XÁC ĐỊNH HIỆU QUẢ sử DỤNG BOOST START TRONG PHÒNG và TRỊ BỆNH TIÊU CHẢY HEO CON THEO mẹ tại TRẠI HEO xã SONG BÌNH HUYỆN CHỢ gạo TỈNH TIỀN GIANG

Các enzym tiêu hóa trong d ch ru t heo con g m: amino peptidaze, dipeptidaze,enterokinaze, lipaze và amilaze... Quy trình ch m sóc nuôi d ng không úng... Salmonella Vi khu n Salmonella c

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

CHÂU HOÀI LINH PH NG

TRONG PHÒNG VÀ TR B NH TIÊU CH Y HEO CON THEO M T I TR I HEO

XÃ SONG BÌNH HUY N CH G O

NH TI N GIANG

Lu n v n t t nghi p Ngành: BÁC S THÚ Y

C n Th , 2010

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

Lu n v n t t nghi p Ngành: BÁC S THÚ Y

Tên tài:

TRONG PHÒNG VÀ TR B NH TIÊU CH Y HEO CON THEO M T I TR I HEO

XÃ SONG BÌNH HUY N CH G O

NH TI N GIANG

Ths Trung Giã Châu Hoài Linh Ph ng

MSSV: 3064605p: Thú Y 2- K32

n Th , 2010

TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

MÔN THÚ Y

tài: Xác nh hi u qu s d ng Boost Start trong phòng và tr b nh tiêu

ch y heo con theo m t i tr i heo xã Song Bình- huy n Ch G o- t nh Ti nGiang; do sinh viên Châu Hoài Linh Ph ng th c hi n t i xã Song Bình-huy n Ch G o- t nh Ti n Giang t tháng 08/2010 n tháng 11/2010

n Th , ngày tháng n m 2010

Duy t B Môn

n Th , ngày tháng n m 2010Duy t Giáo viên h ng d n

n Th , ngày tháng n m 2010Duy t Khoa Nông nghi p & SH D

Trung Giã

Ban giám hi u tr ng i H c C n Th , Khoa Nông Nghi p và Sinh H c

ng D ng, B môn Thú Y ã t o u ki n cho tôi th c hi n lu n v n t t nghi pnày

Quý th y cô B môn Ch n nuôi Thú y, B môn Thú y, Khoa Nông Nghi p

và Sinh H c ng D ng, tr ng i H c C n Th ã truy n t nh ng ki n th cquý báu cho tôi trong su t th i gian theo h c

Th y Trung Giã - ng i ã t n tình giúp tôi, truy n t nh ng ki n

th c quý báu và h ng d n tôi trong quá trình làm lu n v n

Cùng các cán b th vi n Khoa Nông Nghi p và Sinh H c ng D ng ã t o

m i u ki n thu n l i cho tôi hoàn thành lu n v n t t nghi p

Th y Nguy n V Nhân ã t n tình giúp và h ng d n trong th i gian th c

t p

Cô Tr n Th Minh Nguy t, cùng toàn th anh em trong tr i ã t o m i u

ki n thu n l i cho tôi hoàn thành t t lu n v n t t nghi p này

C L C

Trang t a i

Trang duy t ii

L i c m t iii

M c l c iv

Danh m c b ng vii

Danh m c hình viii

Tóm l c ix

Ch ng 1 t v n 1

Ch ng 2 C s lý lu n 2

2.1 c m sinh lý c a heo con 2

2.1.1 c m v th n kinh và c quan i u nhi t 2

2.1.2 c i m v sinh tr ng và phát d c 3

2.1.3 c m v s phát tri n c a c quan tiêu hóa 3

2.2 Mi n d ch heo con 6

2.3 Nguyên nhân gây b nh tiêu ch y heo con 6

2.3.1 Nguyên nhân không truy n nhi m 7

2.3.2 Nguyên nhân truy n nhi m 10

2.4 C ch sinh b nh 13

2.5 Tri u ch ng- b nh tích 14

2.5.1 Tri u ch ng 14

2.5.2 B nh tích 14

2.6 M t s ph ng pháp phòng và i u tr b nh hi n nay 15

2.6.1 Nguyên nhân không truy n nhi m 15

2.6.2 Nguyên nhân truy n nhi m 15

Ch ng 3 N i dung và ph ng pháp ti n hành thí nghi m 17

3.1 a m 17

3.2 S l c v tình hình tr i 17

3.2.1 c m tr i 17

3.2.2 C s v t ch t và i u ki n t nhiên c a tr i 17

3.2.3 Tình hình ch n nuôi c a tr i 17

3.2.4 Tình hình k thu t 18

3.3 N i dung và ph ng pháp ti n hành thí nghi m 19

3.3.1 Th i gian thí nghi m 19

3.3.2 i t ng thí nghi m 19

3.3.3 Ph ng ti n thí nghi m 19

3.3.4 Ph ng pháp b trí thí nghi m 21

C ng 4 K t qu và th o lu n 26

4.1 K t qu c a thí nghi m phòng b nh 26

4.1.1 Tình hình tiêu ch y c a heo con theo m t s sinh n 9 ngày tu i 26

4.1.2 nh h ng c a BoostStart n t l tiêu ch y c a heo con nghi m th c phòng 27

4.1.3 nh ng c a vi c phòng b nh tiêu ch y b ng BoostStart ` n t ng tr ng c a heo con 29

4.1.3 ánh giá hi u qu c a nghi m th c phòng b nh 32

4.2 K t qu c a thí nghi m u tr tiêu ch y heo con theo m 33

Ch ng 5 K t lu n và ngh 38

5.1 K t lu n 38

5.2 ngh 38

Tài li u tham kh o 39

Ph ch ng 42

DANH M C B NG

B ng 3.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m phòng b nh 22

B ng 3.2 Phát u tr tiêu ch y heo con theo m giai n t s sinh n cai s a .23

B ng 3.3 Phát u tr tiêu ch y heo con theo m giai n t 10 n 25 ngày tu i 24

B ng 4.1 T l tiêu ch y c a heo con theo m t s sinh n 9 ngày tu i

26

B ng 4.2 K t qu c a thí nghi m phòng b nh b ng BoostStart 27

B ng 4.3 Tình hình b nh tiêu ch y theo ngày 28

B ng 4.4 nh h ng c a nghi m th c phòng n t ng tr ng c a heo con

29

B ng 4.5 T l heo còi các nghi m th c phòng b ng BoostStart 31

B ng 4.6 Hi u qu kinh t c a nghi m th c phòng b nh b ng s n ph m BoostStart .32

B ng 4.7 K t qu u tr tiêu ch y heo con theo m giai n s sinh n 9 ngày tu i 33

B ng 4.8 K t qu u tr tiêu ch y heo con theo m giai n t 10 n 25 ngày tu i 35

DANH M C HÌNH

Hình 1 S n ph m Boost Start 20

Hình 2 Thu c Bio- enrofloxacin 100 20

Hình 3 Thu c IgOne- S 21

Hình 4 Tình hình b nh tiêu ch y theo ngày 28

Hình 5 So sánh tr ng l ng các nghi m th c phòng b ng BoostStart 30

Hình 6 T ng tr ng bình quân cai s a c a nghi m th c phòng b ng BoostStart 30

Hình 7 T l heo còi c a các nghi m th c phòng b ng BoostStart 32

Hình 8 Hi u qu u tr tiêu ch y heo con theo m giai n t sinh n 9 ngày tu i 33

Hình 9 Hi u qu u tr tiêu ch y heo con theo m giai n 10- 25 ngày tu i 35

TÓM L C

Qua r t nhi u nghiên c u cho r ng b nh tiêu ch y heo con theo m là m t trong nh ng b nh r t ph bi n và gây thi t h i nghiêm tr ng n ngành ch n nuôi.

