Bước Đột Phá Về Sức Khỏe Gấc, Kho Báu Châu Á Chứa Đầy Ắp Chất Chống Oxy Hóa

Trong số báo này, bạn sẽ đọc về sự khám phá của một thứ nấm men có thể là chìa khoá cho việc hình thành bệnh tật ở con người; những nhànghiên cứu làm thế nào để đảo ngược sự tàn phá của

BƯỚC ĐỘT PHÁ VỀ SỨC KHỎE

Gấc, kho báu châu Á chứa đầy ắp chất chống oxy hóa

Người dịch: Hoàng Thiên Người hiệu đính chuyên môn: GS.TSKH Lê Doãn Diên

BƯỚC ĐỘT PHÁ VỀ SỨC KHOẺ

Gấc, kho báu châu Á chứa đầy ắp chất chống ôxy hoá

CHO SỨC KHỎE CỦA BẠN

Có ai khác chán từ siêu như tôi không? Thay vì một trận bóng đá

giành chức vô địch, chúng ta có Super Bowl; những vận động viên trêntrung bình được gọi là siêu sao; và những phần ăn đủ lớn để cung cấp cho

cả một làng ở một nước thế giới thứ ba được gọi là siêu lớn Tôi đoánchúng ta có thể cảm ơn Siêu nhân vì sự điên rồ này

Thế giới dinh dưỡng đã hiểu ra xu hướng này và đã gọi những thựcphẩm giàu chất dinh dưỡng, như quả gấc, là siêu thực phẩm và siêu trái cây

Tôi thích cụm từ thực phẩm chức năng, vì chúng chính là như thế; chúng

giúp cơ thể chúng ta hoạt động theo cách chúng ta cần

Ở đây có một sự mỉa mai Trong khi nhiều người trong chúng ta ởthế giới phương Tây ăn quá nhiều, chúng ta không hề trở nên khoẻ hơn.Thực tế, nhiều người trong chúng ta không đủ dinh dưỡng Để đảo ngược

xu hướng này, những siêu thực phẩm đang xuất hiện và ngày càng được ưachuộng Quả gấc, một trong những thực phẩm này, xuất hiện ở Đông Nam

Á sau khi trải qua nhiều nghiên cứu tìm kiếm mọi cách để chống thiếuvitamin A ở trẻ em Việt Nam Cái mà những nhà nghiên cứu tìm thấy là rấtnhiều chất lycopen và beta-caroten chống ôxy hoá mạnh, tăng sức khoẻ cho

cơ thể, và những axit béo cần thiết giúp chúng ta hấp thu những chất dinhdưỡng quan trọng Nghịch lý là chính những ngôi làng của thế giới thứ ba(Việt Nam) giúp chỉ đường cho chúng ta

Đọc về quả gấc trong câu chuyện trang bìa của tháng này và một loạtnhững bài báo nói về những lợi ích của quả gấc Sau đó, bạn có thể đồng ývới tôi; quả gấc còn hơn cả siêu

Bạn có sợ già đi và phát triển những bệnh đi liền với tuổi già? Cónhững thứ bạn có thể làm để giúp mình già đi với tốc độ riêng của bạn Đọc

về chúng trong những bài báo về vitamin C của chúng tôi CoQ10,

resveratrol và mộtbài báo có tiêu đề

“Già đi theo cáchcủa bạn.”

Mỗi tuần,hàng trăm bài báo

về y học từ các cơquan nghiên cứuhàng đầu thế giớixuất hiện trên bàntôi và trong email của tôi Tôi đã nghiên cứu từng bài để tìm ra chủ đề mà

tôi tin là quan trọng nhất để người đọc Bước đột phá về sức khoẻ được biết;

những thứ mà bạn có thể chưa nghe đến trên những phương tiện thông tinđại chúng chủ đạo hoặc những câu chuyện mà họ tin chỉ xứng đáng vài

giây hoặc vài câu Ở Bước đột phá về sức khoẻ, chúng tôi bổ sung cho

những câu chuyện này, tin rằng bạn sẽ thấy chúng thú vị và có ích trongcuộc sống hàng ngày của bạn

Trong số báo này, bạn sẽ đọc về sự khám phá của một thứ nấm men

có thể là chìa khoá cho việc hình thành bệnh tật ở con người; những nhànghiên cứu làm thế nào để đảo ngược sự tàn phá của căn bệnh Alzheimer ởchuột và hy vọng khám phá của họ có thể dẫn đến một phương thuốc chongười, và tại sao những mục tiêu có mức cholesterol thấp hơn là một chứcnăng của nỗ lực tiếp thị dược phẩm hơn là làm giảm những nguy cơ bệnh

vượt xa cái họ có thể có được với máy trợ thính; và tập thể dục có thể giúpcho thị lực của bạn thế nào Với những cảnh báo về thực phẩm bị nhiễmbẩn xảy ra gần như hàng tuần, chúng tôi cũng cho bạn biết bạn cần biết gì

để bảo vệ chính mình

Một trong những thành phần chính cho sức khoẻ của bạn nằm trongtay bạn Đọc, biết, và thưởng thức – và tất nhiên, cho chúng tôi biết bạnnghĩ gì Chúng tôi rất muốn nghe từ bạn

Trong gần 20 năm, Mike Fillon đã viết hàng trăm bài báo về sức khoẻ, y

học và khoa học cho WebMD, CBS HealthWatch, MSNBC, Doctor’s

Guide Popular Mechanics và rất nhiều ấn phẩm khác Ông cũng viết bảy

cuốn sách về sức khoẻ bao gồm Phương thuốc chữa bệnh tuyến tiền liệt tự

nhiên (Prentice Hall) và cuốn sách mới nhất Những chất bổ sung bị vây hãm (Woodland Publishing) Ông có Bằng Thạc sĩ khoa học tại Đại học

Hàng hải New York và là một thành viên của Hội tác giả y khoa Mỹ và Hộicác tác giả viết về khoa học quốc gia

thực phẩm khác, và có vẻ như quả gấc được sinh ra đặc biệt mang lại lợiích cho mắt Nó giàu vitamin A và những carotenoid như beta-caroten,zeaxanthin và lutein, những chất dinh dưỡng mà bạn sẽ thấy là hoàn toàncần thiết cho sức khoẻ và hoạt động tốt của mắt.

Từ ngoài vào, mắt có nhiều lớp và bộ phận, và mỗi lớp và bộ phận

đó đóng một vai trò quan trọng Khi ánh sáng chiếu vào mắt, nó đi qua mộtlớp màng nước mắt mỏng giúp bảo vệ và bôi trơn mắt trên giác mạc Đằngsau giác mạc, một chất lỏng gọi là thể dịch nước lưu thông qua khu vựcphía trước mắt và giữ áp suất ổn định

Tròng đen - phần có màu của mắt – giãn ra và co vào phụ thuộc vàolượng ánh sáng mà mắt gặp Con ngươi là chấm màu đen ở giữa mắt Khitròng đen giãn ra hoặc co vào, con ngươi cho phép một lượng ánh sángthích hợp đi qua thuỷ tinh thể Thuỷ tinh thể thay đổi hình dạng khi chúng

qua thuỷ tinh thể, nó

chạy vào trung tâm của

mắt, nơi được phủ đầy

thể dịch nước, một chất

lỏng trong suốt như thạch được bao quanh bởi màng cứng là phần cứng,màu trắng của mắt Phía sau mắt, võng mạc nhận ánh sáng hội tụ như mộtmàn hình chiếu phim, và nhiều phần của nó làm việc cùng nhau để xử lýthông tin và gửi nó đến não Những tế bào nhận kích thích ánh sáng được

hoá có thể đi qua hệ thần kinh Vì nó là điểm trọng tâm của mắt, hoàngđiểm (điểm vàng) có nhiều tế bào nhận kích thích ánh sáng hơn bất kỳ phầnnào khác của mắt.

