Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ (Luận văn thạc sĩ)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐOÀN THỊ VÂN ANH

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

Thái Nguyên, tháng 01/2018

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

ĐOÀN THỊ VÂN ANH

NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

HUYỆN PHÙ NINH, TỈNH PHÚ THỌ

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ NÔNG NGHIỆP

Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp

Mã số: 8 62 01 15

HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

1 TS NGUYỄN VĂN THÁI

2 PGS.TS DƯƠNG VĂN SƠN

Thái Nguyên, tháng 01/2018

i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực, xuất phát từ tình hình thực tế của công tác phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ

Ngày 02 tháng 01 năm 2018

Tác giả luận văn

Đoàn Thị Vân Anh

đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, Phòng Đào tạo Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi về mọi mặt trong thời gian học tập và hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn TS Nguyễn Văn Thái và PGS.TS Dương Văn Sơn - Trường Đại học Nông, Lâm Thái Nguyên

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo trong Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng chí tại địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí Thường trực Huyện ủy, cán bộ Văn phòng Huyện ủy Phù Ninh đã tạo điều kiện mọi mặt để tôi hoàn thành nghiên cứu này

Tôi xin cảm ơn sự động viên, giúp đỡ của bạn bè và gia đình đã tạo điều kiện giúp tôi thực hiện luận văn này

Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó

Thái Nguyên, ngày 02 tháng 01 năm 2018

Tác giả luận văn

Đoàn Thị Vân Anh

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

MỤC LỤC iii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ii

DANH MỤC CÁC BẢNG vi

MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục tiêu nghiên cứu 2

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài 2

4 Kết cấu của luận văn 3

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 4

1.1 Cơ sở lý luận của đề tài 4

1.1.1 Kinh tế nông nghiệp và phát triển kinh tế nông nghiệp 4

1.1.2 Phát triển kinh tế và phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng sản xuát hàng hóa 10

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp 12

1.2 Cơ sở thực tiễn về phát triển kinh tế nông nghiệp 16

1.2.1 Kinh nghiệm phát triển kinh tế nông nghiệp của một số địa phương 16

1.2.2 Bài học rút ra đối với huyện Phù Ninh trong phát triển kinh tế nông nghiệp 24

1.3 Một số nghiên cứu về phát triển kinh tế nông nghiệp 26

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 29

2.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 29

2.1.1 Đối tượng nghiên cứu 29

2.1.2 Phạm vi nghiên cứu 29

2.2 Câu hỏi và nội dung nghiên cứu 29

2.2.1 Câu hỏi nghiên cứu 29

iv

2.2.2 Nội dung nghiên cứu 30

2.3 Phương pháp nghiên cứu 30

2.3.1 Chọn điểm nghiên cứu 30

2.3.2 Thu thập số liệu 30

2.3.3 Phương pháp phân tích 31

2.4 Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu 33

CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 35

3.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 35

3.1.1 Điều kiện tự nhiên huyện Phù Ninh 35

3.1.2 Tình hình phát triển kinh tế huyện Phù Ninh 36

3.2 Thực trạng phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh 38

3.2.1 Thực trạng sản xuất nông nghiệp huyện Phù Ninh 38

3.2.2.Hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp 51

3.3 Khó khăn, rào cản ảnh hưởng đến phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ 65

3.3.1 Một số khó khăn, thách thức trong phát triển kinh tế hộ gia đình 65

3.3.2 Những hạn chế tồn tại và nguyên nhân của những hạn chế, tồn tại 67

3.3.3 Nguyên nhân của những hạn chế 68

3.3.4 Những vấn đề đặt ra 70

3.4 Mục tiêu và giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 71

3.4.1 Phương hướng và mục tiêu phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 71

3.4.2 Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2025 73

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 80

1 Kết luận 80

2 Khuyến nghị 81

TÀI LIỆU THAM KHẢO CHÍNH 82 PHỤ LỤC

vi

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1 Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây trồng chủ yếu 39

