Ở nước ta hiện nay, công tác quản lý nhà nước về hộ tịch đã được các cấp chính quyền quan tâm tổ chức thực hiện tốt, quản lý hộ tịch đã dần đi vào nề nếp, đạt được những kết quả nhất định: số trẻ em được đăng ký khai sinh đạt tỷ lệ cao, đăng ký kết hôn đúng quy định….Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được quản lý hộ tịch còn có nhiều hạn chế như: thủ tục quản lý hộ tịch chưa khoa học, chưa phù hợp thực tế, trình độ, năng lực của đội ngũ công chức làm công tác quản lý hộ tịch chưa đáp ứng được yêu cầu; việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật về hộ tịch chưa được quan tâm đúng mức…. Những hạn chế này đã làm giảm đi hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch. Là một quận của thành phố Hà Nội, trong những năm qua, UBND quận Tây Hồ đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong quản lý nhà nước về hộ tịch trên địa bàn quận.Với sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp uỷ, các cấp chính quyền, quản lý nhà nước về hộ tịch ở UBND quận Tây Hồ từng bước được thực hiện nghiêm túc đầy đủ, chính xác. Song cũng như nhiều địa phương khác, công tác quản lý nhà nước về hộ tịch ở UBND quận Tây Hồ cũng còn nhiều hạn chế như đã nêu ở trên.Vì vậy, qua những kiến thức đã học và nhận thức được công tác quản lý nhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ vẫn còn bộc lộ những hạn chế, trên cơ sở đó nhằm đưa ra những kiến nghị góp phần hoàn thiện hơn nữa hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch trên địa bàn quận Tây Hồ em lựa chọn đề tài “Quản lý nhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ, thực trạng và giải pháp” làm khóa luận tốt nghiệp.
Trang 1Bên cạnh đó, em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của cán
bộ, công chức UBND quận Tây Hồ đã giúp đỡ em trong quá trình tìm hiểu, thuthập thông tin cho đề tài
Tuy nhiên do trình độ hiểu biết còn hạn chế, thời gian nghiên cứu cógiới hạn nên bài khóa luận của em không thể tránh được những thiếu sót khi tìmhiểu về công tác quản lý nhà nước về hộ tịch của UBND quận Tây Hồ, thànhphố Hà Nội, rất mong được sự đóng góp của quý thầy cô để bài khóa luận tốtnghiệp được hoàn thiện hơn
Em xin chân trọng cảm ơn !
Trang 2DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
STT Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt
Trang 3A MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Xét từ phương diện quản lý, quản lý nhà nước về hộ tịch có vị trí làtrung tâm của hoạt động quản lý dân cư Đây là một lĩnh vực quan trọng củanền hành chính mà mọi quốc gia đương đại, không phân biệt chế độ chính trị,trình độ phát triển, đều phải quan tâm Sự vững mạnh của một quốc gia liênquan mật thiết với hiệu quả của hoạt động quản lý dân cư nói chung và quản
lý hộ tịch nói riêng Có thể khẳng định rằng, các vấn đề pháp lý về quản lý hộtịch có tầm quan trọng tương tự như các vấn đề pháp lý về quốc tịch, về biêngiới quốc gia, về tổ chức bộ máy nhà nước…
Ở nước ta hiện nay, công tác quản lý nhà nước về hộ tịch đã được cáccấp chính quyền quan tâm tổ chức thực hiện tốt, quản lý hộ tịch đã dần đi vào
nề nếp, đạt được những kết quả nhất định: số trẻ em được đăng ký khai sinhđạt tỷ lệ cao, đăng ký kết hôn đúng quy định…
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được quản lý hộ tịch còn cónhiều hạn chế như: thủ tục quản lý hộ tịch chưa khoa học, chưa phù hợp thực
tế, trình độ, năng lực của đội ngũ công chức làm công tác quản lý hộ tịch chưađáp ứng được yêu cầu; việc tuyên truyền, giáo dục pháp luật về hộ tịch chưađược quan tâm đúng mức… Những hạn chế này đã làm giảm đi hiệu lực,hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch
Là một quận của thành phố Hà Nội, trong những năm qua, UBND quậnTây Hồ đã có nhiều cố gắng, nỗ lực trong quản lý nhà nước về hộ tịch trên địabàn quận.Với sự quan tâm, chỉ đạo của các cấp uỷ, các cấp chính quyền, quản
lý nhà nước về hộ tịch ở UBND quận Tây Hồ từng bước được thực hiệnnghiêm túc đầy đủ, chính xác Song cũng như nhiều địa phương khác, côngtác quản lý nhà nước về hộ tịch ở UBND quận Tây Hồ cũng còn nhiều hạnchế như đã nêu ở trên
Trang 4Vì vậy, qua những kiến thức đã học và nhận thức được công tác quản lýnhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ vẫn còn bộc lộ những hạn chế,trên cơ sở đó nhằm đưa ra những kiến nghị góp phần hoàn thiện hơn nữa hiệulực, hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch trên địa bàn quận Tây Hồ em lựa
chọn đề tài “Quản lý nhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ, thực trạng và giải pháp” làm khóa luận tốt nghiệp.
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Đã có nhiều bài nghiên cứu đề cập đến hộ tịch và các chính sách thựchiện hộ tịch, trong thời gian qua như:
- Luận văn thạc sỹ ngành Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật của
tác giả Bùi Thị Tư bảo vệ năm 2014 với đề tài “Quản lý hộ tịch - qua thực
tiễn Hải Phòng” Luận văn phân tích, đánh giá thực trạng quản lý hộ tịch ở
Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay (những yếu tố tác động, hệ thống văn bản,
tổ chức bộ máy những kết quả đạt được trong quá trình quản lý và đăng ký
hộ tịch, những hạn chế và nguyên nhân của sự hạn chế đó ) Đề xuất hệthống giải pháp có tính khả thi để nâng cao hiệu quả, hiệu lực quản lý hộ tịch
ở Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay
- Giáo trình “Quy định mới về đăng ký và quản lý hộ tịch”, NXB.