B nh có th x y ra do vi khu n, virus, do heo m , do u ki n môi tr ng, mà c ng

có th do chính b n thân heo con, nh có th gây ch t do heo con b m t dinh

ng, n c, ch t n gi i ho c gây còi c c, ch m l n, gây t n th t cho nhà

ch n nuôi h n ch nh ng thi t h i mà b nh tiêu ch y gây ra, chúng tôi th c

hi n tài: Xác nh hi u qu s d ng Boost Start trong phòng và tr b nh tiêu

ch y heo con theo m , t i tr i heo xã Song Bình, huy n Ch G o, t nh Ti n Giang

t tháng 08/2010 n tháng11/2010.

Qua th i gian ti n hành tài tr i chúng tôi nh n th y

Heo con c u ng Boost Start liên t c t 10- 25 ngày tu i có t l tiêu ch y

th p (36,63%), t l heo con m i m c b nh tiêu ch y (4,02% con/ngày), t l heo còi (1,98%), t ng tr ng trung bình cai s a (4,58 kg), hi u qu mang l i là 221.000

VN /con Trong khi ó, heo không c u ng Boost Start có t l tiêu ch y cao (100%), t l heo con m i m c b nh tiêu ch y (13,93% con/ngày), t l heo còi (7,61%), t ng tr ng trung bình cai s a (3,72 kg), hi u qu mang l i là 171.000

VN /con Và n u s d ng Boost Start phòng b nh thì gi m nguy c m c b nh

xu ng 3,5 l n.

Trong giai o n 1- 9 ngày tu i, u tr b nh v i 2 nghi m th c Nghi m

th c A: s d ng Boost Start và enrofloxacin 100 Nghi m th c B: s d ng

100%.

Trong giai o n 10- 25 ngày tu i thì khi phòng b nh b ng Boost Start, u

tr b nh b ng Boost Start k t h p v i Bio- enrofloxacin 100 thì t hi u qu tuy t

i 100% Còn n u không s d ng Boost Start phòng mà ch dùng Boost Start

k t h p v i Bio- enrofloxacin 100 trong i u tr thì t hi u qu 98,57% Tr ng

h p phòng b nh b ng Boost Start nh ng ch u tr b nh b ng Bio- enrofloxacin

Boost Start và ch i u tr b ng Bio- enrofloxacin 100, hi u qu t c là 90,47%

Ch ng 1

T V N

Ngành ch n nuôi c a n c ta hi n nay ã và ang óng vai trò quan tr ng trong snghi p phát tri n c a t n c Nó không nh ng áp ng nhu c u th c ph m trong

c mà còn xu t kh u ra n c ngoài Trong ó, th t heo là m t trong nh ng lo i

th c ph m c a chu ng nh t Vì v y mà ngành ch n nuôi heo ngày càng cchú tr ng, cùng v i s phát tri n c a ngành ch n nuôi heo thì v n qu n lý d ch

b nh ngày càng khó kh n và ph c t p h n Trong ó, tiêu ch y heo con theo m là

m t trong nh ng b nh ph bi n nh t hi n nay

B nh do nhi u nguyên nhân gây ra: virus, vi khu n, kí sinh trùng và c ng có th do

nh h ng c a các y u t bên ngoài nh s thay i t ng t c a th i ti t, th c n

c a heo m kém ph m ch t,… B nh th ng xu t hi n và t p trung nhi u vào th i

i m heo con t 10 n 20 ngày tu i B nh có th gây ch t do heo con b m t dinh

ng, n c, ch t n gi i ho c gây còi c c, ch m l n gi m ch t l ng àn heogây ra t n th t r t l n cho nhà ch n nuôi

Tr c tình hình ó, các nhà ch n nuôi òi h i ph i có m t ph ng pháp phòng và

tr b nh m i v a có th gi m thi u b nh, v a có th giúp heo t ng tr ng nhanh

c s phân công, h ng d n và giúp c a quý th y cô thu c b môn Thú Y,khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng, tr ng i H c C n Th , chúng tôi

th c hi n tài: “ Xác nh hi u qu s d ng Boost Start trong phòng và tr

b nh tiêu ch y heo con theo m t i tr i heo xã Song Bình, huy n Ch G o,

t nh Ti n Giang”.

M c ích c a tài:

Xác nh hi u qu c a Boost Start trong phòng và tr b nh tiêu ch y heo contheo m

Ch ng 2

S LÝ LU N

2.1 c m sinh lý c a heo con

2.1.1 c m v th n kinh và c quan i u nhi t

heo con s sinh s phát tri n và ch ng ch i v i các y u t ngo i c nh u d avào vai trò c a th n kinh (Tr ng L ng, 2007) Tuy nhiên, h th n kinh u khi ncân b ng thân nhi t ch a hoàn ch nh B i vì, trung khu i u khi n thân nhi t n m

v não Mà v não là c quan phát tri n mu n nh t c hai giai n trong thai vàngoài thai (Nguy n Thi n, 2008) Vì v y, heo con d b nh h ng tác ng c amôi tr ng làm gi m s c kháng nên d b b nh, c bi t là r i lo n tiêu hóa, tiêu

ch y (Tr n C , 1972)

Trong b ng m , s cân b ng thân nhi t c a bào thai c xác nh do thân nhi t c a

m Sau khi sinh c th heo con ch a có th bù p c nhi t l ng m t i do nh

ng c a môi tr ng bên ngoài Vì v y, h u nh t t c heo con s sinh trong

nh ng gi u tiên u b gi m thân nhi t, sau ó thân nhi t d n d n t ng lên Heocon d b môi tr ng bên ngoài tác ng vì v y ph i c bi t chú ý t o u ki nthích h p trong chu ng sinh s n, chúng kh i b nh h ng b i thay i nhi t

t ng t khi m i sinh ( ào Tr ng t và ctv, 1996) i u ch nh nhi t chu ng

úm cho heo con thích h p nh t là 32-340C trong tu n u, 29- 300C tu n sau T

10 ngày tu i heo con m i t cân b ng c thân nhi t Sau 3 tu n tu i thân nhi theo con c n nh (Lê Minh Hoàng, 2000)

