- Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn về hậu quả của cuộc chiến tranh đối với toànnhân loại, nâng cao ý thức chống chiến tranh bảo vệ hòa bình thế giới, bảo vệ sự sống của con người và nền văn
Trang 1Chương I : CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 -1945)
TIẾT 31 -Bài 21: CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
( 1939 – 1945 ) tiết 2
I MỤC TIÊU BÀI HỌC.
1 Kiến thức Giúp Hs nắm được :
- Diễn biến chính của cuộc phản công của Liên Xô ở Xta-lin-grat, Beclin và sựđầu hàng của Đức, Ý
- Diễn biến ở mặt trận Châu Á –Thái Bình Dương và sự đầu hàng của Nhật
- Kết cục của chiến tranh và hậu quả của nó đối với sự phát triển của tình hìnhthế giới
- Vai trò của Liên Xô trong chiến tranh thế giới thứ hai
2 Tư tưởng, tình cảm, thái độ.
- Bồi dưỡng nhận thức đúng đắn về hậu quả của cuộc chiến tranh đối với toànnhân loại, nâng cao ý thức chống chiến tranh bảo vệ hòa bình thế giới, bảo vệ
sự sống của con người và nền văn minh nhân loại
- Giáo dục Hs tinh thần chiến đấu kiên cường, bất khuất chống chủ nghĩa phátxít giải phóng đất nước của các dân tộc bị các nước xâm lược, đặc biệt là cuộcchiến tranh vệ quốc vĩ đại của nhân dân Liên Xô
- Giáo dục cho học sinh nhận thức việc bảo vệ môi trường thiên nhiên
3 Kĩ năng.
- Rèn kĩ năng sử dụng bản đồ chiến sự Hiểu và trình bày được một vài chiến
sự đơn giản trên lược đồ
- Rèn luyện kỹ năng phân tích đánh giá các sự kiện lịch sử qua bản đồ, phim
tư liệu, số liệu
- Rèn kĩ năng hoạt động nhóm, thuyết trình, tường thuật sự kiện lịch sử trênlược đồ
4 Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực thuyết trình
- Năng lực nhận xét đánh giá, tái hiện sự kiện lịch sử
II CHUẨN BỊ.
Trang 2+ Tranh ảnh tư liệu lịch sử.
+ Sưu tầm tư liệu về những tấm gương chiến đấu anh dũng của nhân dân Liên Xô
và hậu quả của chiến tranh thế giới thứ hai (1939 -1945)
III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY.
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
* Câu hỏi: Trình bày khái quát diễn biến giai đoạn 1 của cuộc chiến tranh thế giới thứ 2 ?
* Đáp án :
- 9/1939 Đức chớp nhoáng tấn công Ba Lan và các nước Châu Âu
- 22/6/1941 Đức tấn công Liên Xô
- 7/12/1941 Nhật tấn công Trân Châu cảng
- Bắc Phi : Italia tấn công Ai Cập
- 1/1942 Mặt trận Đồng minh được thành lập
3 Bài mới:
Hoạt động 1: Khởi động
- Giáo viên chiếu lược đồ Xô Đức (1941 -1943) – Hs theo dõi
Gv: Ở tiết học trước, các em đã biết khi tấn công Liên Xô, Đức đã chiếm đượcmột phần lãnh thổ rộng lớn Mục tiêu lớn nhất lúc ấy của Đức là chiếm được thủ
đô Matxcova –trái tim của nước Nga Nhưng tại đây, Đức đã bị chặn đứng vàkhông tiến sâu hơn được nữa Vậy Đức sẽ làm gì để thực hiện mục tiêu đã định ?Trên lược đồ, chúng ta thấy : Nằm ở phía nam thủ đô Matsxcova là thành phốXtalingrat Nơi đây có vựa lúa sông Vôn ga và vùng dầu mỏ Cap cado Là nơicung cấp nhiên liệu, thực phẩm, vũ khí cho quân đội Nga
Trang 3+ Hỏi : Theo em, nếu Đức chiếm được Xta-lin-grat thì điều gì sẽ xảy ra ?
