Tieu luan van hoa chinh tri o Viet Nam hien nay

Boas định nghĩa “Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần, thể chất và những hoạt động định hình nên hành vi của cá nhân cấu thành nên một nhóm người vừa có tính tập thể vừa có tính cá

PHỤ LỤC

MỞ ĐẦU 2

NỘI DUNG 3

I Cơ sở lý luận: 3

1 Khái niệm văn hóa 3

2 Khái niệm chính trị 4

3 Khái niệm văn hóa chính trị 4

II Một số nét tiêu biểu của văn hóa chính trị ở Việt Nam 6

1 Cấu trúc của văn hóa chính trị Việt Nam 6

2 Đặc điểm của văn hóa chính trị Việt Nam 12

3 Văn hóa chính trị thể hiện trong sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam 16

4 Một số vấn đề phương hướng giáo dục, nâng cao văn hóa chính trị ở nước ta hiện nay 19

KẾT LUẬN 20

Danh mục tài liệu tham khảo 21

MỞ ĐẦU

Hiện nay, trên thế giới, xu hướng toàn cầu hóa đang ngày càng càng phổ biếnsâu rộng hơn Nó mở ra cơ hội phát triển cho các nước song cũng tạo ra nhữngthách thức mới cho mỗi quốc gia, mỗi dân tộc Việc giữ vững những giá trị vănhóa truyền thống của dân tộc, đặc biệt là những giá trị văn hóa chính trị có vai tròrất quan trọng đối với sự ổn định nền chính trị Từ đó sẽ tạo ra động lực cho sự hòanhập, phát triển, ổn định của nước ta

Văn hóa chính trị có vai trò rất to lớn đối với mỗi quốc gia, mỗi dân tộc Vănhóa chính trị giữ vị trí rất quan trọng trong việc tổ chức xã hội, định hướng điềuchỉnh các hành vi và quan hệ xã hội Đồng thời, cổ vũ, động viên, thúc đẩy hoạtđộng của cá nhân, giai cấp trong chính trị, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quảcủa hoạt động chính trị của mỗi quốc gia, dân tộc

Văn hóa chính trị ở nước ta có một quá trình hình thành và phát triển lâu dài,gắn liền với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Hiện nay, văn hóa chínhtrị Việt Nam đang được kế thừa và phát huy dựa trên nền tảng chủ nghĩa Mác –Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh, hướng tới mục tiêu “Dân giàu, nước mạnh, xã hộicông bằng, dân chủ, văn minh” Điều đó cho phép đảm bảo định hướng xã hội chủnghĩa, thống nhất giữa tính cách mạng và tính khoa học, truyền thống với hiện đại,dân tộc và quốc tế Cũng chính từ đó đã tạo nên nét đặc sắc trong văn hóa chính trị

ở nước ta

Thông qua đề tài: “Văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay”, tôi muốn làm rõ

hơn những nét tiêu biểu, đặc thù trong văn hóa chính trị Việt Nam hiện nay Từ đó

có cái nhìn tổng quan về văn hóa chính trị cũng như nền chính trị nước ta hiện nay

NỘI DUNG I.CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1 Khái niệm văn hóa.

Văn hóa là một khái niệm phức tạp và đa nghĩa, gắn liền con người với đờisống xã hội loài người Từ lâu văn hóa đã trở thành lĩnh vực nghiên cứu của nhiềungành khoa học Hiện nay đã và đang tồn tại rất nhiều các định nghĩa khác nhau vềvăn hóa

Theo E.B Tylor đưa ra định nghĩa “Văn hóa hay văn minh, theo nghĩa rộng

về tộc người học, nói chung gồm có tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, luật pháp, tập quán và một số năng lực và thói quen khác được con người chiếm lĩnh với tư cách một thành viên của xã hội” Theo định nghĩa này thì văn hóa và văn

minh là một; nó bao gồm tất cả những lĩnh vực liên quan đến đời sống con người,

từ tri thức, tín ngưỡng đến nghệ thuật, đạo đức, pháp luật…

Theo F Boas định nghĩa “Văn hóa là tổng thể các phản ứng tinh thần, thể chất và những hoạt động định hình nên hành vi của cá nhân cấu thành nên một nhóm người vừa có tính tập thể vừa có tính cá nhân trong mối quan hệ với môi trường tự nhiên của họ, với những nhóm người khác, với những thành viên trong nhóm và của chính các thành viên này với nhau” Theo định nghĩa này, mối quan

hệ giữa cá nhân, tập thể và môi trường là quan trọng trong việc hình thành văn hóacủa con người

