ĐÁNH GIÁ kết QUẢ CHẨN đoán x QUANG TRÊN CHÓ, mèo

TÓM LƯỢC Có rất nhiều trường hợp bệnh mà lâm sàng khó phát hiện hoặc không chắc chắn dobệnh tích nằm sâu bên trong cơ thể, thì X quang là một phương tiện tỏ ra rất hữuhiệu, nó giúp ta xá

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

KHOA NÔNG NGHIỆP & SINH HỌC ỨNG DỤNG

Luận văn tốt nghiệp Ngành: BÁC SĨ THÚ Y

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ CHẨN ĐOÁN X QUANG

TRÊN CHÓ, MÈO

Giáo viên hướng dẫn

ThS Nguyễn Văn Biện

Sinh viên thực hiện

Lâm Chí Toàn MSSV: 3042925

Lớp: Thý Y K30

Cần Thơ, 2009

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

BỘ MÔN THÚ Y

Luận văn đính kèm theo đây, với tên đề tài: “Đánh giá kết quả chẩn đoán

X quang trên chó, mèo” do Lâm Chí Toàn thực hiện tại Bệnh xá thú y từ

ngày 29/12/2008 đến ngày 31/3/2009

Cần Thơ, ngày tháng năm 2009 Cần Thơ, ngày tháng năm 2009

NGUYỄN VĂN BIỆN

Cần Thơ, ngày tháng năm 2009Duyệt Khoa Nông Nghiệp & SHƯD

LỜI CẢM ƠN

Qua 3 tháng nghiên cứu đề tài luận văn tại Bệnh xá Thú y – Trường Đại học Cần

Thơ, đã đạt được những kết quả như mong muốn Những thành tựu có được ngày

hôm nay chính là nhờ sự giúp đỡ của gia đình, thầy cô và bạn bè

Em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến thầy NGUYỄN VĂN BIỆN người đã tậntình hướng dẫn, quan tâm, động viên và truyền đạt kiến thức cho em trong suốt quátrình thực hiện đề tài

Em xin chân thành gửi lời cảm ơn đến quý Thầy, các anh, chị làm việc tại Bệnh xá

Thú y đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để em có thể hoàn thành tốt đề tài của mình

Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến gia đình và toàn thể các bạn lớp Thú y K30,những người đã chia sẻ, khích lệ em rất nhiều trong suốt thời gian học tập tại