Bên dưới các que và nón là một lớp gọi là biểu mô sắc tố võng mạc(RPE) RPE hấp thụ ánh sáng thừa, cho phép các que và nón nhận tín hiệutốt hơn, rõ hơn RPE cũng loại bỏ chất thải và cung cấp chất dinh dưỡngcho các que và nón Những mạch máu bao phủ lớp đằng sau võng mạc,cũng cung cấp những chất dinh dưỡng cần thiết và loại bỏ những chất thải

Khi não nhận thông tin đi qua dây thần kinh mắt, nó dịch thông tin

để chúng ta hiểu chúng ta đang nhìn cái gì Quá trình này có vẻ phức tạp,nhưng nó cũng xảy ra ngay lập tức Chỉ mất một phần tỷ giây để hoànthành toàn bộ quá trình từ lớp nước mắt mỏng qua giác mạc đến não

Rối loạn mắt nghiêm trọng và tác dụng của gấc

Bệnh tăng nhãn áp

Bệnh tăng nhãn áp xuất hiện khi thể dịch nước tích tụ hoặc không lưuthông tốt, gây ra tăng áp suất trong mắt Áp suất này, được gọi là áp suấttrong mắt phải giữ trong những giới hạn bình thường để tránh gây tổn hạicho dây thần kinh mắt Nếu không được chữa trị, bệnh tăng nhãn áp làmmất dần thị lực và cuối cùng gây ra mù loà Những quan sát và nghiên cứu

đã cho thấy bệnh tăng nhãn áp có thể di truyền và có thể không xuất hiệncho đến khi già

Mặc dù bệnh tăng nhãn áp chủ yếu thấy ở những người trên 40 tuổi, nócũng có thể ảnh hưởng đến thanh niên, trẻ em và thậm chí trẻ nhỏ Nhữngnghiên cứu cho thấy người Mỹ Phi chịu ảnh hưởng của bệnh tăng nhãn ápnghiêm trọng hơn những người khác, bị rối loạn từ khi còn trẻ và bị giảmthị lực nghiêm trọng hơn Những nhân tố khác cho thấy nguy cơ tăng lêncủa bệnh tăng nhãn áp bao gồm:

 Đã từng không nhìn thấy

 Tiểu đường

 Lịch sử gia đình là người Nga, Nhật, Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha,Inuit, Ailen hoặc Xcăng-đi-na-vi

 Sử dụng toa thuốc có chứa hormon steroid

Thường thì dấu hiệu đầu tiên của bệnh tăng nhãn áp là mất thị lực ngoạibiên Triệu chứng này thường không được chú ý cho đến khi bệnh đã tiếntriển đến mức độ nguy hiểm, vì thế cần kiểm tra thị lực ngoại biên thườngxuyên Đôi khi, bạn có thể phát hiện ra áp suất trong mắt tăng lên Nhữngtriệu chứng có thể bao gồm đau mắt bất ngờ, đau đầu, nhìn bị mờ, nhìnthấy hình méo mó hoặc có quầng quanh ánh sáng, cảm giác lười nhác ởmắt, thậm chí buồn nôn hoặc nôn mửa

Các chuyên gia chưa thể tìm ra cách phòng chống bệnh tăng nhãn áp.Một số nhân tố không thể khắc phục Nhưng nếu được chẩn đoán và điềutrị sớm, bệnh tăng nhãn áp có thể được kiểm soát Ngoài ra, dinh dưỡnghợp lý và ăn những thực phẩm giàu chất dinh dưỡng có thể có ích Quả gấcđặc biệt có giá trị cho mắt vì nó giàu những chất carotenoid như beta-caroten, lutein và zeaxanthin

Bệnh đục thuỷ tinh thể

Bệnh đục thuỷ tinh thể làm cho thuỷ tinh thể bị mờ dẫn đến giảm thịlực Hơn một nửa người Mỹ trên 65 tuổi bị đục thuỷ tinh thể Bệnh đụcthuỷ tinh thể xảy ra khi protein tích tụ trong thuỷ tinh thể làm cho nó mờ đi,ngăn ánh sáng đi qua và hội tụ chính xác Các chuyên gia chưa biết cái gìgây ra sự tích tụ protein này, nhưng họ nhận biết được một số loại đục thuỷtinh thể.

Bệnh đục thuỷ tinh thể thường hình thành chậm và có rất ít triệuchứng ban đầu Khi bệnh tiến triển, nó có thể làm mờ hoặc tối sầm mắt, bịtấn công đột ngột bởi chứng cận thị và thậm chí thay đổi cách bạn nhìnnhững màu nhất định, đặc biệt là màu vàng Bệnh đục thuỷ tinh thể cũng cóthể gây ra nhìn một thành hai, nhạy cảm với ánh sáng chói hoặc gặp khókhăn khi nhìn đèn pha của những xe ô tô khác

Các bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh đục thuỷ tinh thể với một loạtnhững cuộc kiểm tra đặc biệt Đầu tiên, bác sĩ kiểm tra thị lực chung Sau

đó, bác sĩ kéo giãn con ngươi ra để nhìn rõ thuỷ tinh thể và những phầnkhác của mắt Việc này cho phép bác sĩ quyết định bệnh đục thuỷ tinh thể

có thể ảnh hưởng thế nào đến thị lực Nếu nguy cơ giảm thị lực không lớn,bác sĩ có thể cho dùng kính điều chỉnh Nhưng nếu bệnh đục thuỷ tinh thểnghiêm trọng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật

Phẫu thuật đục thuỷ tinh thể là phẫu thuật phổ biến nhất ở Mỹ Hơn1,5 triệu cuộc phẫu thuật đục thuỷ tinh thể được thực hiện mỗi năm và thịlực của hơn 90% bệnh nhân được cải thiện Viện mắt Mỹ khuyên nhữngngười tuổi từ 40 đến 64 nên kiểm tra mắt toàn diện ít nhất hai năm hoặcbốn năm một lần, và những người từ 65 tuổi trở nên nên kiểm tra một hoặchai năm một lần

Gấc có thể giúp

Những công trình nghiên cứu gần đây đã phát hiện ra rằng các chất carotenoid trong quả gấc có thể ngăn ngừa sự phát triển của bệnh đục thủy tinh thể (cài thêm ảnh)

Hầu hết các chuyên gia sẽ nói với bạn không có cách nào phòngtránh đục thuỷ tinh thể, vì không ai biết chính xác cái gì gây ra chúng.Nhưng những nghiên cứu gần đây cho thấy những carotenoid trong quả gấc

có thể có tác dụng ngăn chặn sự phát triển của bệnh đục thuỷ tinh thể Một

số nghiên cứu khoa học cho thấy những người hấp thụ hai chất carotenoid,lutein và zeaxanthin, có thể làm giảm nguy cơ phát triển bệnh đục thuỷ tinhthể Lutein và zeaxanthin có vai trò cực kỳ quan trọng cho sức khoẻ củamắt và có thể đóng vai trò trung tâm trong việc ngăn một số bệnh chính vềmắt, bao gồm thoái hoá hoàng điểm

Thoái hoá hoàng điểm

Thoái hoá hoàng điểm là một điều kiện trong đó những tế bào nhậnkích thích ánh sáng của hoàng điểm, điểm giữa của võng mạc, gặp trục trặc

và cuối cùng chết Viện mắt Mỹ cho biết thoái hoá hoàng điểm là nguyênnhân hàng đầu dẫn đến mù loà cho những người trên 50 tuổi ở Mỹ Cácchuyên gia ước tính hơn 17 triệu người Mỹ có những triệu chứng của bệnhthoái hoá hoàng điểm và năm nay đã có thêm nửa triệu người được chẩnđoán mắc bệnh

Thuật ngữ thoái hoá hoàng điểm thường chỉ bệnh thoái hoá hoàng

điểm liên quan đến tuổi tác (AMD), mặc dù có một số dạng thoái hoáhoàng điểm ảnh hưởng đến những người trẻ hơn Có hai dạng AMD chính,ướt và khô, và AMD ban đầu tự biểu hiện với sự tích tụ của drusen, mộtchất lắng màu vàng trên hoàng điểm Những chất lắng này không tự ảnhhưởng đến thị lực, mà sự tồn tại của chúng làm tăng nguy cơ phát triển

mạc dưới hoàng điểm bị xáo trộn, cắt những chất dinh dưỡng và ngăn việcloại bỏ đi những chất thải.