Hiện nay, có rất nhiều các nhà nghiên cứu ở Việt Nam cũng như ở nước

ngoài đã vận dụng khái niệm văn hóa của UNESSCO: “Văn hóa hôm nay có thể coi là tổng thể những nét riêng biệt tinh thần và vật chất, trí tuệ và cảm xúc quyết định tính cách của một xã hội hay của một nhóm người trong xã hội Văn hóa bao gồm nghệ thuật và văn chương, những lối sống, những quyền cơ bản của con người, những hệ thống giá trị, những tập tục và những tín ngưỡng Văn hóa đem lại cho con người khả năng suy xét bản thân Chính văn hóa làm cho chúng ta trở thành những sinh vật đặc biệt nhân bản, có lí tính, có óc phê phán và dẫn thân một cách đạo lý Chính nhờ văn hóa mà con người tự thể hiện, tự ý thức được bản thân, tự biết mình là một phương án chưa hoàn thành đặt ra để xem xét những thành tựu của bản thân, tìm tòi không biết mệt những ý nghĩa mới mẻ và sáng tạo nên những công trình vượt trội lên bản thân”.

Ở Việt Nam, văn hóa cũng được định nghĩa rất khác nhau Hồ Chí Minh cho

rằng “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hằng ngày về mặt ăn, ở và các phương thức sử dụng Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa” Với cách

hiểu này, văn hóa sẽ bao gồm toàn bộ những gì do con người sáng tạo và phátminh ra

Nhìn chung, các định nghĩa về văn hóa hiện nay rất đa dạng Mỗi định nghĩa

đề cập đến những dạng thức hoặc những lĩnh vực khác nhau trong văn hóa Đểthuận tiện cho việc nghiên cứu, nhóm tác giả sẽ đưa ra một định nghĩa chung nhất

dựa trên cơ sở những định nghĩa trên: Văn hóa là tổng hợp những giá trị vật chất

và tinh thần do con người tạo ra trong quá trình lao động nhằm phục vụ mục đích cuộc sống con người.

và sự thông minh Sự liên kết đó được thực hiện bằng sự thống nhất tư tưởng và tinh thần hữu ái.

Theo Aristotle thì chính trị là sản phẩm của sự phát triển tự nhiên – là hình thức giao tiếp cao nhất của con người; con người là động vật chính trị; quyền lực chính trị có thể được phân chia thành lập pháp, hành pháp và tư pháp.

Ở phương Đông cổ đại thì ta thấy nổi bật có các quan điểm của Khổng Tửvới quan niệm: chính trị là công việc của người quân tử, là làm cho chính đạochính danh; với Hàn Phi Tử thì ông quan niệm để thực hiện hoạt động chính trị cầnthiết phải xây dựng và ban hành pháp luật;…

Theo quan điểm chủ nghĩa Mác – Lê nin: Chính trị là lợi ích, là quan hệ lợi ích, là đấu tranh giai cấp trước hết vì lời ích giai cấp Cái căn bản nhất của chính trị là việc tổ chưc quyền lực nhà nước, là sự tham gia vào công việc nhà nước, là định hướng cho nhà nước, xác định hình thức, nội dung nhiệm vụ của nhà nước Chính trị là biểu hiện tập trung của kinh tế Đồng thời, chính trị không thể không chiếm vị trí hàng đầu so với kinh tế Chính trị là lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm nhất, liên quan tới vận mệnh hàng triệu người Giải quyết những vấn đề chính trị vừa là khoa học vừa là nghệ thuật.

Như vậy, chúng ta có thể đưa ra một khái niệm chung nhất về chính trị đó là:

Chính trị là hoạt động trong lĩnh vực quan hệ giữa các giai cấp, cũng như các dân tộc và quốc gia với vấn đề giành, giữ, tổ chức và sử dụng quyền lực Nhà nước; là

sự tham gia của nhân dân và công việc nhà nước và xã hội, hoạt động chính trị thực tiễn của giai cấp, các đảng phái chính trị, các nhà nước nhằm tìm kiếm những khả năng thực hiện đường lối và những mục tiêu đã đề ra nhằm thỏa mãn lợi ích.

