QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG CÀ CHUA THỦY CANH

QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG CÀ CHUA TRÊN GIÁ THỂ TRONGNHÀ MÀNG, ÁP DỤNG HỆ THỐNG TƯỚI NHỎ GIỌT NỘI DUNG QUY TRÌNH Cà chua là một loại rau ăn trái có giá trị dinh dưỡng cao, được trồ

QUY TRÌNH KỸ THUẬT TRỒNG CÀ CHUA TRÊN GIÁ THỂ TRONG

NHÀ MÀNG, ÁP DỤNG HỆ THỐNG TƯỚI NHỎ GIỌT

NỘI DUNG QUY TRÌNH

Cà chua là một loại rau ăn trái có giá trị dinh dưỡng cao, được trồng phổbiến trên thế giới cũng như ở Việt Nam, vùng sản xuất cà chua chính của nước tađược trồng ở tỉnh Lâm Đồng Trong đó 99% diện tích cà chua được trồng trên đất,ngoài trời Đặc biệt vào mùa mưa, rất khó đảm bảo năng suất, chất lượng Hiện nayphương pháp trồng cà chua trên giá thể trong nhà kính là giải pháp duy nhất đểkhắc phục những vấn đề gặp phải khi trồng trên đất Phương pháp trồng trên giáthể có những ưu điểm sau: Khắc phục được bệnh héo xanh, và các bệnh trong đất,kiểm soát được dinh dưỡng, năng suất và chất lượng cao Sau quá trình làm khảonghiệm mô hình trồng cà chua trên giá thể, chúng tôi đã đúc kết và giới thiệu quytrình trồng cà chua trên giá thể như sau:

Phần I: Chuẩn bị mô hình trồng

Bước 1: Chuẩn bị nhà màng

Nhà màng được thiết kế với hệ thống thông gió 2 cửa áp mái cố định có rèmche, thông gió tự nhiên với chiều cao đến máng nước 4m, khẩu độ 9,6m, bước cột3m Với mái được lợp bằng màng Polymer 200 micron Ginegar và vách xungquanh là các tấm lưới mắt cáo chắn côn trùng gây hại với quy cách40-50mesh/cm2 tùy địa hình khí hậu Trong nhà lắp hệ thống phun sương mịn đểgiải nhiệt bổ xung Phía trên lắp hệ thống dàn treo bằng dây kẽm 3,2 ly, cách từmặt đất lên 2 m để treo cà chua

Bước 2: Chuẩn bị giá thể trồng

Giá thể trồng bao gồm 60% mụn dừa đã sử lý, 30% trấu hun và 10% phântrùn quế hoặc phân chuồng hoai mục được trộn đều với nhau Để đảm bảo giá thể

sạch (không nhiễm sâu bệnh hại, vi sinh vật, cỏ dại), độ thông thoáng, không ép

chặt và đồng thời cung cấp dinh dưỡng cho cây cần tiến hành các bước sau đây:

- Đối với mụn dừa: Trong mụn dừa có chứa 2 chất quan trọng ảnh hưởng lớnđến bộ rể cây trồng là Tanin (chất chát có nhiều trong trà, mụn dừa, … Tan trongmôi trường nước) và Lignin (chất chát chỉ hòa tan trong môi trường kiềm) Haithành phần này làm tắt mọi đường hút – hít của rể cây, khó phân hủy Nếu sử dụngtrực tiếp sẽ làm cây còi cọc, chậm phát triển hoăc ngộ độc cho cây trồng dẫn đếnchết cây Do đó cần cần phải sử lý để loại bỏ hai chất này khỏi mụn dừa trước khi

sử dụng Quy trình sử lý như sau:

Đối với Tanin: Cho mùn dừa vào bể và đổ nước vào ngâm từ 1 đến 3 ngày.

