Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay (tt)

Về phương diện lý luận, vấn đề giáo dục đạo đức nghề nghiệp,quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói chung đãđược nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, luận giải ở nhiều góc độ kh

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài luận án

Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xácđịnh, giáo dục đạo đức, lối sống cho thế hệ trẻ nói chung, sinh viênnói riêng là vấn đề có ý nghĩa chiến lược, là yêu cầu thường xuyêncủa sự nghiệp giáo dục, đào tạo Hơn nữa trong bối cảnh đất nước ta

đã và đang hội nhập quốc tế toàn diện, sâu rộng trên tất cả các lĩnhvực của đời sống kinh tế, văn hóa xã hội hiện nay, dẫn đến sự giaolưu, hợp tác giữa các dòng văn hóa, các thể chế chính trị khác nhau,làm nảy sinh những xung đột về đạo đức, lối sống của sinh viên nênviệc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa, nghệ thuật truyền thốngcủa dân tộc là vấn đề cấp thiết Do đó, Đảng ta chỉ rõ phương hướng,nhiệm vụ của giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ là: “Đổi mới nội dung,phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồidưỡng lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lốisống lành mạnh, ý thức tôn trọng và nghiệm chỉnh chấp hành Hiếnpháp và pháp luật cho thế hệ trẻ [17, tr.162]

Các trường nghệ thuật là nơi giáo dục, đào tạo các nghệ sĩ hoạtđộng trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật Do tính đặc thù của hoạtđộng văn hóa nghệ thuật, tính nghề nghiệp của văn nghệ sĩ, đòi hỏitrong quá trình đào tạo chuyên môn cần có sự quan tâm giáo dục đạođức nghề nghiệp một cách đúng mức và quản lý chặt chẽ quá trình tổchức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nghệ thuật Để trởthành một nghệ sĩ đòi hỏi mỗi sinh viên đang học tập, rèn luyện ở cáctrường nghệ thuật phải thường xuyên tiếp thu nội dung chuyênngành, tích cực luyện tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ nói chung, tu dưỡng, rèn luyện phẩm chất đạo đứcnói riêng để hướng tới phát triển, hoàn thiện nhân cách theo mục tiêu,yêu cầu chuyên ngành đào tạo

Thực tiễn cho thấy, bên cạnh những ưu điểm trong giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên, thì quản lý giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên cũng còn đang tồn tại những hạn chế, bất cập.Biểu hiện cụ thể ở việc nhận thức của một bộ phận cán bộ, giảng viên

và sinh viên có nhận thức chưa đúng về giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên; nội dung, chương trình; phương pháp hình thức giáodục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên còn nhiều hạn chế bất cập Kếtquả khảo sát thực tiễn đã cho thấy: Chương trình, nội dung đào tạocủa các nhà trường theo hướng tăng cường giáo dục định hướng giá trịđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên chưa được thể hiện rõ nét; phươngpháp giáo dục còn chung chung, thiếu tính cụ thể với từng đối tượngsinh viên, Công tác quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên chưa gắn với đặc điểm loại hình đào tạo, chưa có kế hoạch tổng

thể quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp; vấn đề chỉ đạo, đổi mới nộidung, chương trình, phương pháp giáo dục cho sinh viên, tổ chức kiểmtra đánh giá giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên đôi lúc chưathực hiện nghiêm túc Vì vậy, tình hình thực tiễn đó đang đặt ra đốivới quá trình đào tạo, các trường nghệ thuật cần phải đổi mới công tácgiáo dục đạo đức nghề nghiệp, tăng cường hiệu quả quản lý giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật, đây là vấn

đề có tính thực tiễn tính cấp thiết nhằm góp phần nâng cao chất lượngđào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật hiện nay

Về phương diện lý luận, vấn đề giáo dục đạo đức nghề nghiệp,quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nói chung đãđược nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, luận giải ở nhiều góc độ khácnhau, song vẫn còn thiếu những công trình nghiên cứu một cách hệthống, có tính toàn diện về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên các trường nghệ thuật

Từ những lý do trên, tác giả lựa chọn vấn đề: “Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay” để làm đề tài luận án của mình.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng, đề xuất cácbiện pháp quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên cáctrường nghệ thuật nhằm góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạođức cho sinh viên các trường nghệ thuật, hiện thực hóa mục tiêu giáodục nhân cách toàn diện cho người học, đáp ứng yêu cầu đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục, đào tạo trong giai đoạn hiện nay

* Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý luận về giáo dục đạo đức nghề nghiệp vàquản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

- Khảo sát, phân tích và đánh giá thực trạng đạo đức nghềnghiệp, giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đứcnghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

- Đề xuất và thử nghiệm các biện pháp quản lý giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật hiện nay

3 Khách thể, đối tượng, phạm vi nghiên cứu và giả thuyết khoa học

* Khách thể nghiên cứu

Quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên ở các trường nghệ thuật

* Đối tượng nghiên cứu

Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên cáctrường nghệ thuật hiện nay

* Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung nghiên cứu, đề tài đi sâu nghiên cứu cơ sở lý luận

và thực tiễn quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên cáctrường nghệ thuật; đề xuất các biện pháp quản lý và kiểm nghiệmtính khả thi của các biện pháp

Về địa bàn nghiên cứu, tập trung nghiên cứu vấn đề quản lýgiáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ở các trường Học viện

Âm nhạc quốc gia Việt Nam, Đại học Sân khấu Điện ảnh, Đại họcVăn hóa Nghệ thuật Trung ương, Cao đẳng múa Việt Nam, Cao đẳngNghệ thuật Hà Nội

Về khách thể khảo sát, tác giả đã tiến hành khảo sát các đốitượng là cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng; Trưởng, phóphòng; trưởng, phó khoa, bộ môn, ); cán bộ, giảng viên và sinh viêncủa một số trường nghệ thuật trên địa bàn thành phố Hà Nội

Các số liệu được sử dụng cho quá trình nghiên cứu được khảosát, điều tra, tổng hợp từ năm 2013 đến nay

* Giả thuyết khoa học

Chất lượng, hiệu quả giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinhviên phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó những tác động quản lý giữvai trò then chốt để tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra chặt chẽ các hoạt độnggiáo dục ở các nhà trường nghệ thuật Nếu có quan điểm tiếp cận tổnghợp trong quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên cáctrường nghệ thuật, từ khâu xây dựng kế hoạch, chương trình, nội dungđến tổ chức đa dạng các phương pháp, hình thức giáo dục; coi trọng chỉđạo tích hợp nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp thông qua thựctiễn dạy chuyên môn nghệ thuật và hoạt động xã hội cho sinh viên, kếthợp với kiểm tra, đánh giá kết quả và tổ chức giáo dục nâng cao nhậnthức, phát huy trách nhiệm tự tu dưỡng, tự rèn luyện đạo đức nghềnghiệp của sinh viên các trường nghệ thuật thì hiệu quả quản lý sẽđược phát huy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên và đạt được mục tiêu đào tạo đội ngũ nghệ sĩ làmcông tác nghệ thuật trong tương lai có nhân cách toàn diện cả đức vàtài

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

quan và trong nghiên cứu cơ sở lý luận quản lý giáo dục đạo đứcnghề nghiệp; quan điểm tiếp cận thực tiễn và tiếp cận chức năng quản

lý giáo dục; tiếp cận tổng hợp và tiếp cận lý luận giáo dục nghềnghiệp để làm rõ nội dung về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên các trường nghệ thuật

* Phương pháp nghiên cứu

Đề tài được tác giả sử dụng tổng hợp các phương pháp nghiêncứu của khoa học giáo dục, quản lý giáo dục, kết hợp lý thuyết và thực tiễn;

Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn (phương pháp quan sát; phương pháp phỏng vấn; phương pháp điều tra; phương pháp nghiên cứu sản phẩm; phương pháp tổng kết kinh nghiệm; phương pháp khảo nghiệm, thử nghiệm).