Những nhân tố gây ra nguy cơ mắc thoái hoá hoàng điểm bao gồmhút thuốc, tuổi tác (3 trong 10 người từ tuổi 75 đến 85 có một số dấu hiệucủa bệnh thoái hoá hoàng điểm), lịch sử gia đình, huyết áp cao, béo phì, rốiloạn tim mạch và tiếp xúc quá mức với ánh nắng

Những triệu chứng của bệnh AMD bao gồm nhìn bị mờ, nhìn thấybóng hoặc những khu vực trống, méo hoặc gặp những rắc rối liên quan đếnmàu sắc Những phương pháp điều trị truyền thống nhất bao gồm uốngthuốc

Gấc có thể giúp

Những nghiên cứu

gần đây cho thấy rằng

bệnh thoái hoá hoàng

điểm có thể giảm hoặc

quan đến tuổi tác cho thấy một sự kết hợp của beta-caroten, vitamin C và E

và kẽm có thể giảm nguy cơ phát triển AMD đi 25% ở những bệnh nhân códấu hiệu rõ ràng của bệnh Sự kết hợp các chất dinh dưỡng này là phươngpháp duy nhất được chứng minh làm giảm nguy cơ chuyển hoá từ bệnhAMD nhẹ sang nặng

Một nghiên cứu khác sau đó kiểm tra hiệu quả của hai carotenoidquan trọng tìm thấy nhiều trong quả gấc tức là lutein và zeaxanthin Những

carotenoid này là thành phần hoạt động không thể thiếu của hoàng điểm vàvõng mạc ngoại biên Không có lutein và zeaxanthin, chúng ta không thểnhìn thấy Một số nghiên cứu đã tìm ra một mối liên hệ giữa mức độ huyếtthanh thấp của hai carotenoid này và nguy cơ mắc AMD tăng Nhữngnghiên cứu khác cho thấy sự tập trung cao của lutein và zeaxanthin tronghoàng điểm trực tiếp dẫn đến giảm nguy cơ phát triển bệnh thoái hoá hoàngđiểm.

Cuối cùng, một nghiên cứu gần đây tại Trường Y Harvard khám phá

ra rằng zeaxanthin có thể bảo vệ võng mạc bằng cách hấp thu ánh sángxanh và đóng vai trò như một loài ăn các gốc tự do phá hoại Nghiên cứu

đó cũng cho thấy zeaxanthin có thể bảo vệ chống lại ánh sáng phá hoại vàngăn chết các tế bào nhận kích thích ánh sáng, nguyên nhân chính gây ragiảm thị lực trong AMD

Các nghiên cứu khác cho thấy zeaxanthin và lutein có thể bảo vệ cácmạch máu cung cấp chất dinh dưỡng cho hoàng điểm và phần còn lại củavõng mạc Một nghiên cứu quan trọng kiểm tra 90 bệnh nhân mắc AMDcho thấy được bổ sung những carotenoid đáng kinh ngạc này có thể cảithiện thị lực ở phần lớn các bệnh nhân

Chắc chắn những carotenoid này là một phần không thể thiếu của bất

kỳ chế độ ăn uống tốt cho mắt nào, và gấc có thể là nguồn hiệu quả nhất thếgiới Trái cây nhỏ bé này từ rừng nhiệt đới của Đông Nam Á có thể là bạntốt nhất của mắt

Sự thật về mắt: Mẹ có đúng không?

Ăn trái cây và rau củ sẽ giúp nhìn tốt hơn.

Đúng: Một só trái cây và rau củ (đặc biệt là quả gấc) là nguồn giàu vitamin

A, và beta-caroten Những chất dinh dưỡng này rất quan trọng cho những

ra quáng gà, trong khi đủ vitamin A có thể hỗ trợ và tăng nhanh phản ứngvới ánh sáng và sự chuyển hoá thông tin.

Sử dụng kính thuốc hoặc kính áp tròng chỉ làm cho mắt bạn yếu hơn

và thêm phụ thuộc vào những phương tiện trợ nhãn.

Sai: Kính hiệu chỉnh không làm cho mắt bạn yếu hơn Thị lực của bạn có

thể thay đổi theo thời gian, nhưng đó là do sự lớn lên của mắt, không phải

do kính hiệu chỉnh

Uống soda dành cho người ăn kiêng hoặc đường hoá học có thể ảnh hưởng đến thị lực của bạn.

Đúng: Những nghiên cứu cho thấy đường hoá học, đặc biệt là cyclamates,

có thể làm cho mắt bạn nhạy cảm hơn với ánh sáng Cũng có những nhân

tố khác có thể làm mắt bạn nhạy cảm hơn với ánh sáng Chúng bao gồmthuốc kháng sinh, thuốc tránh thai, thuốc cao huyết áp, thuộc lợi tiểu vàthuốc tiểu đường

Đọc trong bóng tối không tốt cho mắt của bạn

Sai: Bạn có thể bị đau đầu vì phải căng mắt ra để nhìn, nhưng mắt của bạn

không bị tổn hại

GẤC VÀ MỐI LIÊN HỆ VỚI BỆNH UNG THƯ

Các chất carotenoid trong quả gấc có thể cứu sống

Rustin Hartman

Trong khi những tít báo gần đây công bố một báo cáo của Hội đăng

ký ung thư trung tâm Bắc Mỹ (NAACCR), nói rằng tỷ lệ những người mớimắc ung thư và chết vì tất cả các bệnh ung thư tiếp tục giảm ở Mỹ, cũng cómột số tin tức xấu Có nghiên cứu cho rằng tỷ lệ mắc các loại bệnh ung thưnhất định đang tăng lên

Khi nói đến bệnh ung thư, sự thật thật đáng sợ Bệnh ung thư thuộcmọi dạng giết chết nhiều người Mỹ hơn bất kỳ bệnh nào, ngoài những dạngkết hợp của bệnh tim Mỗi ngày, hơn 1.500 người Mỹ chết vì ung thư – hơn550.000 người sẽ chết trong năm nay Tin tức nghiêm trọng là mặc dù đã cótiến triển - chủ yếu thông qua chẩn đoán sớm – ung thư vẫn là kẻ giết ngườiđứng thứ hai ở Mỹ.

Trong khi chúng takhông thể chắc chắn rằngchúng ta sẽ không bao giờmắc bệnh ung thư, có một sốcách để giảm nguy cơ ungthư Viện nghiên cứu ung thư

Mỹ (AICR) ước tính rằng 60đến 70% tất cả các bệnh ungthư liên quan trực tiếp đến thực phẩm chúng ta ăn và lối sống, bao gồm hútthuốc, tập thể dục và bệnh béo phì, và Viện Ung thư quốc gia báo cáo rằng35% số ca chết vì ung thư liên quan trực tiếp đến chế độ ăn uống Theo báocáo của AICR “Nếu thêm vào con số đó những người có liên quan đếnthuốc lá và rượu, khoảng ba phần tư tất cả các ca chết vì ung thư liên quanđến thói quen ăn uống hoặc lối sống.”

