Tìm hiểu về bộ máy nhà nước công hòa XHCN Việt Nam năm 2013.

Hiếnpháp Việt Nam năm 2013 có quy định rõ địa vị pháp lý, chức năng,thẩm quyền của các cơ quan Nhà nước bao gồm Quốchội chương V Hiến pháp, Luật Tổ chức Quốc hội Việt Nam, Chủtịch nước c

~~CÁC THÀNH VIÊN TRONG NHÓM: 1/ Phùng Thị Minh Tâm

2/ Nguyễn Thị Vân Anh

3/ Bùi Quốc Phương Nam

4/ Nguyễn Thị Thúy Quỳnh

5/ Lê Trọng Văn

6/ Huỳnh Cẩm Như

7/ Bùi Anh Huy

~~PHÂN CÔNG NHÓM:

Câu 1: Lê Trọng Văn

Câu 2: Nguyễn Thị Thúy Quỳnh

Câu 3: Huỳnh Cẩm Như

Câu 4: Phùng Thị Minh Tâm

Câu 5: Bùi Quốc Phương Nam

Câu 6: Nguyễn Thị Vân Anh

Đánh Máy: Bùi Anh Huy

Bản chất

Nhà nước mang bản chất giai cấp, là tổ chức để thực hiện quyền lựcchính trị của giai cấp thống trị Cho đến nay đã có các kiểu Nhà nước chủ

nô, Nhà nước phong kiến, Nhà nước tư sản, Nhà nước xã hội chủ nghĩa

Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là kiểu Nhà nước xã hội chủ nghĩa, thể hiện ở:

Nhà nước do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Đảng Cộng sảnViệt Nam lãnh đạo Nhà nước Việt Nam thông qua quyết định cácchủ trương, đường lối và thông qua việc đưa đảng viên của mìnhvào nắm giữ các chức danh quan trọng của Nhà nước Điều 4 củaHiến pháp Việt Nam 2013 khẳng định vai trò lãnh đạo tuyệt đốicủa Đảng lên Nhà nước và xã hội

Cũng là Nhà nước pháp quyền, nên Nhà nước Cộng hòa Xã hội chủnghĩa Việt Nam mang các bản chất chung của Nhà nước pháp quyền, đólà:

Các cơ quan Nhà nước được thiết kế, hoạt động trên cơ sở phápluật Bản thân Nhà nước đặt mình trong khuôn khổ pháp luật Hiếnpháp Việt Nam năm 2013 có quy định rõ địa vị pháp lý, chức năng,thẩm quyền của các cơ quan Nhà nước bao gồm Quốchội (chương V Hiến pháp, Luật Tổ chức Quốc hội Việt Nam), Chủtịch nước (chương VI Hiến pháp), Chính phủ (chương VII Hiếnpháp, Luật Tổ chức Chính phủ), Tòa án nhân dân và Viện kiểmsát nhân dân (chương VIII Hiến pháp, Luật Tổ chức Tòa án nhândân, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân), Chính quyền địa

phương (chương IX Hiến pháp, Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân

và Ủy ban nhân dân),Hội đồng bầu cử quốc gia và kiểm toán nhànước Đối với các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan trực thuộcChính phủ, ban quản lý các khu kinh tế, thì có các Nghị định củaChính phủ quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu

tổ chức của họ

Các bản chất khác của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam là:

Dân chủ tập trungKhông có sự phân chia giữa 3 ngành lập pháp, hành pháp, và

tư pháp, mà là sự thống nhất, phân công, phối hợp, kiểm soátgiữa các cơ quan nhà nước trong việc thực hiện các quyềnnày

Là Nhà nước đơn nhất và tập quyền: Ở Việt Nam chỉ có mộtHiến pháp chung Các địa phương không có quyền lập hiến vàlập pháp mà ban hành các VBQPPL theo luật định

Ngoài ra, theo Hiến pháp, Nhà nước Việt Nam còn có bản chất sau:

"Nhà nước của dân, do dân và vì dân"

Tổ chức

Nhà nước Việt Nam là hệ thống 4 cơ quan Đó là:

Cơ quan quyền lực hay còn gọi là các cơ quan đại diện(lập pháp): bao gồm Quốc hội ở cấp trung ương và Hộiđồng nhân dân các cấp địa phương do nhân dân trực tiếp

bầu ra và thay mặt nhân dân thực hiện quyền lực nhànước.