Theo Nguy n Ng c Ph c (2005) thì bên c nh vi c u ch nh nhi t cho àn heo sinh, vi c ti p nh n l ng s a u i v i nó c ng góp ph n quan tr ng ng

l ng trong s a u cao h n trong s a bình th ng kho ng 20% Vì v y, trong 1

gi sau khi sinh, n u heo con c bú s a u thì 8-12 gi sau thân nhi t heo con s

c n nh

Nói chung kh n ng u nhi t c a heo con d i 3 tu n tu i còn kém, nh t là trong

tu n u m i ra, cho nên n u heo con trong chu ng có nhi t th p và m cao thì thân nhi t c a heo con h xu ng nhanh M c h thân nhi t nhi u hay ít,nhanh hay ch m ch y u ph thu c vào nhi t c a chu ng nuôi và tu i c a heocon Nhi t chu ng nuôi càng th p, thân nhi t c a heo h xu ng càng nhanh, tu i

c a heo con càng ít thân nhi t h xu ng càng nhi u (Phùng Th V n, 2004)

Vì v y, u ki n khí h u chu ng nuôi không thích h p làm cho m chu ng nuôi

ng gây nên hi n t ng thi u các ion nh trong không khí, l i t ng các ion n nglàm t ng t l b i, t ng m c nhi m khu n, d n n các khí c t ng cao Các

y u t ó s nh h ng x u n s c kh e c a heo nh t là heo con theo m (Lê MinhHoàng, 2002)

Heo con sinh tr ng và phát tri n nhanh, tr ng l ng heo s sinh càng n ng thì t c

t ng tr ng càng nhanh (Tr n C , 1972)

Heo con trong th i k này phát tri n r t nhanh th hi n thông qua s t ng kh i c a

th Thông th ng, kh i l ng heo con ngày 7-10 ã g p 2 l n kh i l ng ssinh, lúc 21 ngày tu i g p 4 l n kh i l ng s sinh, lúc 30 ngày tu i g p 5 l n kh i

l ng s sinh và n 60 ngày tu i g p 10-15 l n kh i l ng s sinh (Nguy n Thi n,2008) Tuy heo con có s sinh tr ng phát tri n nhanh nh ng không u qua cácgiai o n, nhanh trong 21 ngày tu i u, sau ó gi m d n Có s gi m này là donhi u nguyên nhân nh ng ch y u là do l ng s a m b t u gi m và hàm l nghemoglobin trong máu c a heo con b gi m Th i gian b gi m sinh tr ng th ngkéo dài kho ng 2 tu n, còn g i là giai o n kh ng ho ng c a heo con Chúng ta có

th ng n c n s kh ng ho ng này b ng cách t p cho heo con n s m (Phùng Th

n, 2004)

Theo I.A.M Lucas và G.A Lodge (1971) thì sinh tr ng c a heo con t lúc sinh ra

n lúc cai s a ch u nh h ng b i 3 y u t : th tr ng và s phát tri n v sinh lý lúc

m i sinh, s l ng và thành ph n s a m mà heo nh n c, s l ng và ch t l ng

th c n b sung

2.1.3 c m v s phát tri n c a c quan tiêu hóa

B máy tiêu hóa c a heo con ch a phát tri n toàn di n, h th ng enzym ch a y Tuy nhiên c quan tiêu hóa c a heo con giai n theo m phát tri n nhanh v

c u t o và hoàn thi n d n v ch c n ng tiêu hóa Ch c n ng tiêu hóa c a heo con

m i sinh ch a có ho t l c cao, trong giai n theo m ch c n ng tiêu hóa c a m t

s men tiêu hóa c hoàn thi n d n nh men pepsin tiêu hóa protid, men tiêu hóa

b t ng… C n l u ý kh n ng tiêu hóa ng saccharose c a heo con là r t kém,

th m chí cho heo con u ng n c ng vào nh ng ngày u tiên sau khi sinh còn

có th gây t n th ng ng tiêu hóa c a heo con (Phùng Th V n, 2004)

Heo con có th h p thu glucose ngay, tiêu hóa lactose ngay sau khi sinh ra, sau 2

tu n m i tiêu hóa saccharose, sau 3 tu n m i tiêu hóa tinh b t (Lê Th M n, 2000)

- Tiêu hóa mi ng

Heo m i sinh nh ng ngày u ho t tính amylaza n c b t cao Tách m s m, ho ttính amylaza n c b t cao nh t ngày th 14, còn heo con do m nuôi ph i nngày th 21 (Tr ng L ng, 2007) Tuy nhiên, vai trò c a amylaza n c b t i v iquá trình tiêu hóa tinh b t r t h n ch là do th c n t n t i ng n trong mi ng và quátrình tiêu hóa ch c th c hi n ph n th ng v d dày (Nguy n Thi n, 2008).Tùy l ng th c n, l ng n c b t ti t khác nhau Th c n có ph n ng acid y u

và khô thì n c b t ti t ra m nh, th c n l ng thì gi m ho c ng ng ti t d ch

L ng n c b t thay i tùy theo s l n cho n, ch t l ng th c n n ch m t

lo i th c n kéo dài s làm t ng nhi m v cho m t tuy n, gây c ch , heo ít thèm

n n nhi u lo i th c n khác nhau, n i b a thì c hai tuy n ho t ng, khônggây c ch , heo con s thèm n, ti t n c b t liên t c, giúp tiêu hóa t t th c n(Tr ng L ng, 2007)

- Tiêu hóa d dày

Heo con t 10 ngày tu i có dung tích d dày t ng g p 3 l n, 20 ngày tu i t 0,2lít, h n 2 tháng tu i t 2 lít, sau ó t ng ch m, n tu i tr ng thành t 3,5- 4 lít

D ch v ti t ra t ng ng v i s phát tri n c a dung tích d dày, t ng m nh nh t

hi n t ng này g i là thi u HCl Vì thi u HCl t do trong d ch v nên h vi sinh v tphát tri n gây b nh ng tiêu hóa heo con n 25 ngày tu i, trong d dày heocon m i có HCl t do, trên 40 ngày tu i tính kháng khu n xu t hi n (Tr n C ,1972)

- Tiêu hóa ru t

Heo con s sinh có dung tích ru t non 100ml, 20 ngày tu i t ng 7 l n Ru t già c aheo s sinh có dung tích 40- 50 ml, 20 ngày tu i t 100 ml

Tiêu hóa ru t nh tuy n t y (Tr ng L ng, 2007) th i kì bào thai lúc 2 tháng

tu i trong ch t chi t ã có trypsin Thai càng l n ho t tính c a trypsin càng cao

Khi heo m i ho t tính c a trypsin r t cao, bù p l i kh n ng tiêu hóa kém

c a pepsin d dày (Nguy n Thi n, 2008)

Các enzym tiêu hóa trong d ch ru t heo con g m: amino peptidaze, dipeptidaze,enterokinaze, lipaze và amilaze Trong m t ngày êm, heo con m t tháng tu i ti t

d ch t 1,2- 1,7 lít, 3- 5 tháng có t 6- 9 lít d ch ng d ch tiêu hóa ph thu c vào

tu i và tính ch t kh u ph n th c n ( Tr ng L ng, 2007)

Bên c nh ó, i v i tiêu hóa c a heo con, d ch m t c ng óng vai trò r t quan

tr ng D ch m t xúc ti n tiêu hóa lipid và t ng c ng nhu ng ru t Vì v y heo con

c n ph i có m t l ng d ch m t t ng ng tiêu hóa lipid trong s a m t cách ddàng (Tr n C , 1972)