Sau 3 ngày, xả hết nước trong thùng ra lúc này nước trong thùng có màu nâu sậm,giống màu rỉ sét còn màu của mùn dừa sẽ có màu vàng đỏ Để đảm bảo tanin được

xử lý tốt nhất nên thực hiện bước xả chát tanin này 3 lần

Đối với Lignin: Pha nước vôi với tỷ lệ 2 kg/100 lit nước, đổ nước này vào

bể ủ Cho mụn dừa đã được xử lý tanin vào, dùng cây khuấy đều rồi chờ từ 5-7ngày để lignin được tan Tiếp theo xả hết vôi trong mụn dừa, xả nước sạch vào rửalại mụn dừa 1-2 lần cho sạch vôi và lignin

Sau khi mụn dừa đã được xử lý chất chát cần được ủ với nấm Trichoderma.Trộn đều mụn dừa cho tơi sốp lên rồi đậy kín thùng ủ Cứ mỗi 3 ngày lại xới mụndừa Như vậy sau 7 lần trộn thì sẽ thấy mụn dừa chuyển sang màu nâu đen Lúc đó

có thể sửa dụng mụn dừa

- Đối với trấu hun: Trong trấu hun có lẫn tạp một lượng tro nhất định, đây làcác muối kim loại có khả năng gây ảnh hưởng tới bộ rế của cây trồng, do đó cầndùng nước rửa qua trấu hun 1-2 lần cho hết tro trước khi mang sử dụng

- Đối với phân chuồng: Có thể sử dụng phân trùn quế hoặc phân trâu bò đểtrộn vào giá thể nhằm cung cấp thêm dinh dưỡng cho cây trồng Tuy nhiên cần

đảm bảo phân chuồng đã được ủ hoai mục và sử lý hết mầm mống cỏ dại, sâu bệnhtrước khi sử dụng

Bước 3: Chuẩn bị hệ thống trồng

Để trồng cây có thể sử dụng hệ thống máng, chậu nhựa hay túi nilongchuyên dụng Tuy nhiên để giảm chi phí đầu tư, thuận tiện trong quá trình xắp xếpthì túi nilong thường được sử dụng hơn cả Túi sử dụng là túi PE có 1 mặt trắng,một mặt đen, đảm bảo dung tích là 15 lít (đường kính 18cm x chiều cao khoảng33cm) Vào mùa đông mặt đen của túi sẽ ở ngoài để hấp thụ nhiệt cho giá thể,mùa hè mặt trắng túi nằm ngoài để tán xạ ánh sáng tránh làm tăng nhiệt độ giá thể.Túi được đổ đầy giá thể và xắp xếp thành hàng theo mật độ trồng

Bước 4: Chuẩn bị hệ thống tưới nhỏ giọt

Hệ thống thủy canh nhỏ giọt là hình thức đưa nước và dinh dưỡng trực tiếpđến từng gốc cây trồng liên tục dưới dạng từng giọt nhờ các thiết bị tưới đặc trưngtạo giọt Trang thiết bị tối thiểu cho một hệ thống tưới nhỏ giọt cần có: bể chứadung dịch dinh dưỡng, máy bơm, hệ thống dây dẫn dinh dưỡng, ống PVC, bộ lọc

và bộ định giờ (timer và van từ) Cấu tạo của một hệ thống thủy canh nhỏ giọtthường bao gồm các bộ phận chính như sau:

a Đầu nhỏ giọt: được làm bằng nhựa với cấu tạo chuyên biệt nhằm tạo ranhững giọt nước nhỏ đều đặn lên gốc cây trồng Đầu nhỏ giọt có thể là dạng rời đểcắm vào ống dẫn nước hoặc có thể được gắn chìm trực tiếp vào ống dẫn với nhữngkhoảng cách nhất định tùy từng loại cây trồng

b Hệ thống Lọc: hệ thống lọc là phần quan trọng nhất của hệ thống tưới nhỏgiọt Có nhiều loại lọc khác nhau: lọc màng, lọc đĩa, lọc giá thể, lọc tách cát Các