Cơ quan hành chính (hành pháp): bao gồm Chính phủ ởcấp trung ương và Ủy ban nhân dân các cấp địa phương

do cơ quan quyền lực tương ứng bầu ra

Cơ quan xét xử (tư pháp): bao gồm Tòa án Nhân dân Tốicao ở cấp trung ương và Toà án nhân dân các cấp địaphương

Cơ quan kiểm sát (công tố): bao gồm Viện Kiểm sát Nhân dânTối cao ở cấp trung ương và Viện kiểm sát nhân dân các cấpđịa phương

Quốc hội

Quốc hội Việt Nam theo mô hình đơn viện và là cơ quan hànhchính quyền lực nhà nước cao nhất Quốc hội Việt Nam có 3 nhiệm vụchính:

1.Lập hiến, Lập pháp2.Quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước3.Giám sát tối cao hoạt động của Nhà nước

Thành phần nhân sự của cơ quan này là các đại biểu, do cử triViệt Nam bầu ra theo nguyên tắc phổ thông, bình đẳng, trực tiếp và bỏphiếu kín Các đại biểu được bầu chịu trách nhiệm trước cử tri bầu ramình và trước cử tri cả nước, có nhiệm kỳ 5 năm Hiện nay, Quốc hội

có 500 đại biểu

Đứng đầu Quốc hội Việt Nam là Chủ tịch Quốc hội do các đại biểubầu ra.

Chính phủ

Chính phủ Việt Nam là cơ quan chấp hành của Quốc hội ViệtNam và được xem là cơ quan hành chính nhà nước cao nhất Chínhphủ chịu sự giám sát của Quốc hội và Chủ tịch nước Chính phủ phảichấp hành:

1.Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội2.Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội 3.Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước

Chính phủ Việt Nam được thành lập trong kỳ họp thứ nhất củaQuốc hội mỗi khóa và có nhiệm kỳ là 5 năm

Đứng đầu Chính phủ Việt Nam là Thủ tướng Chính phủ Thủtướng Chính phủ do Chủ tịch nước đề cử và Quốc hội phê chuẩn CácPhó thủ tướng do Thủ tướng chỉ định Các thành viên Chính phủ doChủ tịch nước chỉ định theo đề xuất của Thủ tướng và được Quốc hộiphê chuẩn

Tòa án Nhân dân Tối cao

Tòa án Nhân dân Tối cao Việt Nam là cơ quan xét xử nhà nướccao nhất và có những nhiệm vụ và quyền hạn sau:

1.Hướng dẫn các Tòa án áp dụng thống nhất pháp luật, tổngkết kinh nghiệm xét xử của các Tòa án

2.Giám đốc việc xét xử của các Tòa án các cấp; giám đốc việcxét xử của Tòa án đặc biệt và các Tòa ánkhác, trừ trường hợp cóquy định khác khi thành lập các Tòa án đó

3.Trình Quốc hội dự án luật và trình Ủy ban Thường vụ Quốchội dự án pháp lệnh theo quy định của pháp luật

Đứng đầu Tòa án Tối cao là Chánh án Tối cao Chánh án Tốicao do Chủ tịch nước đề cử và Quốc hội phê chuẩn

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao là cơ quan kiểm sát và công tốnhà nước cao nhất

Viện kiểm sát có thẩm quyền công tố và kiểm sát hoạt động tưpháp:

1.Thực hành quyền công tố, kiểm sát hoạt động tư phápcủa nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

2.Bảo vệ Hiến pháp và pháp luật, bảo vệ quyền con người,quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi íchcủa Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân,góp phần bảo đảm pháp luật được chấp hành nghiêm chỉnh vàthống nhất

Đứng đầu Viện Kiểm sát Tối cao là Viện trưởng Kiểm sát Tốicao do Chủ tịch nước bổ nhiệm theo Hiến pháp

Chủ tịch nước

Chủ tịch nước là nguyên thủ quốc gia của Cộng hòa xã hội chủnghĩa Việt Nam, là người đứng đầu Nhà nước Việt Nam và thốnglĩnh lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam.