- H vi sinh v t ng ru t c a heo con

heo con m i sinh h vi sinh v t ng ru t ch a phát tri n, ch a s l ng vikhu n có l i, ch a kh n ng kháng l i vi khu n gây b nh nên r t d nhi m b nh

nh t là các b nh ng tiêu hóa ( ào Tr ng t và ctv, 1999) Thành ph n s

ng và ch t l ng c a h vi sinh v t ng ru t và d dày ph thu c vào tu i,loài, cách nuôi d ng, nh ng u ki n v t lí, hóa h c c a môi tr ng ng ru t,

d dày

Vi sinh v t có trong d dày heo con t ng i ít, do tác ng di t khu n c a d chchua c a d dày Tuy nhiên, trong d dày heo con lúc nào c ng có s hi n di n c a

vi khu n làm lên men nh tr c khu n lactic xu t hi n t s a Khi ng v t s sinh

c nuôi d ng b ng s a thì trong ru t có nhi u vi khu n lactic Lúc con v tchuy n sang th c n thô thì thành ph n vi sinh v t c ng thay i tùy lo i th c n

n u th c n ch a nhi u glucid thì s l ng vi khu n t o acid trong ru t phát tri nnhi u Ru t non chi m 2/3 n 2/5 chi u dài toàn b ru t, n ng s l ng vi khu n

l i có r t ít, nh t là tá tràng, là do nhi u nguyên nhân: khi d ch d dày vào ru tnon v n còn có tác d ng sát khu n, ngoài ra d ch do niêm m c ru t non bài ti t ra

c ng có tác d ng sát khu n

Ru t non ch a m t s vi khu n có trong d dày Trong ru t non có: E coli, c u

khu n, tr c khu n hi u khí có nha bào, tr c khu n hi u khí có nha bào, tr c khu n

k khí có nha bào, Streptoccocus lactic, tr c khu n lactic, lactobacterium

bulgaricum T h i tràng s l ng vi khu n b t u t ng lên và s vi khu n trong

ru t già t ng lên nhi u H vi sinh v t ru t ch y u g m tr c khu n E coli, c u khu n ru t enterococus, tr c khu n nha bào Ngoài ra, còn th y các lo i vi khu n

gây b nh nh ng b nh ch a th hi n tri u ch ng lâm sang nh : vi khu n phó th ng

hàn (Salmonella), Brucella, u n ván,… nh ng vi khu n này theo phân ra ngoài và là

y u t làm lây lan b nh

H vi sinh v t ng tiêu hóa c a heo con c xem là có l i nh : Lactobacillus,

Streptococus, Faccium, Bacillus subtilis,… có tác d ng t ng h p m t s ch t c n

thi t cho c th gia súc: Vitamin B12, Riboflavin, acid Folic, kháng sinh,acidophilin,… và còn i kháng v i vi sinh v t có h i, vi khu n gây h i, gây th i

r a (Nguy n V nh Ph c, 1980)

Trong i u ki n bình th ng, vi sinh v t s ng c ng sinh trong ng tiêu hóa c aheo con không nh h ng x u n s c kh e c a chúng Nh ng khi i u ki n s ngthay i nh thi u dinh d ng, th i ti t thay i, v sinh ch n nuôi kém,… thì m t

s vi khu n s tr thành tác nhân gây b nh: E coli, Bacillus perfringens (Tr n C ,

1972)

2.2 Mi n d ch heo con

Theo Tr ng L ng (2007) cho r ng s a m là th c n lý t ng c a heo con S a

u r t quan tr ng, vì s a u có 11,29% Protein huy t thanh và 5% Cazein.Protein huy t thanh có Preanbumin (Protein c bi t c a s a) 13,17%, Albumin11,48%, α- globulin 12,74%, β- globulin 11,29% và γ- globulin 45,29% (th c

hi n ch c n ng mi n d ch)

Heo con khi m i sinh ra trong máu h u nh không có kháng th Song l ng kháng

th trong máu heo con c t ng r t nhanh sau khi heo con bú s a u Cho nênnói r ng heo con kh n ng mi n d ch là hoàn toàn th ng Nó ph thu c vào

ng kháng th h p thu c nhi u hay ít t s a m

Trong s a u heo m có t l protein r t cao, nh ng gi u sau khi trong s a

có t i 18-19% protein Trong ó, l ng γ- globulin chi m s l ng r t l n 35%) cho nên nó có vai trò mi n d ch heo con Tuy nhiên, kh n ng h p thukháng th c a heo con thay i r t l n theo th i gian (Nguy n Thi n, 2008) S a

(34-u có s(34-unfat magiê (MgSO4) có tác d ng t y nh s t y i ph n c n có trong ngtiêu hóa c a heo con tr c khi (Tr n C , 1972)

2.3 Nguyên nhân gây b nh tiêu ch y heo con.

Tiêu ch y heo con do nhi u nguyên nhân gây ra, nh ng nh ng nguyên nhân c

c p n nhi u nh t là: th i ti t khí h u thay i, s a m kém ph m ch t, heo conthi u ch t dinh d ng, vi trùng ng ru t xâm nh p,… th c t các nguyên nhân

này có quan h qua l i v i nhau tác ng lên c th heo con gây b nh (NghiêmKhánh, 1972).

Theo ào Tr ng t (1996) và Nguy n V nh Ph c (1980) thì b nh tiêu ch y heocon theo m c xem nh là m t h i ch ng ng tiêu hóa gây ra b i nhi unguyên nhân, b nh có th do tác ng c a y u t môi tr ng nh i u ki n th i ti t,

th c n, n c u ng… c ng có th do y u t n i t i b n thân c a con v t v kh

ng kháng b nh

Hi n nay, vi c xác nh nguyên nhân chính gây b nh tiêu ch y heo con theo m v ncòn ang ti p t c tranh lu n, nh ng t p trung vào 2 quan i m l n sau:

- Quan i m 1: B nh tiêu ch y c a heo con theo m c gây ra do nh h ng b i

y u t ngo i c nh nh : i u ki n ngo i c nh thay i t ng t, v sinh chu ng tr ikém, kh u ph n heo m không cân i ho c có s thay i t ng t làm s c kháng c a heo b gi m gây khó tiêu hóa th c n bên trong ng tiêu hóa d n n tiêu

ch y heo con

- Quan i m 2: B nh tiêu ch y c a heo con trong th i gian theo m là do nhi m

trùng ng tiêu hóa b i các lo i vi sinh v t bao g m m t s lo i vi khu n: Vibrio

coli, Escherichia coli, Samonella… b nh do virus: Corona virus, Rotavirus,

2.3.1 Nguyên nhân không truy n nhi m

- Do heo m

Heo nái sinh s n trong th i gian mang thai không c ch m sóc chu áo N u

th c n không t t v ch t l ng có th làm heo nái hao mòn c th n 30%, heonái s sinh hi n t ng li t chân ho c có tr ng h p heo béo m p nhanh mà s a ít,heo con kém sinh tr ng, n ng su t sinh s n kém và b lo i th i nhanh(Tr ng L ng, 2007)