Chính trị quốc gia, 2006; tác giả đã nêu và phân tích các quy định mới trongcông tác đăng ký và quản lý hộ tịch căn cứ theo Nghị định 158/2005/NĐ-CP
- Biên soạn: Nguyễn Quốc Cường, Lương Thị Lanh, Trần Thị Thu
Hằng…: Hướng dẫn đăng ký và quản lý hộ tịch, NXB Tư pháp, 2006; tác giả
đã nêu lên thủ tục và các bước cần thiết khi đăng ký hộ tịch như đăng ký khaisinh, kết hôn, khai tử, thủ tục nhận con nuôi,… trong công tác quản lý hộ tịch
- Nghiệp vụ đăng ký hộ tịch, NXB Tư pháp, 2007; tác giả hướng dẫn
nghiệp vụ thực hiện các thủ tục đăng ký hộ tịch như đăng ký khai sinh, khai
tử, kết hôn, nhận cha mẹ con, nhận con nuôi, giảm hộ…
Trang 5- Phạm Hồng Hoàn: Quản lý nhà nước về hộ tịch ở cấp xã, huyện Đan
Phượng, Luận văn thạc sĩ hành chính công, 2011; tác giả phân tích thực trạng
quản lý nhà nước về hộ tịch và đưa ra giải pháp nâng cao hiệu quả quản lýnhà nước về hộ tịch ở huyện Đan Phượng;
- Phạm Trọng Cường: Quản lý nhà nước về hộ tịch - Lý luận, thực
trạng và phương hướng đổi mới, Luận văn thạc sĩ luật, Khoa Luật - Đại học
Quốc gia Hà Nội, 2003; tác giả tiến hành khảo sát thực trạng việc quản lý hộtịch ở Việt Nam trong thời gian qua và nêu những ưu nhược điểm của côngviệc này đồng thời đưa ra một số quan điểm, phương hướng đổi mới nhằmnâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hộ tịch
Và nhiều công trình nghiên cứu khoa học khác nhau nữa ở nhữngphương diện và cấp độ khác nhau về quản lý nhà nước về hộ tịch Nhìn chungcác công trình nghiên cứu nêu trên đã nghiên cứu, phân tích toàn diện nhữngvấn đề liên quan đến công tác đăng ký và quản lý nhà nước về hộ tịch từ lýluận đến thực tiễn và đề xuất các giải pháp tăng cường hiệu quả của công tácđăng ký và quản lý nhà nước về hộ tịch Trong bài khóa luận, em đã khai thác
và kế thừa có chọn lọc những đóng góp đó Tuy nhiên, trong bối cảnh Luật hộtịch 2014 có hiệu lực thì các công trình nghiên cứu trên chưa có tính thời sự.Cho đến nay, chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu trực tiếp về quản lýnhà nước về hộ tịch ở quận Tây Hồ ở thời điểm hiện tại Đây là lý do thứ hai
để đề tài này được lựa chọn nghiên cứu
3 Mục đích nghiên cứu
Khóa luận tốt nghiệp của em trình bày, đánh giá thực trạng công tácquản lý nhà nước về hộ tịch tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ, qua đó đề ranhững giải pháp, kiến nghị để hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về hộ tịchtại UBND quận Tây Hồ
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
Trang 6Để đạt được mục tiêu trên, bài khóa luận thực hiện các nhiệm vụnghiên cứu sau:
+ Khái quát một số vấn đề lý luận về quản lý nhà nước về hộ tịch; + Phân tích, đánh giá công tác quản lý nhà nước về hộ tịch tại UBNDquận Tây Hồ;
+ Đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện côngtác quản lý nhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ
5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Quản lý nhà nước về hộ tịch tại Ủy ban nhândân quận Tây Hồ
6 Phương pháp nghiên cứu
Để nghiên cứu và hoàn thành bài khóa luận em đã sử dụng cácphương pháp sau:
- Phương pháp luận: Vận dụng chủ nghĩa duy vật lịch sử và chủnghĩa duy vật biện chứng làm phương pháp luận
- Các phương pháp cụ thể:
+ Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Đề tài đã sử dụng phương phápnày để phân loại, lựa chọn, khái quát, so sánh thông tin từ tài liệu, tìm ranhững nội dung, những vấn đề có liên quan đến quản lý nhà nước về hộ tịch
+ Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đề tài đã sử dụng phương pháp
Trang 7này để phân tích các tài liệu về quản lý nhà nước về hộ tịch để tìm ra những
bộ phận, những mối quan hệ theo lịch sử thời gian để phát hiện và khai tháccác khía cạnh khác nhau từ đó chọn lọc những thông tin cần thiết phục vụ cho
đề tài nghiên cứu
+ Phương pháp thống kê: Đề tài đã sử dụng phương pháp này để thuthập số liệu, dữ liệu về quản lý nhà nước về hộ tịch tại Uỷ ban nhân dân quậnTây Hồ từ năm 2015-2017
+ Phương pháp phỏng vấn: Đề tài đã sử dụng phương pháp này đểthực hiện phỏng vấn cán bộ, công chức của Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ vềcông tác quản lý nhà nước về hộ tịch trên địa bàn quận
Đối tượng phỏng vấn: Công chức phòng Tư pháp-Hộ tịch
Nội dung phỏng vấn: Công tác quản lý nhà nước về hộ tịch, thuận lợi
và khó khăn trong thực tiễn
+ Phương pháp so sánh: Đề tài đã sử dụng phương pháp này để sosánh, đối chiếu công tác quản lý nhà nước về hộ tịch của Uỷ ban nhân dânquận Tây Hồ qua các năm
7 Kết cấu khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục thì bàikhóa luận gồm 03 chương:
Chương 1: Cơ sở khoa học quản lý nhà nước về hộ tịch tại Uỷ ban
nhân dân cấp huyện
Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về hộ tịch tại Uỷ ban nhân dân
quận Tây Hồ
Chương 3: Một số giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản
lý nhà nước về hộ tịch tại Ủy ban nhân dân quận Tây Hồ
Trang 8B NỘI DUNG Chương 1.
CƠ SỞ LÝ LUẬN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH TẠI ỦY BAN
NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1.1 Một số khái niệm cơ bản về hộ tịch và quản lý nhà nước về hộ tịch
1.1.1 Hộ tịch
Về khía cạnh ngôn ngữ: Hộ: dân cư; tịch: sổ sách.
Nhưng có nhiều cách định nghĩa khác nhau về hộ tịch:
-“ Hộ tịch: quyển sổ ghi chép tên tuổi, quê quán, nghề nghiệp của mọingười trong một địa phương
- Hộ tịch: sổ sách ghi chép tên, họ, nghề nghiệp dân cư ngụ trong xãphường
- Hộ tịch: sổ biên dân số có ghi rõ tên họ, quê quán và chức nghiệp củatừng người
- Hộ tịch: quyển sổ của Chính phủ biên chép số người, chức nghiệp vàtịch quán của từng người
- Hộ tịch: quyền cư trú, được chính quyền công nhận của một người tạinơi mình ở thường xuyên, của những người thường trú thuộc cùng một hộ, dochính quyền cấp cho từng hộ để xuất trình khi cần” [8;tr25]
Trang 9d) Nuôi con nuôi, chấm dứt việc nuôi con nuôi;
đ) Ly hôn, hủy việc kết hôn trái pháp luật, công nhận việc kết hôn;e) Công nhận giám hộ;
g) Tuyên bố hoặc hủy tuyên bố một người mất tích, đã chết, bị mấthoặc hạn chế năng lực hành vi dân sự
3 Ghi vào Sổ hộ tịch sự kiện khai sinh; kết hôn; ly hôn; hủy việc kếthôn; giám hộ; nhận cha, mẹ, con; xác định cha, mẹ, con; nuôi con nuôi; thayđổi hộ tịch; khai tử của công dân Việt Nam đã được giải quyết tại cơ quan cóthẩm quyền của nước ngoài
4 Xác nhận hoặc ghi vào Sổ hộ tịch các việc hộ tịch khác theo quyđịnh của pháp luật”
Đặc điểm:
+ Là những sự kiện quan trọng trong cuộc sống của mỗi cá nhân;
+ Là những sự kiện có nghĩa xác định những đặc điểm riêng biệt vềtình trạng dân sự của mỗi cá nhân;
+ Các sự kiện hộ tịch gắn liền với sự ra đời, quá trình tồn tại và mất đicủa mỗi con người, gắn liền với quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi cá nhân
1.1.2 Đăng ký hộ tịch
Trang 10Đăng ký hộ tịch là việc cơ quan nhà nước có thẩm quyền xác nhận hoặcghi vào Sổ hộ tịch các sự kiện hộ tịch của cá nhân, tạo cơ sở pháp lý để Nhànước bảo hộ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, thực hiện quản lý về dâncư.