Chủ tịch nước do Quốc hội bầu ra trong số đại biểu Quốc hộivới nhiệm kỳ 5 năm Chủ tịch nước có các quyền hạn như sau:

1. Công bố Hiến pháp, luật, pháp lệnh; đề nghị Ủy ban Thường vụQuốc hội xem xét lại pháp lệnh trong thời hạn 10 ngày, kể từngày pháp lệnh được thông qua; nếu pháp lệnh đó được Ủyban Thường vụ Quốc hội biểu quyết tán thành mà Chủ tịchnước không nhất trí thì Chủ tịch nước trình Quốc hội quyết địnhtại kỳ họp gần nhất

2. Đề nghị Quốc hội bầu, miễn nhiệm, bãi nhiệm Phó Chủ tịchnước, Thủ tướng Chính phủ

3 Quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Thủ tướng,

Bộ trưởng và các thành viên khác của Chính phủ

4 Quyết định bổ nhiệm, miễn nhiệm, bãi nhiệm Chánh án Tòa ánnhân dân tối cao, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao;

bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Thẩm phán Tòa án nhân dântối cao; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chức Phó Chánh án Tòa

án Nhân dân tối cao, Thẩm phán các Tòa án khác, Phó Việntrưởng, Kiểm sát viên Viện kiểm sát Nhân dân tối cao

5 Quyết định đặc xá

6 Quyết định các chính sách đối nội và đối ngoại của Chính phủ

7 Có quyền triệu tập, tham dự và đồng thời là chủ tọa các phiênhọp của Chính phủ

8 Có quyền triệu tập các tướng lĩnh trong lực lượng vũ trangnhân dân để thảo luận, nghe báo cáo các vấn đề về quốcphòng, an ninh.

9. Có quyền bác bỏ các văn bản của Thủ tướng Chính phủ và cácthành viên Chính phủ trái với Hiến pháp và pháp luật

10. Quyết định tặng thưởng huân chương, huy chương, các giảithưởng nhà nước, danh hiệu vinh dự nhà nước

11. Quyết định cho nhập quốc tịch, thôi quốc tịch, trở lại quốc tịchhoặc tước quốc tịch Việt Nam

12 Tổng Tư lệnh lực lượng vũ trang nhân dân Việt Nam, giữchức Chủ tịch Hội đồng quốc phòng và An ninh, quyết địnhphong, thăng, giáng, tước quân hàm cấp tướng, chuẩn đô đốc,phó đô đốc, đô đốc hải quân; bổ nhiệm, miễn nhiệm, cách chứcTổng tham mưu trưởng, Chủ nhiệm Tổng cục chính trị Quânđội nhân dân Việt Nam; căn cứ vào nghị quyết của Quốc hộihoặc của Ủy ban Thường vụ Quốc hội công bố, bãi bỏ quyếtđịnh tuyên bố tình trạng chiến tranh; ra lệnh tổng động viênhoặc động viên cục bộ, công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp;trong trường hợp Ủy ban Thường vụ Quốc hội không thể họpđược công bố, bãi bỏ tình trạng khẩn cấp trong cả nước hoặc ởtừng địa phương

13 Trưởng ban Ban chỉ đạo cải cách Tư pháp Trung ươngĐảng Cộng sản Việt Nam; quyết định chủ trương, định hướng

về cơ chế, chính sách, giải pháp thực hiện có hiệu quả nhiệm

vụ cải cách tư pháp Yêu cầu các tỉnh ủy, thành ủy, đảng đoàn,ban cán sự đảng và đảng ủy trực thuộc Trung ương cung cấp

thông tin, tham gia ý kiến đối với các văn bản về lĩnh vực tưpháp và báo cáo kết quả việc triển khai thực hiện Nghị quyết49-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nghị quyết, chỉ thị, quyếtđịnh, kết luận về lĩnh vực cải cách tư pháp của Ban Chấp hànhTrung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư

14. Tiếp nhận đại sứ đặc mệnh toàn quyền của nước ngoài; bổnhiệm, miễn nhiệm, cử, triệu hồi đại sứ đặc mệnh toàn quyềncủa Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam; phong hàm, cấp đạisứ; quyết định đàm phán, ký điều ước quốc tế nhân danh Nhànước; trình Quốc hội phê chuẩn, quyết định gia nhập hoặcchấm dứt hiệu lực điều ước quốc tế quy định tại Khoản 14 Điều70; quyết định phê chuẩn, gia nhập hoặc chấm dứt hiệu lựcđiều ước quốc tế khác nhân danh Nhà nước

Tổ chức Nhà nước tại địa phương

Việt Nam hiện nay có 3 cấp địa phương là cấp tỉnh (tỉnh vàthành phố trực thuộc trung ương), cấp huyện (thành phố thuộctỉnh, thị xã, quận và huyện) và cấp xã (xã, phường và thị trấn) Tạimỗi cấp có các cơ quan tương ứng là Hội đồng nhân dân, Ủy bannhân dân, Tòa án nhân dân và Viện kiểm sát nhân dân

Hội đồng nhân dân

Hội đồng nhân dân là cơ quan quyền lực tại cấp tỉnh, huyện

và xã Đại biểu HDND do cử tri khu vực đó bầu lên với nhiệm kỳ 5năm

Đứng đầu HDND là Chủ tịch HĐND do các đại biểu bầu ra

Ủy ban nhân dân

Ủy ban nhân dân là cơ quan hành chính tại cấp tỉnh, huyện

và xã

Đứng đầu UBND là Chủ tịch UBND do Hội đồng Nhân dâncấp đó bầu ra

Tòa án nhân dân

Tòa án nhân dân là cơ quan xét xử tại cấp tỉnh và huyện.Đứng đầu TAND là Chánh án do Chánh án Tối cao bổnhiệm

Đánh giá

Bộ máy Nhà nước Việt Nam hiện nay thể hiện được sự hiệuquả tương đối trong công tác quản lý cũng như vận hành đấtnước Tuy nhiên, còn một số tồn tại như: cồng kềnh, yếu kém vàtrì trệ ở tại một số địa phương cũng như các cơ quan bộ

Bên cạnh đó, bộ máy hành chính có quá nhiều ban bệ, thứtrưởng, vụ trưởng, nhiều cấp phó Theo quy định, mỗi bộ chỉđược có tối đa 4 thứ trưởng, nhưng các Bộ Nông nghiệp và Pháttriển nông thôn, Bộ Công Thương đều có lúc có tới 10 thứ trưởng

Câu 2:Chứng minh chính phủ là cơ quan chấp hành của quốc hội?

Chính phủ được gọi là cơ quan chấp hành của Quốc hội và là cơquan hành chính nhà nước cao nhất Vì Chính phủ do Quôc hội bầu ra đểđiều hành công việc hành chính nhà nước trong toàn quốc Chính phủđược giao những nhiệm vụ sau:

+ Tổ chức thi hành Hiến pháp, các luật và nghị quyết của Quốc hội,chịu trách nhiệm và báo cáo công tác trước Quốc hội

+ Tổ chức điều hành thống nhất trong toàn quốc việc thực hiện cácnhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và đối ngoại, nhằmlàm cho đất nước phát triển, làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội côngbằng, dân chủ và văn minh

Hình 1 ( sơ đồ quan hệ giữa Quốc hội và Chính phủ)

Câu 3: Vi phạm pháp luật là gì? Phân tích các dấu hiệu của vi phạm pháp luật? Cho ví dụ minh họa?

b/Các dấu hiệu của vi phạm pháp luật

- Vi phạm pháp luật có bốn dấu hiệu sau:

+ Vi phạm pháp luật luôn là hành vi (hành động hoặc không hànhđộng) của con người Những ý nghĩ chưa biểu hiện ra ngoài không gọi làhành vi;

+ Tính trái pháp luật của hành vi;

+ Người thực hiện hành vi phải có lỗi (cố ý hoặc vô ý);

+ Hành vi trái pháp luật xâm hại đến các quan hệ xã hội được phápluật bảo vệ

Thiếu một trong bốn đặc điểm trên không phải là hành vi vi phạmpháp luật Có thể chia thành bốn loại vi phạm:

- Vi phạm hình sự (tội phạm): Tội phạm là hành vi gây nguy hiểm cho

xã hội được quy định trong Bộ luật hình sự, do người có năng lực tráchnhiệm hình sự thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm độc lập chủquyền thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc,… Tội phạm hình sự códấu hiệu cơ bản sau:

+ Tính nguy hiểm cho xã hội;

+ Tính có lỗi (cố ý, vô ý);

+ Tính trái pháp luật hình sự;

+ Tính phải chịu hình phạt Hệ thống hình phạt trong Bộ luật Hình sựViệt Nam gồm: Tử hình, tù chung thân, tù có thời hạn, cải tạo không giamgiữ, phạt tiền, cảnh cáo, tịch thu tài sản, cấm cư trú, quản chế, tước một sốquyền công dân và trục xuất

- Vi phạm hành chính là hành vi do cá nhân hay tổ chức thực hiệnmột cách cố ý hoặc vô ý, xâm phạm các quy tắc quản lý nhà nước Viphạm hành chính có những dấu hiệu cơ bản sau:

+ Hành vi xâm phạm đến trật tự quản lý nhà nước;

a/ Văn bản pháp luật là gì?

Văn bản quy phạm pháp luật là văn bản do cơ quan nhà nước banhành hoặc phối hợp ban hành theo thẩm quyền, hình thức, trình tự, thủ tụcđược quy định trong Luật này hoặc trong Luật ban hành văn bản quy phạmpháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, trong đó có quy tắc xử

sự chung, có hiệu lực bắt buộc chung, được Nhà nước bảo đảm thực hiện

để điều chỉnh các quan hệ xã hội

b/ Kể tên các loại văn bản có thẩm quyền ban hành của các loại văn bản quy phạm của pháp luật hiên nay?

*Văn bản luật[

1.Hiến pháp

2.Luật (bộ luật)

3.Nghị quyết của Quốc hội

*Văn bản dưới luật

1.Pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội

2.Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước

6.Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ

7.Nghị quyết liên tịch giữa ủy ban thường vụ Quốc hội hoặc giữaChính phủ với cơ quan trung ương của tổ chức chính trị - xã hội.

8.Thông tư liên tịch giữa Chánh án tòa án nhân dân tối cao vớiViện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa Bộ trưởng, Thủtrưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án tòa án nhân dân tối cao, Việntrưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao; giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng

cơ quan ngang bộ

9.Văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Ủy bannhân dân

Câu 5: Tìm hiểu quy định của pháp luật dân sự về sở hữu:

Nội dung quyền sở hữu gồm 3 quyền năng:

– Quyền chiếm hữu;

– Quyền sử dụng;

– Quyền định đoạt

Cụ thể:

– Quyền chiếm hữu của chủ sở hữu:

Chủ sở hữu được thực hiện mọi hành vi theo ý chí của mình để nắmgiữ, chi phối tài sản của mình nhưng không được trái pháp luật, đạo đức

Người không phải là chủ sở hữu cũng có thể được sử dụng tài sảnnếu có thỏa thuận với chủ sở hữu hoặc theo quy định của pháp luật

+ Đối với người không phải là chủ sở hữu: chỉ có quyền định đoạt tàisản theo ủy quyền của chủ sở hữu hoặc theo quy định của luật.

Việc định đoạt tài sản phải do người có năng lực hành vi dân sự thựchiện không trái quy định của pháp luật

Ví dụ:

A (có nơi cư trú tại huyện X tỉnh H) cho B (có nơi cư trú tại huyện Y tỉnh H) thuê một căn nhà tại số 10 huyện Z tỉnh H Hết hạn hợp đồng B không trả nhà cho A

Ý kiến thứ nhất: Đây là tranh chấp về hợp đồng thuê nhà nên Toà án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp là Toà án nơi cư trú của bị đơn (huyện Y tỉnh H)

Ý kiến thứ hai: Đây là tranh chấp về về bất động sản nên Toà án có thẩm quyền giải quyết tranh chấp phải là Toà án nơi có bất động sản (huyện Z tỉnh H)

Theo chúng tôi, đây là tranh chấp về hợp đồng thuê tài sản nhưng đối tượng của hợp đồng thuê nhà lại là bất động sản Để giải quyết vụ án này