Trong th i gian mang thai, heo m không c ch m sóc chu áo, dinh d ngkhông y , làm c th heo m y u i Do ó, quá trình trao i bào thai c ng

nh heo con b r i lo n, d n n àn con sinh ra còi c c, s c s ng y u, kh n ng

ch ng v i các y u t b t l i c a môi tr ng b gi m, lúc ó heo con d b nhi m

b nh (Lê V n N m và ctv, 1999)

Nh ng àn sinh s n n u không c nuôi d ng y , nh t là trong th i kì mangthai, s làm c th c a nái b suy y u, u này d n n quá trình trao i ch t c a

th m và bào thai b r i lo n Vì th khi heo con c sinh ra y u và d m n

c m v i m m b nh, nh t là b nh tiêu ch y heo con ( ào Tr ng t, 1996)

Theo Võ V n Ninh (2001) thì th c n c a heo m kém ph m ch t: n m m c, ôi thiu

ho c heo m th ng li m phân c a nh ng heo con tiêu ch y, tr c h t s gây r i

lo n tiêu hóa heo m ng th i sau khi bú s a m , heo con c ng b tiêu ch y

ng s a m t khi t ng d n n ngày th 15 là cao nh t, n ngày th 20, tnhiên gi m xu ng khá th p trong khi nhu c u v s a c a heo con ngày càng t ng

n ngày th 20, n u m thi u dinh d ng heo con càng thi u s a th ng n b y,

d sinh các b nh v tiêu hóa nh t là b nh tiêu ch y (Ph m S L ng và Phan chLân, 1997)

Quy trình ch m sóc nuôi d ng không úng Khi heo nái ch a béo quá do cho nquá m c, thai quá to nên th ng d n n khó, ph i can thi p b ng tay ây lànguyên nhân viêm nhi m ng sinh d c d n n m t s a và tiêu ch y heo con(Nguy n Ng c Ph c, 2005)

Tình tr ng r i lo n trao i ch t protein có th xu t hi n do thi u h t protein trong

th c n, do t l các acid amin trong kh u ph n không cân i, do h tiêu hóa c acon m h p thu kém c ng là nguyên nhân gây tiêu ch y heo con ( ào Tr ng t

và ctv, 1999) Do kh u ph n n c a heo nái r t c n ch t x N u t l ch t x th p

d gây táo bón do ho t ng c a ru t kém và kéo dài th i gian l u gi phân trong

ng tiêu hóa T ó, t o u ki n cho các ch t c s n sinh trong ng ru t và

h p th vào máu K t qu là quá trình s n xu t và ho t ng c a prolactin, oxytocin

b c ch và làm gi m quá trình t o s a và ti t s a Ho c heo nái sau khi n m

i ng d y th ng d b táo bón, ti u ít, do ó t ng nguy c viêm nhi m ng

ti t ni u i u này c bi t nghiêm tr ng trong vòng 2 tu n u sau khi sinh(Nguy n Ng c Ph c, 2005)

Ngoài v n dinh d ng, m t s b nh h u s n heo nái nh : viêm vú, viêm tcung, s t cao,… làm thay i ch t l ng c a s a gây tiêu ch y cho heo con ( oàn

Th B ng Tâm, 1987)

- Do heo con

Theo Tr ng L ng (2007) heo con t s sinh n 20 ngày tu i, pH d ch v trungbình, không có acid c tr ng là acid chlohydric t do nên không có kh n ngtiêu hóa protein Nh c m này có th là nguyên nhân u tiên làm phát sinh

b nh

M t s ngu n d ng ch t khoáng và vitamin khi b thi u c ng nh h ng n tiêu

ch y heo con Trong tr ng h p thi u Clor trong kh u ph n s làm gi m s phân

ti t acid chlohydric trong d dày, i u này có th t o u ki n d dàng cho vi khu n

ng ru t phát tri n, ng th i làm gi m kh n ng tiêu hóa protein a n tình

tr ng r i lo n tiêu hóa và gây tiêu ch y heo con (Tr n C , 1972)

M t s heo con nh n c s a u k p th i nh ng do heo con h p thu kém, s c

ch ng th ng gi m thì b nh có th x y ra vào 10 ho c 21 ngày tu i, t l m c

b nh trong các tr i là r t cao, t l có th lên n 70- 100% Bên c nh ó, nhu c u

c u ng c a heo con c ng r t cao, do t c sinh tr ng c a heo con nhanhchóng òi h i có n c th c hi n trao i ch t mô bào, ng th i hòa tan các

h t m trong s a nh t là s a u có m c cao Do ó, n u cung c p n ckhông y d d n n vi c heo con u ng n c d b n trên n n chu ng gây tiêu

ch y cho heo con do nhi m trùng ( ào Tr ng t, 1996)

heo s sinh, t ng s m ch b ng 1% th tr ng, s thay i thân nhi t r t nhanhchóng khi nhi t môi tr ng có nhi t th p hay cao so v i nhi t trung hòa(360C) Do ó, heo con d m n c m v i u ki n th i ti t làm gi m s c kháng,gây r i lo n tiêu hóa sinh tiêu ch y (Newland và ctv, 1952)

Heo con theo m ti p nh n th c n tinh th ng b r i lo n ng ru t do s thay

i v tính ch t lý hóa h c c a th c n khác nhi u so v i s a m , nên ph i b sung

th c n h n h p cho heo con bù p s thi u h t dinh d ng t ngu n s a m Song vi c cung c p th c n h n h p không t t ôi khi gây ra hi n t ng phù n , r i

lo n ng tiêu hóa d n n ch ng tiêu ch y hàng ngày heo con (Tr ng L ng,2007)

i v i s t trong c th heo con, m c dù hi n di n v i hàm l ng r t ít, nh ng nóóng vai trò sinh lý r t quan tr ng trong vi c thành l p hemoglobin Khi c sinh

ra c th heo con ch a kho ng 50 mg ch y u gan, nhu c u v s t m i ngày i

v i heo con kho ng 7- 15 mg, trong khi ó s a m ch cung c p kho ng 1 mg m ingày qua s a, do ó ph i cung c p s t cho heo con N u thi u s t heo con b gi m

ng tr ng, d b b n huy t làm gi m s c kháng và d b nhi m b nh tiêu ch y(Nguy n H u Nh , 1976)

Bên c nh ó, ng, coban, mangan c ng r t c n thi t cho s h p thu s t, giúp cho

s sinh s n và tái sinh hemoglobin Vì thi u ng, coban, mangan d n t i thi u s t

và thi u máu (Tr n C , 1972)

Tiêu ch y còn do stress trong giai o n m c r ng s a th i m 16- 17 ngày tu i

và 23- 25 ngày tu i ng v i th i gian m c r ng s a ti n hàm s 3 hàm d i và ti nhàm s 4 hàm trên, khi n u b n t, r ng nhú lên ch ng 1/3 mm, heo con có tri u

ch ng tiêu ch y, phân có th vàng ho c tr ng ngà (Võ V n Ninh, 2001)