Phương pháp xử lý số liệu bằng toán thống kê

5 Những đóng góp mới của luận án

Đã hệ thống hóa, bổ sung và hoàn thiện một số vấn đề lý luận về đạođức và đạo đức nghề nghiệp; giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên;quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

Đề xuất các biện pháp có tính khả thi giúp cho chủ thể quản lý cáccấp có thể vận dụng hiệu quả trong quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên các trường nghệ thuật, góp phần nâng cao chất lượng, hiệuquả hoạt động quản lý giáo dục, đào tạo ở các trường nghệ thuật hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận, thực tiễn của luận án

* Về mặt lý luận

Luận án góp phần bổ sung, phát triển, làm sáng tỏ thêm và hệ

thống hóa những vấn đề lý luận, tổng kết kinh nghiệm trong nước vàthế giới về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên cáctrường nghệ thuật và vận dụng quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệpcho sinh viên các trường nghệ thuật ở Việt Nam hiện nay

* Về mặt thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của luận án góp phần cung cấp những luận

cứ thực tiễn cho việc đề xuất biện pháp quản lý giáo dục đạo đứcnghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật trên địa bàn Hà Nội

và làm cơ sở để nghiên cứu những vấn đề liên quan đến quản lý giáodục đạo đức ở các trường nghệ thuật trong tiến trình thực hiện đổimới nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo hiện nay

Luận án có thể là tài liệu cho các chủ thể quản lý ở các trườngghệ thuật, giảng viên trực tiếp giảng dạy các môn trong đào tạo

chuyên ngành nghệ thuật tham khảo để áp dụng vào quản lý giáo dụcđạo đức nghề nghiệp cho sinh viên bảo đảm sự phù hợp với phươnghướng phát triển nhà trường, góp phần đào tạo đội ngũ những ngườilàm công tác văn hóa nghệ thuật có chất lượng cao trong tương laicho đất nước

7 Kết cấu của luận án

Luận án có kết cấu gồm các phần: mở đầu, 4 chương (12 tiết), kết luận

và kiến nghị, danh mục các công trình nghiên cứu đã được công bố của tácgiả có liên quan đến đề tài luận án, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục

Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN

ĐẾN ĐỀ TÀI 1.1 Những công trình nghiên cứu liên quan đến giáo dục đạo đức và giáo dục đạo đức nghề nghiệp

Ở Trung Quốc thời cổ đại, Khổng Tử là nhà triết học, nhà giáo dụcnổi tiếng, Ông cho rằng, giáo dục đạo đức là một quá trình khó khăn, lâudài Giáo dục phải sát đối tượng Đánh giá con người phải theo phẩm chấtđạo đức, nhân cách, chứ không phải từ thành phần xuất thân và số tài sản

mà họ có Đây là những kiến giải khoa học và là tư tưởng giáo dục tiến bộđến nay vẫn còn nguyên giá trị [71]

Ở phương tây, J.A.Kômenxky, Ông là nhà giáo dục nổi tiếng thếgiới người Cộng hoà Séc, trong tác phẩm “Thiên đường của những tráitim” [42], J.A.Kômenxky cho rằng giáo dục trẻ em tốt nhất cần cải tạomôi trường giáo dục và phải được giáo dục bằng tấm gương của mọingười xung quanh nhằm đạt được những ấn tượng ban đầu tốt đẹp lên trẻem

C.Mác, Ph.Ăngghen đã chỉ ra sự tất yếu xuất hiện của một kiểuđạo đức mới trong lịch sử, đó là đạo đức cách mạng của giai cấp côngnhân Theo Ph.Ăngghen, đây là nền đạo đức “đang tiêu biểu cho sự lật đổhiện tại, biểu hiện cho lợi ích của tương lai, tức là đạo đức vô sản, là thứđạo đức có một số lượng nhiều nhất những nhân tố hứa hẹn một sự tồn tạilâu dài” [48, tr.136] V.I.Lênin tiếp tục phát triển quan điểm của C.Mác,Ph.Ăngghen về đạo đức Cộng sản và trình bày một cách hệ thống nhữngnguyên tắc của nền đạo đức mới V.I.Lênin khẳng định giá trị, tiêu chuẩncủa đạo đức Cộng sản là phục vụ cho tiến bộ xã hội, vì tự do, hạnh phúccủa con người và đặc biệt nhấn mạnh tính giai cấp, tính chiến đấu, vai trò

to lớn của đạo đức Cộng sản

A.X.Makarenco trong tác phẩm “Bài ca sư phạm” và các tác phẩm

của mình, A.X.Makarenco đã đặc biệt nhấn mạnh vai trò của giáo dụcđạo đức, của các biện pháp giáo dục đạo đức đúng đắn

