Báo Cáo Toàn Cảnh Khoa Học Và Công Nghệ Việt Nam 2016

Trang 1

BÁO CÁO TOÀN C NH

VI T NAM - 2016

Trang 2

 Hi n pháp n m 2013 c a Vi t Nam coi phát tri n KH&CN

là “qu c sách hàng ơ u”; Nhi u ngh quy t c a ng, v n

b n chính sách c a nhà n c ghi nh n, KH&CN là m t trong nh ng “ u tiên hàng ơ u qu c gia” Chi n l c phát tri n KH&CN Vi t Nam giai ơo n 2011-2020 kh ng ơ nh KH&CN là then ch t ơ ơ m b o t ng tr ng kinh t b n

v ng và dài h n c a qu c gia.

Trang 3

N I DUNG

2 nh h ng phát tri n KH&CN trong th i gian t i

1 T ng quan KH&CN Vi t Nam

3 Các gi i pháp th c hi n

Trang 4

UBND

T nh, Thành ph

Vi n Hàn lâm KH&CN

Vi n Hàn lâm KHXH

T CH C KH&CN

Trang 5

I T NG QUAN KHOA H C VÀ CÔNG NGH VI T NAM

 Trong s các t ch c KH&CN, có trên 1.000 là t ch c NC&PT (v i tên g i, c p

tr c thu c và s h u khác nhau) Các t ch c NC&PT ch y u thu c 02 vi n

HL, các B / ngành, các H, C , các DN và các NGO

 C ng tính đ n n m 2016, Vi t Nam có kho ng 420 tr ng H, C , HV và còn

l i là các t ch c d ch v KH&CN (thông tin KH&CN, T C, )

 S l ng t ch c NC&PT ngoài công l p ngày càng t ng, chi m trên 52% t ng

Trang 6

T ch c KH&CN

 N m 2016, B KH&CN đã xây d ng tiêu chí đánh giá th nghi m d a trên thang

đi m 5 v t ch c NCCB và NCUD đ t trình đ khu v c và th gi i, đ n ng l c gi i quy t nh ng v n đ tr ng y u qu c gia đ t ra đ i v i KH&CN, áp d ng v i 66 t

ch c (Vi n Hàn lâm: 25 t ch c/ i h c QG tp H Chí Minh: 16 t ch c/ i h c

 Tính đ n n m 2016, c n c có kho ng 3.000 DN KH&CN và t ng đ ng Trong đó: 250 DN đã đ c c p gi y ch ng nh n DN KH&CN; 36 DN đ c c p gi y ch ng

DN CNC; 400 DN đang ho t đ ng t i các khu CNC; 818 DN đ t tiêu chí DN KH&CN

và có nhu c u đ c c p ch ng nh n (t p trung ch y u trên đ a bàn Hà N i và TP

H Chí Minh); 1.400 DN PM trong l nh v c CNTT.

Trang 7

Theo UNESCO phân lo i ngu n nhân l c KH&CN:

Ngu n nhân l c KH&CN = T ng nhân l c có trình đ t C và H tr lên Trong đó

có nhân l c NC&PT

Nhân l c NC&PT là g m nh ng ng i tham gia tr c ti p vào ho t đ ng NC&PT, bao

g m các cán b nghiên c u, cán b k thu t, nhân viên h tr và nhân l c khác

 Hi n nay, c n c có kho ng 4,28 tri u ng i có trình đ t C , H tr lên

Trong đó có ~ 24,3 nghìn ti n s (trong đó 41% làm vi c trong các tr ng H và

C ), ~ 101 nghìn th c s (trong đó 35% làm vi c trong các tr ng H và C )

Tu i bình quân là 38,5

Nhân l c KH&CN

Bi u ơ trình ơ nhân l c KH&CN hi n nay

Trang 8

 Theo k t qu đi u tra n m 2014, c n c có 164.744 ng i tham gia ho t đ ng NC&PT - chi m t l 14 ng i/v n dân

Nhân l c NC&PT chia theo lo i hình kinh t và v trí ho t đ ng

Nhân l c KH&CN

Lo i hình kinh t nhân l c T ng

NC&PT

T l (%)

Chia theo v trí ho t đ ng

Cán b nghiên

Trang 9

Nhân l c KH&CN

Phân b nhân l c

NC&PT theo khu

v c ho t ơ ng

Trang 10

Trang 11

Nhân l c KH&CN

Phân b nhân l c CBNC theo l nh v c KH

Trang 12

u t cho KH&CN

 K t n m 2000, NSNN chi cho KH&CN c b n đã đáp ng

đ c t l quy đ nh 2% trong

t ng chi NSNN h ng n m (n u tính c chi cho KH&CN trong

l nh v c QP/AN và d phòng)

