Trong những thập niên gần đây, môi trường trở thành vấn đề cấp bách mang tính toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ và từng địa phương.Là một quận của thành phố Hà Nội, quận Tây Hồ có điều kiện thiên nhiên ưu đãi, quanh năm khí hậu luôn được thoáng mát, ôn hòa. Bên cạnh đó, trên địa bàn quận không có hoạt động của các khu công nghiệp, nhà máy chế biến hoặc sản xuất, do đó nguồn gây ô nhiễm tác động tiêu cực tới môi trường là không lớn. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, cùng với sự gia tăng dân số và sự phát triển của dịch vụ du lịch đã tác động không nhỏ tới môi trường sống nói chung và môi trường tự nhiên nói riêng. Tình trạng ô nhiễm nguồn nước mặt tại các ao, hồ đã xảy ra, việc xả thải chưa đạt tiêu chuẩn ra môi trường có nhiều diễn biến phức tạp. Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng nhu cầu đô thị hóa trên địa bàn quận cũng có mặt trái tác động đến chất lượng môi trường không khí. Ngoài ra, ý thức của một bộ phận người dân còn hạn chế nên vẫn còn hiện tượng đổ rác không đúng giờ, không đúng nơi quy định, để vật liệu xây dựng bừa bãi, đổ trộm phế thải và kinh doanh, bán hàng trong vườn hoa, trên vỉa hè, lòng đường, các sự cố môi trường ngày một gia tăng gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường,.... Thực hiện Luật Bảo vệ môi trường, công tác quản lý nhà nước về môi trường của UBND quận Tây Hồ trong thời gian qua đã có bước chuyển biến, góp phần khắc phục tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường trên địa bàn. Tuy vậy, công tác quản lý môi trường còn bộc lộ nhiều điểm yếu như: nguồn nhân lực còn thiếu, năng lực quản lý của cán bộ còn yếu; công cụ quản lý vừa thiếu vừa yếu, các văn bản còn chồng chéo, nội dung văn bản còn chung chung chưa phù hợp với thực tế của địa phương; nhận thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường còn rất hạn chế; các chế tài chưa có đủ sức răn đe giáo dục,…. Do vậy, việc đưa ra những giải pháp, kiến nghị cho việc hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về môi trường trên địa bàn quận Tây Hồ được đặt ra cấp thiết hơn.Với những kiến thức đã được trang bị tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội và mong muốn đề xuất những kiến nghị, giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về môi trường tại UBND quận Tây Hồ, em lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về môi trường tại Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội Thực trạng và giải pháp” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp
Trang 1Bên cạnh đó, em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của cán
bộ, công chức UBND quận Tây Hồ đã giúp đỡ em trong quá trình tìm hiểu,thu thập thông tin cho đề tài
Tuy nhiên do trình độ hiểu biết còn hạn chế, thời gian nghiên cứu cógiới hạn nên bài khóa luận của em không thể tránh được những thiếu sót khitìm hiểu về công tác quản lý nhà nước về môi trường của UBND quận Tây
Hồ, thành phố Hà Nội, rất mong được sự đóng góp của quý thầy cô để bàikhóa luận tốt nghiệp được hoàn thiện hơn
Em xin chân trọng cảm ơn !
Trang 2DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Từ viết tắt Nghĩa của từ viết tắt
VSMT Vệ sinh môi trường
Trang 3MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong những thập niên gần đây, môi trường trở thành vấn đề cấp bách mangtính toàn cầu, ảnh hưởng trực tiếp đến từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ và từngđịa phương
Là một quận của thành phố Hà Nội, quận Tây Hồ có điều kiện thiên nhiên
ưu đãi, quanh năm khí hậu luôn được thoáng mát, ôn hòa Bên cạnh đó, trên địabàn quận không có hoạt động của các khu công nghiệp, nhà máy chế biến hoặc sảnxuất, do đó nguồn gây ô nhiễm tác động tiêu cực tới môi trường là không lớn Tuynhiên, trong vài năm gần đây, cùng với sự gia tăng dân số và sự phát triển của dịch
vụ - du lịch đã tác động không nhỏ tới môi trường sống nói chung và môi trường tựnhiên nói riêng Tình trạng ô nhiễm nguồn nước mặt tại các ao, hồ đã xảy ra, việc
xả thải chưa đạt tiêu chuẩn ra môi trường có nhiều diễn biến phức tạp Bên cạnh
đó, việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng đáp ứng nhu cầu đô thị hóa trên địa bànquận cũng có mặt trái tác động đến chất lượng môi trường không khí Ngoài ra, ýthức của một bộ phận người dân còn hạn chế nên vẫn còn hiện tượng đổ rác khôngđúng giờ, không đúng nơi quy định, để vật liệu xây dựng bừa bãi, đổ trộm phế thải
và kinh doanh, bán hàng trong vườn hoa, trên vỉa hè, lòng đường, các sự cố môitrường ngày một gia tăng gây ảnh hưởng đến chất lượng môi trường, Thực hiệnLuật Bảo vệ môi trường, công tác quản lý nhà nước về môi trường của UBNDquận Tây Hồ trong thời gian qua đã có bước chuyển biến, góp phần khắc phục tìnhtrạng ô nhiễm và suy thoái môi trường trên địa bàn Tuy vậy, công tác quản lý môitrường còn bộc lộ nhiều điểm yếu như: nguồn nhân lực còn thiếu, năng lực quản lýcủa cán bộ còn yếu; công cụ quản lý vừa thiếu vừa yếu, các văn bản còn chồngchéo, nội dung văn bản còn chung chung chưa phù hợp với thực tế của địa phương;nhận thức của người dân trong việc bảo vệ môi trường còn rất hạn chế; các chế tàichưa có đủ sức răn đe giáo dục,… Do vậy, việc đưa ra những giải pháp, kiến nghị
Trang 4cho việc hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về môi trường trên địa bàn quậnTây Hồ được đặt ra cấp thiết hơn.
Với những kiến thức đã được trang bị tại Trường Đại học Nội vụ Hà Nội vàmong muốn đề xuất những kiến nghị, giải pháp góp phần hoàn thiện công tác quản
lý nhà nước về môi trường tại UBND quận Tây Hồ, em lựa chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về môi trường tại Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội - Thực trạng và giải pháp” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp
2 Lịch sử nghiên cứu
Đã có nhiều công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề quản lý nhà nước vềmôi trường Một số công trình nghiên cứu của các cấp, các ngành, nhiều nhà quản
lý và các nhà khoa học đã được xuất bản như:
+ Tác giả Nguyễn Lệ Quyên với luận văn thạc sỹ “Quản lý nhà nước về môitrường tại thành phố Đà Nẵng” năm 2012 đã có những nghiên cứu về vấn đề quản
lý nhà nước về môi trường tại thành phố Đà Nẵng Luận văn đi sâu vào nghiên cứucác nội dung như: Nghiên cứu hiện trạng môi trường thành phố Đà Nẵng, tổ chức
bộ máy và công tác triển khai các hoạt động quản lý nhà nước về bảo vệ môitrường tại thành phố Đà Nẵng… Luận văn cũng đã đưa ra những giải pháp nhằmnâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường nhằm cải thiện môitrường, đảm bảo sự phát triển bền vững
+ GS.TS Lê Văn Khoa - Đại học Quốc gia Hà Nội, QLNN về môi trường vàphát triển bền vững; Đánh giá tác động môi trường - phương pháp luận và thực tiễn(Nxb Kỹ thuật, Hà Nội 1994);
+ TS Nguyễn Ngọc Sinh, TS Nguyễn Đắc Hy, TS Nguyễn Văn Tài - CụcMôi trường: Một số vấn đề cấp bách trong quản lý môi trường ở địa phương;
Trang 5+ Lưu Đức Hải, Nguyễn Ngọc Sinh, Quản lý môi trường cho sự phát triểnbền vững, Hà Nội 2002;
+ TS Trần Thanh Lâm: Quản lý môi trường địa phương trong thời kỳ HĐH đất nước; TS Phạm Khôi Nguyên, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Tăngcường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong thời kỳ CNH-HĐH,
CNH-Hà Nội 2005;
+ Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Cảnh Đông Đô với đề tài
“Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường: Thực trạng và Giải pháp” (nghiêncứu tại huyện Đăk Mil, tỉnh Đăk Nông) Khóa luận đã trình bày thực trạng tàinguyên môi trường và hoạt động quản lý tài nguyên thiên nhiên và môi trường trênđịa bàn huyện Đăk Mil Từ thực trạng tài nguyên môi trường và hoạt động quản lýtài nguyên môi trường, đi sâu tìm hiểu những kết quả đã đạt được và những hạnchế đang còn tồn tại trong công tác quản lý tài nguyên môi trường trên địa bànhuyện Đăk Mil