- Do i u ki n ngo i c nh

Do th i ti t thay i t ng t, ang n ng chuy n m a nhi t th p mà m caolàm c th heo con m t cân b ng gi a s n nhi t và truy n nhi t Do ó, s tiêu haonhi u n ng l ng c a c th u ng ra ch ng l nh N u l nh kéo dài thì

ng ng huy t s gi m xu ng, s gi m ng huy t t ng t s gây r i lo n

ch c n ng ti t d ch và nhu ng d dày, ru t, d n t i r i lo n tiêu hóa làm cho heocon tiêu ch y (Nguy n Xuân Bình, 2000)

Trong nh ng y u t v ti u khí h u, thì quan tr ng nh t là m và nhi t

m thích h p cho heo con vào kho ng 75- 85% Do ó, trong nh ng tháng m anhi u thì s heo con s b nh h ng rõ r t, t l tiêu ch y có khi t i 90- 100% Vì

v y, vi c làm khô chu ng là vô cùng quan tr ng ( ào Tr ng t và ctv, 1999)

Ra kh i b ng m , heo con ch u nh h ng tr c ti p c a môi tr ng s ng nh : l nh,

a, m th p th t th ng, nh ng do c th heo con ch a hoàn ch nh, nên các ph n

ng thích nghi và b o v r t y u Vì v y, khi th i ti t thay i t ng t nh t là khi

tr i l nh heo con d b m t nhi t, c m l nh, ó c ng là i u ki n thu n l i b nhphát sinh V sinh chu ng tr i kém, chu ng m t heo con b l nh, trong u ki n

ó nhi u ch ng vi sinh v t có h i t ng, m t s xâm nh p ng ru t heo con, th a

d p heo con b l nh y u s c s b c phát b nh tiêu ch y (Võ V n Ninh, 2001)

Bên c nh ó, heo con ph thu c r t nhi u vào v n ch m sóc nuôi d ng, n u ngkhông úng lúc, thay i ch ch m sóc t ng t, v sinh trong chu ng kém, vi c

n nh c bú không phù h p, quá trình không úng k thu t,… T t c u có

th gây b nh cho heo con nh t là b nh tiêu ch y (Lê Minh Hoàng, 2002)

Thông th ng heo nái luôn có s a cho nhu c u c a t t c heo con trong trong

tu n u tiên sau khi Khi có heo con ghép t àn khác vào t ngày th 4 nngày th 8, heo nái s t ng ti t s a và v n áp ng c nhu c u t ng lên do cóthêm l ng heo con N u vi c ghép àn th c hi n sau ngày th 10 thì l ng s a

c a heo nái s không t ng n a, heo con b ch m l n do thi u s a càng tr m tr ng

N u hi n t ng này kéo dài c ng nh x y ra trong các có nhi u heo con là nguyênnhân d n n tiêu ch y (Nguy n Ng c Ph c, 2005)

2.3.2 Nguyên nhân truy n nhi m

- Do vi khu n

Escherichia coli (E coli)

Theo Cù H u Phú (1999) nguyên nhân gây ra tiêu ch y heo con ch y u là do vi

khu n E coli chi m t l 85,71%.

Trong nh ng u ki n thu n l i, vi khu n E coli sinh s n nhanh chóng, bám vào

thành ru t, ti t c t làm t n th ng t bào thành ru t, gây bài ti t n c, kéo theocác ion Cl-, ion Na+, HCO3- gây m t n c, ng n c n s h p thu n c và các ion t

ru t, làm gia t ng s co th t nhu ng ru t gây tiêu ch y S t n th ng t bàothành ru t c ng ng th i làm gi m kh n ng h p th ch t dinh d ng (H Th Vi tThu, 2006)

Salmonella

Vi khu n Salmonella có 4 lo i kháng nguyên: O, H, OMP và Fimbriae, trong ó

kháng nguyên O và kháng nguyên Fimbriae có vai trò quan tr ng trong quá trìnhgây b nh phó th ng hàn cho heo (Lê V n T o, 2005)

Trong ng ru t c a heo còn r t nhi u ch ng Salmonella, chúng xâm nh p vào c

th heo con ch y u qua ng mi ng, cùng v i th c n b nhi m khu n, n u u

ki n ch m sóc qu n lý không c t t làm cho s c kháng c a con v t b sút kém

thì Salmonella sinh sôi n y n trong ru t, ti t c t gây viêm niêm m c ru t và gây

Clostridium perfringens c phân thành 6 serotype A, B, C, D, E, F nh ng có 3

lo i Clostridium perfringens A, B và C là m m gây b nh ng ru t quan tr ng i

v i heo Vi khu n này s n sinh c t gây ho i t ác tính ng ru t, gây tiêu ch y

ra máu có t l t vong cao (có khi lên n 59%)

Clostridium perfringens th ng hi n di n trong ng tiêu hóa c a heo con kh e,

nh ng ch tác ng gây b nh khi có u ki n, nh t là do ch m sóc nuôi d ng kém.Heo s sinh n 1 tu n tu i là d c m nhi m nh t, nh ng c ng x y ra heo 2- 4

tu n tu i B nh th ng gây t n th ng ru t, vi khu n th ng xâm nh p vào bi u

bì c a lông nhung và t ng sinh kh p màng nh y ru t và gây ho i t t i ó, ng

th i gây xu t huy t, vùng ho i t lan d n và gây t n th ng vào chi u sâu n niêm

m c th m chí n l p c Ph n l n vi khu n th ng gây ho i t lông nhung, lôngnhung cùng v i vi khu n bám dính tróc ra r i vào xoang ru t t o thành khí th ng

i l p niêm m c, l p c ho c xâm nh p sâu vào xoang b ng Khí th ng này có

th t o nên nh ng h ch lympho vùng lân c n và có hi n t ng t c ngh n m ch vùng khí th ng ( ào Tr ng t và ctv, 1996)

- Do virus

Rotavirus

Theo Ph m S L ng (2006) thì virus Rotavirus thu c h Rotaviridae.

ào Tr ng t và ctv (1996), b nh do Rotavirus là m t b nh ru t non th ng

th y heo Rotavirus phát tri n chính trong bào t ng c a t bào bi u mô lông

nhung c a ru t non và t bào bi u mô c a ru t t t và ru t k t Rotavirus phát tri n

d n t i hi n t ng lo n n ng và t vong c a t bào bi u mô lông nhung Nhìnchung, hi n t ng teo lông nhung heo con th ng n ng và di n r ng h n Lôngnhung teo có bi u hi n co ng n l i và b che ph b i các t bào bi u mô t các nangtuy n, do ó men disaccharidase, lactase b gi m th p và tr ng i s v n chuy nglucose- g n k t sodium Lactase trong s a không tiêu c t o i u ki n kíchthích vi khu n phát tri n và nh h ng n hi u ng th m th u và h p thu kém d n

d n n tiêu ch y

B nh viêm d dày- ru t truy n nhi m (Transmissable gastroenteritis- TGE)

Gây b nh viêm d dày- ru t truy n nhi m c a heo con là m t virus thu c nhóm

Coronavirus v i nhân ARN (Lê V n T o, 2005).