hệ thống lọc sẽ được vệ sinh lõi lọc bằng tay, bán tự động và tự động theo áp lựchoặc thời gian Tùy theo chất lượng nguồn nước, nhà sản xuất sẽ cung cấp một hệthống lọc đảm bảo dây nhỏ giọt hoạt động tốt, nước và phân bón hoà tan sau khi điqua hệ thống lọc sẽ được đưa vào hệ thống nhỏ giọt cung cấp cho cây trồng

c Hệ thống định lượng và châm phân bón: 60% công dụng của hệ thốngtưới nhỏ giọt là sử dụng phân bón qua hệ thống Phân bón hòa tan trong nước đượcđưa chính xác vào bộ rễ tích cực của cây trồng hàng ngày hoặc nhiều lần trong mộtngày với liều lượng xác định Bộ định lượng và châm phân bón có thể điều khiển

tự động để hút phân từ 5 kênh châm phân khác nhau với tỷ lệ đấu trộn theo khốilượng và được kiểm soát bằng độ dẫn điện và độ pH của dung dịch tưới Các trangtrại nhỏ hoặc suất đầu tư thấp có thể sử dụng những bộ châm phân bón đơn giảnbằng cơ cho từng loại phân bón với việc kiểm soát khối lượng phân cung cấp ởmức độ tương đối

d Hệ thống điều khiển tưới tự động: hệ thống tưới sẽ được điều khiển bằnglưu lượng, thời gian hay bằng những sensor cảm biến ẩm độ hay nhiệt độ Hệthống điều khiển sẽ đóng mở máy bơm và van điện để tưới theo rất nhiều nhữngchương trình tưới được lập trình sẵn Hệ thống điều khiển có thể truyền tín hiệubằng dây Cable hay tín hiệu sóng radio cho những diện tích lớn từ vài trăm đếnhàng ngàn hecta

e Nguồn nước: là nơi chứa nước trước khi đưa đến cây trồng Nguồn nướccần có một áp lực nhất định trước khi đi đến các đầu nhỏ giọt để tạo các giọt nước

Để tạo áp lực có thể đưa nguồn nước lên một độ cao nhất định hoặc dùng bơm đểtạo áp lực trước khi đi đến từng đầu nhỏ giọt

f Hệ thống ống dẫn: là những ống dẫn nước từ nguồn nước đi đến từ đầunhỏ giọt Tùy theo quy mô diện tích mà hệ thống ống dẫn gồm nhiều tầng cấp khácnhau như ống chính, ống nhánh, ống phân phối

Nguyên lý hoạt động của hệ thống thủy canh nhỏ giọt

Nước từ nguồn nước, sau khi được tạo áp lực (1-2 bar) sẽ đi đến bộ lọc đểlọc bỏ toàn bộ vật chất rắn, sau đó đi đến các ống chính, ống phụ và ống phân phối

để chảy vào từng đầu nhỏ giọt, do có cấu tạo đặc biệt (dòng chảy rích rắc và màngbật cao su) đầu nhỏ giọt sẽ chia nước thành từng giọt để nhỏ vào gốc cây trồng.Việc đóng mở nguồn nước có thể thực hiện bằng tay, bằng đồng hồ hẹn giờ, bằngcảm biến ẩm độ đất hoặc bằng các phần mềm chuyên dụng điều khiển từ máy tính

Số lần đóng mở/ngày và thời gian đóng mở tùy thuộc vào từng loại cây trồng, tuổicây và điều kiện thời tiết (nhiệt độ, độ ẩm không khí và tốc độ gió) nhằm cung cấplượng nước một cách thường xuyên và vừa đủ để cây trồng phát triển một cách tốiưu nhất.

