Thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng tại VPCC hưng vượng

MỤC LỤCLỜI MỞ ĐẦU...3 CHƯƠNG I: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH DỊCH VỤ CÔNG CHỨNG TẠI VPCC HƯNG VƯỢNG...5 1.. Do vậy, ngày 20 tháng 6 năm 2014 Quốc hộ

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG I: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH DỊCH VỤ CÔNG CHỨNG TẠI VPCC HƯNG VƯỢNG 5

1 Thời gian thu thập thông tin 5

2 Phương pháp thu thập thông tin 6

3 Nguồn thông tin thu thập được và quá trình xử lý thông tin 7

4 Thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật tại công ty 7

4.1 Văn phòng công chứng theo quy định Luật công chứng 2014 9

4.2 Nguyên tắc thành lập tổ chức hành nghề công chứng (Điều 18 - Luật công chứng 2014) 10

4.3 Địa vị pháp lý của Văn phòng công chứng 10

4.4 Hồ sơ đăng ký kinh doanh dịch vụ công chứng 11

4.5 Trình tự thực hiện 12

4.6 Cách thức thực hiện: 12

4.7 Thành lập và đăng ký hoạt động Văn phòng công chứng: 12

CHƯƠNG II NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ 16

1 Kết quả: 16

2 Khó khăn: 16

3 Nguyên nhân và khắc phục: 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 19

LỜI MỞ ĐẦU

Xã hội hóa hoạt động công chứng là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta Nghị quyết số 49/NQ-TW của Bộ Chính trị ngày 02-6-2005

về Chiến lược Cải cách tư pháp đến năm 2020 đã xác định: “Xây dựng mô hình quản lý nhà nước về công chứng theo hướng Nhà nước chỉ tổ chức cơ quan công chứng thích hợp; có bước đi phù hợp để từng bước xã hội hóa công việc này” Thể

chế quan điểm này, Luật công chứng 2006 đã tạo ra một khung pháp lý quan trọng cho tổ chức và hoạt động công chứng Sau 7 năm thi hành, những kết quả bước đầu

đã khẳng định chủ trương xã hội hóa hoạt động công chứng là hết sức đúng đắn Tuy nhiên, trước yêu cầu đổi mới nhằm phù hợp với sự phát triển của nền kinh tế

xã hội thì hoạt động công chứng nói chung và kinh doanh văn phòng công chứng nói riêng cần phải có sự thay đổi Do vậy, ngày 20 tháng 6 năm 2014 Quốc hội đã ban hành Luật Công chứng 2014, tạo điều kiện cho phát triển tổ chức và hoạt động công chứng của Việt Nam theo hướng chuyên nghiệp hóa và trở thành một trong những dịch vụ công quan trọng, tạo ra những bảo đảm pháp lý về quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức phù hợp với Hiến pháp và pháp luật, ngăn ngừa rủi

ro, tranh chấp

Hoạt động công chứng được xem là là một loại dịch vụ mang tính đặc thù, các giao dịch có công chứng đảm bảo tính an toàn pháp lý cao, kiến tạo môi trường pháp lý thuận lợi và tin cậy cho các hoạt động đầu tư, kinh doanh, thương mại, góp phần quan trọng vào tiến trình cải cách hành chính, cải cách tư pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế của đất nước trong giai đoạn hiệu nay Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện đã phát sinh một

số vướng mắc, bất cập về thể chế, sự phân bổ không đồng đều của các tổ chức hành nghề công chứng, nhất là về các điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng nói riêng

và quá trình hoạt động của văn phòng công chứng nói chung

Năm 2011 thì trên địa bàn huyện Phú Xuyên đã có sự xuất hiện của một số văn phòng công chứng Sau thời gian này thì việc kinh doanh hoạt động công