Những lựa chọn đơn giản có thể cải thiện đáng kể tình hình Ăn ítnhất 5 suất rau quả mỗi ngày, ăn nhiều loại hạt ngũ cốc toàn phần và đậu đỗtốt cho sức khoẻ và hạn chế lượng chất béo, đặc biệt là chất béo bão hòa vàaxit béo dạng trans, đều đặc biệt có ích Uống nhiều nước, tập thể dụcthường xuyên và ngủ đủ giấc là những lựa chọn quan trọng khác Cuốicùng, bổ sung dinh dưỡng giầu vitamin, chất khoáng và carotenoid chống

ôxy hoá vốn tăng sức đề kháng – như những chất này có trong quả gấc – cóthể có tác dụng chống u và ngăn ngừa ung thư hiệu quả.

da cam và màu vàng.Các nhà khoa học đãkhám phá ra những tácdụng chống ôxy hoácủa carotenoid vàonăm 1968, và chỉ 2năm sau các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng nhiều bệnh nhân ung thư

có mức độ carotenoid thấp trong máu của họ Các nhà khoa học hiện naytin rằng những chất hoá học thực vật quan trọng này có thể cần thiết đểngăn ngừa bệnh mãn tính Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng carotenoid kíchthích hệ miễn dịch bằng cách hoạt hoá những tế báo tiêu diệt tự nhiên vốngiết chết các tế bào ung thư và một số tế bào bị nhiễm virut Hai loạicarotenoid, beta-caroten và lycopen đã thu hút nhiều sự chú ý trong lĩnhvực nghiên cứu phòng chống ung thư

Hai dạng ung thư phổ biến nhất là ung thư đại trực tràng và ung thưtuyến tiền liệt Nhờ có một số nghiên cứu khoa học mới, giờ chúng ta đã

biết đến quả gấc, chứa nhiều beta-caroten và lycopen, có thể là một công cụgiá trị để chống lại những căn bệnh ung thư này.

Cần biết gì về ung thư đại trực tràng

Mỗi năm, bác sĩ chẩn đoán hơn 130.000 trường hợp ung thư đại trựctràng ở Mỹ, và hơn 50.000 người chết vì ung thư đại trực tràng mỗi năm.Ung thư đại trực tràng là nguyên nhân lớn thứ hai của tất cả những ca chết

vì ung thư Nhưng có thể ngăn nhiều ca chết do ung thư đại trực tràng vì,khi được chẩn đoán sớm nhờ nội soi ruột già, phần lớn các ca có thể chữađược

Không có nguyên nhân nào gây ung thư ruột già Những nhân tố gâynguy cơ chủ yếu là tiền sử gia đình bị ung thư ruột già, viêm ruột kết gâyloét và u đại trực tràng Các nghiên cứu cũng cho thấy rằng nguy cơ ungthư ruột già tăng lên khi một người được chẩn đoán bị một dạng ung thưkhác không liên quan Các nhà nghiên cứu cũng tìm ra rằng những nhân tốliên quan đến ăn uống nhất định cũng có khả năng gây ra bệnh Khẩu phần

ăn nhiều thịt, ít chất xơ có thể làm tăng nguy cơ gây ung thư ruột già

Ở phần lớn những ca ung thư ruột già giai đoạn cuối, nạn nhânkhông biết họ bị ung thư cho đến khi quá muộn để có thể giúp Trong phầnlớn các trường hợp, ung thư ruột già không được phát hiện trước khi nóbiểu hiện các triệu chứng Cả nội soi ruột già hoặc nội soi phần dưới ruộtgià có thể cho thấy bằng chứng của ung thư, nhưng chỉ nội soi ruột kiểm tratoàn bộ ruột Tìm máu ẩn trong phân có thể phát hiện những dấu hiệu ungthư khác như máu trong phân, nhưng xét nghiệm này thường cho kết quả

âm tính ở những bệnh nhân thực thế mắc ung thư ruột già Trong tất cảnhững xét nghiệm có thể thực hiện, nội soi ruột già có khả năng phát hiệnung thư ruột già lớn nhất

Hơn 230.000 ca ung thư tuyến tiền liệt mới năm 2005, hơn 30.000người chết do ung thư tuyến tiền liệt ở Mỹ, và thực tế là nguy cơ mắc bệnh

ở một người đàn ông tăng lên theo mỗi năm người đó sống cho thấy sựnghiêm trọng của bệnh ung thư tuyến tiền liệt Hơn 70% tất cả các ca ungthư tuyến tiền liệt xảy ra ở đàn ông trên 65 tuổi, đàn ông Mỹ Phi có nguy

cơ mắc ung thư tuyến tiền liệt nhiều hơn 60% các nhóm khác

Mặc dù thế, không phải tất

cả các con số thống kê đều xấu

Hội Ung thư Mỹ báo cáo gần 86%

tất cả các ca ung thư tuyến tiền liệt

được phát hiện trong khi chúng

vẫn giới hạn ở tuyền tiền liệt hoặc

ở một vùng gần đó 100% nam

giới được chẩn đoán ung thư trong những giai đoạn này sống được ít nhất 5năm Thế không phải là tệ Và trong hai thập kỷ qua, tỷ lệ sống sót nóichung trong giai đoạn này tăng từ 67 lên 97% Ung thư tuyến tiền liệt, mặc

dù phổ biến hơn chúng ta muốn, là một trong những bệnh ung thư có khảnăng chữa trị nhất khi được chẩn đoán kịp thời

Một tuyến tiền liệt bình thường, khoẻ mạnh thường chỉ lớn hơn mộtquả óc chó một chút Nó bao quanh niệu đạo ở trước trực tràng và ngay bêndưới bàng quang Bên trong tuyến tiền liệt, niệu đạo kết hợp với hai ốngdẫn mang tinh dịch trong khi xuất tinh Tuyến tiền liệt là một phần quantrọng của hệ thống sinh sản của nam giới vì nó sinh ra một dòng chất lỏngkhông có tính axit chứa một phần ba lượng tinh dịch, mang tinh trùng quaniệu đạo khi đạt đến sự khoái cảm tột đỉnh Để hoạt động tốt, tuyến tiền liệtyêu cầu hormon nam, đặc biệt là testosteron, chủ yếu được sinh ra trongtinh hoàn

Trong giai đoạn đầu, ung thư tuyến tiền liệt có thể được phát hiện khibác sĩ kiểm tra tuyến tiền liệt Ung thư tuyến tiền liệt giai đoạn đầu khôngbiểu hiện bất kỳ triệu chứng nào Xét nghiệm máu thông thường có thể đảmbảo bạn không phải là một phần của 3% số người không sống được vì bệnhung thư tuyến tiền liệt.

Gấc có thể giúp thế nào

Lycopen, giống như những carotenoid khác, là một sắc tố hoà tantrong chất béo có thể tìm thấy trong một số thực vật Nó quy định về màu

đỏ sáng của quả gấc và màu đỏ của cà chua Gấc có thể là nguồn giàu nhất

chất carotenoid đặc biệt có lợi này

Nhiều nghiên cứu khoa họccho thấy lycopen có thể bảo vệchống lại những rối loạn nhất định,bao gồm ung thư tuyến tiền liệt vàbệnh nhồi máu cơ tim Một nghiêncứu gần đây cho thấy rằng ăn nhữngthực phẩm giàu lycopen có thể giảmđáng kể nguy cơ mắc ung thư tuyếntiền liệt Nghiên cứu đó cũng cho thấy mối quan hệ tương tự giữa lycopen

và bệnh ung thư phổi

Trong một nghiên cứu khác theo dõi thói quen ăn uống của 47 ngườiđàn ông trong 6 năm, một mối tương quan khả quan được tìm thấy giữaviệc ăn thực phẩm có chứa cà chua và sự kháng lại rõ ràng sự phát triển củaung thư tuyến tiền liệt, nhờ có lycopen Nguy cơ phát triển bệnh ung thưtuyến tiền liệt giảm 35% đối với những người ăn nhiều hơn 10 suất ăn cóchứa cà chua hàng tuần, so với những người ăn ít hơn 1,5 suất ăn có chứa

cà chua hàng tuần Hầu hết những suất ăn này (82%) ở dạng cà chua, sốt càchua và pizza Sốt cà chua cho thấy mức bảo vệ cao nhất.

Những kết quả này ủng hộ cho một nghiên cứu khác theo dõi thóiquen ăn uống của một nhóm nam giới trong 6 năm Nghiên cứu cho thấynhững người ăn thực phẩm giàu lycopen hơn 5 lần một tuần giảm 40%nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt so với những người chỉ ăn những thực phẩmgiàu lycopen ít hơn một lần một tuần

Các nhà nghiên cứu gần đây đã xem lại 72 nghiên cứu về lycopen và

đã phát hiện thấy 57 báo cáo nói về việc giảm nguy cơ mắc các loại bệnhung thư khác nhau Những tác dụng bảo vệ của lycopen đặc biệt đáng kểđối với những bệnh ung thư tuyến tiền liệt và dạ dày Tất nhiên, những báocáo này không chứng minh mối quan hệ nhân quả, nhưng một mối quan hệ

có vẻ rõ ràng

Ung thư là gì?