Phần II: Trồng và chăm sóc Bước 1: Thời vụ trồng

Tại Gia Lai có thể trồng cà chua trong nhà màng theo hướng NNCNC quanhnăm và liên tục, trong đó trồng mùa mưa (tháng 4 đến tháng 10) thường cho hiệuquả kinh tế cao hơn so với mùa khô vì trồng trong nhà tránh được mưa lớn và hạnchế tối đa sâu bệnh hại so với bên ngoài

- Nếu trồng các giống F1 trong nước thì một năm trồng được 1,5 vụ (7-8tháng cho 1 vụ), nếu trồng một số giống chuyên trồng trong nhà màng như Labellthì một năm được 1,2 vụ (9-10 tháng cho 1 vụ)

- Sau khi trồng 1 vụ cà chua nên trồng thêm 1 vụ xà lách hoặc tần ô để luâncanh cây trồng nhằm hạn chế sâu bệnh rối mới nên trồng lại cà chua

Bước 2: Chuẩn bị cây giống

- Ngâm hạt giống: hạt giống được ngâm trong nước ấm (3 sôi 2 lạnh) trong 2giờ, sau đó vớt ra và ủ lại trong khăn vải được vắt ráo nước trong vòng 2 ngày.Lượng giống để trồng cho 2.000 m2 là 15 – 20g (khoảng 7.000 hạt, có độ nẩy mầmtrên 80%)

- Hạt cà chua được gieo trong vĩ ươm (7 lỗ x 12 lỗ), mỗi ngăn chỉ bỏ 1 hạt,

độ sâu hạt từ 0,2 -0,5 cm Giá thể ươm hạt giống được sử dụng là xơ dừa mịn đãđược làm sạch

- Trong thời gian này chỉ dùng nước lã có pH = 6 để tưới

- Khi tỉ lệ cây có 2 lá thật khoảng 80% số lượng thì bắt đầu tưới phân bónvới EC = 1,5 và pH = 6 bằng cách phun sương

- Khi cây con được 1 tuẩn tuổi thì phun thuốc Ridomin gol để ngăn ngừamột số bệnh Cây được 15-20 ngày tuổi (cao từ 8-10 cm, có 2-3 lá thật) thì có thểđem trồng

Bước 3: Trồng cây

- Túi PE đã bỏ đầy giá thể được xếp thành hàng đôi, khoảng cách giữa haicây trên hàng là 45 cm, khoảng cách giữa hai hàng đôi là 45 cm, khoảng cách giữahai hàng đôi tiếp theo là 1,2 m, mật độ trồng là 2.500 cây/1000m2

- Trồng cây vào bầu giá thể: khoảng 15 – 20 ngày sau khi gieo ươm hạt càchua, chọn cây mập, khỏe, lông ngắn tiến hành chuyển cây ươm vào giá thể trồng.Việc chuyển cây ươm vào bầu giá thể trồng phải làm triệt để trong vòng 1 – 2 ngày

để bảo đảm cây con khỏe, tỷ lệ sống của cây cao, cây đồng đều về kích thước Thờigian chuyển cây thường là vào chiều mát, đặt cây nhẹ nhàng vào bầu và lấp kín giáthể lại, tránh làm vỡ bầu cây

- Trước khi trồng 1 ngày phun thuốc Ridomin gol và thuốc trừ sâu để ngănngừa côn trùng bám vào khi di chuyển từ vườn ươm sang nơi trồng

- Ghim que tưới cách gốc 2 cm ngay sau khi trồng để cung cấp nước và dinhdưỡng Trồng dặm lại cây chết sau khi trồng 7-10 ngày để ruộng được đồng đều

Bước 3: Trồng cây

- Dọn vệ sinh: Sau khi trồng xong tiến hành quét dọn vệ sinh trong nhà lưới

vì khi trồng sẽ có một số giá thể bị rơi ra mặt nền Sau mỗi lần cắt tỉa lá và cànhđều cần quét dọn sạch sẽ cành lá để mang đi tiêu hủy