Virus xâm nhi m t nhiên qua mi ng ho c m i c a heo do ti p xúc v i phân c aheo b nh ho c th c n b nhi m virus, heo nhi m b nh m i nh p vào tr i là nguyênnhân gây b nh quan tr ng nh t Sau khi xâm nh p vào c th virus t n công vàonhung mao ru t non và phát tri n ó, làm nhung mao ru t non b phá h y gây

b nh tiêu ch y kém h p thu, kém tiêu hóa B nh càng tr m tr ng khi b tác ng b istress, l nh m t và nhi m k phát ( ào Tr ng t, 1996)

Nhìn chung, các lo i ký sinh trùng khi ký sinh trong c th chúng c p t các

ng ch t, ng th i ti t c t làm r i lo n tiêu hóa, d n n tiêu ch y cho heocon, làm heo con gi m kh n ng t ng tr ng, còi c c, ch m l n

Các lo i ký sinh trùng có kh n ng gây tiêu ch y th ng g p nh :

Cryptosporidium: N u nhi m n ng, ký sinh trùng làm nhung mao ru t c t i và

dính l i v i nhau B nh tiêu ch y do Cryptosporidium dai d ng trong vài ngày và

m c nghiêm tr ng tùy theo m c nhi m b nh Tuy nhiên, b nh th ng nh ,gia súc kh i b nh hoàn toàn

B nh c u trùng (Coccidiosis): B nh do ng v t nguyên sinh ng ru t gia súc

thu c các loài Eimeria và Isospora C u trùng có chu k s ng ph c t p, ký sinh

trùng phát tri n bên trong t bào ru t, phá ho i t bào trong quá trình phát tri n.heo con, b nh có th x y ra vào hai tu n tu i u tiên, gây b n và tiêu ch y nhi u,phân màu vàng, r và ôi khi nôn m a Có t i 20% heo con m c b nh b ch t (Stay d ch b nh ng v t, 2000)

Giun l n (Strongyloides ransomi): M t s u trùng c a giun l n di chuy n ntuy n vú n m yên t i ch cho n khi nái sinh thì nhi m vào heo con theo s a

u Các u trùng này phát tri n sau 4 ngày ru t, gây tiêu ch y trong vòng 10ngày và làm heo còi c c Tình tr ng tiêu ch y này heo con 14 ngày tu i có th b

nh m l n là tiêu ch y do nhi m khu n (Nguy n Ng c Tuân và Tr n Th Dân, 2000)

2.4 ch sinh b nh

Thú non n quá nhi u s a ho c ch t thay th s a, khi y tiêu ch y do h p thu kém

Ru t già có kh n ng h p thu m t l ng n c g p 3- 5 l n l ng n c i vào ru tnon Tuy nhiên, khi lactose không c tiêu hóa ru t non và b lên men ru t giàthì h th ng m ru t già không th trung hòa acid, do ó pH trong ru t già

gi m và ru t già không th m b o vai trò h p thu n c, k t qu là thú b tiêu

Các ch ng E coli ti t c t ng ru t là nguyên nhân th ng g p c a lo i tiêu

ch y này Vi sinh v t này không thâm nh p vào c th và không gây b nh tích mô

h c màng nhày ru t non nh ng gây xáo tr n l n v hóa h c do 2 c t : c t

ch u nhi t (heat stable) và c t không ch u nhi t (heat labile) C hai lo i t

này kích thích s phân ti t Cl- t t bào c a màng ru t, c ch h p thu Na+ và Cl

-t bào nhung mao và kích -thích -ti -t bicarbona-te Khi có c t này hi n di n, c thheo con s b m t n c Nh v y, c hai lo i c t làm t ng phân ti t ion và h u

qu là phân ti t n c, ngoài ra chúng còn ng n c n s h p thu ion

ng tính th m c a ng ru t c ng có th gây tiêu ch y ng tính th m th ng

x y ra trong các tr ng h p mà hi n t ng viêm làm t n th ng t bào ru t, gây

m t tính h p nh t c a m i n i gi a các t bào và gia t ng áp l c c a l p m(lamina propria) trong thành ru t (Tr n Th Dân, 2004)

Thân nhi t ít khi cao, cá bi t có con lên n 40,5- 410C Nh ng ch sau m t ngày là

xu ng ngay (Ph m S L ng- Phan ch Lân, 1997)

Theo Nguy n D ng B o (2005) thì: heo con theo m b bú, g y tóp nhanh, niêm

m c m t, m i, mi ng nh t nh t, ch ng t heo con thi u máu rõ r t Ngoài ra, có th

có nh ng tri u ch ng th n kinh nh : co gi t t ng c n, c m giác da b m t… Tiêu

ch y phân có th s t ho c l ng, màu s c phân thay i: vàng, tr ng, tr ng xám, xámnâu ho c en Phân có th có b t, máu, nh n ho c có l n nh ng h t s a ch a tiêu.Tùy theo tính ch t, m c b nh, th i m b nh và còn tùy thu c vào nguyên nhângây b nh M t n c và suy nh c: heo con b b nh th ng y u t, ch m ch p,

tr ng l ng gi m có khi t i 20%- 30%, da khô, nh n nhúm, lông d ng Tr ng h p

m t n c nghiêm tr ng da quanh mõm, b ng, ngón chân có màu xanh tím Ngoài

ra các tri u ch ng ch y u k trên, trong m t s tr ng h p heo b nh có bi u hi n

ói, ch t ói th ng có màu tr ng do ch a các c c s a ch a tiêu, th nhanh, y u và có

th s t

2.5.2 B nh tích

Tùy theo nguyên nhân gây b nh, m c tác ng, tình tr ng s c kh e, b nh tích

th hi n các m c khác nhau, nh ng chung nh t có m t s bi u hi n th ng g psau:

M khám th y xác heo g y ét, niêm m c m t, mi ng nh t nh t, d dày ch a y

i ho c s a ch a tiêu, mùi khó ng i, ru t không ho c ch a y h i D dày và

ru t u giãn n , trên thành ru t có hi n t ng xung huy t, ho c xu t huy t Ganbình th ng nh ng ôi khi h i s ng, túi m t c n phòng ch a y m t vàng c

bi t lách h i s ng, ó là c m khác v i các b nh truy n nhi m N u heo b nh

nh , lách h u nh bình th ng, n u b nh n ng lách h i b teo, ph i th ng n c

ôi khi có hi n t ng s ng ph i nh Ngoài các b ch tích v a nêu trên, ta còn

th y m t s bi n ch ng sau: c tim nhão, nh t nh t, màng tim dính, tích n c ( ào

Tr ng t và ctv, 1996)

2.6 M t s ph ng pháp phòng và i u tr b nh hi n nay

2.6.1 Nguyên nhân không truy n nhi m

Theo ào Tr ng t và ctv(1999) thì chúng ta nên

- Nuôi d ng và ch m sóc t t àn heo m

- T o hoàn c nh s ng n nh và thích nghi i v i heo con, t p heo con n s m

2.6.2 Nguyên nhân truy n nhi m

- Do vi khu n

Escherichia coli (E coli)

Hi n nay, trên th tr ng có nhi u lo i vaccine vô ho t dùng phòng b nh cho heocon s sinh ch a kháng nguyên và gi i c t c a vi khu n E Coli.