trường

MỤC LỤC

Trang

Trang bìa i

Trang tựa ii

LỜI CẢM ƠN iii

MỤC LỤC iv

DANH MỤC BẢNG vi

DANH MỤC HÌNH vii

TÓM LƯỢC ix

CHƯƠNG 1 1

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 2 2

LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 2

2.1 Lịch sử ra đời quang tuyến X 2

2.2 Nguyên lý và tính chất hoạt động máy X quang 3

Theo www.thietbiysinh.com.vn/may X quang/nguyen ly va tinh chat 3

2.3 Nguyên lý của thuốc rửa phim 5

2.4 Mục đích chẩn đoán X quang 5

2.5 Thứ tự cản quang (Nguyễn Văn Biện, 2008) 5

2.6 Các thông số điều khiển chụp (Nguyễn Văn Hạnh, 2001) 6

2.7 Nhược điểm khi chẩn đoán bằng X quang 6

2.8 Tác dụng sinh học của tia X đối với cơ thể 7

CHƯƠNG 3 8

PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 8

3.1 Phương tiện thí nghiệm 8

3.1.1 Địa điểm và thời gian thực hiện 8

3.1.2 Động vật thí nghiệm 8

3.1.3 Dụng cụ thí nghiệm, hóa chất tráng phim 8

3.2 Phương pháp nghiên cứu 8

3.2.1 Chẩn đoán lâm sàng 8

3.2.2 Vị trí chụp hình X quang 9

3.2.3 Kỹ thuật chụp X quang 9

CHƯƠNG 4 11

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 11

4.1 Hình ảnh X quang bình thường 12

4.2 Các trường hợp bất thường 12

4.2.1 Phát hiện trên hệ tiêu hóa 12

4.2.2 Phát hiện trên hệ tiết niệu 16

Bảng 4.4 Bệnh tích trên hệ tiết niệu 16

4.2.3 Phát hiện trên hệ xương 18

4.2.4 Phát hiện trên hệ hô hấp 21

4.2.5 Phát hiện trên hệ sinh dục 21

CHƯƠNG V 24

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 25

DANH MỤC BẢNG

Trang

Bảng 3.1 Thông số điều chỉnh chụp X quang……… 9

Bảng 4.1 Tỷ lệ chụp X quang giữa các cơ quan……… 11

Bảng 4.2 Bệnh tích trên hệ tiêu hóa………12

Bảng 4.3 Chụp cản quang trên hệ tiêu hóa……… 15

Bảng 4.4 Bệnh tích trên hệ tiết niệu………16

Bảng 4.5 Bệnh tích trên hệ xương……… 18

DANH MỤC HÌNH

Trang

Hình 2.1 Ông Wilhelm Ronetgen người phát minh ra tia X 2

Hình 4.1 Chó bình thường, giống ta, 4kg, 2 năm tuổi 12

Hình 4.2 Xương to ở thực quản, giống Nhật, 7,5kg, 6 năm tuổi 13

Hình 4.3 Sau khi gắp xương ở hình 4.2 13

Hình 4.4 Xương to trước thực quản, giống Nhật, 3,5kg, 4 năm tuổi 13

Hình 4.5 Sau khi gắp xương ở hình 4.4 13

Hình 4.6 Không phát hiện, chó giống Nhật, 2kg, 2 năm tuổi 14

Hình 4.7 Phát hiện mề trứng vịt lộn khi có thuốc cản quang ở hình 4.6 14

Hình 4.8 Không phát hiện, chó giống ta, 12kg, 1 năm tuổi 14

Hình 4.9 Phát hiện trái banh khi uống thuốc cản quang ở hình 4.8 14

Hình 4.10 Sau khi phẫu thuật lấy trái banh ở hình 4.9 15

Hình 4.11 Mèo táo bón, giống ta, 2,5kg, 2 năm tuổi, tư thế: bên-bên 15

Hình 4.12 Mèo ở hình 4.11, tư thế: lưng-bụng 15

Hình 4.13 Sạn ống thoát tiểu, chó 10kg, giống Nhật, 1,5 năm tuổi 16

Hình 4.14 Sạn đoạn trên ống thoát tiểu, chó 5kg, giống Nhật, 2 năm tuổi 17

Hình 4.15 Bọc lộ bàng quang chó ở hình 4.14 17

Hình 4.16 Gắp sạn từ bàng quang chó ở hình 4.14 17

Hình 4.17 Gãy xương hàm dưới, mèo 2,2kg, giống ta, 4 năm tuổi 19

Hình 4.18 Trật khớp chậu đùi, chó 13kg, giống ta, 2 năm tuổi 19

Hình 4.19 Gãy xương trụ và quay, chó 15,5kg, giống ta, 2 năm tuổi, tư thế: trên-dưới 19

Hình 4.20 Chó ở hình 4.19 tư thế: bên–bên 19

Hình 4.21 Gãy xương đùi, chó 25kg, giống Becgie, 1 năm tuổi, tư thế: bụng- lưng 20

Hình 4.22 Chó ở hình 4.21, tư thế: bên –bên 20

Hình 4.23 Đóng đinh xuyên qua đoạn xương bị gãy ở hình 4.22 20

Hình 4.24 Phổi có đốm trắng, chó 12,5kg, giống ta, 7 năm tuổi 21

Hình 4.25 Xương thai mờ, chết đã lâu, chó 8kg, giống ta, 8 năm tuổi 22

TÓM LƯỢC

Có rất nhiều trường hợp bệnh mà lâm sàng khó phát hiện hoặc không chắc chắn dobệnh tích nằm sâu bên trong cơ thể, thì X quang là một phương tiện tỏ ra rất hữuhiệu, nó giúp ta xác định rõ hơn nguyên nhân bệnh Tia X có thể đi xuyên qua cơthể con vật và giúp cho ta thấy được những bộ phân bên trong

Qua khám lâm sàng ta chọn ra những con vật nghi ngờ để chụp X quang như: nghigãy xương, trật khớp, ngoại vật tiêu hóa, sạn, thai chết …, xác định vị trí chụp,

điều chỉnh thông số, chụp 2 hướng thẳng góc sau đó rửa phim , đọc kết quả

Kết quả ghi nhận như sau:

Trong 51 ca được chụp X quang trên 5 hệ cơ quan: tiêu hóa, tiết niệu, vận động

(xương), sinh dục, hô hấp Trong đó có 26 ca phát hiện bệnh tích được phân bốnhư sau: trên hệ tiêu hóa số ca biểu hiện bệnh là 10 ca chủ yếu là mắc ngoại vật

tiêu hóa, 2 ca cho uống thuốc cản quang phát hiện được mề trứng vịt lộn, trái banh