chứng ở trên địa bàn đã có nhiều chuyển biến cụ thể Đối với văn phòng công chứng Hưng Vượng ngay từ khi đi vào hoạt động thì đã khẳng định được vị trí, vai trò của mình, không chỉ đáp ứng nhu cầu công chứng của nhân dân địa phương mà còn phục vụ cả các huyện, các tỉnh lân cận Với đà phát triển ngày càng cao về các mặt kinh tế, chính trị, xã hội Phòng Công Chứng Hưng Vượng đã, đang và sẽ hoạt động ngày càng có hiệu quả Tuy nhiên bên cạnh đó thì thông qua quá trình thực tập ở tại đơn vị thì bản thân tôi còn nhận còn gặp rất nhiều bất cập cần phải khắc phục nhất là trong các quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng Xuất

phát từ vai trò quan trọng của các quy định trên thì tôi đã lựa chọn đề tài: Thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng tại văn phòng công chứng (VPCC) Hưng Vượng làm chuyên đề thực tập cuối khóa.

* Thông qua việc nghiên cứu các quy định của pháp luật về vấn đề này người viết muốn cung cấp cho người đọc một cách tổng thể các quy định về quy định của pháp luật về quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng và thực tiễn áp dụng tại VPCC Hưng Vượng Qua đó, phân tích, nhận xét, đánh giá việc thực hiện các quy định này trên thực tế Đồng thời dựa vào thực trạng đó để nghiên cứu về nguyên nhân của thực trạng trên từ đó đưa ra những giải pháp để tháo gỡ vướng mắc còn tồn tại

* Bố cục chuyên đề:

Ngoài phần giới thiệu chuyên đề, nhận xét và kiến nghị, tài liệu tham khảo thì phần nội dung quá trình tìm hiểu tại đơn vị trọng tâm gồm các phần chính, cụ thể là:

Chương I: Thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng tại VPCC Hưng Vượng

Chương II: Đề xuất và kiến nghị

Em cảm ơn sự góp ý của các thầy cô và các anh chị trong công ty đã giúp đỡ, tạo điều kiện để em hoàn thành đề tài này một cách tốt nhất

Em xin chân thành cảm ơn!

CHƯƠNG I: THỰC TIỄN THỰC HIỆN CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT

VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH DỊCH VỤ CÔNG CHỨNG TẠI VPCC

HƯNG VƯỢNG

1 Thời gian thu thập thông tin

Tên đơn vị thực tập: Văn phòng công chứng Hưng Vượng

Năm thành lập: 2013

Địa chỉ: Tiểu khu Thao Chính - thị trấn Phú Xuyên - thành phố Hà Nội Ngày cấp giấy phép: 30/01/2012

Ngày hoạt động: 24/12/2012 (Đã hoạt động 4 năm)

Lĩnh vực kinh doanh: Dịch vụ công chứng, cụ thể:

Tư vấn tận nơi, nhận hồ sơ tận nơi, soạn thảo hợp đồng; Công chứng các loại hợp đồng; Công chứng di chúc; Công chứng tài sản vợ chồng …

Quá trình thực tập tại công ty trong thời gian từ ngày 29/05/2017 đến ngày 21/07/2017 tại thị trấn Phú Xuyên, thành phố Hà Nội trong thời gian từ ngày Tại đây, tôi được tiếp cận được sự hoạt động của Văn phòng công chứng Tại văn phòng, tôi đã được tiếp thu các kiến thức thực tế theo quy định của pháp luật nói chung về quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng của Văn phòng công chứng (VPCC) Hưng Vượng

Tôi đã tìm hiểu quy định của pháp luật về điều kiện kinh doanh theo Luật công chứng 2014 và các văn bản hướng dẫn thi hành Quá trình thực tập, đơn vị đã