Dùng các kháng sinh nh : streptomycin, gentamycin, trimethoprim k t h p v isulfamide B sung các ch t n gi i Làm gi m tác ng co bóp c a nhu ng

ru t nh : atropin, ch t chát, (H Th Vi t Thu, 2006)

Salmonella

Phòng b nh b ng vaccine vô ho t c s d ng ph bi n

Dùng kháng sinh ch a b nh K t h p ch a tri u ch ng tiêu ch y b ng các ch t

ch ng tiêu ch y (kaolin, atropine), cho u ng n c n gi i K t h p thu c b i

ng vitamin (H Th Vi t Thu, 2006)

Shigella

Dùng kháng sinh tiêu di t vi khu n, vi c ch n kháng sinh thích h p d a vào k t

qu kháng sinh (Nguy n Thanh Th y, 2010)

Clostridium perfringens

Theo nhi u tác gi (Szabo và Szent- Ivanyi, 1957; Hogh, 1967) dùng các thu c hóa

h c i u tr b nh không có hi u qu i v i các c s không an toàn d ch có

th ti n hành mi n d ch th ng b ng vaccine gi i c t ( ào Trong t và ctv,1999)

- Do virus

Rotavirus

Hi n nay, ch a có thu c ch a b nh c hi u Dùng kháng sinh phòng tr các b nh

k phát do vi trùng Cho u ng dung d ch n gi i trong có glucose- glycin làm nh

m t n c

Trên th tr ng qu c t hi n nay có l u hành hai lo i vaccine Rotavirus, vaccine vô

ho t và vaccine s ng c i ti n ( ào Tr ng t và ctv, 1999)

B nh viêm d dày- ru t truy n nhi m (Transmissable gastroenteritis- TGE)

Trên th tr ng hi n nay có c vaccine nh c c l n vaccine ch t Tuy nhiên vi ctiêm ng a cho heo nái mang thai tr c khi thì th ng không t o mi n d chcho heo con (do hàm l ng IgG trong s a m th p)

Ch a có thu c u tr c hi u, c bi t là heo nh h n 10 ngày tu i Gi m t l tvong c a heo con b ng cách: truy n d ch, ch t n gi i và các ch t dinh d ng c nthi t cho heo con Dùng kháng sinh u tr vi khu n k phát, c bi t chú ý n

vi khu n E Coli (H Th Vi t Thu, 2006).

- Do ký sinh trùng

Cryptosporidium và c u trùng (Coccidiosis)

i v i Isospora, Cryptosporidium ch áp d ng bi n pháp vê sinh t t K t qu cho

th y khi áp d ng các bi n pháp kh ng ch các b nh gây ra do c u trùng ng th i

c ng có hi u qu i v i b nh gây ra do Cryptosporidium (Sandford, 1987).

Do giun l n (Strongyloides ransomi)

N u phát hi n heo tiêu ch y và ch n oán có nhi m giun l n thì c n t y cho heocon Heo nh có th dùng tetramisol, mebendasole và levamisol ( ào Tr ng t vàctv, 1999)

Dãy chu ng nuôi heo th t theo ki u chu ng n n.

Th i gian th c t p t tháng 08/2010 n tháng 11/2010, ây là th i m mùa m anên làm nh h ng n s c kh e c a heo mà nh t là heo con theo m

Heo con theo m : 201 con

Heo th t: 431 con.

Gi ng heo c a tr i ch y u là gi ng Yorkshire, Landrace, Pietrain

- Th c n

Tr i ang s d ng th c n t tr n, riêng i v i heo con t p n và heo cai s a thì s

d ng th c n viên Sunji do công ty trách nhi m h u h n Sunji Vina (Hàn Qu c) s n

xu t

- H th ng n, n c

Tr i s d ng n c gi ng khoan t ng sâu Bên c nh ó, tr i có 5 h ch a n c l n

v i dung tích 2000 m3/h có th s d ng cho vi c t m heo và cho heo u ng n c

Tr c và trong th i gian th c t p tr i, tr i th ng x y ra các b nh nh : tiêu ch y,

gh , viêm kh p, viêm t cung, s t, m t s a, hô h p, áp xe

- L ch tiêm phòng vaccine i v i heo mang thai

80 ngày mang thai tiêm Escherichia Coli Bacterin, phòng b nh do E coli v i 2

ml/li u

90 ngày mang thai tiêm Pseudorabies vaccine, phòng b nh gi d i v i 2 ml/li u

- Ch m sóc và nuôi d ng heo con

Heo con s sinh lau nh t, c t và c t r n, c t uôi, b m r ng Sau ó, t m b t SufeGuard lên toàn thân, cho vào úm t 10- 15 phút

Heo con 1 ngày tu i cho u ng IgOne- S

Ngày th 3 tiêm Ferro 2000 và cho u ng Baycox 5%

Ngày th 7 tiêm phòng hô h p cho heo con b ng Mycoplasma hyopneumoniaebacterin và t p n cho heo con

Ngày th 21 tiêm phòng hô h p l n 2 cho heo con b ng Mycoplasmahyopneumoniae bacterin

Ngày th 25 cai s a cho heo con

Chu ng ép nái sinh s n, bóng èn úm heo con.

D ng c thú y: ng tiêm, kim, nhi t k

Thu c: kháng sinh Bio- enrofloxacin 100, Boost Start

Các lo i thu c thú y thi t y u trong tr i: Ferro 2000, Baycox 5%, IgOne- S,…

S li u c ghi chép theo b ng m u và nh t ký hàng ngày

Tính ch t d c lý c a thu c

Boost Start (công ty Bayer)

Boost Start, v i 6 kháng th phòng ch ng 6 b nh virus, vi khu n trên heo

- H tr h u hi u phòng ch ng 3 d ch tiêu ch y ph bi n do virus

IgY kháng Porcine Rotavirus.

IgY kháng Transmissible Gastroenteritis virus (TGE).

IgY kháng Porcine Epidemic Diarrhea virus (PED)

Thành ph n: D ng b t, 1 kg ch a

m 7,00%

m thô 10,17%

Béo thô 5,00%

thô 7,20% Hình 1 S n ph m Boost Start.

Nguyên li u: b t tr ng, b t trái cây carob

Ph li u (ch t ch ng dính, ch t ch ng oxy hóa) b sung v a 1kg

Cách s d ng

Li u: 0,5- 4 g/kg th c n (tùy s c kháng c a t ng l a tu i)

Dùng: liên t c 1- 2 tu n (t i thi u 3- 5 ngày- n khi h t b nh)

Hi u qu t ng cao

Pha u ng tr c ti p/ gián ti p nhi u l n trong ngày và liên t c nhi u ngày Ho c khi

tr n u trong th c n cho n liên t c nhi u ngày

u ý: Khi xung quanh có d ch b nh, dùng kháng sinh i u tr - ch ng d ch b nh thì

ph i dung kèm ngay Boost Start liên t c ngay t u n khi h t d ch thì s cho k t

qu nhanh h n- cao h n

Bio- Enrofloxacin 100 (công ty Bio- Pharmachemie)

Thành ph n: Trong 100 ml ch a

Enrofloxacin 10g

Propylene Glycol, n c pha tiêm v a 100 ml

Phòng ng a các b nh th ng gây tiêu ch y trên heo con do E coli, Rotavirus, TDE

virus, PED virus, Pavor virus, Salmonella,