- Tưới nước, bón phân: Ngay sau khi trồng bắt đầu tưới nước có pha phânbón và tưới theo lập trình Khi cây còn nhỏ số lần tưới trong ngày khoảng 3 lần vớiliều lượng khoảng 0,5 lit/lần tưới nhằm đảm bảo độ ẩm đạt 60-70% Nước tưới lúcnày có EC = 1 và pH = 6 Khoảng 20 ngày sau trồng đến lúc ra hoa tăng số lần tướilên 4 lần trên ngày (0,5 lít/lần tưới) với EC = 1,5 Từ lúc bắt đầu ra hoa trở đi cây

có tốc độ sinh trưởng mạnh, cần tăng số lần tưới lên 5 lần/ngày (0,5 lít/lần tưới, độ

ẩm đạt 70-80%) với EC = 2.0 để cung cấp đầy đủ nước và dinh dưỡng cho cây

Công thức dinh dưỡng và quy trình pha chế dinh dưỡng thủy canh cho cây cà chuatrong từng giai đoạn được trình bày trong phần III.

- Treo dây, tỉa cành: Sau khi trồng 20 ngày cây cao khoảng 50 cm đã bắt đầuđổ ngã nên lúc này phải tiến hành treo và quấn dây cho cây cà chua Trong thờigian này cây phát triển rất nhanh, mỗi ngày cây cao thêm khoảng 3cm, nên việcquấn dây phải thường xuyên để tránh đổ ngã Sử dụng dụng cụ treo và móc giữ càchua chuyên dụng: Dụng cụ treo được giữ một đầu trên hệ thống dây treo cách mặtđất 2 m, một đầu dây buộc vào gốc cây và dùng kẹp chuyên dụng giữ cây với dâyvới nhau Cây cao tới khoảng 30 cm lại dùng kẹp giữ thân cây với dây cho câyluôn được đỡ thao dây treo Đồng thời hàng ngày tỉa hết nhánh bên, chỉ để hai thânchính Tỉa bỏ cả những lá già và những lá hết khả năng quang hợp Khi tỉa khônglàm bầm dập vết cắt và tỉa khi nhà lưới khô ráo

- Rung bông, thụ phấn: Khoảng 45 ngày sau trồng, khi cây bắt đầu ra bông,

vì trong điều kiện nhà lưới không có nhiều gió như ngoài tự nhiên, đồng ruộng nênviệc rung bông thụ phấn cho cà chua là rất quan trọng và công việc này được thựchiện liên tục từ thời điểm khi cà bắt đầu ra bông mỗi ngày và mỗi sáng từ 8h30’đến 10h30’ cho đến khi thu hái hết giúp cho bông thụ phấn tốt hơn

Bước 4: Phòng trừ sâu bệnh

Cà chua trồng trong nhà màng chủ yếu bị một số đối tượng côn trùng gây hạinghiêm trọng như bọ trĩ, bọ phấn, rầy mầm, bệnh khảm, bệnh phấn trắng, bệnhsương mai Phòng trị theo hướng sinh học (thuốc sinh học), vật lý (bẫy dính máuvàng) Nên sử dụng các loại thuốc phòng trừ có tính tiếp xúc, mau phân hủy và cóthời gian cách ly ngắn đồng thời tuân thủ theo nguyên tắc “4 Đúng”: đúng thuốc,đúng liều lượng và nồng độ, đúng lúc, đúng cách Lưu ý khi ra vào nhà màng cầnđóng cửa để tránh sự xâm nhập của các loại côn trùng

a Sâu hại:

- Sâu xanh đục trái (Heliothis armigera): Sâu thường đục từ giữa quả làm

thối và rụng trái Phòng trị bằng thuốc Regent, Polytrin, Karate, Sherzol,Pegasus…

- Sâu khoang (Prodenia litura): sâu thường ăn lá, ăn bông và ăn trái non.