Trên xương có 8 ca bệnh tập trung gãy xương, trật khớp Còn hệ tiết niệu có có 3

ca sạn bàng quang, sạn đường niệu, hệ hô hấp 3 ca có là viêm phổi và thấp nhất làtrên hệ sinh dục có 2 trường hợp đều là thai chết lưu

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay ở nước ta, phong trào nuôi thú cưng chủ yếu là chó mèo phát triển mạnh

và tập trung nhiều ở các thành phố lớn Do đó các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chómèo cũng phát triển Bên cạnh các phương pháp chẩn đoán thông thường, người ta

đã áp dụng phương pháp chẩn đoán cao hơn như X quang, siêu âm

Trong thú y cũng như nhân y có rất nhiều trường hợp bệnh mà lâm sàng khó pháthiện hoặc không chắc chắn thì X quang là một phương tiện tỏ ra rất hữu hiệu trongmột số trường hợp Nó giúp ta xác định rõ hơn nguyên nhân bệnh nhằm đưa ra

phương pháp điều trị kịp thời Chính điều này làm cho việc chẩn đoán và điều trị

hiệu quả hơn

Trong những trường hợp như chó nuốt ngoại vật, gãy xương, trật khớp, sạn bàngquang hay sạn thận, viêm nhiễm một số khu vực bên trong thì X quang sẽ giúp takhám phá hoặc xác định chính xác hơn

Để ứng dụng phương tiện chẩn đoán này, chúng tôi thực hiện đề tài “Đánh giá kết

quả chẩn đoán X quang trên chó, mèo”, mục đích nhằm giúp chẩn đoán những

trường hợp bệnh nói trên mà lâm sàng chưa rõ

CHƯƠNG 2 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 2.1 Lịch sử ra đời quang tuyến X

Theowww.BlogTinTuc.Net/tieusu Roentgen

Roentgen tên đầy đủ là Wilhelm Conrad Roentgen (1845–1923), sinh ra tại Lennep,

Đức, là một nhà vật lý, giám đốc Viện vật lý ở đại học Wurzburg

Tia X được nhà bác học người Đức Roentgen phát hiện ra vào năm 1895, với phát

minh này ông nhận được giải thưởng Nobel vào năm 1901 và cũng từ đó chúng ta

đã có được những bước tiến dài trong lĩnh vực này trong khi nghiên cứu “hiện

tượng phóng điện trong không khí loãng” Trong thời gian nghiên cứu Roentgennhận ra rằng “tia đặc biệt này có khả năng xuyên qua giấy, gỗ, vải, cao su, phầnmềm của cơ thể…nhưng không đi qua được kim loại, nhất là những kim loại cóchứa nguyên tố nặng như xương Mặt khác, nó không bị ảnh hưởng bởi từ trường

hay điện trường, nó làm cho không khí dẫn điện hiện lên phim ảnh …”

Ngày 23/01/1896, Roentgen trình bày báo cáo khoa học tại hội đồng Vật lý y khoatrường đại học tổng hợp Wurtzbourg trước các nhà khoa học hàng đầu về vật lý và ykhoa của nước Đức Báo cáo của ông thực sự được đánh giá cao Để chứng minh

ông đề nghị được chụp ảnh bàn tay giải phẫu tài ba của bác sĩ Lolliker bằng X

quang

Hình 2.1: Ông Wilhelm Roentgen người phát minh ra tia X

Nguồn: www.BlogTinTuc.Net

đầu tiên trong lịch sử y học thế giới.

Chỉ 6 tháng sau khi phát hiện ra tia X, người ta đã nhận biết được hiệu ứng độc hạicủa nó vì tia X phát ra một loại bức xạ ion hóa có thể gây ra tình trạng lão hóa sớm,

đục thủy tinh thể, dị tật bào thai, gây đần độn ở trẻ em, ung thư da và phổi… Nếu

tiếp xúc trực tiếp, thường xuyên với bức xạ này mà không có yếm chì, kính chì bảo

vệ sẽ rất nguy hiểm

Sau đó bác sĩ chuyên khoa miễn dịch nổi tiếng B.Antoine đã soạn thảo bộ giáo

trình: Chuyên khoa X quang chẩn đoán và điều trị bệnh trong nội tạng người Giáotrình ấy được giảng dạy và tồn tại cho đến nay