3 Khái niệm văn hóa chính trị

Văn hóa chính trị là một khái niệm đã xuất hiện từ lâu Ngay từ thời cổ đại,các nhà tư tưởng Hy Lạp, La Mã như Platon, Aristotle, , ở Trung Quốc nhưKhổng Tử, Lão Tử,… đã chú ý tới mối quan hệ giữa chính trị và văn hóa Sau nàycác công trình nghiên cứu của các nhà tư tưởng thời kì khai sáng, cận đại và hiệnđại cũng đã đề cập đến văn hóa chính trị ở các khía cạnh và mức độ khác nhau.Platon (428-347 TCN) và Aristôt (384-322 TCN) khi đưa ra quan niệm coichính trị là khoa học và nghệ thuật, mặc dù triết lí chính trị - xã hội của các ôngcòn nhiều hạn chế lịch sử nhưng vẫn chứa đựng hạt nhân hợp lý trong quan niệm

về VHCT

Khổng Tử (551-479 TCN) là một đại diện tiêu biểu cho những tư tưởng giaphương Đông cổ đại Tư tưởng chính trị về “nhân và lễ”, “chính danh định phận”,tôn trọng người hiền, tư tưởng về giáo dục… hàm chứa nhiều giá trị văn hoá sâusắc, vẫn mang ý nghĩa thời đại đối với văn hóa chính trị phương Đông nói chung

và văn hóa chính trị Việt Nam nói riêng

Tuy nhiên, văn hóa chính trị chỉ xuất hiện với tư cách là một lĩnh vực nghiêncứu độc lập từ những năm 1950, gắn với công trình nghiên cứu của những nhà

chính trị học Mỹ Trong bài “Các hệ thống chính trị so sánh” đăng trên tạp trí

chính trị học số 8-1956, Almond đã đề xuất thuật ngữ “văn hóa chính trị” dùng đểphân tích, so sánh các chế độ chính trị Ông đưa ra hai giải thích về khái niệm văhóa chính trị Đó là 1.Văn hóa chính trị không hoàn toàn thống nhất với một hệthống chính trị, hoặc một xã hội đã cho, là loại hình nhận thức định hướng chính trị

có thể, hoặc nói chung thường vượt ra ngoài giới hạn của hệ thống chính trị; 2 Vănhóa chính trị cũng khác với văn hóa nói chung, tuy chúng luôn có mối quan hệ với

nhau Theo ông: “Văn hóa chính trị gồm các yếu tố nhận thức, tình cảm, giá trị.

Nó hàm chứa nhận thức và ý kiến, quan niệm giá trị và tình cảm đối với chính trị”.

Trong cuốn “Bách khoa toàn thư khoa học xã hội quốc tế” (1961), Pye-nhà

chính trị học Mỹ đã đưa ra định nghĩa: “ Văn hóa chính trị là một hệ thống thái độ, niềm tin và tình cảm; nó đem lại ý nghĩa và trật tự cho quá trình chính trị; nó đưa

ra tiền đề cơ bản và quy tắc chế ước hành vi của hệ thống chính trị; nó bao gồm lý tưởng chính trị và quy phạm vận hành của một chính thể Bởi vậy, văn hóa chính trị là biểu hiện hình thức tập hợp tâm lý xã hội và góc độ chủ quan; một loại văn hóa chính trị vừa là lịch sử tập thể của một hệ thống chính trị, lại vừa là sản phẩm của lịch sử đời sống của các cá thể trong hệ thống đó; do đó, nó bắt rễ sâu xa trong lịch sử các sự kiện chung và lịch sử cá nhân”.

Trên cơ sở quan điểm mang tính định hướng của tư tưởng Hồ Chí Minh, cácnhà nghiên cứu lý luận Việt Nam đã đưa ra nhiều cách diễn đạt khác nhau về kháiniệm văn hóa chính trị

PGS.TS Hoàng Chí Bảo quan niệm: “Văn hoá chính trị là chất lượng tổng hoà của tri thức, tình cảm, niềm tin chính trị, tạo thành ý thức chính trị công dân, thúc đẩy họ tới những hành động chính trị tích cực phù hợp với lý tưởng chính trị của xã hội, là thói quen và nhu cầu tham gia một cách tự giác chủ động vào các quan hệ chính trị xã hội của công dân, góp phần hướng dẫn họ trong cuộc đấu tranh vì lợi ích chung của xã hội vì tiến bộ và phát triển”.