đã cho tôi tiếp cận những với hồ sơ trong quá trình đăng ký thành lập doanh nghiệp Đơn vị thực tập giao công việc cho tôi như: đọc hồ sơ, nghiên cứu bộ hồ sơ đăng ký kinh doanh….Qua đó giúp cho tôi hiểu được các điều kiện kinh doanh dịch

vụ công chứng của văn phòng theo quy định của pháp luật Mục đích: Thống nhất cách thức thu thập và xử lý thông tin qua việc nghiên cứu hồ sơ từ đó đưa ra những nhận định trong quá trình xin cấp giấy phép kinh doanh VPCC

Trên cơ sở nghiên cứu thông tin thu thập được và kết quả thông tin thu thập và

xử lý tôi sẽ tổng hợp báo cáo và phân tích thông tin để:

- Rút ra những điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng của VPCC

- Cơ sở pháp lý cho quá trình áp dụng

- Quá trình thực thi

- Tổng kết, rút kinh nghiệm và nhận xét, phương hướng khắc phục

2 Phương pháp thu thập thông tin

Để hoàn thành chuyên đề thực tập tôi luôn đặt các vấn đề về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng trong mối liên hệ, quan hệ với nhau, không nghiên cứu một cách riêng lẻ đồng thời có sự so sánh với các quy định của pháp luật hiện hành

về quy định điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng

Một số phương pháp nghiên cứu chủ yếu được áp dụng:

Phương pháp phân tích, phương pháp diễn dịch: Những phương pháp này được sử dụng phổ biến trong việc làm rõ các quy định của Luật Công chứng và các văn bản hướng dẫn thi hành về điều kiện kinh doanh dịch vụ công chứng

Phương pháp đánh giá, phương pháp so sánh: Những phương pháp này được người viết vận dụng để đưa ra ý kiến nhận xét quy định của pháp luật hiện hành có hợp lý hay không, đồng thời nhìn nhận trong mối tương quan so với quy định liên quan hoặc pháp luật của các nước khác…

Phương pháp quy nạp, phương pháp diễn dịch: Được vận dụng để triển khai

có hiệu quả các vấn đề liên quan đến điều kiện kinh doanh, đặc biệt là các kiến nghị hoàn thiện Cụ thể như trên cở sở đưa ra những kiến nghị mang tính khái quát, súc tích tôi dùng phương pháp diễn dịch để làm rõ nội dung của kiến nghị đó Phương pháp quan sát Mặc dù là có rất nhiều phương pháp thu thập thông tin nhưng không phải sử dụng phương pháp thu thập thông tin nào cũng có hiệu quả Lựa chọn

phương pháp thu thập thông tin cho phù hợp với từng hoàn cảnh quản trị thực tế là một vấn đề quan trọng Thông thường để lựa chọn được các phương pháp thu thập thông tin có hiệu quả người ta thường căn cứ vào những yêu cầu cần phải đạt được, mục tiêu của việc thu thập thông tin, nội dung của những thông tin cần thu thập, hoàn cảnh thực tiễn và khả năng của doanh nghiệp cùng nhiều yếu tố khác nữa Những phương pháp thu thập thông tin được lựa chọn là những phương pháp ít tốn kém, đảm bảo chất lượng thu thập thông tin, kịp thời và có hiệu quả

Thông qua việc nghiên cứu các quy định pháp luật về vấn đề này và quá trình thu thập thông tin tại VPCC thì tôi đã thu thập những quy định theo đúng quy định của pháp luật Sử dụng phương pháp thu phương pháp phân tích đánh giá thông tin

và phân tích ý nghĩa của thông tin thu thập là gì? Từ đó, rút ra được nội dung chính,

ý tưởng chính của thông tin tài liệu đó Trên cơ sở đó thì lựa chọn các thông tin cần thiết cho chuyên đề nghiên cứu của mình nhằm hoàn thiện và chỉ ra những điều cần lưu ý trong quá trình viết chuyên đề