La Quốc Kiệt (2003), (chủ biên) cuốn sách: “Tu dưỡng đạo đức,

tư tưởng”, do nhà xuất bản chính trị quốc gia ấn hành [41] Đây là cuốn

sách được dịch từ bộ giáo trình cùng tên, được dùng chính thức, thốngnhất cho mọi đối tượng sinh viên trong các trường đại học của TrungQuốc hiện nay Cuốn sách trình bày một cách hệ thống những yêu cầu,chuẩn mực đạo đức và phương pháp tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, tưtưởng của sinh viên trong thời đại mới

* Ở Việt Nam, Chu Văn An là người thầy giáo nổi tiếng của nềngiáo dục Việt Nam Những vấn đề về quản lý giáo dục đạo đức, phẩmchất nhân cách nói riêng, luôn được Chu Văn An đề cập một cách toàndiện và sâu sắc, những tư tưởng giáo dục nói chung, giáo dục đạo đức nóiriêng của Chu Văn An cho đến ngày nay vẫn còn nguyên giá trị về lý luận

và thực tiễn

Bàn về đạo đức và giáo dục đạo đức, Hồ Chí Minh luôn đề cao vànhấn mạnh đạo đức trong cấu trúc nhân cách của mỗi người Người coitrọng cả đức và tài, trong đó đức phải là gốc, đức phải có trước tài.Tác giả Vũ Khiêu (chủ biên), cuốn sách “Đạo đức mới” [33].Trong tác phẩm này, tác giả đã trình bày cơ sở khoa học của đạo đức học,chỉ ra nội dung cơ bản của đạo đức mới và phương hướng xây dựng, rènluyện đạo đức trong xã hội ta

Tác giả Nguyễn Thành Duy với công trình nghiên cứu: “Văn hoáđạo đức, mấy vấn đề lý luận và thực tiễn” [14], tác giả tập trung nghiêncứu, tìm hiểu tác động của cơ chế thị trường đến đời sống văn hoá đạođức và đều thống nhất cho rằng, sự biến đổi của hệ thống giá trị đạo đức,văn hoá đạo đức ở nước ta hiện nay là một tất yếu

Các tác phẩm “Đạo hiếu - nhân cách của con người Việt Nam” củaPhạm Khắc Chương; “Những vấn đề giáo dục đạo đức trong điều kiệnkinh tế thị trường ở nước ta” của Nguyễn Quang Uẩn và Nguyễn VănPhúc Hội đồng lý luận Trung ương đã thực hiện đề tài nghiên cứu về

"Con người Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa".Nghiên cứu này khẳng định một tư tưởng chung là: hạt nhân cơ bản củathang giá trị, thước đo giá trị và nhân phẩm con người Việt Nam ngày nay

là các giá trị nhân văn truyền thống dân tộc như lòng tự hào dân tộc, bảnsắc văn hóa dân tộc, trung với nước, hiếu với dân, nhân nghĩa, cần cù,thông minh, sáng tạo

Tác giả Phùng Xuân Thành, với luận án tiến sĩ chuyên ngành Lịch

sử về đề tài: “Nâng cao đạo đức cách mạng cho đội ngũ cán bộ, đảngviên trong giai đoạn hiện nay” [70]; tác giả Hà Huy Thông trong đề tàiluận án phó tiến sĩ triết học “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức củangười cán bộ quân sự” [74] Tác giả đã vận dụng một cách sâu sắc tưtưởng Hồ Chí Minh về đạo đức cách mạng của người cán bộ quân sự và

đưa ra các vấn đề có ý nghĩa phương pháp luận quan trọng để xây dựngđạo đức người cán bộ quân sự trong giai đoạn mới của sự nghiệp cáchmạng.