 Trong giai đo n 2011-2016, bình quân chi cho KH&CN chi m kho ng 1,46% t ng chi tiêu NSNN (~ 0,4% GDP)

 Trong t ng chi NSNN cho KH&CN thì t l chi cho NC&PT chi m trên 40% còn l i là chi cho đ u t phát tri n

 Chi cho KH&CN t ngu n ngoài NSNN đ t kho ng 40% t ng

đ u t cho KH&CN

Trang 13

u t cho KH&CN

Trang 14

 Phòng thí nghi m tr ng đi m (PTNT ) là m t lo i hình t ch c NC&PT, đ c

Nhà n c đ u t trang b c s v t ch t k thu t hi n đ i đ đi đ u trong tri n khai các nghiên c u c b n, nghiên c u c b n đ nh h ng ng d ng và phát tri n công ngh

 C n c có 16 PTNT QG đ t t i 13 vi n nghiên c u, 3 tr ng đ i h c thu c 8

B , ngành và 1 t ng công ty T p trung trong 7 l nh v c KH&CN g m: Công

ngh sinh h c (5); Công ngh thông tin (3); Công ngh v t li u (2); Công ngh

ch t o máy và t đ ng hóa (2); Hóa d u (1); N ng l ng (1); C s h t ng

(2)

 16 Phòng thí nghi m tr ng đi m đã thu hút đ c 726 nhà khoa h c có trình đ cao đ n làm vi c, g m 528 nhà khoa h c làm vi c th ng xuyên và n đ nh lâu dài (trong đó có 34 giáo s và phó giáo s ; 185 ti n s và th c s , 234 cán b

trình đ đ i h c và cao đ ng) và 198 nhà khoa h c làm vi c bán th i gian

(trong đó có 35 giáo s , phó giáo s ; 54 ti n s và th c s , 32 cán b có trình đ

đ i h c và cao đ ng)

H t ng KH&CN

Trang 15

 Tính đ n n m 2016, Vi t Nam có

 03 khu CNC qu c gia ba mi n: mi n B c (Hòa L c), mi n Nam (Tp H Chí Minh) và mi n Trung ( à N ng), đã thu hút đ c 140 d án đ u t v i t ng v n trên 7.085 tri u USD

 08 CVPM t p trung các tp l n nh Tp H Chí Minh, à N ng, Hà N i, H i Phòng, C n Th , Th a thiên - Hu (h u h t đ c xây d ng và đ a vào ho t

đ ng trong nh ng n m 2003-2005);

 13 khu nông nghi p ng d ng CNC t i các đ a ph ng nh Tp H Chí Minh,

Hà N i, Thái Nguyên, S n La, C n Th , H i Phòng, Qu ng Ngãi, Phú Yên,

Bình nh, Lâm ng, B c Liêu và H u Giang Các t nh, thành ph thu c các vùng kinh t tr ng đi m đ u d ki n thành l p khu nông nghi p ng d ng CNCtrên đ a bàn

 Có 11 c s m t o CNC và m t o doanh nghi p CNC đã đ c xây d ng

và đi vào ho t đ ng

H t ng KH&CN

Trang 16

Công b KH&CN trong n c

S bài báo KH&CN công b trong n c hàng n m

N m T ng s bài báo S bài gia t ng T l (%)

Trang 17

Công b KH&CN qu c t

T ng s công b KH&CN c a Vi t Nam trong CSDL Web of Science giai đo n 2011

- 2015 là 11.953 bài báo Tính chung c giai đo n 2011-2015, t ng s công b qu c

t c a Vi t Nam trên các t p chí ISI đ t m c 11.791 bài

Trang 18

1 công b

S trích

d n trung bình 1 n m

c a 1 công b

S l ng công b qu c t c a Vi t Nam giai ơo n 2011 – 2015 trong CSDL

Web of Science ngày 31/3/2016

Trang 19

Công b KH&CN qu c t

So sánh s l ng công b qu c t c a Vi t Nam giai ơo n 2011 – 2015 v i các

n c trong Kh i ASEAN trong CSDL Web of Science ngày 31/3/2016

Trang 20

qu c t c a Vi t Nam cho th y 4 l nh

v c V t lý, Toán h c, Hóa h c và K thu t (y h c lâm sàng, khoa h c máy tính,

k thu t nông nghi p) là th m nh

c a Vi t Nam có

m c đ tác đ ng và chuyên môn hóa trên toàn c u

 4 l nh v c này đã chi m đ n trên 44%

s công b KH&CN

qu c t c a Vi t

Trang 21

Trang 22

Trang 23

-I T NG QUAN KHOA H C VÀ CÔNG NGH VI T NAM

óng góp c a KH&CN

 Xu t kh u CNC đang là th m nh c a

Vi t Nam khi chi m 10,6% t ng giá tr

toàn khu v c, ngang b ng v i Thái Lan

đ t 2.960 tri u USD thì t i 2013, con s

này đã là 32.489 tri u USD, t ng 997%

Trang 24

Giai đo n 2011-2013, 2015 đóng góp giá tr s n ph m CNC và s n ph m ng

d ng CNC trong t ng giá tr s n xu t công nghi p theo chi u h ng t ng d n (tínhtheo % l n l t là là 18,46; 26,64; 28,03 và ~ 30%.), c th :