Yêu cầu trả lời:
+ Khiến cho quân đội Liên Xô mất nguồn cung cấp nhiên liệu, lương thực, thựcphẩm ( Liên Xô sẽ yếu -> dễ thua)
+ Đức sẽ có nguồn cung cấp lương thực, nhiên liệu, vũ khí cho quân đội của mìnhngay trên đất nước Nga
+ Làm bàn đạp tấn công Mát-xcơ-va từ phía sau Xtalin grat
Gv: Xtalingrat là thành phố công nghiệp lớn nhất nước Nga, nơi đây có xưởng sản xuất xe tăng lớn nhất, là con đường giao thông chiến lược nối liền biển Caspi
và miền Bắc nước Nga, là thành phố mang tên vị lãnh tụ Xô Viết nên nó còn có giá trị rất lớn về mặt tinh thần.Chiếm được Xtalingrat, Đức sẽ lấy đó làm bàn đạp
để tấn công Matxcova từ phía sau, nhanh chóng kết thúc chiến tranh.
Gv dẫn vào bài: Nhận định được tầm quan trọng đó, Đức tấn công
Xtalingrat.Vậy Đức đã thực hiện như thế nào và thái độ của Liên Xô ra sao ?Chúng ta cùng tìm hiểu tiết 2
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cần đạt Hoạt động 2: Tìm hiểu phần II Những diễn biến chính.
I Nguyên nhân của chiến tranh thế giới thứ II.Những diễn biến chính.
1.Chiến tranh bùng nổ
và lan rộng toàn thế giới.
2 Quân đồng minh phản công, chiến tranh kết thúc ( từ 1943 đến tháng 8 /1945)
a Trận Xta-lin-grat
Trang 4Gv: Chỉ lược đồ, giới thiệu - Nghe, quan sát
*Chiến lược đồ trận Xtalingrat:
Gv tường thuật + chỉ lược đồ
Với quyết tâm của mình 7.1942
Đức tấn công Xtalingrat với lực
lượng gần 3 triệu quân cùng
hàng ngàn máy bay, xe tăng.
Trận đánh diễn ra làm 2 giai
đoạn Giai đoạn 1: Đức tấn
công ác liệt nhưng không đẩy
lui được Hồng quân ra khỏi
thành phố Ngược lại, Hồng
quân Liên Xô đã củng cố lực
lượng, quyết định phản công
bao vậy quân Đức vào ngày
19.11.1942.
Gv: Lúc này, Xtlaingrat trở
thành “ các nút sống” của Liên
Xô Với khẩu hiệu “Không lùi
một bức” “ Chiến đấu tới giọt
máu cuối cùng”, mỗi ngày đêm
quân đội Liên Xô phải đánh lui
khoảng từ 12-15 đợt tấn công
của kẻ thù.
Gv: Để hiểu rõ hơn, cô mời các
em xem một đoạn phim tư liệu
+ Khí thế : ác liệt,bom đạn mùmịt
+ Cờ của Liên
Xô, cờ trắng đầuhàng của Đức
7/1942 Đức tấn côngXtalingrat
- 19/11/1942 Hồng quânLiên Xô phản công
- 2/2/1943 Hồng quânLiên Xô thắng trận
Trang 5*Lưu ý : Khi xem các em
Sau khi xem phim tư liệu:
? Qua đoạn phim tư liệu, em
thấy trận đánh diễn ra như thế
nào ? Khí thế của Hồng quân
Liên Xô ra sao ? Kết quả như
thế nào ?
Gv: Mở đầu là Hồng quân Liên
Xô phản kích bằng đại bác, dàn
hỏa tiễn Cachiusa Tiếp đến là
sự tấn công của xe tăng, bộ
binh xông lên tiến vào thành
phố Đợt tấn công này, Liên Xô
sử dụng nhiều binh chủng khác
nhau cùng tấn công, áp đảo
được quân Đức Kết quả là
+ Lực lượng phátxít không thể hồiphục như trước
- Nghe
- 7.1942: Đức tấn côngXtalingrat
-2.2.1943: Hồng quân
Trang 6Cô mời bạn đọc to trên
máy
Gv: Đây là sự thất bại thảm
hại, là nỗi nhục của nước Đức.