Nguyễn Bá Hùng (2010) với công trình “Giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho học viên sư phạm trong nhà trường quân sự hiện nay” [32].Qua nghiên cứu các công trình khoa học, luận án tiến sĩ cho thấy, các tácgiả đã tiếp cận vấn đề giáo dục đạo đức và nâng cao đạo đức cho conngười ở các góc độ khác nhau tùy theo từng lĩnh vực công tác

1.2 Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp

Công trình nghiên cứu khoa học của tác giả Phạm Minh Hạc:

“Chiến lược phát triển toàn diện con người Việt Nam trong giai đoạncông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” [22] đã phần nào cụ thể hóađược mục tiêu giáo dục trong các nhà trường, trong đó có hệ thốngcác trường đại học, cao đẳng và đã cụ thể hóa được các hoạch địnhchiến lược giáo dục toàn diện cho sinh viên trong việc thực hiệnnhiệm vụ đào tạo con người phát triển toàn diện để phục vụ cho côngcuộc xây dựng đất nước

Đề tài “Biện pháp quản lý giáo dục đạo đức cho sinh viên Họcviện Quản lý giáo dục trong giai đoạn hiện nay” [75] của tác giả ĐỗThị Thanh Thủy đã điều tra thực trạng công tác giáo dục đạo đứccho sinh viên Học viện Quản lý giáo dục

Luận án tiến sĩ: “Giáo dục đạo đức cho học sinh trường trunghọc cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh trong điều kiện đổi mới giáodục hiện nay” [5] của Đỗ Tuyết Bảo (2001) đã đề cập đến vai trògiáo dục đạo đức với sự hình thành và phát triển nhân cách thế hệ trẻ,tác động đổi mới của xã hội với giáo dục đạo đức cho học sinhtrường trung học cơ sở tại thành phố Hồ Chí Minh

Luận án tiến sĩ: “Xây dựng mô hình quản lý công tác giáo dụcđạo đức cho sinh viên các trường đại học sư phạm trong giai đoạnhiện nay” [1] của Nguyễn Thị Hoàng Anh (2011) đã nghiên cứu lýluận, thực trạng và đề xuất các giải pháp quản lý công tác giáo dụcđạo đức cho sinh viên sư phạm trong các trường đại học sư nhằm đềxuất mô hình mới về quản lý công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên

sư phạm và các giải pháp thực hiện mô hình

Luận án tiến sĩ: “Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên trường cao đẳng sư phạm miền Đông Nam Bộ” [67] củaNguyễn Thanh Phú (2014) đã làm rõ thêm khái niệm đạo đức nghề

nghiệp sư phạm, làm rõ ý nghĩa của quản lý giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên các trường cao đẳng sư phạm.

Tác giả Nguyễn Thị Thi (2017), với luận án tiến sĩ “Quản lýgiáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học cơ sở thành phố HàNội trong bối cảnh đổi mới giáo dục” [73] Nội dung nghiên cứu củaluận án trên cơ sở xác lập khung lý luận về quản lý hoạt động giáodục đạo đức cho học sinh trung học cơ sở theo tiếp cận CIPO

Tác giả Nguyễn Thị Liên (2017) trong bài viết “Thực trạngquản lý giáo dục đạo đức cho học sinh ở trường trung học phổ thônghuyện Quảng xương, tỉnh Thanh Hóa” [46] đã có khái quát bước đầu

về công tác quản lý giáo dục đạo đức cho học sinh trường trung học phổ thông

1.3 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công

bố và những vấn đề luận án cần tập trung giải quyết

1.3.1 Khái quát kết quả nghiên cứu của các công trình đã công bố

Nghiên cứu về đạo đức đã có nhiều nhà nghiên cứu nướcngoài, trong nước quan tâm nghiên cứu, khai thác ở nhiều lĩnhvực, với những cách tiếp cận khác nhau Các công trình nghiêncứu đã góp phần làm sáng tỏ nội dung giáo dục đạo đức, biệnpháp giáo dục đạo đức và quản lý giá dục đạo đức

Những công trình khoa học nghiên cứu về giáo dục đạođức nghề nghiệp cho sinh viên chưa nhiều, hoặc có nhưng chưađược nghiên cứu sâu sắc Chính vì vậy, cần phải có nhữngnghiên cứu bổ sung những giá trị, chuẩn mực đạo đức nghềnghiệp mới trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên ởcác nhà trường nói chung, các trường nghệ thuật nói riêng.Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nóichung, đã có một số tác giả trên thế giới, trong nước và đã cócông trình luận án tiến sĩ nghiên cứu Tuy nhiên, mỗi công trìnhtiếp cận một cách khác nhau dẫn đến lý luận về quản lý chưađược đầy đủ, có công trình thì khái quát, có công trình lại bàn cụthể ở một phạm vi nhất định của chuyên ngành Tuy nhiên, quản

lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệthuật là vấn đề ít được nghiên cứu một cách có hệ thống, cơ bản

1.3.2 Những vấn đề đặt ra luận án cần tập trung giải quyết

Thứ nhất, làm rõ lý luận về đạo đức nghề nghiệp, giáo dục

đạo đức nghề nghiệp; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung giáodục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

Thứ hai, làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận cơ bản về quản

lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệthuật hiện nay.