Ung thư xảy ra khi sự hư hỏng tế bào hoặc đột biến ADN gây ra sự saochép tế bào không kiểm soát được Những hiện tượng này có thể do một sốnguyên nhân gây ra, đặc biệt là sự phá huỷ của các gốc tự do Khi các tếbào bị đột biến và bắt đầu sinh sôi một cách bất thường, chúng bắt đầu lớnlên và làm ảnh hưởng đến chức năng khoẻ mạnh của các cơ quan sống.Bệnh nhân ung thư chết vì bị huỷ hoại các cơ quan do tế bào ung thư lớnlên xâm chiếm, không phải chỉ do sự sinh sôi của tế bào

Trong cơ thể, hai chức năng tự nhiên duy nhất được thiết kế để chống lại sựphát triển của ung thư, hệ miễn dịch và hệ bảo vệ chống ôxy hoá là hai vũkhí chống ung thư mạnh nhất Nâng đỡ và hỗ trợ cho những chức năng này

là cách tốt nhất để ngăn và thậm chí có thể vượt qua được một số bệnh ungthư

Bằng chứng mới đã xuất hiện cho thấy lycopen bảo vệ và có thểchống lại ung thư tuyến tiền liệt Một nghiên cứu mới khác kiểm tra 33người đàn ông phải trải qua phẫu thuật để loại bỏ đi những tuyến tiền liệt bịung thư Những người này được cho dùng ngẫu nhiên một liều thuốc trấn

an hoặc 30 mg lycopen mỗi ngày trong vòng 30 ngày trước khi phẫu thuật.Sau khi phẫu thuật, các nhà nghiên cứu kiểm tra những tuyến tiền liệt đãđược loại bỏ Họ thấy rằng tế bào ung thư lây lan ít hơn nhiều trong nhữngbệnh nhận được điều trị bằng lycopen so với những người không nhậnđược lycopen Các nhà nghiên cứu cũng chú ý rằng mô báo trước bệnh ungthư trong nhóm lycopen ít bất thường hơn mô báo trước bệnh ung thư trongnhóm kiểm soát Ngoài ra, mức độ kháng nguyên của tuyến tiền liệt (PSA)giảm 20% trong nhóm lycopen nhưng không thay đổi trong nhóm kiểmsoát

Lycopen của Gấc, chất chống ung thư hiệu quả

Các nhà khoa học không hiểu lycopen làm thế nào để chống ung thư,nhưng họ có một số giả thuyết

Giống như nhiều bệnh kinh niên, bệnh ung thư có thể có liên hệ vớistress do ôxy hoá Sự ôxy hoá xảy ra khi một gốc tự do mạnh, một phân tửmất đi một electron, ăn mất một electron từ một tế bào khoẻ mạnh Tế bàocủa một người bình thường thường phải hứng chịu hàng nghìn đợt tấn côngcủa gốc tự do mỗi ngày Sự ôxy hoá có thể gây ra sự phá hoại vĩnh viễnprotein, màng, ty thể và ADN của tế bào Sự phá hoại protein, màng và tythể có thể làm cho tế bào trở nên bị suy dinh dưỡng, ốm hoặc thậm chíchết Sự huỷ hoại ADN có thể làm cho nó đột biến và bắt đầu sản sinhkhông kiểm soát được, và sự sao chép tế bào không thể kiểm soát được gọi

là bệnh ung thư

Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm đã chứng minh rằnglycopen có hoạt tính chống ôxy hoá cao nhất trong tất cả các carotenoid.Lycopen thu lượm một số loại gốc tự do Việc giảm sự huỷ hoại tế bào dostress ôxy hoá bằng cách ăn thêm những thực phẩm giàu lycopen có thểgiảm nguy cơ mắc những loại bệnh ung thư nhất định.

Một lý thuyết khác về tính chất chống ung thư của lycopen bao gồm

tế bào không thông tin được cho nhau Những nghiên cứu cho thấy sự liênlạc của tế bào không thực hiện được có thể là nguyên nhân gây ra sự pháttriển quá nhanh của tế bào và cuối cùng, gây ra ung thư Các nghiên cứucho thấy lycopen có thể kích thích sự liên lạc giữa các tế bào Nhữngnghiên cứu khác cho thấy lycopen có thể bao vây các hiệu ứng của nhữngchất sinh ung thư nhất định, ngăn ngừa sự huỷ hoại tế bào, và làm ngừng sựphân chia tế bào không kiểm soát được trước khi nó bắt đầu

Beta-caroten có thể chống lại bệnh ung thư hay không?

Quả gấc cũng rất giàu beta-caroten Thực tế, nó chứa nhiều gấpnhiều lần lượng beta-caroten tìm thấy trong cà rốt mà người ta từ lâu vẫnnghĩ là nguồn tốt nhất Beta-caroten từ lâu đã được nghiên cứu về tác dụngphòng chống một số loại ung thư Một nghiên cứu tại Đại học Yale chothấy nguy cơ ung thư phổi giảm đi đáng kể ở những phụ nữ và nam giới ănnhiều rau quả giàu beta-caroten

Một nghiên cứu khác so sánh chế độ ăn của bệnh nhân ung thư phổivới chế độ ăn của 540 người khoẻ mạnh Các nhà nghiên cứu đã phát hiện

ra rằng những người ăn thực phẩm giàu carotenoid (đặc biệt là caroten) giảm đáng kể nguy cơ gây ung thư phổi

beta-Một số nghiên cứu quan trọng cho thấy mối liên hệ giữa beta-caroten

và sự giảm đi của nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt Vào năm 1999, Hội Ung

thư Mỹ đã xuất bản cuốn Nghiên cứu về sức khoẻ của bác sĩ, một dự án

nghiên cứu bước ngoặt theo dõi hàng nghìn bệnh nhân trong vài năm.Nghiên cứu cho thấy những người đàn ông có lượng beta-caroten thấp hơntrong máu có nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt tăng.

Tương lai sáng sủa

Hầu hết các nghiên cứu đã được thực hiện khi sử dụng những nguồnlycopen và beta-caroten kém hiệu quả hơn so với gấc Vì trái cây nhỏ bénày có thể là nguồn hiệu quả nhất của những chất dinh dưỡng vốn làm tăngcường hệ miễn dịch, thu lượm các gốc tự do và chống ung thư, điều tốtnhất có thể chưa đến vì nghiên cứu tương lai tập trung vào khả năng phòngchống và điều trị ung thư của quả gấc

GẤC

Kho báu của Châu Á

“Quà tặng từ thiên đường” chứa đầy những chất chống ôxy hoá

Tháng 12 và tháng 1 là thời gian ăn mừng khắp Đông Nam Á baogồm Việt Nam Những tháng này đánh dấu kết thúc mùa mưa và là thờigian thu hoạch cao điểm ở những khu vực vùng núi phía bắc một loại quảquý màu da cam, có nhiều gai

Có cỡ của một quả dưa đỏ khi chín, tên khoa học của quả là

Momordica cochinchinensis Spreng Có ở Ấn Độ, Việt Nam, Campuchia,

Thái Lan, Trung Quốc, Philippin và Malaysia, nó được gọi là bhat kerala ở

Ấn Độ, moc niet tu ở Trung Quốc và quả bí gai trong thế giới nói tiếng

Anh Người Việt Nam gọi

nó đơn giản là gấc

Xen lẫn trong những

tán lá sum sê với vô số

nhánh, khi gấc chín nó

chuyển từ màu xanh lá cây sang màu da cam-đỏ, làm cho nó dễ phát hiện.Gấc là một trái cây theo mùa chỉ có từ tháng 9 đến tháng 12 mỗi năm.