Vì trong lịch sử của nước Đức
chưa bao giờ có một Thống chế
đầu hàng, đó là : Phôn Pao-Lút
và 24 tướng khác Sự thất bại
đó, khiến Hitle phải tuyên bố
quốc tang.
Gv: Trận Xtalingrat kết thúc đã
làm cho thế và lực giữa Liên
Xô –Đức có sự thay đổi, sự
thay đổi đó ra sao các em cùng
trao đổi và làm bài tập nhóm
- Hs ghi lại kếtquả trên giấy A1
- Nhóm trưởngbáo các kết quả
- Theo dõi, chữabài
thắng trận
Tạo bước ngoặtxoay chuyển tìnhthế chiến tranh
b Tình hình chiến sự sau chiến thắng Xtalingat.
Trang 7- Để hiểu về phần này, các em
cùng thảo luận những nội dung
sau, gọi HS đọc yêu cầu của bài
Hãy tìm hiểu về sự kiện chính
của mặt trận Tây Âu và châu Á-
- Nghe
Trang 8Dựa vào nội dung thảo luận
nhóm chuyên sâu, hãy nêu nhận
xét về vai trò của Hồng quân
Liên Xô trong việc đánh thắng
Gv: Đây là lược đồ chiến sự
trên chiến trường Châu Âu –
chiến trường chính năm
1944-1945
+ Khu vực này là mặt trận giữa
Liên Xô và Đức hay còn gọi là
mặt trận phía Đông.
+ Khu vực này là mặt trận giữa
Anh, Mỹ và Đức hay còn gọi là
mặt trận phía Tây.
Gv: Để hoàn thành được bài tập
cô trước hết chúng ta cùng quan
sát trên lược đồ
Trước hết là tình hình chiến sự
trên mặt trận Xô –Đức
Sau chiến thắng Xtalingrat
Hồng quân Liên Xô đã liên tục
phản công và đến cuối năm
1944 Hồng quân Liên Xô bằng
những đòn tấn công sấm sét
xuống quân thù, Hồng quân đã
- Quan sát, nghegiảng
*Mặt trận Xô –Đức
- 9.5.1945 : Đức đầuhàng không điều kiện
Trang 9giải phóng được toàn bộ đất
nước và tiếp tục mở các đợt tấn
công truy kích Đức, giải phóng
các nước Đông Âu.
? Quan sát trên lược đồ, em có
nhận xét gì về mức độ và quy
mô các đợt tấn công của Hồng
quân Liên Xô năm 1944 ?
Gv : Cuộc tấn công đại thắng
đã đứa Hồng quân Liên Xô tiến
sụp đổ Như vậy, một trong ba
nước nằm trong phe phát xít đã
đầu hàng Chiến tranh chấm
dứt ở Bắc Phi.
Gv: Ở mặt trận Tây Âu Cô mời
- Độc lập:
+ Có nhiều mũitấn công từ Bắcxuống Nam
+ Liên tục, rộngkhắp
*Mặt trận Bắc Phi:
- 5.1943: Đức –Italia hạ
vũ khí -> chế độ phát xítItalia sụp đổ
Trang 10cả lớp tiếp tục theo dõi tình
hình chiến sự trên lược đồ năm
cứ khất lần mãi cho đến khi
chiến tranh bước vào giai đoạn
cuối Khi thấy Hồng quân đã
nắm chắc phần thắng thì Anh,
Mĩ mới vội vàng mở mặt trận
thứ 2 đổ bộ vào bờ biển
Noocmamdi của nước Pháp
vào ngày 6/6/1944 để giải
phóng Pháp và tấn công Đức.
Việc mở mặt trận thứ hai có
ảnh hưởng tới tiến trình của
cuộc chiến tranh như thế
nào ?
Gv: Như vậy, lần đầu tiên, kể
từ ngày bắt đầu chiến tranh,
nước Đức mới bị ép giữa hai
mặt trận Đông và Tây.
Gv: Trở lại mặt trận Xô –Đức.