Nên phòng trừ bằng thuốc Polytrin, Bi 58, Oncol, Regent, Polytrin, Karate,Sherzol, Pegasus…

- Bọ trĩ (Thrips palmi Karny): Sử dụng các bẫy dính màu vàng (Yellow

sticky trap) để phòng ngừa bọ trĩ

Chăm sóc cho cây sinh trưởng tốt Trong mùa khô nóng, sử dụng hệ thốngphun sương và quạt thông gió làm mát để giảm bớt nhiệt độ nhằm hạn chế bọ trĩphát triển

Sử dụng các thuốc có hoạt chất Thiamethoxam: Actara 25WG;Imidacloprid: Confidor 100SL, Admire 50EC; Matrine: Sokupi 0.36AS,Dinotefuran: Oshin 20WP, Chat 20WP, Radiant 60SC

- Bọ phấn (Bemisia tabaci): Vệ sinh các loại cỏ dại xung quanh nhà màng là

nơi ký chủ của bọ phấn nhằm hạn chế xâm nhập vào bên trong nhà màng - Dungbẫy dính màu vàng để thu hút và tiêu diệt bọ phấn trưởng thành (áp dụng để dự báothời điểm xuất hiện của bọ phấn trưởng thành)

Khi bọ phấn xâm nhập vào nhà màng có thể dung luân phiên các loại thuốc

có hoạt chất sau: Thiamethoxam: (Actara 25WG), Dinotefuran: (Oshin 20WP,Chat 20WP); Oxymatrine: (Vimatrine 0.6L); Citrus oil: (MAP Green 10AS),Garlic juice (BioRepel 10 SL, Bralic - Dầu Tỏi 1.25SL) Pyrethrins 2.5% +Rotenone 0.5% (Biosun 3EW);

b Bệnh hại trên cây

- Bệnh phấn trắng (do nấm Erysiphe cichoracearum gây ra): Đặc biệt chú ý

tỉa bỏ và vệ sinh sạch tàn dư thân lá bị bệnh Xử lý kỹ nhà màng trước khi trồng

-Bố trí mật độ trồng hợp lý

Phun thuốc phòng trừ kịp thời ngay sau khi phát hiện bệnh Dùng Score250EC (Difenoconazole), Topsin-M70WP (Thiophanate-methyl), Amistar Top325SC (Azoxystrobin + Difenoconazole)

- Bệnh sương mai giả (do nấm Pseudoperonospora cubensis gây ra): Vệ

sinh nhà màng, thu dọn tàn dư cây trồng Bố trí mật độ trồng hợp lý để đảm bảoánh sáng và độ thông thoáng bên trong nhà màng khi cây giao tán Bón phân cânđối N-P-K

Có thể dung một số loại thuốc BVTV để phun trừ khi bệnh chớm xuất hiện

và gặp điều kiện thời tiết thuận lợi cho sự phát sinh gây hại của bệnh: - Mataxyl500WP (Metalaxyl), Aliette 800WG (Fosetyl Aluminium), Ridomil Gold 60WP(Metalaxyl M + Mancozeb), Vicarben 50HP (Carbendazim), Vialphos 80 BHN(Fosetyl Aluminium) Ở những vùng đang có bệnh, phun phòng khi cà chua vừamới chuyển và bầu trồng bằng các thuốc Zineb bul 80WP (Zineb), Ridomil Gold(Metaalaxyl M + Mancozeb), Topsin-M 70WP (Thiophannate-methyl)

- Bệnh nứt thân chảy nhựa (do nấm Mycosphaerella melonis): Thu dọn tàn

dư cây trồng; bón phân đạm vừa đủ Phun ướt đẫm cây và gốc bằng các loại thuốc:Bavistin 50FL (Carbendazim); Carbenda 50SC (Carbendazim); Dithane M4580WP (Mancozeb); Manozeb 80WP (Mancozeb), Topsin-M 70WP (Thiophanatemethyl),…