Ngoài ra có Hội nghị môi trường toàn quốc 2005 ngày 22 tháng 4 năm 2005,dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ Phan Văn Khải, đã được tổ chức tại HàNội với sự tham gia của trên 1000 đại biểu là lãnh đạo đại diện các Bộ, ngành, cơquan, đoàn thể ở TW, lãnh đạo đại diện UBND, Ban Tuyên giáo, sở Tài nguyên vàMôi trường của 64 tỉnh, thành phố trực thuộc TW trong cả nước, các tổ chức quốc
tế, các đại sứ quán các nước, đại diện các viện, các trường, cơ quan khoa học, cácnhà quản lý, nhà khoa học với 220 báo cáo khoa học theo các chuyên đề khoa học -công nghệ về môi trường; Môi trường và Những vấn đề Kinh tế - Xã hội - Nhânvăn; Tham vấn quốc tế xây dựng kế hoạch 5 năm về bảo vệ môi trường (2006-2010)
Trang 6Những đề xuất khoa học và giải pháp của các công trình nghiên cứu trên làrất có ý nghĩa, có tác dụng rất thiết thực đối với công tác quản lý nhà nước vềmôi trường ở nước ta hiện nay và các địa phương Trong bài khóa luận, em đãkhai thác và kế thừa có chọn lọc những đóng góp đó Tuy nhiên, phần lớn các côngtrình nghiên cứu trên vẫn chủ yếu đề cập đến vấn đề mang tính kỹ thuật Việcnghiên cứu quản lý nhà nước về môi trường vẫn còn nhiều vấn đề lý luận vàthực tiễn cần tiếp tục làm sáng tỏ Đặc biệt đối với địa phương như quận Tây
Hồ đang phải đối mặt với những vấn đề xuống cấp về môi trường Do đó, nhữngcông trình nghiên cứu trên là tài liệu quý báu để bài khóa luận tham khảo và kếthừa trong việc nghiên cứu về công tác quản lý nhà nước về môi trường tại UBNDquận Tây Hồ
3 Mục tiêu nghiên cứu
Bài khóa luận nhằm nghiên cứu, đánh giá thực trạng trên cơ sở đó đưa ra đềxuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước về môi trường tạiUBND quận Tây Hồ
4 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Khái quát những vấn đề lý luận liên quan đến quản lý nhà nước về môitrường
- Phân tích, đánh giá công tác quản lý nhà nước về môi trường tại UBNDquận Tây Hồ,
- Đưa ra một số giải pháp, kiến nghị nhằm góp phần hoàn thiện công tácquản lý nhà nước về môi trường tại UBND quận Tây Hồ
5 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng của đề tài: Công tác quản lý nhà nước về môi trường tại UBNDquận Tây Hồ, thành phố Hà Nội
- Phạm vi của đề tài:
+ Phạm vi không gian: UBND quận Tây Hồ, thành phố Hà Nội
Trang 7+ Phạm vi thời gian: Thực trạng quản lý nhà nước về môi trường ở UBNDquận Tây Hồ, thành phố Hà Nội từ năm 2015 - 2017.
6 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích - tổng hợp: Đề tài đã sử dụng phương pháp này
để tìm hiểu các thông tin quản lý nhà nước về môi trường ở UBND quận Tây Hồ
- Phương pháp điều tra khảo sát & phương pháp phỏng vấn: Đề tài đã sửdụng phương pháp này để phỏng vấn, điều tra về thực trạng quản lý nhà nước vềmôi trường ở UBND quận Tây Hồ
- Phương pháp quan sát: Đề tài sử dụng phương pháp này để thu thập thôngtin bổ sung nội dung quản lý nhà nước về môi trường ở UBND quận Tây Hồ
- Phương pháp thống kê: Đề tài thống kê các dữ liệu về quản lý nhà nước vềmôi trường ở UBND quận Tây Hồ qua các năm từ 2015 đến năm 2017
7 Kết cấu khóa luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, khóa luận gồm
Chương 3: Giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước
về môi trường tại Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
Trang 8Chương 1
KHÁI QUÁT CÁC NỘI DUNG CƠ BẢN TRONG QUẢN LÝ
NHÀ NƯỚC VỀ MÔI TRƯỜNG CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP HUYỆN 1.1 Một số khái niệm
- Môi trường
Môi trường của con người bao gồm toàn bộ các hệ thống tự nhiên và các hệthống do con người tạo ra, trong đó con người sống bằng lao động của mình, khaithác các nguồn tài nguyên thiên nhiên và nhân tạo nhằm thỏa mãn nhu cầu của conngười (Unesco)
Môi trường là hệ thống các yếu tố vật chất tự nhiên và nhân tạo có tác độngđối với sự tồn tại và phát triển của con người và sinh vật (Luật Bảo vệ môi trườngViệt Nam 2014)
Hội nghị Stockholm năm 1972: Môi trường là khung cảnh tự nhiên, là ngôinhà chung của giới sinh vật, là nơi con người sinh sống, lao động, nghỉ ngơi vàgiải trí, là nơi hình thành và tích lũy nguồn tài nguyên thiên nhiên
- Thành phần môi trường
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2014, thành phần môi trường là yếu tốvật chất tạo thành môi trường gồm đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinhvật và các hình thái vật chất khác
Thành phần môi trường bao gồm:
Khí quyển: là lớp vỏ ngoài của trái đất với giới hạn dưới là mặt đất và mặtbiển, giới hạn trên ở độ cao khoảng 1.300 km, ở đó khí quyển dần chuyển vào
Trang 9khoảng không vũ trụ Khí quyển là lớp các khí bao quanh trái đất và được giữ lạibởi lực hấp dẫn của trái đất Thành phần chủ yếu của khí quyển là nitơ (78,08%),oxy (20,95%), còn lại 1% là các khí khác: CO2, H2, O3, hơi nước, sol khí
Thủy quyển: khoảng 71% với 361 triệu km2 bề mặt trái đất được bao phủbởi mặt nước Nước tồn tại trên trái đất ở ba dạng: rắn (băng, tuyết), lỏng và khí(hơi nước) Toàn bộ nước trên trái đất tạo thành thủy quyển Ranh giới trên củathủy quyển là bề mặt của biển, đại dương, sông hồ, còn ranh giới dưới là các tầngnước ngầm
+ Nước ngọt chiếm 2,5% và nước mặn chiếm 97,5% trong lượng nước củathủy quyển Trong số 2,5% lượng nước ngọt chỉ có khoảng 30% ở dạng lỏng, cònlại xấp xỉ 70% là dạng rắn (băng, tuyết) Trong lượng nước ngọt ở dạng lỏng có tới98% ở dưới dạng nước ngầm, chỉ còn khoảng 2% tồn tại dưới dạng nước trong cácsông và hồ chứa – hình thành nên tài nguyên nước quan trọng nhất có tác động trựctiếp đến đời sống con người
Thạch quyển: là phần cứng ngoài cùng của trái đất, có độ dày tới 100km.Đất là lớp ngoài cùng của thạch quyển
Sinh quyển: là toàn bộ các dạng vật sống tồn tại ở bên trong, bên trên vàphía trên trái đất, là lớp vỏ sống của trái đất trong đó có các cơ thể sống và các hệsinh thái hoạt động Giới hạn của sinh quyển bao gồm phần dưới của khí quyển(tầng đối lưu), hầu hết thủy quyển và phần trên của thạch quyển
- Hoạt động bảo vệ môi trường
Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2014: Hoạt động bảo vệ môi trường làhoạt động giữ gìn, phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đến môi trường; ứng phó
Trang 10sự cố môi trường; khắc phục ô nhiễm, suy thoái, cải thiện, phục hồi môi trường;khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhằm giữ môi trường trong lành.
- Ô nhiễm môi trường
Ô nhiễm môi trường là sự biến đổi của các thành phần môi trường khôngphù hợp với tiêu chuẩn môi trường gây ảnh hưởng xấu đến con người, sinh vật
- Suy thoái môi trường
Suy thoái môi trường: là sự suy giảm về chất lượng và số lượng của thànhphần môi trường gây ảnh hưởng xấu đối với con người và sinh vật
- Sự cố môi trường
Sự cố môi trường: là tai biến hoặc rủi ro xảy ra trong quá trình hoạt độngcủa con người hoặc biến đổi bất thường của thiên nhiên, gây ô nhiễm, suy thoáihoặc biến đổi môi trường nghiêm trọng Sự cố môi trường có thể do thiên nhiênhoặc con người tạo ra
- Quản lý môi trường
Quản lý môi trường là tổng hợp các biện pháp, luật pháp, chính sách kinh tế,
kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và phát triểnbền vững kinh tế xã hội quốc gia
Quản lý môi trường là bằng mọi biện pháp thích hợp tác động và điều chỉnhcác hoạt động của con người nhằm làm hài hòa mối quan hệ giữa phát triển và môitrường, sao cho vừa thỏa mãn nhu cầu của con người, vừa bảo đảm được chấtlượng của môi trường và không quá khả năng chịu đựng của hành tinh chúng ta
- Quản lý nhà nước về môi trường
Trang 11Quản lý nhà nước về môi trường là xác định rõ chủ thể là nhà nước bằngtrách nhiệm và quyền hạn của mình đưa ra những biện pháp, luật pháp, chính sáchkinh tế, kỹ thuật, xã hội thích hợp nhằm bảo vệ chất lượng môi trường sống và pháttriển bền vững.