Năm 1901 Roentgen được trao giải Nobel về y học, trở thành người đầu tiên trên

thế giới được nhận giải Nobel

Ngày 10/02/1923, Wihelm Roentgen qua đời nhưng niềm vinh quang của ông đểlại trong lòng mọi người thì còn mãi Tìm ra tia X đồng nghĩa với việc mang lạiniềm hạnh phúc to lớn cho nhiều người bệnh, nhất là bệnh lao, căn bệnh hiểmnghèo nhất thời bấy giờ

2.2 Nguyên lý và tính chất hoạt động máy X quang

Theowww.thietbiysinh.com.vn/may X quang/nguyen ly va tinh chat

Về nguyên lý, tia X được sinh ra từ sự thay đổi quỹ đạo của electron khi nó đangchuyển động có gia tốc đến gần một hạt nhân, khi quỹ đạo của tia X thay đổi, mộtphần động năng (là năng lượng của một vật thể có được khi chuyển động) củaelectron sẽ bị mất đi và chính năng lượng này chuyển thành bức xạ điện từ, phát ratia X

Về tính chất, tia X có khả năng xuyên thấu vật chất, điều mà ánh sáng thườngkhông thể có được Độ suy giảm của tia X tùy thuộc vào độ dày vật chất và sốnguyên tử tạo nên vật chất Độ dày của vật càng dày thì khả năng xuyên thấu của tia

X càng thấp

Trong thực tế, để tạo ra tia X, trong máy X quang gồm các bộ phận không thể thiếu

được: bộ cấp nguồn đốt tim đèn X quang, bộ cấp điện cao thế vào dương cực và âm

cực, bộ điều khiển thời gian phát tia và bộ phận quan trọng nhất đó là ống phóng tiaX

Trong máy X quang, bộ phận phát ra tia X là ống tia X, những phần chính của ốngtia X bao gồm: cathode, anode, rotor, stator, vỏ bọc kim loại, vỏ bọc tia X Giữa âmcực (cathode) và dương cực (anode) là một điện thế gia tốc rất lớn từ 20-300KV,

các electron được phát ra từ âm cực đốt nóng và được gia tốc bằng điện trường,

chúng sẽ va chạm vào anode với một động năng nào đó, hầu như tất cả động năng(99%) sẽ chuyển thành nhiệt năng, nên cực dương là nơi các electron từ cực âm bay

đến sẽ rất nóng Chỉ khoảng 1% động năng được biến đổi thành năng lượng tia X

trong suốt quá trình xảy ra va chạm

Âm cực của ống tia X thường là 1 dây tóc tungsten có hình lò xo xoắn thẳng đứng

là nguồn phát ra các electron Chén hội tụ xoay quanh tim đèn để làm hội tụ chùm

âm điện tử, chén hội tụ thông thường được làm từ nikel Trong những bóng đèn X

quang hiện đại sẽ gồm 2 tim đèn: 1 tim đèn lớn công suất cao dùng chụp bộ phậnlớn, 1 tim đèn nhỏ dùng chụp hình ảnh cần độ phân giải cao

Dương cực chia làm 2 loại: loại quay và loại không quay Loại không quay gồm 1

dây tóc Tungsten gắn chặt vào 1 khối đồng, nó đóng 2 vai trò là vật mang cực

dương và vật tải nhiệt Nhưng khuyết điểm của loại dương cực không quay là: nó dễ

bị ăn mòn và giới hạn cường độ dòng tia X Loại không quay được dùng để chụp Xquang ở các cơ quan như hàm, răng, X quang xách tay Loại quay thì được dùngcho hầu hết các chẩn đoán, cái chính là do tải nhiệt tốt hơn Vì thế chất lượng tia X

sẽ tốt hơn

Bộ phận làm cho dương cực quay chính là Rotor Rotor bao gồm cuộn dây đồng baoquanh lõi sắt hình trụ, nhiều nam châm điện quấn quanh bên ngoài rotor bên ngoài

ống tia X làm thành stator, tốc độ quay từ 3000-3600 vòng/phút (chậm) và nhanh

nhất là 9000-10000 vòng/phút Giá đỡ rotor phải chịu được nhiệt, đây là nguyênnhân làm hỏng ống tia X