3 Nguồn thông tin thu thập được và quá trình xử lý thông tin

- Thông tin, tài liệu thu thập được tại VPCC nguồn cơ sở Tài liệu thu thập dược chủ yếu là do các nhân viên của VPCC cung cấp Đây là những số liệu vô cùng quan trọng nó giúp tôi nhìn rõ quá trình thực thi pháp luật Sau đây là một số tài liệu thống kê tôi được cung cấp tham khảo:

+ Hồ sơ đăng ký kinh doanh dịch vụ công chứng

+ Luật công chứng và văn bản hướng dẫn thi hành

Một số nguồn thông tin trên các website để tham khảo như:

+ http://www.moj.gov.vn/: Bộ Tư pháp

* Thông tin thu thập được :

- Hồ sơ đăng ký dịch vụ công chứng của VPCC Hưng Vượng

4 Thực tiễn thực hiện các quy định pháp luật tại công ty

Thông tin thu thập được là nguồn tài liệu quý, nhưng không phải mọi vấn đề cần biết hay cần làm sáng tỏ đều có sẵn từ những thông tin đã thu thập được Thực

tế chỉ ra rằng, thông tin thu thập được cần được sàng lọc xử lý thì lúc đó giá trị của thông tin sẽ tăng lên rất nhiều Việc thu thập và xử lý thông tin ngày nay được trợ giúp bởi rất nhiều phương tiện hiện đại Tuy nhiên áp dụng những phương pháp khoa học nào để xử lý thông tin cũng không phải là một việc dễ dàng

Xét theo bản chất thì phương pháp xử lý là trình tự các bước tác động vào thông tin nhằm rút ra những thông tin mới cần thiết cho quá trình quản trị Vai trò quan trọng của phương pháp xử lý thể hiện ở việc nhờ nó mà các nhà quản trị hiểu sâu sắc và đầy đủ hơn so với những thông tin hiện có khi chưa xử lý

Văn phòng công chứng là một trong hai hình thức tổ chức hành nghề công chứng được quy định tại Luật công chứng Mô hình tổ chức Văn phòng công chứng được hình thành xuất phát từ những lý do sau đây: Thực tiễn hoạt động của công chứng trong thời gian qua cho thấy, nhu cầu công chứng của tổ chức cá nhân ngày một tăng cao trong khi sự phát triển của các Phòng công chứng không theo kịp, dẫn đến quá tải Công chứng viên là công chức nhà nước nên việc phát triển đội ngũ công chứng viên gặp rất nhiều khó khăn do thiếu biên chế, kinh phí, cơ sở vật chất

từ đó dẫn đến việc phát triển các tổ chức hành nghề công chứng không theo kịp sự phát triển về nhu cầu công chứng của tổ chức, cá nhân Đồng thời, thực hiện chủ trương xã hội hoá công chứng đã được đề ra trong Nghị quyết số 49-NQ/TW của

bộ Chính chị là “xây dựng mô hình quản lý nhà nước về công chứng theo hướng Nhà nước chỉ tổ chức cơ quan công chứng thích hợp; có bước đi thích hợp để từng bước xã hội hoá công việc này” Nền kinh tế nước ta chuyển từ tập trung quan liêu bao cấp sang kinh tế thị trường thì việc phải thay đổi cách làm, cách nghĩ bằng chủ trương xã hội hoá là chủ trương rất lớn mà Đại hội lần thứ X đặt ra và điều đó là phù hợp Trong xây dựng nhà nước pháp quyền Nhà nước không thể ôm tất cả, cơ quan nhà nước chỉ làm những gì đích thực mình phải làm, còn lại nhà nước phải trở thành bà đỡ cho các hoạt động khác trên cơ sở ban hành chính sách pháp luật Việc quy định Văn phòng công chứng do công chứng viên không phải là công chức nhà nước thành lập phù hợp với mô hình công chứng Latinh, phù hợp với xu thế phát

triển của công chứng nhiều nước trên thế giới; công chứng viên không phải là công chức nhà nước nhưng do nhà nước bổ nhiệm, miễn nhiệm Văn phòng công chứng không phải là cơ quan hành chính nhà nước Một số nước theo mô hình công chứng nhà nước thuần tuý trước đây cũng dần dần chuyển đổi và tồn tại và cả hai mô hình công chứng nhà nước và công chứng hành nghề tự do đối với một số quốc gia trên thế giới