1.2 Nội dung quản lý nhà nước về môi trường
- Ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về bảo vệ môi trường,ban hành hệ thống tiêu chuẩn về môi trường
- Xây dựng, chỉ đạo thực hiện chiến lược, chính sách bảo vệ môi trường, kếhoạch phòng chống, khắc phục suy thoái môi trường, ô nhiễm môi trường, sự cốmôi trường
- Xây dựng và quản lý các công trình bảo vệ môi trường, công trình có liênquan đến bảo vệ môi trường
- Tổ chức xây dựng và quản lý hệ thống quan trắc, định kỳ đánh giá hiệntrạng môi trường và dự báo môi trường
- Thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của các dự án và các cơ
sở sản xuất kinh doanh
- Cấp, thu hồi giấy chứng nhận đạt tiêu chuẩn môi trường
- Tổ chức nghiên cứu, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật trong lĩnh vực bảo
vệ môi trường
- Đào tạo cán bộ về khoa học và quản lý môi trường; giáo dục, tuyêntruyền, phổ biến kiến thức, pháp luật về bảo vệ môi trường
- Giám sát, thanh tra, kiểm tra hoạt động quản lý nhà nước về môi trường
1.3 Trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước về môi trường
- Trách nhiệm của Chính phủ
Trang 12Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường trong phạm vi
cả nước
- Trách nhiệm của Bộ Tài nguyên và Môi trường
Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường chịu trách nhiệm trước Chính phủtrong việc thống nhất quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường và có trách nhiệmsau:
a, Chủ trì xây dựng, trình Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ văn bản quy phạmpháp luật, chính sách, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, chương trình, đề án quốcgia về bảo vệ môi trường
b, Chủ trì xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật theo thẩm quyền,quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về môi trường; ban hành văn bản hướng dẫn kỹ thuậttheo thẩm quyền
c, Chủ trì giải quyết hoặc đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giải quyếtcác vấn đề môi trường liên ngành, liên tỉnh
d, Chỉ đạo, hướng dẫn và xây dựng hệ thống quan trắc môi trường quốc gia,thông tin môi trường và báo cáo môi trường; chỉ đạo, tổ chức đánh giá hiện trạngmôi trường quốc gia và địa phương
e, Chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện theo thẩm quyền hoạt động xâydựng, thẩm định, phê duyệt quy hoạch bảo vệ môi trường; thẩm định báo cáo đánhgiá môi trường chiến lược; thẩm định, phê duyệt báo cáo đánh giá tác động môitrường; xác nhận kế hoạch bảo vệ môi trường; kiểm tra, xác nhận hoàn thành côngtrình bảo vệ môi trường
f, Chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện theo thẩm quyền việc cấp, gia hạn,thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận về bảo vệ môi trường
Trang 13g, Chỉ đạo, hướng dẫn và tổ chức thực hiện hoạt động bảo tồn đa dạng sinhhọc, an toàn sinh học; quản lý chất thải; kiểm soát ô nhiễm; cải thiện và phục hồimôi trường.
h, Xây dựng và tổ chức triển khai thực hiện chính sách, chương trình, mô hìnhthử nghiệm về sản xuất và tiêu thụ bền vững, thân thiện với môi trường; hướngdẫn, chứng nhận sản phẩm, cơ sở thân thiện với môi trường; chỉ đạo, hướng dẫnhoạt động cải thiện sức khỏe môi trường
i, Kiểm tra, thanh tra và xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; giảiquyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị liên quan đến bảo vệ môi trường theo quy địnhcủa pháp luật
k, Chỉ đạo và hướng dẫn việc lồng ghép nội dung về bảo vệ môi trường trongquy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quốc gia, chiến lược quốc gia về tài nguyên nước
và quy hoạch tổng hợp lưu vực sông liên tỉnh; chiến lược tổng thể quốc gia về điềutra cơ bản, thăm dò, khai thác, chế biến tài nguyên khoáng sản
l, Xây dựng và tổ chức thực hiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá, theo dõi tình hìnhthực thi pháp luật về bảo vệ môi trường trên phạm vi toàn quốc; truyền thông, phổbiến, giáo dục pháp luật về bảo vệ môi trường
m, Trình Chính phủ việc tham gia tổ chức quốc tế, ký kết hoặc gia nhập điềuước quốc tế về môi trường; chủ trì hoạt động hợp tác quốc tế về bảo vệ môi trường
- Trách nhiệm của các Bộ và cơ quan ngang bộ
a, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng
Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng, ban hành thông tư, thông tư liên tịch vềbảo vệ môi trường trong lĩnh vực bộ, ngành quản lý
b, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thực hiện các nhiệm vụ theo quyđịnh và phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức triển khai
Trang 14thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường thuộc phạm vi quản lý của mình; hằngnăm báo cáo Chính phủ các hoạt động quản lý nhà nước về bảo vệ môi trườngtrong lĩnh vực thuộc bộ, ngành quản lý.
c, Trách nhiệm của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ được quy địnhnhư sau:
+ Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tàinguyên và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủyban nhân dân cấp tỉnh bảo đảm yêu cầu bảo vệ môi trường trong chiến lược, quyhoạch tổng thể và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của cả nước, vùng và dự án,công trình thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướngChính phủ, hoạt động thu hút đầu tư và tổ chức triển khai việc thực hiện pháp luật
về bảo vệ môi trường trong lĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chủ trì, phối hợp với Bộtrưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ vàChủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệmôi trường trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu, sử dụng hóa chất, thuốc bảo vệthực vật, thuốc thú y, phân bón, chất thải trong nông nghiệp và các hoạt động kháctrong lĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Công Thương chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên
và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp tỉnh xử lý các cơ sở công nghiệp gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọngthuộc thẩm quyền quản lý, phát triển ngành công nghiệp môi trường và tổ chứctriển khai thực hiện pháp luật bảo vệ môi trường trong lĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên vàMôi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân
Trang 15dân cấp tỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạtđộng xây dựng kết cấu hạ tầng về cấp nước, thoát nước, xử lý chất thải rắn và nướcthải tại đô thị, khu sản xuất dịch vụ tập trung, cơ sở sản xuất vật liệu xây dựng,làng nghề và khu dân cư nông thôn tập trung và hoạt động khác trong lĩnh vựcquản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tàinguyên và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủyban nhân dân cấp tỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trườngtrong xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông, quản lý phương tiện giao thông vận tải
và hoạt động khác trong lĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môitrường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấptỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong hoạt động y
tế, an toàn vệ sinh thực phẩm, hoạt động mai táng, hỏa táng; tổ chức việc thống kênguồn thải, đánh giá mức độ ô nhiễm, xử lý chất thải của bệnh viện, cơ sở y tế vàhoạt động khác trong lĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng
Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủtịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môitrường trong hoạt động văn hóa, lễ hội, thể thao, du lịch và hoạt động khác tronglĩnh vực quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên
và Môi trường, Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhândân cấp tỉnh tổ chức triển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong lĩnhvực quốc phòng theo quy định của pháp luật; huy động lực lượng tham gia hoạtđộng ứng phó, khắc phục sự cố môi trường theo quy định của pháp luật; chỉ đạo,
Trang 16hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra công tác bảo vệ môi trường trong lực lượng vũ trangthuộc thẩm quyền quản lý;
+ Bộ trưởng Bộ Công an có trách nhiệm tổ chức, chỉ đạo hoạt động phòngchống tội phạm về môi trường và bảo đảm an ninh trật tự trong lĩnh vực môitrường; huy động lực lượng tham gia hoạt động ứng phó với sự cố môi trường theoquy định của pháp luật; chỉ đạo hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra công tác bảo vệ môitrường trong lực lượng vũ trang thuộc thẩm quyền quản lý;
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ thực hiện các nhiệm vụ được quyđịnh tại Luật này và phối hợp với Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chứctriển khai thực hiện pháp luật về bảo vệ môi trường trong phạm vi quản lý
- Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân các cấp:
a) Xây dựng, ban hành theo thẩm quyền văn bản quy phạm pháp luật, chínhsách, chương trình, quy hoạch, kế hoạch về bảo vệ môi trường;