1.1.3 Quản lý nhà nước
Khi Nhà nước xuất hiện thì phần lớn (và là phần quan trọng) các côngviệc của xã hội do nhà nước quản lý Quản lý hành chính nhà nước là hoạtđộng của các cơ quan nhà nước trong lĩnh vực hành pháp nhằm thực hiện cácchức năng đối nội và đối ngoại của Nhà nước Nói cách khác, quản lý hànhchính nhà nước là hoạt động chấp hành Hiến pháp, luật và tổ chức đời sống xãhội theo Hiến pháp, luật của các chủ thể có thẩm quyền (mà phần lớn là do cơquan hành chính nhà nước thực hiện)
Quản lý là một hoạt động phức tạp và có nhiều chức năng Quản lý ởgóc độ quản lý học là sự tác động có tổ chức có hướng đích của chủ thể quản
lý lên đối tượng quản lý nhằm hướng hành vi của đối tượng đạt mục tiêu đãđịnh trước
Quản lý được thực hiện bằng tổ chức và quyền uy Có tổ chức thì mớiphân định rõ ràng chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và mối quan hệ của nhữngngười tham gia hoạt động Có quyền uy thì mới đảm bảo sự phục tùng của cánhân đối với tổ chức, quyền uy là phương tiện quan trọng để chủ thể quản lýđiều khiển, chỉ đạo cũng như bắt buộc các đối tượng quản lý thực hiện cácyêu cầu, mệnh lệnh của mình
Quản lý nhà nước là dạng quản lý xã hội Chính vì nó là dạng quản lý
xã hội nên nó có đặc trưng của quản lý xã hội
1.1.4 Quản lý nhà nước về hộ tịch
Quản lý hộ tịch là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên của chính
quyền các cấp nhằm theo dõi thực trạng và sự biến động về hộ tịch, trên cơ sở
Trang 11đó bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân và gia đình
Quản lý nhà nước về hộ tịch là hoạt động quản lý con người, hoạtđộng quản lý hộ tịch hướng đến đối tượng quản lý là các đặc điểm nhân thânlàm nên căn cước của mỗi cá nhân
Quản lý nhà nước đối với hộ tịch ở nước ta có những đặc điểm sau đây:
Thứ nhất, quản lý hành chính nhà nước đối với hộ tịch là hoạt động
mang quyền lực nhà nước
Quyền lực nhà nước trong quản lý hành chính nhà nước đối với hộ tịchtrước hết thể hiện ở việc các chủ thể có thẩm quyền thể hiện ý chí nhà nướcthông qua phương tiện nhất định, trong đó phương tiện cơ bản và đặc biệtquan trọng được sử dụng là văn bản quản lý hộ tịch
Bằng việc ban hành văn bản, chủ thể quản lý hộ tịch thể hiện ý chí củamình dưới dạng các hoạt động áp dụng pháp luật; dưới dạng các mệnh lệnh cábiệt nhằm áp dụng pháp luật vào thực tiễn, trực tiếp thực hiện quyền và nghĩa
vụ của các bên tham gia quan hệ quản lý; dưới những dạng mệnh lệnh chỉ đạotrong hoạt động, nhằm tổ chức thực hiện pháp luật trong thực tiễn; dưới dạngnhững thông tin hướng dẫn người dân để thực hiện việc đăng ký hộ tịch thôngqua hệ thống của bộ máy quản lý hộ tịch của Nhà nước
Bên cạnh đó, quyền lực nhà nước còn thể hiện trong việc các chủ thể cóthẩm quyền tiến hành những hoạt động cần thiết để bảo đảm thực hiện ý chínhà nước, như các biện pháp về tổ chức, tuyên truyền giáo dục, thuyết phục,hòa giải … Chính những biện pháp này là sự thể hiện tập trung và rõ nét củasức mạnh nhà nước, một bộ phận tạo nên quyền lực nhà nước , nhờ đó ý chícủa chủ thể quản lý hộ tịch được bảo đảm thực hiện
Thứ hai, quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch là hoạt động được tiến
hành bởi những chủ thể có quyền năng hành pháp là các công chức trong bộmáy nhà nước
Trang 12Chủ thể chủ yếu thực hiện quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch làcác cơ quan quản lý hành chính nhà nước (Chính phủ, Bộ, Ủy ban nhân dân,
cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân, đội ngũ công chức làm công tác
tư pháp- hộ tịch)
Thứ ba, quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch là hoạt động có tính
thống nhất, được tổ chức chặt chẽ
Để bảo đảm tính pháp chế trong hoạt động hộ tịch, bộ máy các cơ quan
hộ tịch được tổ chức thành một khối thống nhất từ Trung ương tới địaphương, nhờ đó các hoạt động của bộ máy được chỉ đạo, điều hành thốngnhất, bảo đảm lợi ích chung của cả nước, bảo đảm sự liên kết, phối hợp nhịpnhàng giữa các địa phương tạo ra sức mạnh tổng hợp của cả nước, tránh được
sự cục bộ phân hóa giữa các địa phương hay vùng miền khác nhau
Tuy nhiên, do mỗi địa phương đều có những nét đặc thù riêng về điềukiện kinh tế - xã hội, nên để có thể phát huy tối đa những yếu tố của từng địaphương, tạo sự năng động sáng tạo trong quản lý điều hành, bộ máy quản lý
hộ tịch còn được tổ chức theo hướng phân cấp, trao quyền tự quyết, tạo sựchủ động sáng tạo cho chính quyền địa phương
Thứ tư, hoạt động quản lý hành chính nhà nước về hộ tịch có tính chấp
Tính điều hành của hoạt động quản lý nhà nước về hộ tịch thể hiệntrong việc chủ thể có thẩm quyền tổ chức thực hiện pháp luật trong đời sống
Trang 13xã hội Trong quá trình đó, các chủ thể này, không chỉ tự mình thực hiện phápluật mà quan trọng hơn cả chúng đảm nhận chức năng chi đạo nhằm vận hànhhoạt động của các cơ quan, đơn vị trực thuộc theo một quy trình thống nhất;
tổ chức để mọi đối tượng có liên quan thực hiện pháp luật nhằm hiện thực hóacác quyền và nghĩa vụ của các bên trong quan hệ quản lý
Thứ năm, quản lý hành chính nhà nước đối với hộ tịch là hoạt động
mang tính liên tục
Quản lý nhà nước đối với hộ tịch luôn cần có tính liên tục, kịp thời vàlinh hoạt để đáp ứng sự vận động không ngừng của đời sống xã hội Chínhđiểm đặc thù này được coi là một cơ sở quan trọng trong việc xác lập quyđịnh về tổ chức và hoạt động, quy chế công chức của bộ máy quản lý hộ tịch;tạo ra bộ máy quản lý hộ tịch gọn nhẹ, có sự linh hoạt trong tổ chức, có độingũ công chức quản lý hộ tịch năng động sáng tạo, quyết đoán và chịu sự ràngbuộc trách nhiệm đối với hoạt động của mình
1.2 Nội dung quản lý nhà nước về hộ tịch
Nội dung QLNN về hộ tịch được xác định cụ thể trong hệ thống cácquy phạm pháp luật về đăng ký và quản lý hộ tịch hiện hành nhằm điều chỉnhcác quan hệ về hộ tịch phục vụ hoạt động QLNN
Xét về khía cạnh pháp lý có thể thấy, hiện nay các quy phạm phápluật quy định cụ thể, chi tiết về quản lý hộ tịch không còn dừng lại ở mứcNghị định của Chính phủ, Thông tư hướng dẫn do Bộ Tư pháp ban hành nhưtrước đây nữa mà vấn đề này đã được quy định trong văn bản Luật (Luật Hộtịch năm 2014) do Quốc hội ban hành Như vậy, có thể thấy tính ổn định trongpháp luật về QLHT đã cao hơn và sẽ ít bị sửa đổi, bổ sung hơn so với trướcđây
Nội dung quản lý nhà nước về hộ tịch tập trung chủ yếu vào các hoạtđộng:
Trang 14- Ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quyphạm pháp luật về hộ tịch;
- Xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, kế hoạch, định hướng vềhoạt động hộ tịch;
- Phổ biến, giáo dục pháp luật về hộ tịch;
- Thực hiện đăng ký hộ tịch;
- Quản lý hệ thống tổ chức và hoạt động của các cơ quan, tổ chức tronghoạt động hộ tịch;
- Đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ về hộ tịch;
- Kiểm tra, thanh tra, khen thưởng, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại,
tố cáo trong hoạt động hộ tịch;
- Bảo đảm kinh phí, cơ sở vật chất, phương tiện cho một số hoạt động
b) Nội dung quản lý nhà nước về hộ tịch bao gồm:
- Ban hành hoặc trình cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản quyphạm pháp luật về đăng ký và quản lý hộ tịch; tổ chức triển khai thực hiệnpháp luật về hộ tịch;
- Ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký và quản lý hộ tịch; xâydựng và quản lý Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử;
Trang 15- Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm phápluật về đăng ký và quản lý hộ tịch;
- Thống kê hộ tịch;
- Hợp tác quốc tế về hộ tịch
1.3.2 Trách nhiệm của Bộ Tư pháp
a) Quy định, hướng dẫn, chỉ đạo, bồi dưỡng nghiệp vụ về đăng ký,quản lý hộ tịch cho công chức làm công tác hộ tịch ở trong nước;
b) Ban hành, hướng dẫn sử dụng, quản lý Sổ hộ tịch, Giấy khai sinh,Giấy chứng nhận kết hôn, trích lục hộ tịch và các biểu mẫu hộ tịch khác; quyđịnh cụ thể điều kiện, trình tự đăng ký khai sinh, kết hôn, khai tử lưu động;
c) Xây dựng và quản lý thống nhất Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử; hướngdẫn, chỉ đạo địa phương trong việc quản lý, sử dụng phần mềm đăng ký vàquản lý hộ tịch, Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử, cung cấp thông tin hộ tịch cơbản của cá nhân cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;
d) Hằng năm tổng hợp tình hình, phân tích, đánh giá, thống kê hộ tịchbáo cáo Chính phủ
1.3.3 Trách nhiệm của Bộ Ngoại giao
a) Quy định, hướng dẫn, chỉ đạo, kiểm tra, thanh tra công tác đăng ký
và quản lý hộ tịch tại các Cơ quan đại diện;
b) Tổ chức việc bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch cho viên chức ngoại giao,lãnh sự;
c) Lập Sổ hộ tịch để quản lý thông tin hộ tịch của công dân Việt Nam
đã đăng ký tại Cơ quan đại diện;
d) Cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấp bản sao tríchlục hộ tịch theo quy định;
đ) Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch của Cơ quan đại diện gửi Bộ
Tư pháp theo quy định của Chính phủ
Trang 16Cơ quan đại diện thực hiện quản lý nhà nước về hộ tịch của công dânViệt Nam cư trú ở nước ngoài và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
a) Thực hiện việc đăng ký hộ tịch cho công dân Việt Nam cư trú ở nướcngoài theo quy định của pháp luật về hộ tịch, pháp luật về lãnh sự và điều ướcquốc tế liên quan;
b) Bố trí viên chức ngoại giao, lãnh sự thực hiện nhiệm vụ đăng ký vàquản lý hộ tịch tại Cơ quan đại diện;
c) Quản lý, sử dụng Sổ hộ tịch và biểu mẫu hộ tịch theo quy định;
d) Quản lý, cập nhật và khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấpbản sao trích lục hộ tịch theo quy định;
đ) Báo cáo Bộ Ngoại giao nội dung đăng ký hộ tịch để cập nhật vào Cơ
Viên chức ngoại giao, lãnh sự làm công tác hộ tịch có trách nhiệm giúp
Cơ quan đại diện thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định tại các điểm a,
c, d, đ, e và g khoản 2 Điều này
1.3.4 Trách nhiệm của Bộ Công an
a) Bảo đảm kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với Cơ sở dữ liệu
hộ tịch điện tử theo quy định của pháp luật;
b) Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin trong Cơ sở dữ liệu hộ tịch điệntử;
c) Thực hiện các nhiệm vụ khác liên quan đến công tác hộ tịch
Trang 171.3.5 Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương
a) Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (sau đây gọi
là Ủy ban nhân dân cấp tỉnh) thực hiện quản lý nhà nước về hộ tịch tại địaphương và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
- Hướng dẫn, chỉ đạo việc tổ chức thực hiện công tác đăng ký và quản
lý hộ tịch;
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch;
- Căn cứ quy định của Chính phủ, quyết định việc bố trí công chức làmcông tác hộ tịch ở cấp huyện, cấp xã; bảo đảm cơ sở vật chất để phục vụ hoạtđộng đăng ký và quản lý hộ tịch;
- Quản lý, cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử theo quyđịnh;
- Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm phápluật về hộ tịch theo thẩm quyền;
- Thu hồi, hủy bỏ giấy tờ hộ tịch do Ủy ban nhân dân cấp huyện cấptrái quy định của Luật này, trừ trường hợp kết hôn trái pháp luật;
- Định kỳ tổ chức việc bồi dưỡng nghiệp vụ hộ tịch cho công chức làmcông tác hộ tịch;
- Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch báo cáo Bộ Tư pháp theo quyđịnh
b) Sở Tư pháp giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh thực hiện nhiệm vụ,quyền hạn quy định tại các điểm a, b, d, đ, g và h khoản 1 Điều này
c) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chịu trách nhiệm về công tácđăng ký, quản lý hộ tịch và những vi phạm trong công tác đăng ký, quản lý hộtịch do buông lỏng quản lý
Trang 181.3.6 Trách nhiệm Ủy ban nhân dân cấp huyện trong quản lý nhà nước về hộ tịch
Căn cứ Điều 70, Luật Hộ tịch năm 2014, trách nhiệm của Ủy ban nhândân cấp huyện trong quản lý nhà nước về hộ tịch được quy định như sau:
a) Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện quản lý nhà nước về hộ tịch tạiđịa phương và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
- Thực hiện đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật này;
- Chỉ đạo, kiểm tra việc đăng ký và quản lý hộ tịch tại Ủy ban nhân dâncấp xã;
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về hộ tịch;
- Quản lý, sử dụng Sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định;
- Căn cứ quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, bố trí công chức làmcông tác hộ tịch;
- Quản lý, cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấp bảnsao trích lục hộ tịch theo quy định;
- Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm phápluật về hộ tịch theo thẩm quyền;
- Thu hồi, hủy bỏ giấy tờ hộ tịch do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp tráiquy định của Luật này, trừ trường hợp kết hôn trái pháp luật;
- Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch báo cáo Ủy ban nhân dân cấptỉnh theo quy định của Chính phủ;
- Lưu trữ Sổ hộ tịch, hồ sơ đăng ký hộ tịch
b) Phòng Tư pháp giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn quy định tại các điểm a, b, c, d, e, g, i và k khoản 1 Điều này
c) Đối với đơn vị hành chính cấp huyện không có đơn vị hành chínhcấp xã thì ngoài việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn về đăng ký và quản lý hộtịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện, còn thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đăng
Trang 19ký và quản lý hộ tịch của Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định tại Điều 71của Luật này.
d) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm về công tácđăng ký, quản lý hộ tịch và những vi phạm trong công tác đăng ký, quản lý hộtịch do buông lỏng quản lý
1.3.7 Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp xã
a) Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện quản lý nhà nước về hộ tịch tại địaphương và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
- Thực hiện đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật này;
- Căn cứ quy định của Ủy ban nhân dân cấp trên, bố trí công chức tưpháp - hộ tịch thực hiện việc đăng ký hộ tịch;
- Tuyên truyền, phổ biến pháp luật về hộ tịch;
- Quản lý, sử dụng Sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định;
- Quản lý, cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấp bảnsao trích lục hộ tịch theo quy định;
- Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch báo cáo Ủy ban nhân dân cấphuyện theo quy định của Chính phủ;
- Lưu trữ Sổ hộ tịch, hồ sơ đăng ký hộ tịch;
- Giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm về hộ tịch theo thẩmquyền
b) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã thường xuyên chỉ đạo, đôn đốc việckhai sinh, khai tử; chịu trách nhiệm về công tác đăng ký, quản lý hộ tịch vànhững vi phạm trong công tác đăng ký, quản lý hộ tịch do buông lỏng quản lý
Công chức tư pháp - hộ tịch giúp Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiệnnhiệm vụ, quyền hạn quy định tại các điểm a, c, d, đ, e và g khoản 1 Điều này
1.4 Cơ sở pháp lý cho quản lý nhà nước về hộ tịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện
Trang 20Ở nước ta, vấn đề đăng ký và quản lý hộ tịch được thực hiện từ rất sớm(thời nhà Trần) Trải qua các thời kỳ phong kiến, thực dân, hộ tịch luôn gắnvới vấn đề quản lý con người bên cạnh vấn đề quản lý đất đai là hai vấn đề đãtừng được thực hiện một cách bài bản, có hệ thống Sau Cách mạng thángTám năm 1945, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch được Nhà nước Việt NamDân chủ Cộng hòa tiếp tục duy trì và phát triển Theo tinh thần Sắc lệnh số47/SL ngày 10/10/1945 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, các thể lệ đăng ký hộ tịch
đã được quy định trong Bộ Dân luật giản yếu được áp dụng ở Nam kỳ, HoàngViệt hộ luật được áp dụng ở Trung kỳ và Dân luật Bắc kỳ tiếp tục được ápdụng ở Việt Nam Điều đó cho thấy công tác hộ tịch đóng vai trò quan trọng
và luôn được duy trì trong bất cứ hoàn cảnh nào
Trong công cuộc cải cách nền hành chính nói chung ở nước ta hiện nay
và ngành Tư pháp nói riêng được Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm Nghịquyết số 08-NQ/TW ngày 02/01/2002 của Bộ chính trị về một số nhiệm vụtrọng tâm của công tác tư pháp trong thời gian tới đã chỉ ra các nhiệm vụ cụthể trong các hoạt động bổ trợ tư pháp Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày02/6/2005 của Bộ chính trị về chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 địnhhướng nhiệm vụ và hoàn thiện các chế định bổ trợ tư pháp Và căn cứ vào quyđịnh của Bộ luật Dân sự, Luật Hôn nhân và gia đình và các Luật liên quankhác, Chính phủ đã ban hành 8 Nghị định điều chỉnh lĩnh vực hộ tịch (Nghịđịnh số 83/1998/NĐ-CP ngày 10/10/1998 về đăng ký hộ tịch; Nghị định số77/2001/NĐ-CP ngày 22/10/2001 quy định chi tiết về đăng ký kết hôn theoNghị quyết số 35/2000/QH10 của Quốc hội về việc thi hành Luật hôn nhân vàgia đình; Nghị định số 32/2002/NĐ-CP ngày 27/3/2002 quy định việc áp dụngLuật hôn nhân và gia đình đối với các dân tộc thiểu số; Nghị định số68/2002/NĐ-CP ngày 10/7/2002 quy định chi tiết thi hành một số điều củaLuật hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước
Trang 21ngoài; Nghị định số 69/2006/NĐ-CP ngày 21/7/2006 sửa đổi, bổ sung một sốđiều của Nghị định số 68/2002/NĐ-CP; Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày27/12/2005 về đăng ký và quản lý hộ tịch; Nghị định số 06/2012/NĐ-CP ngày02/02/2012 sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định về hộ tịch, hônnhân gia đình và chứng thực; Nghị định số 24/2013/NĐ-CP ngày 28/3/2013quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật hôn nhân và gia đình về quan
hệ hôn nhân và gia đình có yếu tố nước ngoài); (cả hộ tịch trong nước và hộtịch có yếu tố nước ngoài) Ngày 20/11/2014, Quốc hội nước Cộng hoà xã hộichủ nghĩa Việt Nam khóa XIII kỳ họp thứ 8 đã thông qua Luật Hộ tịch vàLuật chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2016 Luật Hộ tịch được ban hànhnhằm luật hóa các quy định về đăng ký, quản lý hộ tịch trong các Nghị địnhcủa Chính phủ đã được thực tiễn kiểm nghiệm, bảo đảm tính kế thừa và pháttriển, cụ thể hóa thẩm quyền và quy trình thực hiện công tác hộ tịch Trên cơ
sở quy định của Luật, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 123/2015/NĐ-CPngày 15/11/2015 quy định một số điều và biện pháp thi hành Luật Hộ tịch;Thông tư số 15/2015/TT-BTP ngày 16/11/2015 của Bộ Tư pháp quy định chitiết thi hành một số điều của Luật Hộ tịch và Nghị định số 123/2015/NĐ-CPngày 15/11/2015 của Chính phủ quy định một số điều và biện pháp thi hànhLuật Hộ tịch để bảo đảm các nội dung của Luật được triển khai thực hiện cóhiệu quả Từ đó đến nay, các chính sách về hộ tịch thường xuyên được điềuchỉnh, bổ sung và thay thế cho phù hợp với tình hình phát triển của đất nước