Bảng 3.2 Diện tích, năng suất, sản lượng một số cây ăn quả 41

Bảng 3.3 Số lượng và sản lượng một số loại vật nuôi trên 42

Bảng 3.4 Diện tích, sản lượng ngành nuôi trồng thủy sản 44

Bảng 3.5 Giá trị sản xuất nông lâm thủy sản và tốc độ tăng trưởng 47

Bảng 3.6 Cơ cấu GTSX các nhóm ngành nông- lâm nghiệp, thủy sản 47

Bảng 3.7 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Phù Ninh giai đoạn 2014-2016 48

Bảng 3.8 Tình hình dân số và lao động huyện Phù Ninh 2014-2016 50

Bảng 3 9 Một số chỉ tiêu chủ yếu của HTX nông nghiệp 51

Bảng 3.10 Tình hình phát triển trang trại của Phù Ninh năm 2016 54

Bảng 3 11 Kết quả sản xuất ở một số mô hình trang trại huyện Phù Ninh 55

Bảng 3.12 Những thông tin chung về nhóm hộ điều tra 56

Bảng 3.13 Diện tích đất canh tác trung bình của hộ nông dân 57

Bảng 3.14 Diện tích các loại cây trồng trung bình của hộ nông dân 58

Bảng 3.15 Cây trồng bình quân hộ theo nghề nghiệp của hộ 58

Bảng 3.16 Tổng số loại vật nuôi của các hộ nông dân 59

Bảng 3.17 Giá trị sản xuất của nhóm hộ điều tra 60

Bảng 3.18 Thu nhập và tỷ trọng thu nhập của hộ gia đình 61

Bảng 3.19 Khó khăn, thách thức trong sản xuất ngành trồng trọt 66

Bảng 3.20 Khó khăn thách thức trong sản xuất ngành chăn nuôi 67

Bảng 3.21 Định hướng quy mô giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản giai đoạn 2018 - 2020 72

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong mọi giai đoạn phát triển của nước ta nông nghiệp đã được xác định là mặt trận kinh tế hàng đầu Đảng và Chính phủ luôn quan tâm đến phát triển nông nghiệp và nông thôn, coi đây là một lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước Chính nông nghiệp tạo ra phần lớn việc làm và thu nhập cho bà con nông dân, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng dân tộc thiểu số

Huyện Phù Ninh là một huyện miền núi, nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Phú Thọ, tiềm năng đất đai của huyện Phù Ninh là rất lớn, với diện tích đất chủ yếu phù hợp cho phát triển nông - lâm nghiệp; Bên cạnh đó Phù Ninh có sông Lô chạy dọc theo chiều dài huyện từ Bắc xuống Nam, và trên địa bàn huyện còn có hệ thống các sông ngòi nhỏ nằm giữa các khe của các đồi núi thấp, tạo nguồn nước tưới tiêu phục

vụ cho sản xuất nông, lâm nghiệp và nuôi trồng thủy sản, nên có điều kiện để phát triển nền kinh tế đa dạng với thế mạnh về nông, công, ngư nghiệp và dịch vụ - du lịch

Nhưng hiện nay lĩnh vực phát triển nông nghiệp ở huyện Phù Ninh với việc

sử dụng nguồn tài nguyên vốn có của nông nghiệp, nông thôn vẫn còn có những vấn đề cần quan tâm là: Diện tích hoang hóa vẫn còn; Đời sống nhân dân vùng nông nghiệp còn nhiều khó khăn, đời sống văn hóa tinh thần, trình độ dân trí, cơ sở

y tế, giáo dục còn thấp; Sản lượng lương thực hàng năm tăng không ổn định, phát triển nông nghiệp toàn diện chưa được quan tâm đúng mức, nhiều tài nguyên tự nhiên

bị lãng phí do khai thác chưa hợp lý, nổi bật là nguồn rừng nguyên liệu Bên cạnh đó, diện tích cây ăn quả và cây công nghiệp chưa phát triển tương xứng với tiềm năng của địa phương có quỹ đất vườn đồi nhiều như Phù Ninh Đặc biệt, quá trình phát triển kinh tế xã hội còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém như tốc độ tăng trưởng kinh tế tuy đạt khá nhưng chưa bền vững; quy mô sản xuất nhỏ lẻ, phân tán; chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong nông nghiệp chậm; đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng còn dàn trải; hệ thống cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ nông nghiệp còn yếu kém; hoạt động sản xuất, kinh doanh dịch vụ chưa cao, nhất là dịch vụ đầu tư; kinh tế trang trại quy mô nhỏ, gặp khó khăn về vốn, kỹ thuật và thị trường tiêu thụ Trước xu thế mới của