b) Tổ chức thực hiện pháp luật, chiến lược, chương trình, kế hoạch và nhiệm
vụ về bảo vệ môi trường;
c) Xây dựng, quản lý hệ thống quan trắc môi trường của địa phương phù hợpvới quy hoạch tổng thể quan trắc môi trường quốc gia;
d) Tổ chức đánh giá và lập báo cáo môi trường Truyền thông, phổ biến, giáodục chính sách và pháp luật về bảo vệ môi trường;
đ) Tổ chức thẩm định, phê duyệt quy hoạch bảo vệ môi trường, báo cáo đánhgiá tác động môi trường, xác nhận hoàn thành công trình bảo vệ môi trường, hướngdẫn và tổ chức kiểm tra xác nhận kế hoạch bảo vệ môi trường theo thẩm quyền;e) Cấp, gia hạn, thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận về bảo vệ môi trườngtheo thẩm quyền;
Trang 17g) Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; giảiquyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về môi trường theo quy định của pháp luật vềkhiếu nại, tố cáo và quy định của pháp luật có liên quan; phối hợp với Ủy ban nhândân cấp tỉnh liên quan giải quyết các vấn đề môi trường liên tỉnh;
h) Chịu trách nhiệm trước Chính phủ về việc để xảy ra ô nhiễm môi trườngnghiêm trọng trên địa bàn
Ủy ban nhân dân cấp huyện (xem cụ thể ở mục 1.4)
Ủy ban nhân dân cấp xã có trách nhiệm sau:
a) Xây dựng kế hoạch, thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinhmôi trường trên địa bàn; vận động nhân dân xây dựng nội dung bảo vệ môi trườngtrong hương ước; hướng dẫn việc đưa tiêu chí về bảo vệ môi trường vào đánh giáthôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, khu dân cư và gia đình văn hóa;
b) Xác nhận, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch bảo vệ môi trường theo ủyquyền; kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ môi trường của hộ gia đình, cánhân;
c) Phát hiện và xử lý theo thẩm quyền các vi phạm pháp luật về bảo vệ môitrường hoặc báo cáo cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường cấp trên trựctiếp;
d) Hòa giải tranh chấp về môi trường phát sinh trên địa bàn theo quy định củapháp luật về hòa giải;
đ) Quản lý hoạt động của thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, tổ dân phố và
tổ chức tự quản về giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường trên địa bàn;e) Hằng năm, tổ chức đánh giá và lập báo cáo công tác bảo vệ môi trường;
Trang 18g) Chủ trì, phối hợp với cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trên địa bàn tổchức công khai thông tin về bảo vệ môi trường của cơ sở sản xuất, kinh doanh,dịch vụ với cộng đồng dân cư;
h) Chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân cấp huyện nếu để xảy ra ô nhiễmmôi trường nghiêm trọng trên địa bàn
1.4 Trách nhiệm của Uỷ ban nhân dân cấp huyện trong quản lý nhà nước về môi trường
Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm sau:
a) Ban hành theo thẩm quyền quy định, chương trình, kế hoạch về bảo vệ môitrường;
b) Tổ chức thực hiện chiến lược, chương trình, kế hoạch và nhiệm vụ về bảo
e) Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường; giảiquyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị về bảo vệ môi trường theo quy định của phápluật về khiếu nại, tố cáo và quy định của pháp luật có liên quan;
g) Phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp huyện có liên quan giải quyết các vấn
đề môi trường liên huyện;
h) Chỉ đạo công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường của Ủy ban nhândân cấp xã;
Trang 19i) Chịu trách nhiệm trước Ủy ban nhân dân cấp tỉnh nếu để xảy ra ô nhiễmmôi trường nghiêm trọng trên địa bàn.
1.5 Trách nhiệm của các cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện trong quản lý nhà nước về môi trường
Phòng Tài nguyên và Môi trường là cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhândân cấp huyện thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dân cấp huyệnquản lý nhà nước về môi trường Tại Thông tư liên tịch 50/2014/TTLT-BTNMT-BNV có quy định về nhiệm vụ và quyền hạn của phòng tài nguyên môi trường nhưsau:
- Trình Ủy ban nhân dân cấp huyện ban hành quyết định, chỉ thị; quy hoạch,
kế hoạch dài hạn, 05 năm và hàng năm; chương trình, biện pháp tổ chức thực hiệncác nhiệm vụ cải cách hành chính nhà nước thuộc lĩnh vực tài nguyên và môitrường
- Tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật, quy hoạch, kế hoạch sau khi đượcphê duyệt; thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về tài nguyên vàmôi trường; theo dõi thi hành pháp luật về tài nguyên và môi trường
- Lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, điều chỉnh quy hoạch, kế hoạch sửdụng đất cấp huyện và tổ chức thực hiện sau khi được phê duyệt
- Thẩm định hồ sơ về giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, chuyển mục đích sửdụng đất, chuyển quyền sử dụng đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất,quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất cho các đối tượng thuộc thẩmquyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện
- Theo dõi biến động về đất đai; thực hiện việc lập, quản lý, cập nhật vàchỉnh lý hồ sơ địa chính, xây dựng hệ thống thông tin đất đai cấp huyện
Trang 20- Tham gia xác định giá đất, mức thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất của địaphương; tổ chức thẩm định phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư theo quyđịnh của pháp luật; tham mưu giúp Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện quyếtđịnh trưng dụng đất, gia hạn trưng dụng đất.
- Tổ chức đăng ký, xác nhận và kiểm tra việc thực hiện cam kết bảo vệ môitrường, đề án bảo vệ môi trường, kế hoạch bảo vệ môi trường và các kế hoạchphòng ngừa, ứng phó và khắc phục sự cố môi trường trên địa bàn; thực hiện côngtác bảo vệ môi trường làng nghề trên địa bàn; lập báo cáo hiện trạng môi trườngtheo định kỳ; đề xuất các giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường làng nghề, các cụmcông nghiệp, khu du lịch trên địa bàn; thu thập, quản lý lưu trữ dữ liệu về tàinguyên nước, môi trường và đa dạng sinh học trên địa bàn
- Tham gia thực hiện các giải pháp ngăn ngừa và kiểm soát các loài sinh vậtngoại lai xâm hại; tiếp nhận, xử lý thông tin, dữ liệu về các sinh vật biến đổi gen vàsản phẩm, hàng hóa có nguồn gốc từ sinh vật biến đổi gen, quản lý nguồn gen;tham gia tổ chức thực hiện các kế hoạch, chương trình bảo tồn và phát triển bềnvững các hệ sinh thái, loài và nguồn gen
- Thực hiện các biện pháp bảo vệ chất lượng tài nguyên nước, nguồn nướcsinh hoạt tại địa phương; điều tra, thống kê, tổng hợp và phân loại giếng phải trámlấp; kiểm tra việc thực hiện trình tự, thủ tục, yêu cầu kỹ thuật trong việc trám lấpgiếng
- Tổ chức ứng phó, khắc phục sự cố ô nhiễm nguồn nước; theo dõi, phát hiện
và tham gia giải quyết sự cố ô nhiễm nguồn nước liên quốc gia theo thẩm quyền
- Tổ chức đăng ký hoạt động khai thác, sử dụng tài nguyên nước, xả nướcthải vào nguồn nước theo thẩm quyền
Trang 21- Giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện giải quyết theo thẩm quyền cho thuê đấthoạt động khoáng sản, sử dụng hạ tầng kỹ thuật và các vấn đề khác có liên quancho tổ chức, cá nhân được phép hoạt động khoáng sản tại địa phương theo quyđịnh của pháp luật.
- Giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện thực hiện các biện pháp bảo vệ khoángsản chưa khai thác, tài nguyên thiên nhiên khác theo quy định của pháp luật
- Tổ chức thực hiện kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu vàtham gia cập nhật kế hoạch hành động ứng phó với biến đổi khí hậu trên địa bàncấp huyện
- Tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường, tàinguyên đất, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, bảo vệ tài nguyên, môi trườngbiển và hải đảo (đối với các huyện có biển, hải đảo)
- Theo dõi, kiểm tra các tổ chức, cá nhân trong việc thực hiện các quy địnhcủa pháp luật về tài nguyên và môi trường; giải quyết khiếu nại, tố cáo; phòng,chống tham nhũng, lãng phí về tài nguyên và môi trường theo quy định của phápluật và phân công của Ủy ban nhân dân cấp huyện
- Ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ; xây dựng hệ thống thông tin, lưutrữ phục vụ công tác quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường
- Giúp Ủy ban nhân dân cấp huyện quản lý nhà nước đối với các tổ chứckinh tế tập thể, kinh tế tư nhân; tham gia quản lý tổ chức và hoạt động của các hội
và tổ chức phi chính phủ trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩmquyền của Ủy ban nhân dân cấp huyện
- Hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ quản lý nhà nước về tàinguyên và môi trường đối với công chức chuyên môn về tài nguyên và môi trườngthuộc Ủy ban nhân dân cấp xã
Trang 22- Thực hiện công tác thông tin, báo cáo định kỳ và đột xuất về tình hình thựchiện nhiệm vụ được giao theo quy định của Ủy ban nhân dân cấp huyện và Sở Tàinguyên và Môi trường.
