mắt và lâu dài để trình lên Hội nghị cấp cao ASEAN +3tại Thái Lan vào giữa tháng 12/2008 Lãnh đạo các nớc ASEAN +3 cũngkhẳng định quyết tâm đẩy mạnh kế hoạch hợp tác kinh tế, thơng mại, đầu t ởkhu vực và tiến tới thành lập khu vực Thơng mại Tự do Đông á (EAFTA)

Tại phiên họp, Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng chia sẻ thông tin về cácnhóm giải pháp mà Chính phủ Việt Nam đã chủ động triển khai nhằm đốiphó tác động của cuộc khủng hoảng; khẳng định Việt Nam đã kiểm soát đợctình hình, duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội và có điềukiện tiếp tục tăng trởng Thủ tớng đồng tình với quyết tâm tăng cờng hơn nữa

sự phối hợp trong khu vực; nhấn mạnh một số vấn đề then chốt trong việc đốiphó với cuộc khủng hoảng tài chính hiện nay, nh cùng với các biện pháp tàichính - kinh tế đúng đắn, phải đặc biệt chú trọng yếu tố xã hội, không để xảy

ra tâm lý hoảng loạn lây lan, vì điều này có thể gây ra những hậu quả khôn ờng; phải tạo đợc sự đồng thuận của xã hội để ngời dân hiểu và ủng hộ cácchính sách và biện pháp của Chính phủ

l-Cùng ngày, Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã hội kiến Tổng thống

tớng Lào Buaxỏn Búpphảvăn, Thủ tớng ấn Độ M Xinh và gặp Chủ tịch ủyban châu Âu M Barôxô

Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng và Thủ tớng Lào Buaxỏn Búpphảvăn bày

tỏ hài lòng trớc sự phát triển nhanh chóng, hiệu quả và đi vào thực chất trongtrong quan hệ hợp tác kinh tế, thơng mại và đầu t giữa Việt Nam và Làotrong những năm gần đây Về thơng mại, hai bên khẳng định phấn đấu đakim ngạch thơng mại song phơng đạt 1 tỷ USD vào năm 2010, đạt 2 tỷ USDvào năm 2015 và 5 tỷ USD vào năm 2020 Hai thủ tớng đánh giá tiềm nănghợp tác giữa hai nớc còn rất lớn và hai bên cần tăng cờng hơn nữa các nỗ lựcthúc đẩy hợp tác trên các lĩnh vực khác Chính phủ hai nớc tiếp tục rà soát,khắc phục những thủ tục cha phù hợp để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hợptác

Tại buổi hội kiến Tổng thống Bungari Prơvanôp, Thủ tớng Nguyễn TấnDũng chúc mừng Bungari trở thành thành viên chính thức của ASEM tại Hộinghị lần này; cảm ơn nhân dân Bungari và tổng thống Prơvanôp về nhữngtình cảm quý báu và sự ủng hộ thắm tình anh em đối với nhân dân Việt Nam,tạo điều kiện thuận lợi cho cộng đồng ngời Việt Nam ở Bungari sinh sống vàhọc tập ổn định…Thủ tớng cho rằng, hai bên cần nỗ lực hơn nữa để khai tháctốt tiềm năng, tăng cờng hợp tác trong các lĩnh vực kinh tế, thơng mại, khoahọc- kỹ thuật, giáo dục- đào tạo, lao động…Thủ tớng hoan nghênh Tổngthống Bungari thăm chính thức Việt Nam vào đầu năm 2009 và cho đây sẽ làmột mốc mới trong sự phát triển quan hệ Việt Nam- Bungari

Tổng thống Prơvanôp cho rằng, tình cảm hữu nghị truyền thống là tàisản quý báu của nhân dân hai nớc Việt nam và Bungari là cơ sở vững chắc đểhai bên tiếp tục phát triển quan hệ trong tơng lai Tổng thống nhấn mạnh, hơn

30 000 ngời Việt Nam đã học tập, làm việc tại Bungari và hàng nghìn ngờiViệt Nam đang sinh sống tại Bungari đã, đang và sẽ là cầu nối hữu nghị giữanhân dân hai nớc Tổng thống cam kết sẽ tạo điều kiện thuận lợi để kiều bào

ta sinh sống tại Bungari hòa nhịp tốt theo đúng pháp luật của Bungari vàthông lệ quốc tế Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng đã lu ý Tổng thống Bungari vềviệc Nghị Viện châu Âu vừa thông qua một nghị quyết liên quan tình hìnhnhân quyền ở Việt Nam, có nội dung hoàn toàn trái ngợc với thực tế ViệtNam, làm ảnh hởng xấu đến quan hệ hợp tác giữa Việt Nam với Liên hiệpchâu Âu (EU)

Thủ tớng Nguyễn Tấn Dũng và Tổng thống Hàn Quốc Li Miêng Pắc

đánh giá quan hệ hai nớc đã có những phát triển tốt đẹp, nhất là trên lĩnh vực