Ở các làng khắp miền Bắc Việt Nam, thường thấy những giàn mắtcáo trước nhà với những cây leo len lỏi về phía mặt trời Người Việt Namđặt tên hiệu cho gấc là “trái cây từ thiên đường” không chỉ bởi vì nhữngdây leo bò về phía mặt trời mà còn để chỉ nguồn chất dinh dưỡng dồi dàocủa nó

Khi chín, quả gấc có một vỏ ngoài dày 2 đến 3 cm phủ đầy gai Bêntrong, một lớp lót xốp màu da cam đệm giữa 15 đến 20 vỏ hạt hình tròn,màu đỏ sáng Màng bao quanh vỏ hạt chứa nhiều dầu gấc, có giá trị vì chấtlipocaroten của nó Lypocaroten giúp hấp thụ các chất dinh dưỡng, đặc biệt

là các chất dinh dưỡng hoà tan trong mỡ bao gồm vitamin A, D, E và K

Gấc chiếm một vị trí danh dự ở Châu Á Người Việt Nam sử dụng

phần thịt màu đỏ bên trong vỏ hạt trong một món gọi là xôi gấc, hay cơm

đỏ, được làm bằng cách thêm thịt gấc xay vào gạo trắng Trong văn hoáViệt Nam, màu trắng được coi là màu của cái chết, và màu đỏ là màu củacuộc sống và sức sống Là một món ăn truyền thống tại các đám cưới, TếtNguyên đán và những ngày hội khác, món xôi với các hạt gấc có màu đầysức sống, báo hiệu cho khách khứa về món ăn có chứa gấc

Phần lớn sức mạnh dinh dưỡng của gấc được chứa trong các màng

đỏ bao quanh hạt của nó Màu da cam và đỏ sáng của quả cho thấy sự tậptrung cao các chất carotenoid chống ôxy hoá mạnh, đặc biệt là beta-caroten

và lycopen

Gấc có mức độ khá cao về axit béo liên kết với carotenoid vốn được gọi

là lipocaroten nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc cung cấp carotenoid cho các tế bào.

Ký ức chạy sâu

Nhà Nghiên cứu Vương

Thúy Lệ, tiến sĩ, một nhà dinh

dưỡng học tại Đại học

California-Davis, đã có những ký ức đáng nhớ

về quả gấc từ thời thơ ấu tại Việt

Nam Bà nói, “Màu thay đổi của

quả gấc, đu đưa trên những dây leo

len lỏi quanh cổng vào khi mùa kết

thúc, báo hiệu một thời điểm trẻ

con mong ngóng, vì những lễ hội

có xôi gấc báo hiệu năm mới sắp

được tổ chức.”

Bà nói thêm rằng vào tháng 12, không thể không chú ý đến nhữngdàn gấc trước nhà ở miền Bắc Việt Nam, với những trái xanh và đỏ đu đưatreo trên đó “Ngày nay tôi vẫn thích một bát xôi gấc vào bữa sáng khi cóthể Bát xôi đỏ thẫm mang đến một cảm giác ấm áp cho những buổi sánglạnh lẽo hoặc buồn tẻ.”

Địa hình và khí hậu khác thường của Việt Nam là điều kiện lý tưởngcho gấc phát triển Đất nước này có một khí hậu nhiệt đới gió mùa, với độ

ẩm trung bình là 84% suốt năm Miền bắc của đất nước, nơi gấc phát triểnmạnh, chủ yếu là cao nguyên với đồi và những dãy núi có rừng dày đặc,với đất đồng bằng chiếm chưa đến 20% đất nước

Vào mùa đông hoặc mùa khô, khoảng từ tháng 11 đến tháng 4, giómùa thường thổi từ phiá đông bắc dọc theo bở biển Trung Quốc và quavịnh bắc bộ, mang theo độ ẩm đáng kể Mùa đông khô ở hầu hết các miềncủa đất nước, nhưng chỉ so với mùa mưa hoặc mùa hè Gấc phát triển mạnh

Mặc dù Việt Nam đang nổi lên như một đối tác thương mại quantrọng với Mỹ và các nước khác, nó vẫn được coi là nước nghèo sau nhiềuthập kỷ chiến tranh Sự nghèo đói và suy dinh dưỡng đi kèm ở nhiều nơicủa đất nước mang sức mạnh của gấc ra ánh sáng.

Trong một bài báo của tác giả Harriet V Kuhnlein, giáo sư về dinhdưỡng ở người và giám đốc sáng lập của Trung tâm Dinh dưỡng và môitrường của người bản xứ (CINE) tại Đại học McGill ở Montreal, đã nêu lênrằng vì dịch vụ sức khoẻ của chính phủ ở những khu vực người bản xứ sinhsống thường không có hoặc có chất lượng thấp, phần lớn các chính phủ chỉ

rõ người bản xứ là những người cần chú ý nhất về sức khoẻ cộng đồng

Trong một bài báo năm 2002 có tiêu đề “Hệ thống vi chất dinhdưỡng và thực phẩm truyền thống của người bản xứ”, Kuhnlein nói rằng sựphát triển, cộng đồng sức khoẻ và khoa học thường không hiểu nhữngnguồn thực phẩm mà người bản xứ biết và sử dụng Vì thế, những chất dinhdưỡng và những chất hoá học từ thực vật khác trong những nguồn đókhông được phát hiện Bà viết, “Điều này có nghĩa là những quá trìnhthường dùng để đánh giá chất dinh dưỡng phải được thay đổi, và sự nhậnthức và quảng bá về thực phẩm địa phương giúp giảm nhẹ nguy cơ suydinh dưỡng sẽ yêu cầu nghiên cứu sơ bộ.”

Tiến Sĩ Vương Thúy Lệ cũng hiểu rõ tình hình như bất cứ ai Bà viết,

“Ở những người không ăn đủ nguồn thức ăn động vật và không đủ khảnăng kinh tế để ăn những nguồn thực phẩm chứa retinol, sử dụng hiệu quảnhững thực vật giàu caroten có thể ngăn ngừa việc thiếu vitamin A Ở ViệtNam, quả gấc là một nguồn beta-caroten tuyệt vời Trong khi gấc quenthuộc với người bản xứ và dễ trồng, nó được sử dụng không đúng mức vì

nó chỉ có trong vòng 3 tháng trong năm; không có nỗ lực nào để giáo dục

mọi người về lợi ích dinh dưỡng của nó, và còn thiếu những nỗ lực nghiêncứu về những kỹ thuật sản xuất và bảo quản.

Kuhnlein cho rằng vấn đề này mới đây đã được điều tra bởi các nhànghiên cứu của Tổ chức lương thực và nông nghiệp của Liên Hiệp Quốc(FAO) qua 5 nghiên cứu tình huống về người bản xứ ở những khu vựcnông thôn châu Á Họ thấy rằng trong những loại thực phẩm truyền thốngđược báo cáo bởi 5 khu vực cộng đồng, 93 loại vẫn cần xác định thêm vềnguồn gốc khoa học, và đối với xấp xỉ 147 loại, thậm chí không có dữ liệudinh dưỡng cơ bản nhất trên file

Kuhnlein viết, “Những lý lẽ cố gắng bào chữa cho sự không chú ýcủa khoa học đến những nguồn thực phẩm này thường yêu cầu dành thêm

ưu tiên cho những loại thực phẩm thường được sử dụng khắp đất nước và

có sẵn thông qua sự phân phối thương mại Tất nhiên, nghiên cứu về thựcphẩm thương mại cần được tiến hành; tuy nhiên, cũng cần phải chú ý đếnnhững nguồn thực phẩm truyền thống của người bản xứ” Hoá ra, gấc củaViệt Nam là một trong 5 nghiên cứu được thực hiện bởi FAO được đề cậptrong bài báo của Kuhnlein

hiệu của tuổi già gây ra bởi ánh nắng Thiếu vitamin A có thể làm cho da bịkhô và cứng Vitamin A cũng là một chất chống ôxy hoá, giống nhưvitamin E và C.