1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về môi trường của UBND cấp huyện
* Chính sách, pháp luật của Nhà nước
Hoạt động các cơ quan hành chính nhà nước nói chung hoạt động củaUBND cấp huyện nói riêng là hoạt động chấp hành và điều hành vì vậy phải tuânthủ pháp luật, căn cứ vào các quy định pháp luật để hoạt động trong thực tiễn Hoạtđộng quản lý nhà nước về môi trường chịu sự điều chỉnh bởi hệ thống các chínhsách, văn bản pháp luật quy định về hoạt động này Điều đó có nghĩa là các cơquan quản lý nhà nước về môi trường nói chung cũng như UBND cấp huyện nóiriêng khi thực hiện các hoạt động trong quản lý nhà nước về môi trường phải căn
cứ vào thẩm quyền của cơ quan và thực hiện trong phạm vi chức năng, nhiệm vụ,quyền hạn của mình
Vì vậy, việc ban hành các thể chế, chính sách, pháp luật đúng đắn về quản lýnhà nước về môi trường và bảo vệ môi trường sẽ làm cơ sở cho hoạt động quản lýnhà nước về môi trường đạt hiệu lực hiệu quả, phù hợp với thực tiễn, có tính khảthi cao Ngược lại, nếu các chính sách, pháp luật đó được ban hành xa rời thực tiễn,thiếu thống nhất, chồng chéo và mâu thuẫn nhau sẽ làm cho hiệu lực thực thi củapháp luật kém từ đó ảnh hưởng đến hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước về môitrường
* Con người
Nhận thức của các cấp lãnh đạo, cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước về môi trường
Trang 23Hoạt động quản lý nhà nước về môi trường có đạt hiệu quả hay không phụthuộc chủ yếu vào hoạt động của đội ngũ cán bộ, công chức nói chung và đội ngũcán bộ, công chức lãnh đạo, quản lý nói riêng Bởi đội ngũ cán bộ, công chức làmcông tác quản lý nhà nước về môi trường là những người trực tiếp thực hiện cácnhiệm vụ quản lý nhà nước về môi trường đã đặt ra Do đó, cần tác động vào nhậnthức của họ để từ nhận thức về bảo vệ môi trường đúng đắn đến thay đổi hành vi
về môi trường của đội ngũ cán bộ công chức về bảo vệ môi trường
Nhận thức của doanh nghiệp và cộng đồng dân cư
Bảo vệ môi trường là một trong 3 trụ cột của phát triển bền vững, bên cạnhphát triển kinh tế và phát triển xã hội Với vai trò là những “tế bào” của nền kinh
tế, các doanh nghiệp không thể phủ nhận trách nhiệm đối với công tác bảo vệ môitrường
Một trong những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về môi trường là
do bản thân các doanh nghiệp chưa nhận thức được một cách đúng đắn và đầy đủ
về mối quan hệ giữa hoạt động kinh doanh sản xuất của mình với vấn đề môitrường Hoạt động của doanh nghiệp có những tác động tích cực và tiêu cực tới vấn
đề môi trường và ngược lại môi trường cũng góp phần tạo nên những thuận lợi haykhó khăn trong việc sản xuất Đồng thời, chúng ta cũng phải khẳng định mọi hoạtđộng sản xuất kinh doanh đều ảnh hưởng đến môi trường Nếu đòi hỏi hoạt độngsản xuất kinh doanh hoàn toàn không ảnh hưởng đến môi trường thì chắc chắn sẽkhông có bất kỳ một hoạt động kinh tế nào xảy ra Vấn đề cần quan tâm ở đây làmức độ tác động như thế nào (nguy cơ gây hủy hoại, tàn phá môi trường; khả nănghồi phục của môi trường; sự ảnh hưởng bất lợi so với hiệu quả đem lại…)
Thực tế, dù có nhận thức đúng thì một số doanh nghiệp vẫn né tránh vấn đềmôi trường và bảo vệ môi trường để chạy theo lợi nhuận Hầu hết các doanhnghiệp cho rằng bảo vệ môi trường là công việc của Nhà nước và không ít doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lợi dụng sơ hở, yếu kém của pháp luật
Trang 24Việt Nam để trốn tránh trách nhiệm bảo vệ môi trường Chính sự thiếu hợp tác từphía doanh nghiệp là một trong những nguyên nhân làm giảm hiệu lực, hiệu quảquản lý nhà nước về môi trường.
Một trong những yếu tố quyết định đến hiệu quả công tác bảo vệ môi trường
là nhận thức mọi người dân, cộng đồng dân cư về môi trường Khi người dân tíchcực tham gia bảo vệ và giữ gìn môi trường, họ tự nguyện thay đổi những thói quenlạc hậu và hình thành những thói quen, nếp sống mới thân thiện với môi trường thìmôi trường sống được cải thiện và hiệu quả quản lý nhà nước về môi trường từ đócũng đạt được những mực tiêu đề ra
Sự tham gia của các cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ gìn giữ môitrường có ý nghĩa hết sức quan trọng Để quản lý môi trường có hiệu quả, trước hếtcần dựa vào các cộng đồng Các mục tiêu kinh tế, xã hội và môi trường phải là thểthống nhất, hài hoà và có sự tham gia của tất cả các cá nhân cũng như các tổ chứctrong việc bảo vệ môi trường để đáp ứng nhu cầu của cuộc sống Bảo vệ môitrường không còn là một vấn đề mới mẻ, nhưng rất bức bách và gắn liền với lợi íchcủa cộng đồng Sự tham gia của cộng đồng vào bảo vệ môi trường là một trongnhững giải pháp quan trọng của công tác quản lý, bảo vệ môi trường ở địa phương,
vì qua các cấp quản lý hành chính (từ Trung ương đến cơ sở) thì càng xuống cấpthấp hơn vai trò của người dân càng trở nên quan trọng Sự tham gia của cộngđồng vào bảo vệ môi trường không chỉ tạo thêm nguồn lực tại chỗ cho sự nghiệpbảo vệ môi trường, mà còn là lực lượng giám sát môi trường nhanh và hiệu quả,giúp cho các cơ quan quản lý nhà nước về môi trường giải quyết kịp thời sự ônhiễm môi trường ngay từ khi mới xuất hiện
* Công tác tuyên truyền, giáo dục về môi trường và bảo vệ môi trường
Ý thức và sự tham gia của cộng đồng vào công tác bảo vệ môi trường ở địaphương được coi là yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với công tác bảo vệ môitrường Vì vậy công tác tuyên truyền, giáo dục cũng có ảnh hưởng lớn đến công tác
Trang 25quản lý nhà nước về môi trường của các cơ quan nhà nước bởi việc tuyên truyền,giáo dục làm thay đổi nhận thức, hình thành ý thức tự giác bảo vệ môi trường trongnhân dân.
* Quá trình CNH – HĐH đất nước
Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đem lại những thành tựu
kinh tế - xã hội to lớn, góp phần tăng năng suất lao động xã hội, nâng cao đời sốngvật chật, tinh thân của nhân dân, ổn định tình hình kinh tế - xã hội Tuy nhiên, bêncạnh những tác động tích cực mà quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đem lại,còn có tác động tiêu cực, ảnh hưởng không nhỏ đến các mặt đời sống kinh tế - xãhội của nước ta Trong đó, tác động tiêu cực đến môi trường là một minh chứngđiển hình
* Kinh phí đầu tư cho hoạt động bảo vệ môi trường
Đây là một trong những công cụ quản lý có hiệu quả trong việc quản lý môitrường, giúp huy động nguồn lực từ xã hội, giảm gánh nặng cho ngân sách tronglĩnh vực bảo vệ môi trường
Những năm qua, trong danh mục chi ngân sách nhà nước vẫn chưa có mụcchi riêng cho BVMT mà vẫn ghi chung vào mục chi sự nghiệp khoa học, côngnghệ và môi trường với mức chi rất thấp, đặc biệt là đối với cấp địa phương
Việc sử dụng nguồn kinh phí này rất dàn trải, kém hiệu quả, thậm chí saimục đích Việc phân bổ, thực hiện nguồn chi này ở nhiều địa phương chưa có sựtham gia của cơ quan chuyên môn là Sở Tài nguyên và Môi trường và chưa có sựgiám sát của HĐND các cấp Cơ chế sử dụng các nguồn thu từ thuế, phí BVMT,tiền phạt, viện trợ ODA cho BVMT chưa rõ ràng, thiếu sự điều hoà, phối hợp Việc
kí quỹ BVMT thực hiện chưa nghiêm, thiếu đồng bộ
Trang 26Chương 2.
THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ MÔI TRƯỜNG ỦY BAN
NHÂN DÂN QUẬN TÂY HỒ 2.1 Khái quát chung về Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
2.1.1 Khái quát về quận Tây Hồ và đặc điểm kinh tế - xã hội của quận Tây Hồ
Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng, từ những năm 1990 của thế kỷ XX,cùng với nhịp độ phát triển kinh tế, tốc độ đô thị hóa trên địa bàn Hà Nội diễn rangày càng nhanh Để đáp ứng với yêu cầu xây dựng, phát triển Thủ đô trong giaiđoạn mới, ngày 28/10/1995, Chính phủ ra Nghị định số 69/CP thành lập quận Tây
Hồ thuộc Thành phố Hà Nội trên cơ sở 5 xã của huyện Từ Liêm và 3 phường thuộcquận Ba Đình gồm: Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ, Quảng An, Nhật Tân, PhúThượng, Xuân La, Tứ Liên
Quận Tây Hồ nằm ở phía bắc nội thành thủ đô Hà Nội, Việt Nam Phía đônggiáp quận Long Biên, phía tây giáp quận Bắc Từ Liêm, phía nam giáp quận BaĐình, phía bắc giáp huyện Đông Anh Quận Tây Hồ có điều kiện môi trường thiênnhiên ưu đãi Nổi bật với Hồ Tây rộng khoảng 527,1 ha được coi là “lá phổi củaThành phố” Từ xa xưa, Hồ Tây đã giữ một vị trí quan trọng về du lịch nhờ vào vịtrí và giao thông thuận lợi Tây Hồ là quận lớn thứ 4 về diện tích đất tự nhiên sauquận Hà Đông, Long Biên và Hoàng Mai Quận có khoảng 2.401 ha trong tổng sốhơn 17.878 ha (chiếm 13,4%) diện tích đất khu vực nội thành Hà Nội
Sau thành công của cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội Khóa XIV và đại biểuHĐND các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2021, quận Tây Hồ đã nhanh chóng củng cố, kiệntoàn và hoàn thiện các chức danh lãnh đạo chủ chốt của UBND Quận và tổ chức bộmáy của các đơn vị từ quận đến phường Với bộ máy được kiện toàn và một thế hệlãnh đạo mới trẻ trung, năng động, quyết liệt, quận đã triển khai kế hoạch phát triển
Trang 27kinh tế - xã hội năm 2016 tích cực, toàn diện, bám sát Nghị quyết Đại hội Đảng bộquận lần thứ V, Nghị quyết của HĐND và phù hợp tình hình thực tiễn của quận.
Với sự chủ động, sáng tạo, xây dựng nhiều chương trình, kế hoạch, đề ánđược triển khai, trong đó có chương trình về “Phát triển kinh tế; quản lý, khai tháchiệu quả Hồ Tây và các vùng phụ cận giai đoạn 2015 - 2020” Đồng thời, tranh thủmọi nguồn lực, phát triển hạ tầng đô thị, hạ tầng xã hội, duy trì tốc độ tăng trưởngkinh tế vững chắc theo đúng định hướng cơ cấu dịch vụ - công nghiệp - nôngnghiệp Quận đã tập trung tạo môi trường kinh doanh thuận lợi cho các doanhnghiệp, hộ kinh doanh, dần thu hút được các doanh nghiệp đến sản xuất, kinhdoanh trên địa bàn Năm 2016, doanh nghiệp mới trên địa bàn là 732 doanhnghiệp, hộ kinh doanh mới là 476 hộ
Trong các giai đoạn tiếp theo, quận sẽ tiếp tục phát triển kinh tế theo cơ cấudịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp; quản lý, giữ gìn cảnh quan, nâng cao chấtlượng môi trường, khai thác có hiệu quả Hồ Tây và các vùng lân cận; từng bướcxây dựng đồng bộ, hiện đại hạ tầng đô thị; bảo đảm an ninh chính trị, trật tự antoàn xã hội; thực hiện tốt nhiệm vụ quân sự, quốc phòng địa phương; xây dựng hệthống chính trị trong sạch, vững mạnh; nâng cao đời sống vật chất và tinh thần chonhân dân; xây dựng quận Tây Hồ trở thành Trung tâm dịch vụ - du lịch - văn hóacủa Thủ đô
2.1.2 Địa vị pháp lý, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ
Trang 28trách nhiệm trước Nhân dân địa phương, Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quanhành chính nhà nước cấp trên”.
b) Chức năng
Theo Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015, UBND các cấp nóichung, UBND quận Tây Hồ nói riêng là cơ quan hành chính nhà nước ở địaphương, quản lý phạm vi, lãnh thổ của quận theo Hiến pháp, Luật, Pháp lệnh, Nghịquyết của HĐND Quận và cơ quan cấp trên trong lĩnh vực: Kinh tế, Chính trị, Anninh, Xã hội, Quốc phòng
UBND quận Tây Hồ do HĐND quận Tây Hồ bầu ra, là cơ quan chấp hànhcủa HĐND, là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trướcNhân dân địa phương, HĐND cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên;thực hiện chức năng quản lý nhà nước trên địa bàn quận Tây Hồ, góp phần đảmbảo sự chỉ đạo, quản lý thống nhất trong bộ máy hành chính nhà nước từ Trungương đến cơ sở, là cơ quan chấp hành, phục vụ giải quyết các thủ tục hành chínhcho nhân dân quận Tây Hồ
c) Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND quận Tây Hồ
Nhiệm vụ, quyền hạn của UBND quận Tây Hồ được quy định chung tại Luật
Tổ chức chính quyền địa phương 2015 Cụ thể:
- Xây dựng, trình HĐND Quận quyết định các nội dung quy định tại cáckhoản 1, 3, 4, 5 và 6 Điều 47 của Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 và tổchức thực hiện các nghị quyết của HĐND Quận
- Quy định tổ chức bộ máy và nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể của cơ quanchuyên môn thuộc UBND Quận
- Thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp vàpháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính, giáo dục, đào tạo, khoahọc, công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động, chính sách xã
Trang 29hội, dân tộc, tôn giáo, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, hành chính tưpháp, bổ trợ tư pháp và các nhiệm vụ, quyền hạn khác theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân cấp, ủyquyền
- Phân cấp, ủy quyền cho UBND phường, cơ quan, tổ chức khác thực hiệncác nhiệm vụ, quyền hạn của UBND Quận
Cơ cấu tổ chức của Uỷ ban nhân dân quận Tây Hồ, Hà Nội
Cơ cấu tổ chức của UBND quận Tây Hồ bao gồm 01 Chủ tịch và 03 PhóChủ tịch, các ủy viên và 12 phòng chuyên môn giúp việc cho Chủ tịch quận Mỗithành viên của UBND Quận chịu trách nhiệm cá nhân về công việc được phâncông trước HĐND, UBND và Chủ tịch UBND Quận; cùng các thành viên khácchịu trách nhiệm tập thể về hoạt động của UBND Quận trước Thành ủy, HĐND,UBND Thành phố, Quận ủy, HĐND quận Tây Hồ và các cơ quan nhà nước cấptrên
2.1.3 Đội ngũ cán bộ, công chức thực hiện công tác quản lý nhà nước về môi trường
Chủ tịch UBND Quận Đỗ Anh Tuấn
Phụ trách chung, lãnh đạo, quản lý, điều hành và chịu trách nhiệm toàn diệncác lĩnh vực công tác của UBND Quận trước Thành ủy, Chủ tịch UBND Thànhphố, Thường trực Quận ủy và HĐND Quận
Phó chủ tịch UBND Quận Nguyễn Lê Hoàng
Được Chủ tịch UBND Quận ủy nhiệm thay mặt Chủ tịch điều hành côngviệc của UBND Quận khi Chủ tịch vắng mặt
Quản lý, theo dõi, chỉ đạo, kiểm tra, đôn đốc các lĩnh vực công tác thườngxuyên mà Chủ tịch ủy quyền, trong đó có lĩnh vực môi trường
Phòng Tài nguyên và Môi trường
Trang 30Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Tây Hồ là cơ quan chuyên môn thuộc
Ủy ban nhân dân cấp Quận thực hiện chức năng tham mưu, giúp Ủy ban nhân dânquận quản lý nhà nước về Tài nguyên và Môi trường gồm: đất đai, tài nguyênnước, khoáng sản, môi trườngvà biến đổi khí hậu
Cơ cấu tổ chức của Phòng Tài nguyên và Môi trường quận Tây Hồ có 01trưởng phòng, 02 phó phòng và 05 chuyên viên Trong đó, có 01 phó phòng và 01chuyên viên kiêm nhiệm phụ trách công tác bảo vệ môi trường Quận Tây Hồ có