- Bệnh héo xanh (do vi khuẩn Pseudomonas solanacearum gây ra): Bệnh

héo xanh có thể gây hại trong suốt thời kỳ sinh trưởng của cây cà chua và thườngphát sinh, phát triển cũng như gây hại nặng trong điều kiện nhiệt độ không khí cao,

ẩm ướt, trên những chân ruộng hay ở những vùng mà bà con thường trồng các loạicây họ Cà và họ đậu (vì đây là chủ thể kí sinh của bệnh) Bệnh ở giai đoạn cây convới dấu hiệu toàn bộ lá héo rũ rất nhanh, cây gục xuống và chết Khi nhiễm bệnh ởgiai đoạn cây đã lớn, lá ở phần ngọn héo rũ trước, có thể héo một cành hay mộtnhánh nhỏ, sau đó các lá phía dưới tiếp tục héo và cụp xuống, cuối cùng dẫn đếntoàn bộ cây bị héo rũ, gẫy gục và chết

Biện pháp phòng trừ:

Sử dụng giống khỏe không nhiễm bệnh, chống chịu bệnh tốt Lên liếp cao đểtránh đọng nước khi có mưa hoặc sau khi tưới

Không nên trồng dày để ruộng cà chua thông thoáng, giảm bớt độ ẩm trongđất.

Bón phân giữa đạm, lân và ka li với lượng tương đối, đặc biệt tăng cườngbón thêm phân hữu cơ hoai mục, vôi bột và phân kali hoặc tro trấu

Kiểm tra và nhổ bỏ sớm những cây bị bệnh đem tiêu hủy để tránh gây lâylan Sau khi nhổ thì bỏ vôi bột vào nơi vừa nhổ để khử trùng đất

Khi cây chớm bị bệnh có thể dùng thuuốc Stamer 20 WP để phun xịt

c Bệnh hại trên quả

- Bệnh thán thư (do nấm Colletotrichum phomoides gây ra): Bệnh thán thư

thường gây hại trên quả đang hoặc đã chín, đặc biệt gây hại nặng trong mùa mưahoặc ruộng tưới nhiều nước Dấu hiệu của bệnh là những đốm hình tròn ban đầu,úng nước hơi lõm xuống Khi lan ra, đốm bệnh có đường kính 0.2-0.5 cm, tâm vếtbệnh có màu nâu đen, viền màu nâu xám Bên trong đốm bệnh có nhiều vòng đồngtâm và những chấm nhỏ li ti màu đen nhô lên

Biện pháp phòng trừ: Khi xuất hiện bệnh, phải thu gom và tiêu huỷ quả bịbệnh Chọn giống ít nhiễm bệnh ngay từ đầu hoặc tránh cây cho quả vào lúc mưanhiều Đặc biệt cần lưu ý, khi trồng cần có khoảng cách thưa giữa các cây và làmgiàn chống đỡ để tạo sự thoáng khí cho cây

Khi bệnh gây hại cho cây thì có thể phun trị bệnh bằng một trong các loạithuốc Ridomil 72 WP, Copper B 75 wp, Benlate 50 WP, Daconil 75 WP,Mancozeb MZ 72 wp Curzate M8 72 WP, Antracol 70 WP… 0.2-0.4%

- Bệnh đốm quả (do nấm Stemphylium sp gây ra): Nó gây hại cho tất cả các

giống cà chua, nhưng chủ yếu tập trung ở nhóm giống quả dài, vỏ mỏng Dấu hiệucủa bệnh đầu tiên là vết bệnh có màu nâu, tròn, lõm xuống, bên trong vết bệnh cómàu xám trắng, viền màu nâu Ở vết bệnh cũ toàn bộ vết bệnh có màu đen Nhiềuvết bệnh có thể liên kết lại với nhau tạo thành mảng lớn và làm thối quả