Sau khi tiến gần sát tới biên
giới nước Đức, quân đội Liên
Xô tiếp tục giải phóng nốt Ba
nghe
- Học sinh trả lời:
+ Giải phóngPháp
+ Thúc đẩy chiếntranh kết thúcnhanh hơn
Hs nghe
* Mặt trận Tây Âu:
-6.6.1944: Anh – Mỹ mởmặt trận thứ hai
Trang 11Lan, Tiệp Khắc và mở trận
tổng công kích tấn công Becslin
–xào huyệt của phát xít ngày
16/4/1945.
Phía Đức, Hitle lại tuyên bố: “
Trao Beclin cho quân Mĩ và
Anh tốt hơn là để nó lọt vào tay
quân Nga” và “ nếu có đầu
hàng thì chỉ đầu hàng quân
Mĩ” Vậy Hitle có thực hiện
được điều đó không ? Chúng ta
hãy cùng xem một đoạn phim
về trận công phá Becslin của
Hồng quân Liên Xô Khi xem,
cờ đỏ búa liềm của Hồng quân
Liên Xô được cắm trên nóc nhà
quốc hội Đức Hitle tự sát dưới
hầm chỉ huy Ngày 9/5/1945
Đức kĩ văn bản đầu hàng không
điều kiện Chiến tranh chấm
*Mặt trận Châu Á – TháiBình Dương
-15.8.1945: Nhật đầuhàng không điều kiện
=> Chiến tranh kết thúc
Trang 12Beclin của Hồng quân Liên
Xô có ý nghĩa như thế nào ? Gv: Đúng vậy, trận công phá Becslin đã đi vào lịch sử bởi chỉ vẻn vẹn 16 ngày đêm, HQLX đã tiêu diệt được một đạo quân địch gần 1 triệu tên
và chiếm được thủ đô nước Đức.
Gv: Ở mặt trận thứ 4 Châu Á –Thái Bình Dương như thế nào
Gv: Phần này cô đã giáo cho các em chuẩn bị ở nhà Cô mời một bạn trình bày cho cô chiến sự ở Châu Á – Thái Bình Dương.
Gv: Chiếu phim
Gv: Khi Mĩ ném 2 quả bom nguyên tử xuống 2 thành phố Hiroxima và Nagaxaki của Nhật, chỉ trong nháy mắt
447000 người bị chết hoặc tàn phế Nhưng con số chưa dừng lại ở đó bởi sức tàn phá hủy diệt không chỉ trong chốc lát mag còn kéo dài đến ngày nay.
Gv kể chuyện : Có một cô gái Nhật tên là Sadaco –Xaxaki Khi quả bom nguyên tử rơi xuống thành phố Hiroxima, cô
Trang 13mới được 2 tuổi và may mắn thoát nạn Nhưng 10 năm sau vào tháng 2/1955 cô phải vào bệnh viện vì bị nhiễm phóng
xạ nguyên tử Cô tin vào một truyền thuyết của Nhật bản là nếu gấp được 1000 con sếu bằng giấy treo chung quanh phòng thì sẽ khỏi bệnh Nhưng cô mới chỉ gấp được
644 con thì đã chết.
Gv: Đến giai đoạn này, Đức, Italia đã đầu hàng, đạo quân của Nhật đã bị Liên Xô đánh tan Nhật đầu hàng là điều tất yếu Vậy tại sao Mĩ vẫn thả hai quả bom nguyên tử xuống Nhật ?
Gv: Như vậy, với sự kiện Nhật đầu hàng 15/8/1945 chiến tranh thế giới thứ 2 kết thúc.
Gv: Các con hãy hoàn thiện bài tập nối sự kiện, Mời 2 Hs lên bảng ghép nối.
Đây là nội dung phải ghi vào
vở Vì vậy các em kẹp bài tập vào để về nhà học.
Gv: Chiến tranh thế giới đã trôi qua nhưng đến ngày nay con
Trang 14người vẫn không khỏi bàng
hoàng vì hậu quả của nó Hậu
quả của nó như thế nào ?
chúng ta cùng sang phần III.
Hoạt động 2: III Kết cục của chiến tranh thế giới thứ 2
? Kết quả cuối cùng của chiến
tranh thế giới thứ hai là gì ?