Thứ ba, đề xuất được các tiêu chí, tiêu chuẩn đạo đức nghề

nghiệp của sinh viên nghệ thuật

Thứ tư, nghiên cứu khái quát những vấn đề thực tiễn về

giáo dục đạo đức và quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp chosinh viên các trường nghệ thuật, từ đó thấy rõ được ưu điểm,cũng như những bất cập, hạn chế của quản lý giáo dục đạo đứcnghề nghiệp cho sinh viên nghệ thuật hiện nay

Thứ năm, đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục đạo đức

nghề nghiệp phù hợp với đặc thù của sinh viên của các trườngnghệ thuật nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên

Kết luận chương 1

Qua tổng quan các công trình nghiên cứu vấn đề đạo đức,giáo dục đạo đức nghề nghiệp và quản lý giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên của các tác giả trên thế giới và ở Việt Nam,tác giả rút ra một số kết luận cơ bản như sau:

Các công trình nghiên cứu đều nhấn mạnh vai trò của đạođức, đề cao tầm quan trọng của giáo dục đạo đức cho sinh viên,coi đây là nội dung nhằm nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạohiện nay Ở mọi thời kỳ lịch sử, đạo đức luôn được coi trọngtrong đời sống xã hội Tuy nhiên, ngoài những chuẩn mực đạođức chung, thì ở mỗi thời kỳ lịch sử khác nhau, môi trường điềukiện kinh tế, xã hội khác nhau đạo đức có sự biểu hiện cụ thểkhông giống nhau

Một số tác giả đi sâu nghiên cứu làm sáng tỏ một số nộidung cơ bản của các chuẩn mực đạo đức, đạo đức nghề nghiệpcũng như khẳng định vị trí vai trò công tác giáo dục đạo đức chothế hệ trẻ, nhất là cho học sinh, sinh viên ở các nhà trường Đã

có những công trình chuyên khảo, đề tài nghiên cứu với các khíacạnh khác nhau về giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viêntheo quan điểm kết hợp dạy chữ, dạy nghề và dạy người Nhưngchưa chỉ ra con đường, biện pháp để giáo dục đạo đức nghềnghiệp cho sinh viên

Về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nóichung, đã có một số tác giả trên thế giới, trong nước và đã có

công trình luận án tiến sĩ nghiên cứu Tuy nhiên, quản lý giáodục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật làvấn đề chưa được nghiên cứu một cách có hệ thống, cơ bản Dovậy, cần có những công trình nghiên cứu về vấn đề này, nhằmđáp ứng thực tiễn đào tạo đội ngũ nghệ sĩ trong điều kiện xã hộihiện nay.

Chương 2

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG NGHỆ THUẬT 2.1 Đạo đức và đạo đức nghề nghiệp

2.1.1 Quan niệm về đạo đức và đạo đức nghề nghiệp

* Đạo đức được hiểu là những quy tắc trong quan hệ xã hội, hình thành và phát triển trong cuộc sống, được cả xã hội thừa nhận

và tự giác thực hiện, phản ánh những quan hệ xã hội hiện thực, dựa trên cơ sở kinh tế, chính trị, xã hội nhất định

* Đạo đức nghề nghiệp là những quy tắc, chuẩn mực phản ánh mối quan hệ giữa con người với công việc, giữa con người với con người, giữa cá nhân với cộng đồng nhằm điều chỉnh thái độ, hành vi hoạt động trong lĩnh vực nghề nghiệp, đáp ứng với đòi hỏi đặc thù

do tính chất, yêu cầu nghề nghiệp đặt ra

2.1.2 Đạo đức nghề nghiệp của người hoạt động nghệ thuật

Đạo đức nghề nghiệp của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật là hệ thống quy tắc, chuẩn mực phản ánh mối quan hệ giữa người làm nghệ thuật đối với các hoạt động nghệ thuật, với xã hội và được biểu hiện ở thái độ, hành vi của họ phù hợp với giá trị chuẩn mực văn hóa nghệ thuật của quốc gia, dân tộc và của cộng đồng thế giới