08 phường, tuy nhiên các phường hầu như chưa có cán bộ chuyên môn về môitrường Các cán bộ phụ trách môi trường phường đều là cán bộ kiêm nhiệm đượcđào tạo, tập huấn về môi trường Duy chỉ có phường Thụy Khuê có 01 cán bộ phụ
trách môi trường tốt nghiệp đúng chuyên ngành (Chi tiết xem tại Bảng số 1 tại Phụ lục 01)
2.2 Thực trạng môi trường trên địa bàn quận Tây Hồ
2.2.1 Thực trạng môi trường đất
Tổng diện tích đất tự nhiên của quận Tây Hồ đạt 2.439,02 ha trong đó diệntích đất nông nghiệp đạt 386,7ha chiếm 15,85%, diện tích đất nuôi trồng thủy sảnđạt 24,99ha chiếm 1,02%
Hiện trạng ô nhiễm môi trường đất do kim loại nặng
Bảng 2.1 Chất lượng đất nông nghiệp trên địa bàn quận
Trang 31KH Vị trí quan trắc
Tọa độ
(VN2000, KT105 0 , múi chiếu 3 0 )
Đ2 Mẫu đất nông nghiệp phường Nhật Tân 2332196 585309
Đ3 Mẫu đất nông nghiệp phường Tứ Liên 2329981 586986
Đ4 Mẫu đất nông nghiệp phường Quảng
Đ5 Mẫu đất nông nghiệp phường Xuân La 2329239 586252
Nguồn: Phòng Tài nguyên và Môi trường quận, 2017Hàm lượng các kim loại nặng trong các mẫu đất canh tác nông nghiệp trênđịa bàn phường Phú Thượng, Nhật Tân, Tứ Liên, Quảng An và Xuân La đều nằmtrong giới hạn cho phép của QCVN 03-MT : 2015/BTNMT Điều này cho thấy đấtnông nghiệp của khu vực không bị ô nhiễm bởi các kim loại nặng
2.2.2 Thực trạng môi trường nước
Kết quả phân tích mẫu lấy ngày 18/12 trên 10 ao, hồ trên địa bàn cho thấynước ao hồ bị ô nhiễm bởi nước thải sinh hoạt thể hiện qua các chỉ tiêu sau: 9/18
ao, hồ được lấy mẫu có hàm lượng chất hữu cơ dễ phân hủy sinh học (BOD5) vượt
từ 1,4 – 2,8 lần; 17/18 ao, hồ có hàm lượng Amoni (NH4+) vượt từ 2,15 – 32,97 lần;18/19 ao, hồ có hàm lượng vi khuẩn Ecoli vượt từ 1,1 – 11 lần; 9/18 ao, hồ có hàmlượng các chất hữu cơ khó phân hủy sinh học (COD) vượt từ 1,2 – 2,27 lần so vớiQCVN08-MT:2015/BTNMT, cột B1 – Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượngnước mặt không dùng cho mục đích cấp nước sinh hoạt; Ngoài ra, các chỉ tiêu kháctrong nước như hàm lượng các kim loại, vi khuẩn Coliform đều nằm trong giới hạncho phép của quy chuẩn
Chất lượng nước hồ Tây được theo dõi và cập nhật số liệu tự động lênwebsite của Sở Tài nguyên và Môi trường Qua diễn biến chất lượng nước ta nhận
Trang 32thấy, chất lượng nước hồ không ổn đinh, các chỉ tiêu chất lượng thay đổi theo từngthời điểm trong ngày Hàm lượng Oxy hòa tan trong nước luôn duy trì ở mức khácao từ 3 – 5mg/l, hàm lượng DO cao hơn vào lúc 9h sáng so với các thời điểmkhác trong ngày Điều này cho thấy khả năng tự làm sạch của nước khá tốt Tuynhiên hàm lượng oxy hòa tan này vẫn chưa đạt cột A QCVN08-MT:2015/BTNMT.Hàm lượng BOD5, COD, TOC, NH4+ và PO43- luôn ở mức cao, Điều này cho thấynước hồ vẫn luôn trong tình trạng bị ô nhiễm bởi các hợp chất hữu cơ và vô cơ.Nguyên nhân của sự ô nhiễm này là do Hồ Tây vẫn hằng ngày trực tiếp hay giántiếp tiếp nhận nước thải của các hộ gia đình, khu dân cư, nhà hàng, khách sạn trênđịa bàn.
Dù đã có nhiều phương hướng, giải pháp được đưa ra nhưng thực trạng ônhiễm các ao, hồ tại quận Tây Hồ vẫn chưa có sự cải thiện rõ rệt Hiện tượng cácchết xảy ra thường xuyên, đỉnh điểm là vụ việc cá chết hàng loạt ở Hồ Tây bắt đầu
từ ngày 1/10/2016 và diễn ra trên diện rộng từ ngày 2/10/2016 gây ảnh hưởngnghiêm trọng đến môi trường và cuộc sống người dân ven hồ Mặc dù, UBNDquận đã huy động 1.000 người thu gom cá chết, đưa tới khu xử lý rác thải NamSơn tiêu hủy Mùi hôi tanh do xác cá phân hủy vẫn khiến các hàng quán kinhdoanh ven hồ đóng cửa, cuộc sống của người dân bị ảnh hưởng Ước tính cókhoảng 200 tấn cá chết được vớt lên từ hồ Tây Theo kiểm tra ban đầu của các cơquan chức năng thời điểm cá chết trên diện rộng, chỉ số oxy tầng nước mặt = 0,lượng Amoni tăng gấp 24 lần so với quy định Hiện tượng cá chết vẫn tiếp diễntrong năm 2017 như sự việc Cá chết tại ao Nghè phường Quảng An Điều này chothấy việc quản lý, xử lý chất thải nhất là nước thải xả vào ao, hồ là thách thức lớnnhất với môi trường quận Tây Hồ
Qua kết quả phân tích chất lượng nước ngầm trước xử lý tại một số cơ sởsản xuất kinh doanh được UBND thành phố Hà Nội cấp giấy phép khai thác, sửdụng nước ngầm trên địa bàn cho thấy chất lượng nước ngầm khu vực khá tốt, pH
Trang 33nước ngầm nằm trong khoảng từ 6,94 – 7,66, hàm lượng các kim loại như Cu, Zn,
Fe, Cr, As, Hg, Cd đều nằm trong quy chuẩn cho phép, độ cứng của nước khôngcao, giao động từ 195,7 – 302,2
Tuy nhiên, nước ngầm đã có dấu hiệu bị ảnh hưởng bởi nước thải sinh hoạt.Hàm lượng amoni trong tất cả các mẫu nước ngầm đều cao hơn QCVN09-MT:2015/BTNMT
Ở các giếng có chiều sâu hơn 60m như giếng khoan của Công ty TNHHHoàng Viên Quảng Bá (NN3) với độ sâu hơn 60m, Công ty Cổ phần khách sạnThắng lợi (NN2) với độ sâu hơn 62m và HTX xây dựng An Dương (NN1) với độsâu hơn 95m không phát hiện vi khuẩn coliform Vi khuẩn Coliform đã được tìm
thấy trong mẫu nước giếng khoan 50m tại Công viên nước Hồ Tây (NN4).
Ngoài ra, hàm lượng Mn trong nước ngầm khu vực cũng lớn hơn quy chuẩncho phép nên để sử dụng nguồn nước này cần có những biện pháp xử lý thích hợp,ngoài ra cần có những biện pháp kiểm soát nguồn thải, cải thiện chất lượng nướccác ao, hồ trên địa bàn vì các ao, hồ chính là một trong những nguồn bổ sung nước
ngầm cho khu vực (Bảng số 3 tại phụ lục 01)
Tình hình sử dụng nước sạch trên địa bàn quận
Hiện nay, 100% dân cư trên địa bàn quận được sử dụng nước sạch từ nguồnnước sạch thành phố Chất lượng nguồn nước đảm bảo cho hoạt động sinh hoạt củangười dân Các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ trên địa bàn cũng sử dụng nguồnnước này Chỉ có một số cơ sở do nhu cầu sử dụng nước lớn như công viên nước
Hồ Tây, khách sạn Thắng Lợi,… vẫn sử dụng nước ngầm và được Sở TNMT,UBND thành phố Hà Nội cấp giấy phép khai thác nước ngầm Chất lượng nướcngầm sau khi qua xử lý đảm bảo cho hoat động sản xuất kinh doanh của các cơ sở
2.2.3 Thực trạng môi trường không khí
Trang 34Không khí quận Tây Hồ nhìn chung khá sạch sẽ, quận Tây Hồ ít khu côngnghiệp, chủ yếu là dân cư làng nghề, hoạt động giao thông, hoạt động xây dựng vàsinh hoạt là tác nhân chính gây ra ô nhiễm không khí gồm:
- Ô nhiễm môi trường không khí do sinh hoạt của nhân dân:
- Ô nhiễm môi trường không khí do hoạt động giao thông,
- Ô nhiễm môi trường không khí do hoạt động xây dựng
- Ô nhiễm môi trường không khí do hoạt động nông nghiệp
Dựa vào kết quả phân tích và biểu đồ hàm lượng các khí SO2, NO2 và tổngbụi trong 30 mẫu khí tại 8 phường đều thấp hơn QCVN05:2013/BTNMT Hàmlượng SO2 cao nhất lúc 8h30 tại ngã 3 Âu Cơ – Lạc Long Quân đạt 38,6 µg/m3
(KK2.1), thấp nhất tại Cổng công viên nước Hồ Tây lúc 11h50 đạt 24,6 µg/m3
(KK3.2) Hàm lượng NO2 cao nhất đạt 47,3 µg/m3 vào lúc 17h10 tại số 425 đường
An Dương Vương (KK5.2), thấp nhất tại Cổng công viên nước Hồ Tây lúc 11h50