-Đọc sgk -108
Hs làm việc độc lập:
+ 60 triệu ngườichết, 90 triệu người
bị thương
+ Làm chậm lại sựphát triển của xã hội
+ Bằng tất cả cáccuộc chiến tranhtrong 1000 nămtrước cộng lại
III Kết cục của chiến tranh thế giới thứ 2
+ Mặt trận Đồngminh ra đời
+ Đoàn kết, yêu hòabình của các dân tộctrên thế giới
Hs trả lời:
+ Đi đầu, chủ chốt,
Trang 15thế nào trong việc đánh thắng
chủ nghĩa phát xít ?
Gv: Nhờ Liên Xô mà phong
trào đấu tranh giải phóng dân
tộc ở các nước thuộc địa và
phụ thuộc lên cao Thời cơ ấy,
đã tạo cơ hội cho dân tộc Việt
Nam vùng lên đấu tranh giành
độc lập vào 2.9.1945
Gv: Đưa bảng thống kê sự
thiệt hại của 2 cuộc chiến
tranh thế giới thứ 1 và chiến
tranh thế giới thứ 2
? Nhìn vào bảng này, em có
nhận xét gì về sự thiệt hại của
chiến tranh TG 2 ?
Gv: Riêng Liên Xô đã thiệt hại
20 triệu người cho cuộc chiến
tranh vệ quốc vĩ đại cũng như
giúp các nước khác đứng lên
giải phóng đất nước
quyết định thắng lợi
+ Thành lập mặt trậnĐồng minh
Phần hậu quả của cuộc chiến
tranh thế giới thứ 2 cô đã giao
+ Tổn thất gấp nhiềulần chiến tranh thếgiới thứ nhất
+ Thiệt hại: người,của
+ Bệnh tật, ô nhiễmmôi trường sống
Gây thảm họa cho con người và môi trường sống.
Trang 16Gv: Tư liệu mà các em sưu tầm
rất quý giá Nó cho ta thấy sự
hủy diệt khủng khiếp về thiên
nhiên và con người, làm chậm
sự phát triển của xã hội Ta thấy
được sự dã man, giết người
? Các em có suy nghĩ gì sau
khi xem những bức ảnh trên ?
Hs trả lời:
+ Sợ chiến tranh+ Không để chiếntranh xảy ra
+ Căm ghét chiếntranh
+ Thật thảm khốc
? Hậu quả của chiến tranh
thật thảm khốc, em hãy liên hệ
với nhiệm vụ chống chiến
tranh, bảo vệ hòa bình trong
tình hình thế giới hiện nay ?
? Chiến tranh kết thúc đã dẫn
đến những biến đổi căn bản
của tình hình thế giới như thế
nào ?
- Hs trả lời:
+ Là tội ác cần lênán
+ Cần phải ngănchặn
Hs trả lời:
+ Trật tự hai cựcIanta
+ Hệ thống XHCN
Trang 17tế em hãy cho biết tình hình
thế giới hiện nay ra sao ?
+ Vấn đề biển Đông
ở Châu Á
? Sau khi nghiên cứu và tìm
hiểu bài học hôm nay các em
sẽ làm gì để ngăn chặn chiến
Hs trả lời:
+ Cố gắng học tốt.+ Ngăn chặn chiến
Trang 18Gv: Tổng kết, chốt kiến thức
*Chiếu sơ đồ tư duy
Quan sát trên màn hình: đây là
những kiến thức trọng tâm với
những sự kiện lích sử chính các
em cần nhớ: nguyên nhân, diễn
biến, hậu quả và tính chất của
chiến tranh thế giới thứ hai.
Vấn đề chiến tranh luôn rình
rập và ngày nay ở một số khu
vực: chiến tranh vẫn bùng nổ,
các phong trào ly khai, khủng
bố với những loại vũ khí tối
tân, những chất độc có tính hủy
diệt sự sống toàn nhân loại.
Ngăn chặn và lên án chiến
tranh, đó là trách nhiệm của
mỗi người, mỗi quốc gia và
toàn thể nhân loại.
? Sau khi tìm hiểu bài, em có
suy nghĩ gì về hậu quả của
Trang 19chiến tranh đối với nhân loại ?
Hãy viết một đoạn văn ngắn
khoảng 200 từ nói lên quan
điểm của em đối với chiến
- Nắm nội dung bài học:
- Chuẩn bị trước bài 22