Trang 22Tiều kết chương 1
Chương này em trình bày khái quát những vấn đề lí luận chung về côngtác quản lý nhà nước về hộ tịch Trong đó, em đi sâu nghiên cứu sâu vào cácnội dung sau: Một số khái niệm cơ bản, nội dung của công tác quản lý nhànước về hộ tịch, trách nhiệm quản lý nhà nước về hộ tịch… Chương này sẽlàm cơ sở cho việc phân tích cũng như đánh giá thực trạng công tác quản lýnhà nước về hộ tịch tại UBND quận Tây Hồ ở chương tiếp theo
Trang 23CHƯƠNG 2.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ HỘ TỊCH TẠI ỦY
BAN NHÂN DÂN QUẬN TÂY HỒ 2.1 Khái quát chung về quận Tây Hồ và Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
2.1.1 Về vị trí địa lý, đặc điểm kinh tế - xã hội của quận Tây Hồ
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, từ những năm 1990 của thế kỷ
XX, cùng với nhịp độ phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa trên địa bàn Hà Nộidiễn ra ngày càng nhanh Để đáp ứng với yêu cầu xây dựng, phát triển Thủ đôtrong giai đoạn mới, ngày 28/10/1995, Chính phủ ra Nghị định số 69/CPthành lập quận Tây Hồ thuộc Thành phố Hà Nội trên cơ sở 5 xã của huyện TừLiêm và 3 phường thuộc quận Ba Đình gồm: Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ,
Quảng An, Nhật Tân, Phú Thượng, Xuân La, Tứ Liên (Xem tại phụ lục số
03)
Quận Tây Hồ nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, Việt Nam Phíađông giáp quận Long Biên, phía tây giáp quận Bắc Từ Liêm, phía nam giápquận Ba Đình, phía bắc giáp huyện Đông Anh Quận Tây Hồ có điều kiện môitrường thiên nhiên ưu đãi Nổi bật với Hồ Tây rộng khoảng 527,1 ha được coi
là “lá phổi của Thành phố” Từ xa xưa, Hồ Tây đã giữ một vị trí quan trọng về
du lịch nhờ vào vị trí và giao thông thuận lợi Tây Hồ là quận lớn thứ 4 vềdiện tích đất tự nhiên sau quận Hà Đông, Long Biên và Hoàng Mai Quận cókhoảng 2.401 ha trong tổng số hơn 17.878 ha (chiếm 13,4%) diện tích đất khuvực nội thành Hà Nội
Quận Tây Hồ có rất nhiều địa điểm nổi tiếng như: làng hoa Nghi Tàm,làng đào Nhật Tân… Đây cũng là điểm mạnh và tiềm năng quý báu góp phầntạo điều kiện cho sự phát triển của Quận Bên cạnh đó cũng gặp không ít khókhăn như: là Quận được mới thành lập, cơ sở hạ tầng kĩ thuật đô thị còn yếu,
Trang 24không đồng bộ, một phần lớn dân cư chưa quen nếp sống đô thị, các hoạtđộng dịch vụ thương mại mới đang phát triển, tập quán sinh hoạt của nhândân vẫn mang tính nông thôn làng xã Trong khi đó dân số có trình độ tăngnhanh, số lượng người ngoại tỉnh cư trú trên địa bàn cũng khá đông nên sức
ép về cơ sở hạ tầng cũng như các vấn đề phục vụ dân sinh,vấn đề lao động,việc làm và các vấn đề xã hội nảy sinh ngày càng lớn với quận
Xác định rõ những thuận lợi và khó khăn, Quận ủy - HĐND - UBNDQuận Tây Hồ đã tập trung kiện toàn củng cố nâng cao hiệu lực quản lý Nhànước trên tất cả các lĩnh vực, trong đó nâng cao hiệu quả hơn nữa về công tác
hộ tịch được quận hết sức quan tâm
Sau thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XIV và đạibiểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021, quận Tây Hồ đã nhanh chóngcủng cố, kiện toàn và hoàn thiện các chức danh lãnh đạo chủ chốt của UBNDQuận và tổ chức bộ máy của các đơn vị từ quận đến phường Với bộ máyđược kiện toàn và một thế hệ lãnh đạo mới trẻ trung, năng động, quyết liệt,quận đã triển khai kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016 tích cực, toàndiện, bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộ quận lần thứ V, Nghị quyết củaHĐND và phù hợp tình hình thực tiễn của quận
Với sự chủ động, sáng tạo, xây dựng nhiều chương trình, kế hoạch, đề
án được triển khai, trong đó có chương trình về “Phát triển kinh tế; quản lý,khai thác hiệu quả Hồ Tây và các vùng phụ cận giai đoạn 2015 - 2020” Đồngthời, tranh thủ mọi nguồn lực, phát triển hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội, duy trìtốc độ tăng trưởng kinh tế vững chắc theo đúng định hướng cơ cấu dịch vụ -công nghiệp - nông nghiệp Quận đã tập trung tạo môi trường kinh doanhthuận lợi cho các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, dần thu hút được các doanhnghiệp đến sản xuất, kinh doanh trên địa bàn Năm 2016, doanh nghiệp mớitrên địa bàn là 732 doanh nghiệp, hộ kinh doanh mới là 476 hộ
Trang 25Trong các giai đoạn tiếp theo, quận sẽ tiếp tục phát triển kinh tế theo cơcấu dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp; quản lý, giữ gìn cảnh quan, nângcao chất lượng môi trường, khai thác có hiệu quả Hồ Tây và các vùng lân cận;từng bước xây dựng đồng bộ, hiện đại hạ tầng đô thị; bảo đảm an ninh chínhtrị, trật tự an toàn xã hội; thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địaphương; xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao đờisống vật chất và tinh thần cho nhân dân; xây dựng quận Tây Hồ trở thànhTrung tâm dịch vụ - du lịch - văn hóa của Thủ đô.