Do tia X là một bức xạ nên có thể làm tổn thương tế bào, tổn thương phôi bào, ung

thư Do đó phải dùng vật chắn tia: nếu không thể tránh xa được tia phóng xạ, phải

sử dụng những màn chắn tia, hoặc màng hấp thụ Đóng kín ngõ ra của tia bằng vậthấp thụ phóng xạ ở tại bóng đèn Dùng tấm lọc tia phải có bề dày ít nhất từ 1mm -

2mm nhôm đặt ở cửa sổ đầu đèn Tường của phòng X quang phải được tráng chì có

bề dày ít nhất là 5mm

Kỹ thuật viên sử dụng máy X quang cần mặc quần áo bảo hộ, nên dùng loại phim

có lớp nhũ tương độ bắt sáng cao nhất và dùng bìa tăng sáng siêu nhạy Sử dụng bộthời gian tự động (Autotimer) để giảm thiểu việc chụp phim lần 2

2.3 Nguyên lý của thuốc rửa phim

Trong chẩn đoán để thu nhận được tia X người ta sử dụng phim âm bản chứa trong

cassette Cassette được đặt sau con vật, tia X sau khi xuyên qua được con vật sẽ đếnđập vào phim Khi rửa phim người ta dùng AgCl, những nơi nào tác dụng với tia X

khi rửa sẽ không bị mất (có màu đen) còn nơi nào không tác dụng với tia X (đối với

xương, tia X bị cản lại), khi rửa sẽ bị trôi (có màu trắng) Chính vì độ xuyên sâu củatia X cao nên người ta dùng để chụp những vật cứng như: xương, răng

2.4 Mục đích chẩn đoán X quang

X quang rất cần thiết trong chẩn đoán bệnh đặc biệt là ta muốn xác định bệnh tích

bên trong cơ thể mà mắt thường không thấy được vì vậy áp dụng X quang nhằm

mục đích phát hiện bệnh ở các cơ quan như:

Xương: Phát hiện nứt, gãy, sai khớp, viêm khớp, bể sọ.

Vùng lồng ngực: Vết mờ bệnh lao, nhiễm trùng phổi, giun tim, ngoại vật thực quản Bụng: Tắc ruột, sạn, ngoại vật trong bụng.

Mô mềm: Bệnh trên cơ, dạ dày, ruột, gan ( Nguyễn Văn Biện, 2008).

2.5 Thứ tự cản quang (Nguyễn Văn Biện, 2008)

Hình X quang là hình do quá trình tia X đi qua cơ thể sau đó được hứng lấy trên

phim Trong lúc đi qua cơ thể thì có một số tia bị cản lại, có những tia xuyên suốttác động lên phim Phim khi rửa thành công thì ta thấy những vùng đen và trắng

Những vùng ngoài cơ thể con vật thì tia đi xuyên suốt khi rửa phim thì có màu đen

đồng nhất Những vùng trong cơ thể càng dày thì cản quang càng nhiều, biểu hiện

trên phim càng trắng

Sự cản quang theo thứ tự:

Kim loại: cản quang nhiều nhất, đậm nét và đường viền rõ.

Xương: cấu tạo từ khoáng Ca, P Cản quang mạnh nhất trong cơ thể, gồm xương và

các thuốc cản quang

Mô mềm: gan, lách, cơ, thận, tim (mô mềm đặc).

Thể dịch: tương đương mô mềm: máu, dưỡng chất, dịch tiết, dịch rỉ mức cản quang

như nhau

Mỡ: tập trung dưới da, cản quang không đáng kể.

Hơi: gần như không cản quang, phổi chủ yếu là khí, ruột và dạ dày có khi có chứa

hơi, khí quản

Tóm lại: độ cản quang trên cơ thể động vật như sau

2.6 Các thông số điều khiển chụp (Nguyễn Văn Hạnh, 2001).

Thời gian phát tia: Điều chỉnh thời gian, đơn vị tính là giây, với máy X quang ở tần

số 50Hz thời gian phát tia tối thiểu là 0.02 sec (giây) Khi thời gian phát tia càng dài

số lượng tia X phát ra càng nhiều và ngược lại, đối với những bộ phận dày của cơthể như cột sống, bụng, sọ, thời gian phải dài Đối với con vật cử động nhiều thì cầnchụp thời gian ngắn

Điện thế (Kvp): Dùng để điều chỉnh điện thế, điện thế càng cao sức xuyên thấu càng

mạnh Sức xuyên thấu của tia X càng nhiều thì thời gian chụp phải ngắn lại, ngượclại nếu chụp với sức xuyên thấu thấp thì thời gian chụp dài