GS.TS Phạm Ngọc Quang đưa ra khái niệm: “Văn hoá chính trị là một phương diện của văn hoá trong xã hội có giai cấp, nói lên tri thức, năng lực sáng tạo trong hoạt động chính trị dựa trên nhận thức sâu sắc các quan hệ chính trị hiện thực cùng những thiết chế chính trị tiến bộ đựơc lập ra để thực hiện lợi ích chính trị cơ bản của giai cấp hay của nhân dân phù hợp với sự phát triển lịch sử Văn hoá chính trị nói lên phẩm chất và hình thức hoạt động chính trị của con người cùng những thiết chế chính trị mà họ lập ra để thực hiện những lợi ích giai cấp cơ bản của chủ thể tương ứng”.

II MỘT SỐ NÉT TIÊU BIỂU CỦA VĂN HÓA CHÍNH TRỊ Ở VIỆT NAM.

1 Cấu trúc của văn hóa chính trị Việt Nam

Văn hóa chính trị Việt Nam có một cấu trúc rất phức tạp, bao gồm nhữngthành tố cơ bản có mối quan hệ hữu cơ, thống nhất trong một chỉnh thể Có thể cónhững cách tiếp cận khác nhau khi xem xét cấu trúc của văn hóa chính trị ViệtNam

1.1 Văn hóa chính trị với tư cách là chủ thể chính trị - cá nhân và tổ chức

Với tư cách là chủ thể, phản ánh trình độ của con người về chính trị, văn hóachính trị được tạo thành bởi kết quả của sự thống nhất và tác động qua lại của vănhóa chính trị cá nhân và văn hóa chính trị tổ chức (cộng đồng)

a.Văn hóa chính trị cá nhân

Cá nhân là phạm trù chỉ một con người, một cá thể người, một nhân cách Sựphát triển đầy đủ và toàn diện văn hóa chính trị cá nhân phản ánh trình độ chínmuồi của chế độ dân chủ Văn hóa chính trị cá nhân được thể hiện trên ba mặt:

- Trình độ hiểu biết về chính trị

- Khả năng, năng lực của cá nhân tham gia vào việc xây dựng và hoàn thiện

hệ thống tổ chức quyền lực chính trị

- Mức độ hoàn thiện nhân cách

Văn hóa chính trị cá nhân chịu sự chi phối bởi các tư tưởng xã hội, động cơchính trị và lợi ích giai cấp; phụ thuộc vào trình độ dân chủ xã hội và truyền thốngcủa dân tộc, đồng thời nó cũng phụ thuộc vào toàn bộ kinh nghiệm sống, kết quả

đào tạo, tự đào tạo, sự phát triển trong hoạt động thực tiễn, sự tự ý thức, tự pháttriển Văn hóa chính trị cá nhân thường được bộc lộ qua văn hóa ứng xử, giao tiếp,tranh luận, bởi vì giao tiếp, ứng xử, tranh luận không chỉ thuần túy là thái độ, làbiểu hiện của lòng trung thành, mà còn là trình độ giác ngộ chính trị, là năng lực trítuệ, là đạo đức và tác phong, là động cơ chính trị hướng về một lợi ích chính trị,một mục tiêu lý tưởng nhất quán cơ bản và lâu dài.

Văn hóa chính trị cá nhân không chỉ thể hiện qua quan hệ giao tiếp, ứng xử,

mà còn bộc lộ đầy đủ ở năng lực, khả năng hoạt động sáng tạo, đặc biệt trong việctham gia vào quá trình xây dựng, hoàn thiện hệ thống tổ chức quyền lực chính trị.Con đường đi tới hoạt động sáng tạo bắt đầu từ tri thức, sự hiểu biết chính trị, cơ sở

để có hành động đúng; tiếp đến là tình cảm, động lực cho hoạt động, yếu tố tạo chotri thức trở nên sống động; từ hiểu biết khoa học và tình cảm trong sáng, dẫn đếnniềm tin mãnh liệt vào lý tưởng, con đường, mục tiêu đã chọn Toàn bộ tri thức,tình cảm, niềm tin là cội nguồn cho hoạt động sáng tạo, đồng thời thông qua hoạtđộng sáng tạo mà tri thức được bổ sung, kiểm chứng và nâng cao, tình cảm thêmsâu sắc, niềm tin được củng cố và hành động trở nên tự giác hơn, mãnh liệt hơn,văn hóa hơn