2.1.2 Địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
cơ quan hành chính nhà nước cấp trên”
Như vậy, UBND quận Tây Hồ do Hội đồng nhân quận Tây Hồ bầu, là
cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ởđịa phương, chịu trách nhiệm trước Nhân dân quận Tây Hồ, Hội đồng nhândân quận và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên
UBND quận Tây Hồ có vị trí, vai trò hết sức quan trọng, là nơi thực hiện các hoạt động quản lý hành chính nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa – xã hội, quốc phòng an ninh ở địa phương, bảo đảm cho cácđường lối, chính sách của Đảng và pháp luật đi vào cuộc sống
b) Chức năng của UBND quận Tây Hồ
Trang 26Căn cứ Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, UBND các cấp nóichung, UBND quận Tây Hồ nói riêng là cơ quan hành chính nhà nước ở địaphương, quản lý phạm vi, lãnh thổ của quận theo Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh,Nghị quyết của HĐND Quận và cơ quan cấp trên trong lĩnh vực: Kinh tế,Chính trị, An ninh, Xã hội, Quốc phòng Cụ thể:
- Phát triển Kinh tế Công nghiệp, Nông nghiệp, Lâm nghiệp, Thươngnghiệp, Văn hóa, Xã hội, Giáo dục, Y tế và Dịch vụ;
- Thu chi ngân sách địa phương;
- Tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kiểm tra việc thi hành pháp luật;
- Phòng chống thiên tai, bảo vệ tài sản của Nhà nước, của các tổ chức vàcông dân, bảo vệ các quyền tự do, dân chủ của nhân dân;
- Về công tác thi hành án, giải quyết đơn thư khiếu nại
UBND quận Tây Hồ do HĐND quận Tây Hồ bầu ra, là cơ quan chấphành của HĐND, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu tráchnhiệm trước Nhân dân địa phương, HĐND cùng cấp và cơ quan hành chínhnhà nước cấp trên; thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn quậnTây Hồ, góp phần đảm bảo sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hànhchính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở, là cơ quan chấp hành, phục vụ giảiquyết các thủ tục hành chính cho nhân dân quận Tây Hồ
c) Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND quận Tây Hồ
UBND quận Tây Hồ làm việc theo nguyên tắc tập trung dân chủ, tập thểlãnh đạo, cá nhân phụ trách UBND quận Tây Hồ có nhiệm vụ chỉ đạo, điềuhành thực hiện các nhiệm vụ, chương trình công tác tuần, tháng, quý, năm đã
đề ra, quản lý, chỉ đạo, hướng dẫn các phường trong hoạt động quản lý nhànước
Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND quận Tây Hồ được quy định chung tại Luật
Tổ chức chính quyền địa phương 2015 Cụ thể:
Trang 27- Xây dựng, trình HĐND Quận quyết định các nội dung quy định tại cáckhoản 1, 3, 4, 5 và 6 Điều 47 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015
và tổ chức thực hiện các nghị quyết của HĐND Quận
- Quy định tổ chức bộ máy và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của cơ quanchuyên môn thuộc UBND Quận
- Thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp
và pháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính, giáo dục, đào tạo,khoa học, công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động,chính sách xã hội, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xãhội, hành chính tư pháp, bổ trợ tư pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theoquy định của pháp luật
- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phâncấp, ủy quyền
- Phân cấp, ủy quyền cho UBND phường, cơ quan, tổ chức khác thựchiện các nhiệm vụ, quyền hạn của UBND Quận
d) Cơ cấu tổ chức Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
Cơ cấu tổ chức của UBND quận Tây Hồ bao gồm 01 Chủ tịch và 03Phó Chủ tịch, các ủy viên và 12 phòng chuyên môn giúp việc cho Chủ tịchquận Mỗi thành viên của UBND Quận chịu trách nhiệm cá nhân về côngviệc được phân công trước HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Quận; cùngcác thành viên khác chịu trách nhiệm tập thể về hoạt động của UBND Quậntrước Thành ủy, HĐND, UBND Thành phố, Quận ủy, HĐND quận Tây Hồ vàcác cơ quan nhà nước cấp trên
* Về nhân sự (Nhiệm kỳ 2016 - 2021)
Chủ tịch: Đỗ Anh Tuấn
Phó chủ tịch: Nguyễn Lê Hoàng; Nguyễn Đình Khuyến; Phạm XuânTài
Trang 28Ủy viên: Dương Thị An; Lê Quang Chính; Nguyễn Việt Cường; LêTrung Đức; Nguyễn Minh Hải; Dương Việt Hùng; Nguyễn Văn Kha; PhùngAnh Lê; Lê Hoài Nam; Phan Tuấn Ngọc; Chu Thị Minh Tân; Võ Bích Thủy;
Lê Hồng Vũ
* Về biên chế nhân sự
UBND quận bao gồm: Tất cả các lãnh đạo HĐND, UBND và cácphòng
Trong đó, tổng số cán bộ công chức, viên chức, nhân viên văn phòng là
41 đồng chí (biên chế và chỉ tiêu hợp đồng là 26 người, hợp đồng ngắn hạn là
15 người ) Với độ tuổi trung bình là 35 Trong đó, tổng số cán bộ nhân viên
nữ là 17 người chiếm tỉ lệ 43%, số cán bộ có trình độ đại học là 17 ngườichiếm 43%
Các ban ngành chuyên môn thuộc UBND quận thực hiện các chức năngquản lý Nhà nước ở cấp huyện và thực hiện một số nhiệm vụ, quyền hạn theo
sự ủy quyền của UBND và theo quy định của pháp luật Góp phần đảm bảo sựthống nhất quản lý của các ngành hoặc lĩnh vực công tác ở địa phương
* Về cơ quan chuyên môn trực thuộc quận.
UBND quận gồm có 12 phòng ban chuyên môn bao gồm:
Trang 292.1.3 Nhiệm vụ, quyền hạn của Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ trong quản lý nhà nước về hộ tịch
UBND quận Tây Hồ thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn trong quản lý nhànước về hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch năm 2014, cụ thể theo Điều
70, quy định trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp huyện:
a) Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện quản lý nhà nước về hộ tịch tạiđịa phương và có nhiệm vụ, quyền hạn sau đây:
- Thực hiện đăng ký hộ tịch theo quy định của Luật này;
- Chỉ đạo, kiểm tra việc đăng ký và quản lý hộ tịch tại Ủy ban nhân dâncấp xã;
- Tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định của pháp luật về hộ tịch;
- Quản lý, sử dụng Sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch theo quy định;
- Căn cứ quy định của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, bố trí công chức làmcông tác hộ tịch;
- Quản lý, cập nhật, khai thác Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và cấp bảnsao trích lục hộ tịch theo quy định;
- Thanh tra, kiểm tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm phápluật về hộ tịch theo thẩm quyền;
- Thu hồi, hủy bỏ giấy tờ hộ tịch do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp tráiquy định của Luật này, trừ trường hợp kết hôn trái pháp luật;
- Tổng hợp tình hình và thống kê hộ tịch báo cáo Ủy ban nhân dân cấptỉnh theo quy định của Chính phủ;
- Lưu trữ Sổ hộ tịch, hồ sơ đăng ký hộ tịch
b) Phòng Tư pháp giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện nhiệm
vụ, quyền hạn quy định tại các điểm a, b, c, d, e, g, i và k khoản 1 Điều này
c) Đối với đơn vị hành chính cấp huyện không có đơn vị hành chính
Trang 30tịch của Ủy ban nhân dân cấp huyện, còn thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn đăng