Cường độ tia X (mA): Điều khiển mA bằng cách thay đổi dòng nung tim đèn, mA

càng lớn tức là càng có nhiều electron từ cathode đập vào anode, có càng nhiềuphoton tia X, cường độ càng tăng thì số lượng tia X càng nhiều

Khoảng cách từ máy đến phim: Có ảnh hưởng đến mức độ cản quang, làm ảnh rõ

hoặc mờ Khi khoảng cách cũng ảnh hưởng đến độ phóng đại của con vật lên phim

nhưng không đáng kể

Tùy vào bộ phận cơ thể mà có thông số phù hợp: ví dụ chụp phổi chứa nhiều hơinên tia X xuyên qua dễ dàng, do đó điện thế thấp và thời gian chụp ngắn.Chụp

xương cần điện thế cao và thời gian chụp dài hơn vì cản quang nhiều

2.7 Nhược điểm khi chẩn đoán bằng X quang

Kỹ thuật X quang vô cùng quan trọng góp phần chẩn đoán lâm sàng nhằm định

hướng cho việc điều trị tốt hơn Nhưng X quang cũng có nhiều hạn chế như:

Các bộ phận cơ thể xếp chồng lên nhau làm hình mờ khó thấy, độ phân giải của ảnh

chưa thật rõ, hiệu quả chẩn đoán kém với bộ phận sâu bên trong Ngoài những tia

chính còn có những tia thứ tác dụng lên phim làm cho hình X quang không rõ Khi

sử dụng X quang ta phải chú ý tia X có hại cho sức khỏe nên phải có biện pháp bảo

vệ Con vật cử động cũng là nguyên nhân làm hình X quang mờ (Hoàng Kỷ, 2001).Hình lớn hơn vật: Hình X quang là những bóng của các bộ phận trong cơ thể chiếutrên một mặt phẳng với một số đặc tính như sau: vật ở xa màng chiếu hoặc xa phimchừng nào thì hình sẽ to ra chừng ấy do vậy khi chụp để vật nuôi sát phim Đối với

Kim loại

xương

Dịch (mô mềm)Mỡ

Khí

Đen

Độ

cảnquanggiảmdần

Trắng

những cơ quan sâu bên trong (tim, gan…) không thể áp sát khi chụp, nên đưa bóng

ra xa và tăng thời gian chụp lên dài hơn Người ta tính rằng nếu để bóng xa phim

2m thì những vật cách phim 10cm bị lớn lên rất ít, không đáng kể (Nguyễn VănBiện, 2008)

2.8 Tác dụng sinh học của tia X đối với cơ thể

Mỗi tế bào, cơ quan, bộ phận trong cơ thể có thể chịu ảnh hưởng của tia mức độnào, nếu quá độ an toàn thì tác hại sẽ xảy ra

Nếu tiếp xúc lâu năm và không có bảo hộ an toàn thì sẽ có nguy hiểm, đặc biệt làkhông có dấu hiệu nào báo trước sắp xảy ra tác hại cho cơ thể Các liều phóng xạ sẽtích lại dần đến một lúc nào đó sẽ gây tác hại Do đó, nhân viên X quang và nhữngngười tiếp xúc lâu ngày phải hiểu rõ và ý thức đề phòng phóng xạ

Trong các loại tế bào thì tế bào sinh dục dễ bị nhiễm xạ nhất Tia X làm tổn thươngtinh hoàn, buồng trứng gây vô sinh hay quái thai Nếu da bị nhiễm với một lượnglớn sẽ gây viêm da và lâu ngày sẽ gây ung thư da Máu và cơ quan tạo máu sẽ bịtiêu diệt gây ra tình trạng thiếu máu, nếu bị nhiễm một lượng quá lớn và liên tục củaphóng xạ tia X sẽ gây ung thư máu

Hệ tiêu hóa bị giảm nhu động, dẫn đến tình trạng kém tiêu hóa Hệ xương chậm

tăng trưởng, nếu bị nhiễm nặng có thể dẫn đến ung thư xương Bào thai có thể

ngưng, giảm tăng trưởng hoặc biến đổi thành quái thai Tế bào thần kinh bị nhiễmmột lượng tia X khá lớn có thể bị biến đổi điện não đồ Hệ miễn dịch và tuyến nộitiết, ngoại tiết cũng bị tổn thương dẫn đến cơ thể dễ bị nhiễm trùng, rối loạn tâmsinh lý (Nguyễn Hoàng Sơn, 2007)