đạt 22,4 µg/m3 (KK3.2.) Hàm lượng bụi cao nhất đạt 234 µg/m3 vào lúc 14h30 tại
Ngã Tư Văn Cao – Thụy Khuê (KK8.1) và lúc 8h30 tại Ngã ba Âu Cơ – Lạc Long Quân (KK2.1.) Hàm lượng CO trong 30 mẫu khí đều thấp hơn
QCVN05:2013/BTNMT Trong đó, hàm lượng CO trong không khí cao nhất vào
thời điểm 15h50 tại số 425 An Dương Vương (KK5.1) và thấp nhất vào 11h50 trước cổng công viên nước Hồ Tây (KK3.2) Độ ồn trong tất cả các mẫu khí đều
thấp hơn QCVN26:2010/BTNMT ngay cả trong giờ cao điểm Lựa chọn các điểm
lấy mẫu không khí là các trục đường giao thông chính (KK1, KK2, KK4, KK5, KK8, KK12, KK14) , các khu vực gần trường học (KK8), khu dân cư (KK7, KK11, KK15), khu vui chơi giải trí (KK3) và gần các dự án đang thi công xây dựng (KK6, KK9, KK10) vào những giờ cao điểm Kết quả phân tích chất lượng môi trường không khí
xung quanh cho thấy chất lượng không khí quận Tây Hồ khá tốt Ngay cả trong những
Trang 35giờ cao điểm, độ ồn, hàm lượng bụi và các khí thải có trong không khí vẫn ở mứcthấp Trong 30 mẫu không khí lấy trên 15 điểm phân bố đều tại 08 phường của quậnTây Hồ, không có bất cứ chỉ tiêu nào vượt QCVN05:2013/BTNMT – Quy chuẩn kỹthuật quốc gia về chất lượng không khí xung quanh và QCVN26:2010/BTNMT –
Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về tiếng ồn (Chi tiết xem tại bảng số 2 Phụ lục số 01)
Ngày nay, tuy Tây Hồ là một trong những quận có nồng độ ô nhiễm khôngkhí bị ô nhiễm ít nhất trong số các quận trên địa bàn thành phố Hà Nội nhưng chấtlượng không khí tại Tây Hồ có phần suy giảm đáng kể so với các năm trước đây.Đặc biệt là các công trình xây dưng, khu làm đường (gia tăng lượng bụi, khí SO2,
CO2, NOx…) Theo người dân sống trong quận Tây Hồ, sống xung quanh khu vựccác công trình xây dựng, làm đường thì các tuyến đường như Xuân La, đườngBưởi…đang xây dựng thì rất nhiều bụi bẩn, xe tải chở vật liệu xây dựng chạy qualàm không khí ô nhiễm khá nặng Môi trường không khí trong làng, cụm dân cư thì
đỡ bị ô nhiễm hơn
2.2.4 Thực trạng ô nhiễm môi trường do chất thải rắn
Tây Hồ là một quận có tốc độ đô thị hóa nhanh, cùng với sự phát triển kinh tế
xã hội, tăng trưởng kinh tế, gia tăng dân số, làm lượng chất thải rắn phát sinh ngàycàng tăng Hoạt động của con người trong thương mại, dịch vụ, y tế và sinh hoạt đềuphát sinh chất thải rắn Chất thải rắn trên địa bàn quận bao gồm hai loại chính: Chấtthải rắn nguy hại và chất thải rắn thông thường cụ thể như sau:
* Chất thải rắn thông thường:
- Chất thải rắn sinh hoạt: Theo số liệu thống kê năm 2014 do Công ty Cổ
phần Môi trường Tây Đô, Công ty Cổ phần sinh thái Sao Mai cho thấy tổng lượng
chất thải rắn sinh hoạt phát sinh 143,1 tấn/ngày, tương đương 52.238 tấn/năm Dân
số trên địa bàn quận là 154.757 người, lượng rác thải sinh hoạt bình quân theo đầu
người là 0,92kg/người/ngày Thành phần chủ yếu của chất thải rắn sinh hoạt là cácchất hữu cơ dễ phân hủy, ngoài ra còn một số thành phần khác như: nilon, nhựa,
Trang 36giẻ vụn, giấy, cao su, sành sứ, kim loại Tỷ lệ phần trăm các chất có trong rác thảikhông ổn định, rất biến động theo mỗi địa điểm thu gom, khu vực sinh sống vàphát triển sản xuất Khối lượng chất thải rắn sinh hoạt ở quận Ba Đình có xu hướngtăng theo các năm
Chất thải rắn từ hoạt động xây dựng: chủ yếu là các phế thải, trạc, đất cát, gạch ngói thừa trong xây dựng, ước tính khối lượng khoảng 12.266 tấn/năm
Chất thải rắn từ hoạt động thương mại, dịch vụ: Nguồn chất thải rắn nàyphát sinh từ các siêu thị, trung tâm thương mại, cơ quan, công sở, nhà hàng, kháchsạn, các khu vui chơi, giải trí,…Hiện chưa có số liệu điều tra, thống kê, điều tra vềlượng chất thải rắn này trên địa bàn quận Thành phần của các loại chất thải rắncũng chủ yếu là các chất thải hưu cơ, dễ phân hủy
Chất thải rắn từ hoạt động sản xuất công nghiệp: Hiện chưa có số liệu thống
kê cụ thể về lượng chất thải rắn công nghiệp phát sinh trên địa bàn quận Ba Đình
* Chất thải rắn nguy hại
Quận Tây Hồ có 01 Trung tâm y tế cấp quận và 05 trạm y tế được đặt ở cácphường, 01 bệnh viện tư nhân Thu cúc và các phòng khám tư nhân năm rải rác trênđịa bàn Thành phần chính của rác thải y tế tại các bệnh viện, trạm y tế bao gồm:Bông, băng gạc, bơm kim tiêm, bệnh phẩm, vật dụng khám bệnh (kim tiêm, dao,kéo), các chất về từ khâu xét nghiệm (môi trường cấy mô, vi sinh vật gây bệnh,ống đựng máu…) Tuy khối lượng chất thải rắn y tế không nhiều nhưng có cácthành phần độc hại cao, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát các dịch bệnh nguy hiểm khikhông được xử lý triệt để Các đơn vị trên đã ký hợp đồng với đơn vị có chức năngthu gom, vận chuyển và xử lý theo quy định
2.2.5 Đánh giá thực trạng môi trường trên địa bàn quận Tây Hồ
Quận Tây Hồ nằm trong vùng kinh tế trọng điểm của thành phố Hà Nội, cónhiều khu dân cư, nhà hàng, khách sạn hoạt động, tốc độ đô thị hóa tăng nhanh…điều đó cũng đồng nghĩa với môi trường trên địa bàn quận sẽ bị tác động ô nhiễm
Trang 37Trong những năm qua, cùng với các thành phố lớn trên cả nước, Thủ đô HàNội nói chung và Quận Tây Hồ nói riêng đã và đang từng bước phát triển kinh tế,
xã hội kết hợp với công tác bảo vệ môi trường và đạt được những thành quả nhấtđịnh như: Một số ao, hồ đã được nạo vét sạch và đang dần trong lành trở lại, khu
đô thị Nam Thăng Long mới bắt đầu áp dụng hệ thống xử lí nước thải riêng, rácthải được thu gom, phân loại và xử lí một cách khoa học, chất lượng môi trườngsống đô thị được nâng cao một cách rõ rệt Tuy nhiên dưới áp lực của sự gia tăngdân số, sự phát triển nhanh chóng của các cơ sở kinh doanh dịch vụ nhà hàng,khách sạn, trung tâm thương mại làm cho môi trường nói chung và môi trườngnước nói riêng ngày càng xấu đi, một số khu vực đang dần bị ô nhiễm: Hồ TứLiên, Ao Dệt Lụa - phường Quảng An, Đầm cụm 1 - phường Tứ Liên… Để hạnchế ô nhiễm nguồn nước mặt tại các ao, hồ trên địa bàn trước khi tập trung đổ vàosông Hồng, sông Tô Lịch Đặc biệt là hiện tượng cá chết tại Hồ Tây diễn ra cuốinăm 2016, điều này đặt ra nhiệm vụ cần sớm kiểm kê các nguồn thải, đánh giá diễnbiến môi trường để có các giải pháp tổng thể và hữu hiệu nhằm bảo vệ tài nguyên
và môi trường trên địa bàn quận Tây Hồ
Từ hiện trạng môi trường phân tích ở các mục 2.2.1, 2.2.2, 2.2.3, 2.2.4chúng ta có thể thấy thực trạng môi trường của quận Tây Hồ trong những năm quađang bị ô nhiễm và ngày càng xấu đi gây khó khăn gây tác động không nhỏ đếncông tác bảo vệ môi trường Nguyên nhân là do tốc độ đô thị hóa nhanh, nhu cầuxây dựng nhà ở của nhân dân lớn; nhiều công trình, dự án lớn được triển khai, thờigian thi công kéo dài Hệ thống thu gom nước thải xung quanh khu vực Hồ Tâyđưa về nhà máy xử lý nước thải Tây Hồ chưa hoàn thiện vẫn còn những điểm nướcthải chưa qua xử lý vào Hồ Tây đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng nước
Hồ Tây Hệ thống thoát nước tại một số khu vực dân chưa hoàn chỉnh, đồng bộ nhưtuyến mương thoát nước liên phường Nhật Tân - Quảng An - Tứ Liên; Dự án