Beta-caroten và lycopen thuộc nhóm các chất carotenoid và làm chorau quả, bao gồm gấc có màu sáng, và chúng được tìm thấy nhiều tronggấc Trong tất cả các loại rau quả có chứa hai chất chống ôxy hoá mạnhnày, gấc nổi lên như một nguồn tốt nhất thế giới của beta-caroten vàlycopen

caroten được sử dụng bởi cơ thể để sinh ra vitamin A caroten là một trong nhóm chất hoá học tự nhiên có tên là caroten hoặccarotenoid Caroten và nhóm các chất hoá học tự nhiên khác có tên làflavonoid quy định về màu của rau quả Beta-caroten cần thiết cho thị lực,

Beta-sự phát triển và Beta-sự phân chia và tái tạo tế bào Nó cũng giúp tăng cường hệmiễn dịch, bảo vệ chống những cơ quan có thể gây bệnh, và nó hỗ trợ sựnguyên vẹn về cấu trúc của mô Nó có thể giúp chống mệt mỏi do bệnhthiếu máu, tăng sức khoẻ của da, giúp bảo vệ thị lực và cân bằng hệ thốngthượng thận để tăng cường năng lượng và sức bền

Gấc được xác định là có hàm lượng beta-caroten cao nhất trong sốcác loại rau quả bản xứ của Việt Nam Trong nghiên cứu của FAO trong số

báo tháng 5 năm 2002 của Báo dinh dưỡng lâm sàng của Mỹ, một nhóm

các nhà nghiên cứu của Đại học Californa-Davis, đứng đầu là tiến sĩ Vương

Lệ đã đánh giá món xôi gấc giàu beta-caroten là một nguồn provitamin A,chất tiền thân của vitamin A, đối với trẻ em ở nông thôn Việt Nam

Nghiên cứu bao gồm 185 trẻ chưa đến tuổi đến trường tham gia vào

30 ngày thử bổ sung dinh dưỡng được kiểm soát Những trẻ em có nồng độhemoglobin thấp được phân vào một trong 3 nhóm: nhóm quả, nhận xôigấc chứa 3,5 mg beta-caroten mỗi suất ăn; nhóm bột, nhận cơm trộn với 5

mg bột beta-caroten tổng hợp, và một nhóm kiểm soát, nhận cơm khôngchứa thêm gì.

Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng những trẻ nhận bổ sung gấctăng đáng kể mức beta-caroten trong huyết tương Ngoài ra, gấc làm tăngnồng độ hemoglobin của những trẻ có mức hemoglobin thấp hoặc bấpbênh Các nhà nghiên cứu đã kết luận “Một số loại rau quả bản xứ giàu vichất dinh dưỡng ở miền bắc Việt Nam được xác định có khả năng tăngcường sức khoẻ, và gấc chứa hàm lượng beta-caroten cao nhất là xấp xỉ 45

mg hay 45.000µg/100g Beta-caroten từ xôi gấc là một nguồn provitamin A– carotenoid Những trẻ em bị thiếu máu trầm trọng có thể có lợi nếu ăn xôigấc thường xuyên.”

Thông tin nhanh về dinh dưỡng

 Nó là một chất chống ôxy hoá, một hợp chất có thể ngăn các chấtgây ung thư phá huỷ ADN Những nghiên cứu dịch tễ học cho thấy mốiquan hệ giữa ăn thực phẩm giàu beta-caroten và mức độ huyết thanh caocủa vi chất dinh dưỡng với sự giảm nguy cơ ung thư, đặc biệt là ung thưphổi

Vitamin A

 Vitamin A được tìm thấy trong thực phẩm và nó cần thiết cho sứckhoẻ của con người

 Ngoài gấc, vitamin A được tìm thấy trong gan, những sản phẩm sữabéo, như sữa, phomát, bơ và kem; và trong cá béo như cá trích, cá mòi, và

cá ngừ Nó cũng có thể được tìm thấy trong dầu gan cá mập, cá tuyết và cábơn halibut

 Vitamin A có vai trò trong việc biệt hóa tế bào, một quá trình qua đó

tế bào “trưởng thành” Sự biệt hóa giúp ngăn ngừa sự phát triển khôngthích hợp, như sự phát triển tế bào không kiểm soát được như thấy trongbệnh ung thư

 Nhiều nghiên cứu ở động vật cho thấy rằng vitamin A và những hợpchất tương tự làm giảm nguy cơ ung thư

 Trong cơ thể, lycopen lắng trong gan, phổi, tuyến tiền liệt, ruột già

và da Sự tập trung của nó trong các mô cơ thể có xu hướng cao hơncaroten và tất cả các carotenoid khác

 Nhiều nghiên cứu đã cho thấy ăn những loại rau có chứa hàm lượnglycopen cao làm giảm nguy cơ mắc những loại bệnh ung thư nhất định Ví

dụ, thường xuyên ăn các sản phẩm từ cà chua làm giảm nguy cơ ung thư bộmáy tiêu hoá Một số nghiên cứu khác cho thấy ăn lycopen giúp tăng sứckhoẻ của tuyến tiền liệt và giảm nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt Những loạiung thư khác mà việc ăn lycopen có thể có ích bao gồm ung thư phổi, bàngquang, cổ tử cung và da

 Nghiên cứu sơ bộ hiện nay cho thấy rằng lycopen làm giảm nguy cơmắc bệnh thoái hoá hoàng điểm, sự ôxy hoá lipid huyết thanh, bệnh timmạch và bệnh tiểu đường.

 Khi chất béo được tiêu thụ, chúng tách thành những axit béo, được

sử dụng cho năng lượng, sự tăng trưởng và phát triển và những thành phần

tế bào quan trọng

 Những axit béo thiết yếu nhất định không thể được tạo ra bởi cơ thể

và phải được ăn vào

 Hai axit béo chính là omega-6 và omega-3

 Hầu hết chúng ta tiêu thụ nhiều omega-6 hơn omega-3 Omega 3quan trọng cho sự phát triển não và thị lực ở trẻ nhỏ và có thể ảnh hưởngđến khả năng học tập, khả năng ghi nhớ và mức độ stress trong suốt cuộcđời

Khi có lycopen

Gấc chứa một lượng lycopen chống ôxy hoá nhiều hơn gấp 10 lần sovới bất kỳ loại hoa quả nào khác, trong đó có cà chua Trong một nghiên

cứu trong số tháng 11 năm 2002 của báo Sinh học, Công nghệ sinh học và

Sinh hoá học, các nhà nghiên cứu từ phòng thí nghiệm màu thực phẩm của

San-Ei Gen F.F.I Inc, ở Osaka, Nhật Bản đã phân tích và đo lượngcarotenoid trong gấc, bao gồm beta-caroten, lycopen, zeaxanthin và beta-cryptoxanthin khi sử dụng phương pháp sắc ký lỏng cao áp, họ đã phát hiện

ra rằng sự tập trung lycopen trong màng đỏ hạt gấc nhiều hơn gấp khoảng

10 lần các loại rau quả khác có chứa lycopen Họ kết luận rằng gấc “có thể

là một nguồn lycopen có giá trị mới.”

Trong một nghiên cứu khác, các nhà nghiên cứu cũng đã thông báorằng, hàm lượng lycopen trong gấc gấp nhiều lần trong cà chua Nghiêncứu được thực hiện bởi Sở Nông nghiệp Mỹ

Còn nữa Một nghiên cứu gần đây đã cho thấy rằng lycopen có thểgiúp phòng chống ung thư tuyến tiền liệt và một số dạng ung thư khác,bệnh tim mạch và một số bệnh về mắt như thoái hoá hoàng điểm Mức độlycopen có xu hướng cao hơn trong các mô cơ thể so với những carotenoidkhác, có thể quan trọng cho tim Một nghiên cứu mới đây đã cho thấynhững người đàn ông có lượng lycopen cao nhất trong mỡ của cơ thể đãgiảm một nửa nguy cơ suy tim so với những người có lượng lycopen ít nhấttrong mỡ của cơ thể