5 10 15 20 25 30 35

18,46

~30

Trang 25

 Theo s li u c a T ch c N ng su t Châu Á (APO), giai đo n 2010 - 2013, t c

đ t ng NSL c a Vi t Nam kho ng 4,3%/n m, trong đó đóng góp c a t ng

TFP là 26% và đóng góp c a t ng c ng v n là 74% (trong khi TFP: Thái Lan

là 61%, Phi-lip-pin là 80%, Indonesia là 44%, Malaysia là 51%)

 N m 2013, t ng TFP đóng góp lên t i 32,5%;

 N m 2014 TFP đã đóng góp t i 36,7%

 Theo các s li u c tính c a n m 2015 thì đóng góp c a TFP vào t ng tr ng GDP s vào kho ng 48,4%,

 óng góp c a TFP vào c giai đo n 2011-2015 s vào kho ng h n 30%

 Ch s c nh tranh toàn c u (GCI) Trong Báo cáo N ng l c C nh tranh Toàn

c u (Global Competitiveness Report) 2016-2017 khu v c ASEAN, Vi t Nam

đ ng th 6, sau Singapore (2), Malaysia (25), Thái Lan (34), Indonesia (41) và Philippines (57) Theo đó, đi m GCI c a Vi t Nam n m 2016 (th h ng 56 trên

Trang 26

 Ch s GII n m 2016 đ c th c hi n b i T ch c S h u trí tu th gi i

(WIPO) thu c Liên hi p qu c, tr ng i h c Cornell và tr ng Kinh doanh

Insead, kh o sát 128 qu c gia

 Báo cáo GII 2016 đ c công b ngày 15-8 ch ra Vi t Nam x p th 59, v i 35,4

đi m trên thang đi m 100

 khu v c ASEAN, Vi t Nam đ ng th 4, sau Singapore (7), Malaysia (33) và

Thái Lan (48)

 N m 2015, Vi t Nam x p th 52 trên t ng s 141 n n kinh t đ c kh o sát v i

s đi m 38,3/100

Trang 27

 Vi t Nam đã chuy n m nh tài tr ho t đ ng NC&PT theo ph ng th c c nh tranh

d a trên hi u qu ho t đ ng, thông qua các qu KH&CN c p qu c gia

 i n hình là NAFOSTED, NATIF và m t s qu khác s s m đ c thành l p đ khuy n khích hình thành ho t đ ng h tr đ c thù cho KH&CN là đ u t m o

Trang 28

 Vi t Nam có h th ng c quan qu n lý nhà n c v KH&CN đ ng b t trung

ng đ n đ a ph ng (B KH&CN, S KH&CN c a các t nh/thành ph tr c thu c trung ng, các v KH&CN t i h u h t các B /ngành trung ng)

 n nay có 9 đ o lu t v KH&CN trong đó có 1 Lu t chung v KH&CN và 8 lu t chuyên ngành, đó là các: Lu t KH&CN, Lu t S h u trí tu , Lu t Chuy n giao

công ngh , Lu t Công ngh cao, Lu t N ng l ng nguyên t , Lu t Ch t l ng

s n ph m, hàng hóa, Lu t Tiêu chu n và Quy chu n k thu t, Lu t o l ng,

Lu t s d ng n ng l ng ti t ki m và hi u qu

 Cùng v i các lu t v KH&CN, Nhà n c Vi t Nam đã ban hành và th c thi nhi u

v n b n d i lu t nh m khuy n khích và thúc đ y KH&CN

 Các chính sách v KH&CN đã đ c đi u ch nh khá toàn di n trên các m t c a

ho t đ ng KH&CN: đ u t và tài chính, nhân l c, t ch c, h t ng, s h u trí tu ,

d ch v KH&CN,

H th ng qu n lý nhà n c và v n b n chính sách v KH&CN

Trang 29

II NH H NG PHÁT TRI N KH&CN

TRONG TH I GIAN T I

 Vi t Nam ch tr ng đ y m nh phát tri n KH&CN tr c h t ph c v tr c ti p

ti n trình đ y nhanh CNH-H H đ t n c, đ i m i mô hình t ng tr ng, d a trên

n n t ng công ngh , d a vào KH&CN, ng d ng KH&CN m t cách nhanh nh t vào s n xu t-kinh doanh;