Ở Việt Nam, văn hóa chính trị ở mỗi cá nhân, đặc biệt là đối với những nhàlãnh đạo, chính trị là sự thực hành văn hóa chính trị Hồ Chí Minh với phươngchâm: thường xuyên trau dồi kiến thức, tư duy khoa học, thực hành đạo đức cáchmạng, chống chủ nghĩa cá nhân, nghiêm khắc với mình, khoan dung, độ lượng đốivới mọi người…

b Văn hóa chính trị của tổ chức

Văn hóa chính trị cá nhân chỉ thực sự thể hiện và phát huy trong quan hệ vớivăn hóa giá trị của một tổ chức xác định, bởi con người bất cứ ở đâu và bất cứ baogiờ cũng không tồn tại ở một bình diện, một chiều mà ở nhiều bình diện, nhiềuchiều, và luôn được đặt vào những quan hệ khác nhau, vào vị trí khác nhau Conngười, theo quan niệm của Hồ Chí Minh, “nghĩa hẹp là gia đình, anh em, họ hàng,bầu bạn Nghĩa rộng là đồng bào cả nước Rộng nữa là cả loài người” Vậy là,thông qua một cộng đồng, một tổ chức và trong cộng đồng, tổ chức, cái cá nhânđược thể hiện, cái nhân cách được hình thành, cũng có nghĩa là văn hóa chính trị cánhân và tổ chức được hình thành, được thực hiện

Văn hóa chính trị của một tổ chức phụ thuộc vào văn hóa của từng cá nhân,vào văn hóa người thủ lĩnh (người đứng đầu), vào trình độ dân trí nói chung, vàotrình độ tổ chức của tổ chức và suy đến cùng còn tùy thuộc vào bản chất của chế

độ chính trị, trình độ chín muồi của chế độ dân chủ

Đối với người thủ lĩnh, văn hóa chính trị của họ lại tùy thuộc vào trình độ trítuệ (tài), tâm trong sáng (đạo đức), sự giác ngộ mục tiêu lý tưởng, khả năng thu

phục, tập hợp, tổ chức mọi người vào công việc chung, tùy thuộc vào kinh nghiệmthực tiễn, sự nếm trải trong cuộc sống và sự công tâm…của họ.

Trình độ tổ chức của tổ chức thể hiện nguyên tắc tổ chức, ở cơ cấu tổ chức,đặc biệt ở hiệu lực, hiệu quả trong việc thực hiện nhiệm vụ chính trị

Bản chất của chế độ xã hội quy định trình độ văn hóa dân chủ của tổ chức,cộng đồng Trong chế độ tư bản chủ nghĩa, xã hội dựa trên cơ sở chế độ tư hữu về

tư liệu sản xuất chủ yếu, lấy việc bóc lột giá trị thặng dư làm phương thức tồn tại,dân chủ chỉ là hình thức Điều đó quy định trình độ hạn chế của văn hóa chính trịcộng đồng Trái lại, trong chủ nghĩa xã hội, xã hội dựa trên cơ sở chế độ công hữu

về tư liệu sản xuất chủ yếu, xã hội lấy việc thủ tiêu bóc lột, bất công, bất bình đẳnglàm cơ sở tồn tại, dân chủ xã hội chủ nghĩa được thực hiện trong thực tế Do đó,văn hóa của mỗi tổ chức xã hội có môi trường nảy nở, phát huy Sự tác động qualại thuận chiều giữa văn hóa chính trị cá nhân và văn hóa chính trị tổ chức là nétđặc sắc của văn hóa chính trị xã hội chủ nghĩa

1.2 Văn hóa chính trị với tư cách là hệ giá trị

Cấu trúc văn hóa chính trị với tư cách là một hệ thống các giá trị, gồm cácthành tố sau đây:

Thứ nhất, trình độ giác ngộ lý luận chính trị, lập trường quan điểm của giai

cấp

+ Tri thức, sự hiểu biết, giác ngộ khoa học về chính trị:

Chính trị vốn là một lĩnh vực phức tạp, nhạy cảm, đòi hỏi con người khi thamgia vào đời sống chính trị, hoạt động chính trị phải có những hiểu biết toàn diện,đúng đắn và sâu sắc về nó V.I.Lênin nói: “người không biết chữ là người đứngngoài chính trị” Chỉ có trên cơ sở hiểu biết đúng đắn, sâu sắc về chính trị và về xãhội nói chung, các chủ thể chính trị mới có thể giác ngộ về lợi ích, mục tiêu chínhtrị, xác định được động cơ, thái độ chính trị đúng đắn, từ đó mới tự giác, quyếttâm, sáng tạo trong hoạt động thực tiễn, trong hành vi chính trị.V.I.Lênin đã từngkhẳng định: “Chừng nào người ta chưa biết phân biệt được lợi ích của giai cấp nàyhay của giai cấp khác, ẩn đằng sau bất kỳ những câu nói, những lời tuyên bố vànhững lời hứa hẹn nào có tính chất đạo đức, tôn giáo, chính trị và xã hội, thì trướcsau bao giờ người ta cũng vẫn là kẻ ngốc nghếch, bị người khác lừa bịp và tự lừabịp mình về chính trị”

Tri thức, sự hiểu biết về chính trị bao gồm tri thức kinh nghiệm chính trị vàtri thức lý luận chính trị là sản phẩm của một quá trình quan sát, trải nghiệm, đúcrút, tích lũy qua hoạt động thực tiễn của các chủ thể chính trị, tạo thành vốn sống,thói quen, linh cảm, sự nhạy bén chính trị, là cơ sở thực tiễn cho bước phát triểnthành tri thức lý luận Tri thức lý luận chính trị là sự hệ thống hóa, khái quát hóa,

chỉ ra cái bản chất, tất yếu, cái chung, phổ biên, nâng lên thành lý luận, thành quytắc từ những kinh nghiệm chính trị thực tiễn Như vậy, hai cấp độ, hai hệ thống trithức có mỗi quan hệ hữu cơ, bổ sung cho nhau, đòi hỏi trong hoạt động chính trịcác chủ thể chính trị không được coi nhẹ hoặc tuyệt đối hóa một mặt nào Tuyệtđối hóa tri thức lý luận, chú trọng bằng cấp, coi nhẹ kinh nghiệm thực tiễn sẽ dẫnđến lý luận suông và chủ nghĩa giáo điều Ngược lại, tuyệt đối hóa kinh nghiệm,coi thường lý luận sẽ dẫn đến chủ nghĩa kinh nghiệm, hành động mù quáng, cảm

tính V.I Lênin đã khẳng định: “Không có lý luận cách mạng thì không có phong trào cách mạng” Suy cho cùng lý luận phải bắt nguồn từ tổng kết thực tiễn, gắn

với thực tiễn Những kinh nghiệm thực tiễn phải được tổng kết, nâng lên thành lýluận, phải được tri thức lý luận soi đường mới phát huy được hiệu quả tích cựctrong thực tiễn chính trị

+ Nhu cầu, thói quen, trình độ nhận định và đánh giá những hiện tượng,những quá trình chính trị của các chủ thể chính trị:

Trên cơ sở những hiểu biết về chính trị, truyền thống mỗi dân tộc, trình độhoàn thiện và phát triển của các thể chế chính trị mà nhu cầu, thói quen chính trịcủa các chủ thể chính trị hình thành ổn định, đồng thời khả năng nhận định, đánhgiá các hiện tượng, các quá trình chính trị của họ cũng từng bước được xác lập làm

cơ sở cho những hoạt động của những cá nhân phù hợp với những chuẩn mực vàlợi ích cộng đồng; nâng cao tinh thần và tính kiên quyết đấu tranh bảo vệ hoặc phêphán những hiện tượng, sự kiện trong đời sống xã hội theo quan điểm, lập trườngchính trị nhất định Theo V.I.Lênin thì một lập trường chính trị đúng đắn có nghĩalà:

“Thứ nhất, nhân danh tổ chức mà nêu lên một nhận định hẳn hoi về tình hìnhhiện thời và về sách lược, đưa ra được một loạt nghị quyết

Thứ hai, đưa ra được một khẩu hiệu chiến đấu cho tình hình hiện nay

Thứ ba, đem hai điểm nói trên (nghị quyết, khẩu hiệu) gắn với hành động củaquần chúng vô sản và của đội tiền phong giác ngộ của họ”