Nói thêm về tầm quan trọng của carotenoid

Như đã nói, beta-caroten và lycopen vốn quy định về màu sáng củanhững rau quả nhất định (bao gồm gấc), được gọi là carotenoid Carotenoidđóng một vai trò quan trọng khác: Chúng là hàng rào bảo vệ đầu tiên của

cơ thể người và bảo vệ các chất chống ôxy hoá khác như vitamin C và Ekhông bị huỷ hoại bởi những gốc tự do Thực tế, một phân tử carotenoidđiển hình có thể chịu được sự tấn công của hơn 20 gốc tự do trước khi bị

phá huỷ Về bản chất, carotenoid bảo vệ mạng lưới những chất chống ôxyhoá

Tiến sĩ Lester Packer, giáo sư và nhà nghiên cứu lâu năm tại Đại họcCalifornia tại Berkley và là tác giả của nhiều cuốn sách về chất chống ôxy

hoá, trong đó có cuốn Điều kỳ diệu về chất chống ôxy hoá (Wiley, 1999),

đã cho rằng chất chống ôxy hoá carotenoid là một dấu hiệu tốt của tìnhtrạng các chất chống ôxy hoá nói chung Tiến sĩ Packer nói, “Những phân

tử chất chống ôxy hoá carotenoid di chuyển theo nhóm, hoặc theo mạnglưới Do carotenoid được chuyển đến các mô bởi LDL lưu thông trongmáu, cho nên nồng độ của chúng tương quan với lượng các chất chống ôxyhoá khác vốn hoà tan trong mỡ của cơ thể Vì thế, mức độ carotenoid tăngphản ánh mức độ bảo vệ chất chống ôxy hoá và giảm bớt stress do ôxy hoá

Tầm quan trọng của các chất chống ôxy hoá

Khó đánh giá thấp tầm quan trọng của ôxy Không có nó, chúng ta sẽchết Nhưng nó cũng có thể gây ốm đau Đó là một trong những nghịch lýlớn nhất

Stress do ôxy hoá, sự phá huỷ gây ra bởi những loại ôxy có khả năngphản ứng như các gốc tự do và peroxyd, có liên quan đến một số bệnh vàđiều kiện làm chúng ta mệt mỏi Cơ thể của chúng ta liên tục phải cố gắngcân bằng nhu cầu ôxy với tốc độ huỷ hoại ôxy hoá

Những bệnh này là một số trong nhiều bệnh do ảnh hưởng của stress ôxyhoá:

 Bệnh Alzheimer

 Bệnh tự miễn dịch

 Bệnh tim mạch

 Bệnh già trước tuổi.

Gấc là một nguồn lycopen mới mẻ và vô cùng quý giá (cài thêm ảnh)

nữ từ 50 đến 79 tuổi được theo dõi trong 9 năm như một phần của Sángkiến Sức khoẻ Phụ nữ, một cuộc điều tra lớn ở Mỹ về nguyên nhân gây rabệnh tim ở phụ nữ

Kết quả, xuất hiện trong số tháng 2 năm 2007 của Báo Y học Anh

mới cho rằng – ít nhất đối với những phụ nữ lớn tuổi, những hạt nhỏ trong

không khí có hại hơn ta tưởng Trong nghiên cứu, sự ô nhiễm được đánhgiá bởi một số lượng hạt trung bình, từ 4 microgram đến 20 microgram mỗimét khối không khí Nguy cơ tăng thêm 76% với mỗi hạt tăng thêm 10microgram Tuy nhiên, đối với những phụ nữ sống ở thành phố, nguy cơtăng lên gấp đôi (128%) với mỗi sự tăng lên trong khối lượng hạt

Một cuộc điều tra trước đó bởi Viện nghiên cứu ung thư Mỹ tìm rarằng nguy cơ mắc bệnh tim tăng 12% đối với mỗi 10 microgram tăng lêntrong khối lượng hạt Nghiên cứu được tiến hành với nam giới và phụ nữ ởnhiều độ tuổi Một câu hỏi chưa trả lời được nghiên cứu mới đặt ra là phụ

nữ nói chung, hay nhóm phụ nữ cụ thể này, cực kỳ dễ mắc bệnh

Ô nhiễm cũng gây ảnh hưởng xấu đến trẻ em Một nghiên cứu trong

số báo ngày 16 tháng 12 năm 2006 của báo y học The Lancet chỉ ra rằng

việc tiếp xúc với các chất hoá học công nghiệp trong môi trường có thể huỷhoại não trong giai đoạn phát triển bào thai hoặc mới sinh, dẫn đến rối loạnphát triển thần kinh bao gồm bệnh tự kỷ, thiếu tập trung và chậm phát triểntrí tuệ (Để biết thêm về nghiên cứu này, xem bài báo kèm theo trong sốnày “Chất hoá học công nghiệp làm tổn hại đến sự phát triển trí não củatrẻ.”)

Chất chống ôxy hoá để giảm đau

Nhiều nghiên cứu được xuất bản trong 10 năm qua đã cho rằng cácgốc tự do cũng có thể gây đau mãn tính Những gốc tự do vốn không đượckiểm tra đều tích tụ trong cơ thể và có thể làm tổn hại thêm những mô đã bịtổn thương Một số ít công trình nghiên cứu, bao gồm những nghiên cứucủa Robert Stephens, một giáo sư sinh lý học và sinh học tế bào tại Đại họcbang Ohio đã cho rằng những chất chống ôxy hoá có thể chống lại cơn đaumãn tính bằng cách giúp cơ thể phá vỡ những gốc tự do

Bảo vệ môi trường

Tiến sĩ Packer cho rằng có hàng nghìn công trình nghiên cứu khẳngđịnh các chất chống ôxy hoá có thể ngăn ngừa nhiều bệnh và không chỉnâng cao chất lượng cuộc sống, mà còn kéo dài cuộc sống Tại trang webcủa Thư viện Y học Quốc gia và Viện sức khoẻ quốc gia, công cụ tìm kiếm

PubMed cho hơn 15.000 kết quả khi gõ thuật ngữ “chất chống ôxy hoá và

bệnh tật”vào hộp tìm kiếm.

Packer nói sự quan tâm ngày càng tăng của công chúng về lối sốngkhoẻ mạnh và sự già đi một cách khoẻ mạnh đã dẫn đến nhận thức cao hơn

về những chất chống ôxy hoá được bổ sung trong thực phẩm Ông viết

trong cuốn sách mới nhất, Bổ sung thực phẩm chống ôxy hoá cho sức khoẻ

con người (Academic Press, 2006), “Sự phát triển của công nghệ phục vụ

cho nghiên cứu về gốc tự do và chất chống ôxy hoá đã dẫn đến nhiều khámphá mới Ví dụ, hiện nay chúng ta biết rằng các chất chống ôxy hoá điềuchỉnh các gốc tự do ôxy và nitơ, quan trọng trong việc truyền thông tin giữacác tế bào, điều chỉnh sự trao đổi chất, và trong các quá trình sinh lý bệnhhọc.”

Sự phá huỷ của gốc tự do có thể là đặc điểm rõ nhất của stress doôxy hoá Bạn đã thấy các gốc tự do hoạt động khi bạn cắt một quả táo.Phần thịt màu trắng chuyển sang nâu khi các gốc tự do di chuyển vào Nếubạn bôi nước chanh lên quả táo khi cắt nó, bạn sẽ chứng kiến một chấtchống ôxi hoá ngăn sự phá huỷ của gốc tự do có thể xảy ra

Những gốc tự do là các nguyên tử có số lượng electron lẻ với mộtnhiệm vụ - tìm kiếm và tìm ra electron bị mất Không may là chúng thườnglấy electron bị mất từ một tế bào khoẻ mạnh, tạo ra phản ứng chuỗi có thểgây huỷ hoại tế bào, đặc biệt đối với ADN, hoặc nó có thể làm ảnh hưởngđến sự trao đổi chất của tế bào

Trong khi những gốc tự do có thể đến từ những thứ không tốt – như

ô nhiễm, hút thuốc, ăn những thực phẩm không có chất dinh dưỡng – chúngcũng có thể đến từ những thứ tốt như tập thể dục, làm tăng lượng ôxy sửdụng Một bài báo trên trang web của Đại học Rice (www.rice.edu) nói,

“Tập thể dục kéo dài có thể tăng lượng ôxy sử dụng từ 10 đến 20 lần trong