2

nền kinh tế trong thời kỳ hội nhập và cách mạng khoa học kỹ thuật 4.0, nền kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh đứng trước những khó khăn, thách thức trong cơ hội mới Để góp phần công sức vào phát triển kinh tế ở địa phương, tôi chọn đề tài

nghiên cứu “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ” làm đề tài luận văn thạc sĩ

2 Mục tiêu nghiên cứu

2.1 Mục tiêu chung

Làm rõ những vấn đề lý luận chung, kinh nghiệm thực tiễn và thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân trên địa bàn huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ Từ đó, đưa ra những giải pháp thúc đẩy kinh tế nông hộ phát triển

3 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài

Cập nhật và hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến kinh tế nông nghiệp, phát triển kinh tế nông nghiệp tại một huyện miền núi trung du của tỉnh Phú Thọ, nơi có nhiều điều kiện phát triển nông lâm nghiệp, thương mại và dịch vụ

Luận văn đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm phát triển kinh tế nông nghiệp huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ Tác giả hy vọng những giải pháp này sẽ được chính quyền địa phương huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ và những huyện khác có điều kiện tương tự như huyện Phù Nịnh có thể tham khảo, vận dụng để quản lý, điều hành quá trình phát triển kinh tế xã hội nói chung, kinh tế nông nghiệp nói riêng

3

4 Kết cấu của luận văn

Chương 1 Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về phát triển kinh tế

hộ nông dân

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng phát triển kinh tế hộ nông dân tại huyện Lâm Thao

giai đoạn 2012 - 2014

Chương 4 Giải pháp phát triển kinh tế hộ nông dân tại huyện Lâm Thao

đến năm 2020

4

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI 1.1 Cơ sở lý luận của đề tài

1.1.1 Kinh tế nông nghiệp và phát triển kinh tế nông nghiệp

1.1.1.1 Vấn đề nông nghiệp trong một số lý thuyết kinh tế

Như chúng ta đã biết: nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, dựa trên việc sử dụng nguồn lực đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng, vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu, cùng với lao động nông nghiệp chủ yếu để tạo ra lương thực, thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp chế biến Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành như: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản Như vậy, nông nghiệp theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản

Nếu hiểu theo nghĩa hẹp, nông nghiệp là ngành sản xuất ra của cải vật chất

mà con người phải dựa vào quy luật sinh học, dựa vào sinh trưởng của cây trồng, vật nuôi để tạo ra sản phẩm như lương thực, thực phẩm, để thỏa mãn các nhu cầu của mình

Như vậy, nông nghiệp là ngành sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên Những điều kiện tự nhiên như đất đai, nhiệt độ, độ ẩm, lượng mưa, bức xạ mặt trời, trực tiếp ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng cây trồng vật nuôi Nông nghiệp cũng là ngành sản xuất có năng suất lao động rất thấp, vì đây là ngành sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên; là ngành sản xuất mà việc ứng dụng tiến bộ khoa học - công nghệ gặp rất nhiều khó khăn Ngoài ra, sản xuất nông nghiệp ở thường gắn liền với những phương pháp canh tác truyền thống, lề thói, tập quán, phong tục, đã có từ hàng nghìn năm nay Ở các nước nghèo như nước ta nông nghiệp thường chiếm tỷ trọng rất lớn trong GDP và thu hút một bộ phận quan trọng lao động xã hội

Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi, khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu

Luận văn đầy đủ ở file: Luận văn full