 C g ng v t qua m t s qu c gia ASEAN, đ chuy n sang giai đo n sáng t o, làm ch công ngh , ch t o ra nh ng s n ph m có ch t l ng t t;

Trang 30

II NH H NG PHÁT TRI N KH&CN TRONG TH I GIAN T I

t kho n

g 40%

t ng giá tr

s n

xu t công nghi p

T c đ

đ i

m i công ngh , thi t b

đ t kho n

g 20%/

n m ;

G iá tr giao

d ch

c a th

tr ng KH&C

N t ng trung bình kho n

N đ t trên 2%

GDP vào

n m

2020

H

th ng Qu cho phát tri n KH&C N

đ c

h ình thành

Hình thành

đ ng

b đ i

ng cán

b KH&C

N có trình

đ cao

i m i

h

th ng các t

ch c KH&CN theo

h ng

t ch ,

t ch u trách nhi m

Phát tri n

m nh các doanh nghi p KH&C N

M c tiêu phát tri n KH&CN và đ i m i đ n n m 2020

Trang 31

Ti p t c th c hi n

các gi i pháp

Trang 32

III CÁC GI I PHÁP TH C HI N

i m i t ch c, c ch qu n lý, c ch ho t đ ng KH&CN

 Khuy n khích phát tri n các t ch c NC&PT trong DN; phát tri n m nh lo i hình

DN d a trên công ngh , d a trên KH&CN t các tr ng H, Vi n NC

 Chính sách khuy n khích đ ng ký b o h sáng ch và GPHI trong n c và

 Xây d ng h th ng qu n lý nhà n c v KH&CN theo h ng tinh gi n, t p

trung cho xây d ng chi n l c, c ch , chính sách; t ng c ng n ng l c đi u

ph i liên ngành, liên vùng, b o đ m phân công, phân c p; gi m b t ch c n ng tác nghi p c th ch a đ c th c thi;

 Chính sách phát tri n các hình th c h p tác nghiên c u, đ i m i công ngh , đào t o phát tri n ngu n nhân l c gi a Vi n NC, tr ng H và DN

 Nghiên c u đi u ch nh chính sách phát tri n qu KH&CN B , ngành, đ a

ph ng và DN;

Trang 33

 T ng c ng n ng l c, hi u qu ho t đ ng c a m t s khu CNC, khu nông

nghi p ng d ng CNC, PTN tr ng đi m qu c gia, c s m t o công ngh ,

m t o doanh nghi p KH&CN, trung tâm thông tin và ng d ng ti n b

KH&CN;

 Phát tri n h th ng các t ch c d ch v CGCN, đ c bi t t i các Vi n NC, tr ng

H

Trang 34

 Phát tri n các lo i hình d ch v KH&CN ph c v nhu c u doanh nghi p, đ c bi t

h tr cho các ho t đ ng s n xu t, kinh doanh và xu t nh p kh u c a doanh nghi p;

 Hình thành m ng l i các t ch c h tr d ch v t v n giám đ nh, th m đ nh, đánh giá, đ nh giá, khai thác và phát tri n tài s n trí tu ;

 Nghiên c u xây d ng mô hình qu n lý nhi m v KH&CN (tránh s trùng l p,

th c hi n ít nhi m v nh ng đúng t m nh m đ m b o hi u qu nghiên c u)

Trang 35

 Xây d ng c ch Nhà n c đ t hàng, mua s n ph m KH&CN;

 i m i chính sách đ u t cho t ch c KH&CN c n c vào hi u qu ho t đ ng và k t

qu đ u ra.

 Chính sách thúc đ y xã h i hóa đ u t cho KH&CN, đ c bi t là đ u t t DN;

 Chính sách thu hút các ngu n đ u t /nhân l c t n c ngoài cho ho t đ ng KH&CN;

 Chính sách phát tri n nhân l c KH&CN thu c m i thành ph n; c ch thuê chuyên gia trong và ngoài n c b ng NSNN;

 Chính sách v s d ng k t qu nghiên c u t NSNN; xây d ng h th ng các tòa án hành chính và dân s v SHTT.

 Chính sách khuy n khích liên k t, h p tác nghiên c u khoa h c và phát tri n công

ngh gi a DN, tr ng H, Vi n NC, cá nhân trong n c v i các đ i tác n c ngoài

Trang 36

Trân tr ng c m n

Định dạng
Số trang	36
Dung lượng	1,22 MB