4.1 Văn phòng công chứng theo quy định Luật công chứng 2014

- Văn phòng công chứng được tổ chức và hoạt động theo quy định của Luật này và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan đối với loại hình công ty hợp danh Văn phòng công chứng phải có từ hai công chứng viên hợp danh trở lên Văn phòng công chứng không có thành viên góp vốn

- Người đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng là Trưởng Văn phòng Trưởng Văn phòng công chứng phải là công chứng viên hợp danh của Văn phòng công chứng và đã hành nghề công chứng từ 02 năm trở lên

-Tên gọi của Văn phòng công chứng phải bao gồm cụm từ "Văn phòng công chứng” kèm theo họ tên của Trưởng Văn phòng hoặc họ tên của một công chứng viên hợp danh khác của Văn phòng công chứng do các công chứng viên hợp danh thỏa thuận, không được trùng hoặc gây nhầm lẫn với tên của tổ chức hành nghề công chứng khác, không được vi phạm truyền thống lịch sử, văn hóa, đạo đức và thuần phong mỹ tục của dân tộc

- Văn phòng công chứng phải có trụ sở đáp ứng các điều kiện do Chính phủ quy định, Văn phòng công chứng có con dấu và tài khoản riêng, hoạt động theo nguyên tắc tự chủ về tài chính bằng nguồn thu từ phí công chứng, thù lao công chứng và các nguồn thu hợp pháp khác

- Văn phòng công chứng sử dụng con dấu không có hình quốc huy Văn phòng công chứng được khắc và sử dụng con dấu sau khi có quyết định cho phép thành lập Thủ tục, hồ sơ xin khắc dấu, việc quản lý, sử dụng con dấu của Văn phòng công chứng được thực hiện theo quy định của pháp luật về con dấu

4.2 Nguyên tắc thành lập tổ chức hành nghề công chứng (Điều 18 - Luật công chứng 2014)

- Việc thành lập tổ chức hành nghề công chứng phải tuân theo quy định của

Luật này và phù hợp với Quy hoạch tổng thể phát triển tổ chức hành nghề công chứng do Thủ tướng Chính phủ phê duyệt

- Phòng công chứng chỉ được thành lập mới tại những địa bàn chưa có điều kiện phát triển được Văn phòng công chứng

- Văn phòng công chứng thành lập tại các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn được hưởng chính sách ưu đãi theo quy định của Chính phủ

4.3 Địa vị pháp lý của Văn phòng công chứng

Văn phòng công chứng là tổ chức dịch vụ công do một hoặc một số công chứng viên thành lập Theo quy định của Luật công chứng do công chứng viên hành nghề tự do thành lập Văn phòng công chứng do một công chứng viên thành lập được tổ chức và hoạt động theo loại hình Doanh nghiệp tư nhân; do hai công chứng viên trở lên thành lập được tổ chức và hoạt động theo mô hình công ty hợp danh Người đại diện theo pháp luật của Văn phòng công chứng là trưởng Văn phòng công chứng Trưởng văn phòng công chứng phải là công chứng viên Văn phòng công chứng có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng, hoạt động theo nguyên tắc

tự chủ về tài chính bằng nguồn thu từ kinh phí đóng góp của công chứng viên, phí công chứng, thù lao công chứng và các nguồn thu nhập hợp pháp khác

Việc xác định văn phòng công chứng hoạt động theo loại hình doanh nghiệp theo quy định của pháp luật

* Điều kiện để được bổ nhiệm công chứng viên được quy định cụ thể tại Điều 8 Luật công chứng năm 2014 về tiêu chuẩn công chứng