+ Niềm tin, sự thuyết phục về chính trị:

Chính trị là một lĩnh vực đầy khó khăn, phức tạp, nguy hiểm và bất trắc vì nóliên quan đến lợi ích, quyền lực Vì vậy, trong hoạt động chính trị phải có niềm tin,phải được giác ngộ, thuyết phục Niềm tin, sự thuyết phục về chính trị có thể đượchình thành một cách tự phát, cảm tính, hoặc là kết quả của một quá trình nhận thứcđúng đắn, khoa học về lý tưởng chính trị, con đường cách mạng đã chọn Niềm tin,

sự thuyết phục về chính trị được hình thành một cách tự phát, cảm tính dễ dẫn đếndao động, bế tắc, đổ vỡ khi hoàn cảnh thay đổi, thậm chí đưa con người đến chỗ cơhội, phản bội khi gặp khó khăn, thất bạn tạm thời hoặc kết quả không như mong

muốn Ngược lại, niềm tin và sự thuyết phục về chính trị nếu được thành lập bằngcon đường tự giác, khoa học, dựa trên sự hiểu biết đúng đắn, sâu sắc về quy luật,

xu hướng phát triển tất yếu của sự vật về lý tưởng chính trị, về con đường cáchmạng đã lựa chọn sẽ tạo nên động lực chính trị ổn định, mạnh mẽ, giúp con ngườivững vàng trước mọi thử thách, phát huy tính chủ động, sáng tạo trong hoạt độngchính trị

Vai trò ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động chính trị của chủ thể tùy thuộc vàomức độ và cơ sở của niềm tin, sự thuyết phục chính trị Nếu kết hợp được cả tìnhcảm và lý trí, tự giác và khoa học, khi tạo dựng niềm tin thì niềm tin đó sẽ trở nênvững vàng, sắt đá, tạo nên sức mạnh to lớn giúp con người thành công trong hoạtđộng chính trị

Thứ hai, hệ thống các giá trị, chuẩn mực phù hợp với lợi ích của giai cấp

được cụ thể hóa dưới dạng các quy phạm pháp luật, có chức năng điều khiển hành

vi của toàn xã hội

+ Các truyền thống chính trị: Theo quy luật kế thừa và phủ định biện chứng,văn hóa tổ chức ủa mỗi dân tộc, mỗi giai cấp không ra đời từ hư vô, tự nhiên xuấthiện, mà là kết quả của phủ định biện chứng, kế thừa và phát huy những yếu tố tíchcực, tiến bộ, phù hợp trong truyền thống chính trị được tích lũy từ trước đó Cáctruyền thống chính trị in đậm dấu ấn lên hoạt động chính trị, tạo nên bản sắc riêngcủa văn hóa của mỗi dân tộc, mỗi giai cấp, mỗi chế độ chính trị, đồng thời gópphần làm phong phú và đa dạng thêm cho văn hóa đương đại Vì vậy, giáo dục vàphát huy truyền thống chính trị cho các chủ thể chính trị là một phương thức đểduy trì và phát huy văn hóa chính trị trong hoạt động chính trị

Việt Nam từ ngàn đời xưa, với lịch sử lâu dài dựng nước và giữ nước, nhân nghĩa chính là nét đặc sắc trong văn hóa chính trị truyền thống Trong thời đại mới,

văn hóa chính trị nhân nghĩa không chỉ là yên dân, trừ bạo, mà hơn thế nữa là độclập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Nhân nghĩa tức là xây dựng một nướcViệt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, tiến bộ xã hội và góp phần vào sự nghiệp hòabình trên thế giới

+ Những lý tưởng chính trị cao đẹp mà con người hướng tới:

Nói đến văn hóa chính trị là nói đến những giá trị “chân - thiện - mỹ” mà conngười phấn đấu, hướng tới trong hoạt động chính trị, trong đó có lý tưởng trongsáng cao đẹp Ở mỗi giai đoạn lịch sử phát triển, mỗi giai cấp, mỗi dân tộc đều cónhững lý tưởng, hoài bão chính trị nhất định mà nó cần hướng tới, thể hiện tậptrung những đặc trưng, phản ánh bản chất và cấu thành nội dung chủ đạo của vănhóa chính trị của nó tại thời điểm đó