ký và quản lý hộ tịch của Ủy ban nhân dân cấp xã theo quy định tại Điều 71của Luật này
d) Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện chịu trách nhiệm về công tácđăng ký, quản lý hộ tịch và những vi phạm trong công tác đăng ký, quản lý hộtịch do buông lỏng quản lý
2.2 Thực trạng quản lý nhà nước về hộ tịch tại Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
2.2.1 Ban hành các văn bản quản lý nhà nước đối với hộ tịch
Để việc đăng ký và quản lý hộ tịch trên địa bàn quận được thực hiệnđúng quy định của pháp luật, từ năm 2015-2017 UBND quận đều ban hành kếhoạch về công tác tư pháp và triển khai thực hiện công tác tư pháp như: Kếhoạch số 28/KH-UBND (TP) ngày 21/01/2015 của UBND quận Tây Hồ vềcông tác Tư Pháp năm 2015; Kế hoạch số 25/KH-UBND ngày 28/01/2016của UBND quận Tây Hồ về triển khai công tác Tư Pháp năm 2016; Kế hoạch
số 26/KH-UBND ngày 28/01/2016 của UBND quận Tây Hồ về công tác phổbiến giáo dục pháp luật; Kế hoạch số 28/KH-UBND ngày 28/01/2016 củaUBND quận Tây Hồ về triển khai công tác xây dựng, kiểm tra, tự kiểm tra, ràsoát văn bản quy phạm pháp luật; Kế hoạch số 244/KH-UBND ngày29/12/2016 của UBND quận Tây Hồ về công tác Tư Pháp trên địa bàn quậnTây Hồ năm 2017; Kế hoạch số 15/KH-UBND ngày 26/01/2017 của UBNDquận về trọng tâm công tác tư pháp trên địa bàn quận năm 2017…., nhằmcủng cố và nâng cao vai trò trách nhiệm của ngành tư pháp từ quận đến cơ sởtrong công tác quản lý nhà nước trên địa bàn quận Xây dựng đội ngũ cán bộ
tư pháp trong sạch, vững mạnh theo hướng nâng cao đạo đức công vụ, chuyênnghiệp, hiện đại; tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ công tác tư pháp đểphục vụ một cách hiệu quả những nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội của
Trang 31quận; đảm bảo thực hiện một cách đồng bộ, có hiệu quả công tác tư pháp trênđịa bàn trong đó quận, trong đó có công tác hộ tịch để UBND các phường xâydựng kế hoạch và triển khai thực hiện, trong đó có công tác đăng ký và quản
lý hộ tịch UBND quận yêu cầu làm tốt công tác tuyền truyền pháp luật đăng
lý và quản lý hộ tịch, thực hiện tốt đăng ký và quản lý hộ tịch thuộc thẩmquyền của UBND xã, phường theo đúng quy định tại Luật Hộ tịch năm 2014
và Nghị định số 123/2015/NĐ-CP của Chính phủ ngày 15/11/2015 quy địnhchi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật hộ tịch, chỉ đạo UBND cácphường tiếp tục cải tiến phong cách, lề lối làm việc của cán bộ tư pháp hộtịch, cán bộ công chức của phòng tư pháp, đáp ứng các việc về hộ tịch vềthẩm quyền, giao cho Phòng tư pháp tăng cường kiểm tra, hướng dẫn UBNDcác phường giải quyết các việc về đăng ý và quản lý hộ tịch, kịp thời giảiquyết các vướng mắc trong tổ chức thực hiện, xây dựng kế hoạch kiểm tracông tác hộ tịch các phường, xây dựng kế hoạch kiểm tra công tác hộ tịch,quản lý, sử dụng cấp phát các loại sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch do Bộ Tư phápphát hành đúng quy định
Về công tác xây dựng, thẩm định các văn bản QPPL: Với mục tiêu đảmbảo 100% các văn bản QPPL được ban hành đều được cơ quan Tư pháp thẩmđịnh, trong năm 2016, phòng Tư pháp đã tiến hành thẩm định 01 văn bản QPPLcủa UBND quận: “Quyết định quy định Chế độ họp trong hoạt động của các
cơ quan hành chính Nhà nước quận Tây Hồ” Đồng thời để nâng cao chấtlượng công tác ban hành văn bản QPPL của quận, thực hiện ý kiến chỉ đạocủa HĐND, UBND quận, phòng Tư pháp đã thực hiện việc đóng góp ý kiếnvào dự thảo các Nghị quyết QPPL do HĐND ban hành tại các kỳ họp Thựchiện việc đóng góp ý kiến vào 12 văn bản do các cơ quan chuyên môn khácthuộc UBND quận soạn thảo
Về công tác kiểm tra và tự kiểm tra và rà soát văn bản:
Trang 32- Công tác tự kiểm tra được thực hiện theo định kỳ 06 tháng một lần.UBND quận đã giao cho Văn phòng HĐND - UBND quận và bộ phận lưu trữcủa UBND quận cung cấp danh mục và các các văn bản cho phòng Tư phápthực hiện việc kiểm tra văn bản theo quy định Trong quá trình tự kiểm tra,phòng Tư pháp nhận thấy nhìn chung các văn bản QPPL do HĐND và UBNDquận ban hành đều có tính hợp hiến, hợp pháp và tính khả thi trong thực tiễn,
đã cụ thể hóa các quy định của Nhà nước để các tổ chức, cá nhân thực hiệntrên địa bàn quận Hầu hết, các văn bản khi ban hành đã tuân thủ quy định củaLuật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của HĐND, UBND năm 2008 vànên chưa có văn bản nào phải lập hồ sơ xử lý Thực hiện chức năng nhiệm vụcủa mình, phòng Tư pháp đã thực hiện việc kiểm tra đối với văn bản quyphạm pháp luật do HĐND và UBND các phường ban hành (trong đó, năm
2015 kiểm tra 36 văn bản, 2016 là 48 văn bản và năm 2017 là 22 văn bản quyphạm pháp luật Thông qua công tác kiểm tra, phòng Tư pháp đã chỉ ra cácthiếu sót, hạn chế tồn tại và đánh giá công tác ban hành văn bản của cácphường HĐND và UBND các phường cũng đã nghiêm túc tiếp thu các ý kiếnđóng góp trong các văn bản của phòng Tư pháp
- Công tác rà soát văn bản: Hàng quý, UBND quận thực hiện việcthống kê, hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan quản
Trang 33tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng pháp luật và việc ban hành các vănbản các văn bản quy phạm pháp luật mới trên địa bàn quận
2.2.2 Phổ biến, giáo dục pháp luật về hộ tịch trên địa bàn quận Tây Hồ
Trong những năm qua cấp ủy, chính quyền các phường luôn quan tâmđến công tác Tư pháp - hộ tịch, đến nay đã có 08/08 phường bố trí 02 côngchức Tư pháp - Hộ tịch đủ năng lực chuyên môn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ,Hội đồng tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật và đội ngũ tuyên truyềnviên thường xuyên được củng cố kiện toàn, chất lượng chuyên môn công tác
Tư pháp - Hộ tịch của UBND các phường đã có nhiều chuyển biến tích cựcgóp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội và giữ vững an ninh trật tự trênđịa bàn phường, quận
- Các hình thức phổ biến giáo dục pháp luật được tập trung chủ yếu: tổchức các hội nghị, tổ chức các buổi tọa đàm, nói chuyện chuyên đề, biên soạn
sổ tay pháp luật; biên soạn các tờ rơi, tờ gấp tuyên truyền pháp luật; tuyêntruyền qua hệ thống loa truyền thanh của UBND các phường, duy trì tổ chức
“Ngày pháp luật” trên địa bàn,
- Nội dung tuyên truyền trong tập trung vào các vấn đề sau: Hiến phápnăm 2013; Luật Đất đai; Luật thực hành, tiết kiệm, chống lãng phí; Luật Hônnhân và gia đình; Luật Công chứng; Luật Hộ tịch; Luật Nhà ở; Luật căn cướccông dân; Luật Quốc tịch; Luật bảo vệ môi trường; Luật thi hành án dân sự;Luật giáo dục nghề nghiệp; pháp luật về cải cách hành chính; pháp luật về xử
lý vi phạm hành chính Ngoài ra, Phòng Tư pháp đã tham mưu UBND quậnchỉ đạo các ngành thành viên Hội đồng phối hợp PBGDPL quận phổ biến cácluật mới ban hành như: Luật Doanh nghiệp, Luật Bảo hiểm xã hội,… tới cácdoanh nghiệp, cán bộ công chức và nhân dân trên đại bàn Tổ chức 05 hộinghị tập huấn cho đại biểu HĐND, cán bộ công chức cấp quận, phường và