2.1.3 Những chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp cơ bản của người hoạt động nghệ thuật

Chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp của người hoạt động tronglĩnh vực nghệ thuật được xây dựng, hình thành ngay từ khi họ đượcđào tạo ở các nhà trường nghệ thuật, đặc biệt là thường xuyên bổsung, điều chỉnh phát triển trong suốt quá trình hoạt động thực tiễnnghệ thuật

Chuẩn mực 1: Có sự đam mê, cống hiến hết mình cho lĩnh vực

nghệ thuật

Chuẩn mực 2: Coi trọng các giá trị nghề nghiệp và luôn tu

dưỡng trau dồi phẩm chất đạo đức của bản thân

Chuẩn mực 3: Có ý chí nhẫn nại kiên trì, bền bỉ, dũng cảm và

tự chủ

Chuẩn mực 4: Có tinh thần tập thể, hợp tác làm việc cùng nhau

nhằm đạt được hiệu quả cao trong hoạt động nghệ thuật

Chuẩn mực 5: Luôn luôn hướng tới các giá trị nghệ thuật vì

2.2.2 Nhiệm vụ, nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

Nhiệm vụ là trang bị cho sinh viên những tri thức, giá trị và

chuẩn mực đạo đức, sự đánh giá về đạo đức Hình thành thái độ đúngđắn, tình cảm, niềm tin đạo đức trong sáng đối với bản thân, với mọingười, với nghề nghiệp Rèn luyện cho sinh viên tự giác tiếp nhậnchuẩn mực đạo đức trong quá trình hình thành phẩm chất đạo đứcnghề nghiệp

Nội dung giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các

trường nghệ thuật vừa đa dạng, phong phú, vừa mang nét đặc thùriêng của từng chuyên ngành nghệ thuật Trong đó, trọng tâm là giáodục các chuẩn mực đạo đức cần có trong nhân cách người nghệ sĩ đólà: tình yêu đam mê, cống hiến hết mình cho lĩnh vực nghệ thuật

2.3 Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.1 Quan niệm về quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

Quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật là sự tổ chức, điều khiển của chủ thể quản lý đối với toàn bộ quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên nhằm đảm bảo cho quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp diễn ra theo đúng nội dung xác định, đáp ứng mục tiêu, yêu cầu giáo dục, đào tạo của nhà trường.

2.3.2 Nội dung quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.2.1 Xây dựng kế hoạch và chương trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp theo hướng đảm bảo giáo dục toàn diện cho sinh viên ở các trường nghệ thuật hiện nay

2.3.2.2 Chỉ đạo đổi mới phương pháp, hình thức giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.2.3 Tổ chức giám sát quá trình tự giáo dục, tự tu dưỡng, rèn luyện đạo đức nghề nghiệp của sinh viên các trường nghệ thuật 2.3.2.4 Tổ chức hiệp đồng phối hợp hoạt động của các chủ thể giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.2.5 Huy động các điều kiện và xây dựng môi trường giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.2.6 Kiểm tra, đánh giá quá trình giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.3 Các yếu tố tác động đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên các trường nghệ thuật

2.3.3.1 Tác động từ những điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên

2.3.3.2 Những biến đổi của các giá trị chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực văn hóa nghệ thuật ở nước ta hiện nay có tác động mạnh mẽ đến quản lý giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên trường nghệ thuật

2.3.3.3 Cuộc vận động học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh có tác động mạnh mẽ đến công tác giáo dục đạo đức cho sinh viên hiện nay

2.3.3.4 Môi trường giáo dục ở các trường nghệ thuật

Kết luận chương 2

Trong chương 2 của luận án đã tập trung hệ thống hóa nhữngvấn đề lý luận cơ bản về đạo đức, đạo đức nghề nghiệp của ngườihoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật bằng cách xây dựng các kháiniệm cơ bản và đề xuất 05 chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp củanhững người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật Khẳng định sựhình thành, phát triển đạo đức nghề nghiệp ở mỗi sinh viên có đượcbằng nhiều phương thức khác nhau Trong đó, thông qua giáo dục làphương thức chủ yếu, là con đường cơ bản nhất