KHẢO sát KHẢ NĂNG CUNG cấp n,p,k của đất TRONG đê VĨNH mỹ và PHÙ SA bồi CHÂU đốc lên SINH TRƯỞNG lúa

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ ---o0o--- LÊ THÀNH SUNG KHẢO SÁT KHẢ NĂNG CUNG CẤP N,P,K CỦA ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC LÊN SINH TRƯỞNG LÚA LUẬN VĂN KỸ

CHÂU ĐỐC LÊN SINH TRƯỞNG LÚA

LUẬN VĂN KỸ SƯ NGÀNH TRỒNG TRỌT

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ -o0o -

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ -o0o -

LÊ THÀNH SUNG

KHẢO SÁT KHẢ NĂNG CUNG CẤP N,P,K CỦA ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC

LÊN SINH TRƯỞNG LÚA

LUẬN VĂN KỸ SƯ NGÀNH TRỒNG TRỌT

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:

Ts DƯƠNG MINH VIỄN Th.S NGUYỄN MINH ĐÔNG

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

LÊN SINH TRƯỞNG LÚA

Do sinh viên Lê Thành Sung thực hiện:

Kính trình Hội Đồng chấm luận văn tốt nghiệp

TP Cần Thơ, ngày tháng năm

Ts DƯƠNG MINH VIỄN

Cần Thơ – 02/2007

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

BỘ MÔN KHOA HỌC ĐẤT VÀ QLĐĐ

-o0o -

Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp chấp nhận luận văn kỹ sư Trồng Trọt với đề tài: KHẢO SÁT KHẢ NĂNG CUNG CẤP N,P,K CỦA VÙNG ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC LÊN SINH TRƯỞNG LÚA Do sinh viên Lê Thành Sung thực hiện và báo cáo trước Hội Đồng Ý kiến của Hội Đồng chấm luận văn tốt nghiệp

Luận văn tốt nghiệp được đánh giá ở mức ………

Cần Thơ – 02/2007 Duyệt Khoa Trưởng Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng TP Cần Thơ, ngày tháng năm

Chủ Tịch Hội Đồng Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân Các số liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình luận văn nào trước đây

Tác giả luận văn

Lê Thành Sung

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

LÝ LỊCH

Họ tên: Lê Thành Sung

Sinh năm: 04 / 02 / 1981

Nơi sinh: Ấp Đông Bình, Xã Tân Thành, Thị Xã Ngã Bãy, Tỉnh Hậu Giang

Cha: Lê Văn Đặng, sinh năm 1952

Mẹ: Huỳnh Thị Nương, sinh năm 1952

Quê quán: Ấp Đông Bình, Xã Tân Thành, Thị Xã Tân Hiệp, Tỉnh Hậu Giang

Từ năm: 1987 - 1993: Học Trường Tiểu Học Đại Thành 3

Từ năm: 1993 - 1997: Học Trường Trung Học Cơ Sở Đại Thành

Từ năm: 1997 - 2000: Học Trường Phổ Thông Trung Học Chuyên Ban

PhụngHiệp, nay là Trường Lê Quí Đôn

Từ năm: 2002 - 2007: Học Trường Đại Học Cần Thơ, ngành Trồng Trọt Thuộc

Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, Khóa 28

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

LỜI CẢM TẠ

Chân thành biết ơn: Thầy Dương Minh Viễn, Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, trường Đại Học Cần Thơ đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em hoàn thành đề tài tốt nghiệp này

Trân trọng biết ơn cô Nguyễn Mỹ Hoa, cô Trịnh Thị Thu Trang, thầy cố vấn Phạm Văn Phượng đã giúp tôi rất nhiều trong quá trình tìm tài liệu và toàn thể quí thầy

cô đã từng giảng dạy tôi trong suốt thời gian học ở trường

Chân thành biết ơn các anh chị trong phòng phân tích Bộ Môn Khoa Học Đất

và QLĐĐ, Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, Trường Đại Học Cần Thơ đã giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi hoàn thành tốt luận văn Đặc biệt rất biết ơn anh Nguyễn Minh Đông và chị Nguyễn Đỗ Châu Giang đã tận tình hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực tâp tại Bộ Môn Khoa Học Đất và QLĐĐ

Chân thành cảm ơn bạn Lê Huyền Trang, Nguyễn Văn Tràng,Võ Thị Liễu và các bạn lớp Trồng Trọt 28 đã giúp đỡ và động viên tôi trong suốt thời gian làm luận văn Đặc biệt cám ơn hai em Trần Quốc Dững Và Nguyễn Hữu Lai đã giúp đỡ và động viên rất nhiều khi tôi gặp khó khăn trong lúc làm luận văn

Ba, mẹ là nguồn động viên lớn nhất và gia đình luôn luôn giúp đỡ và động viên tôi trong suốt thời gian học tại trường cũng như trong thời gian làm luận văn

Xin bày tỏ sự biết ơn với tấm lòng trân trọng!

Lê Thành sung

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

MỤC LỤC

Lý lịch .i

Lời cảm tạ ii

Tóm lược iii

Mục lục iv

Danh sách bảng v

Danh sách hình vi

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 14

LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU 14

1.1 ĐẠM TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠM ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY LÚA 14

1.2.1 Nguồn gốc đạm trong đất 14

1.1.1.1 Sự chuyển hoá N trong đất 15

1.1.1.2 Sự mất N trong đất 15

1.2.2 Vai trò của N đối với đời sống cây lúa 16

1.2 LÂN TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA LÂN ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY LÚA 17

1.2.1 Nguồn gốc Lân trong đất 17

1.2.2 Các phản ứng của lân trong đất 18

1.2.3 Vai trò của lân đối với đời sống cây lúa 19

1.3 KALI TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA KALI ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY LÚA 20

1.3.1 Nguồn gốc kali trong đất 20

1.3.1.1 Sự du nhập kali vào trong đất 20

1.3.1.2 Sự mất kali trong đất 20

1.3.2 Vai trò của K đối với đời sống cây lúa 21

1.4 ĐẶC ĐIỂM ĐẤT TRỒNG LÚA 21

1.5 VAI TRÒ CỦA PHÙ SA ĐỐI VỚI ĐẤT ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG 22

CHƯƠNG 2 23

PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP 23

2.1 PHƯƠNG TIỆN 23

2.2 PHƯƠNG PHÁP THÍ NHIỆM 23

2.2.1 Bố trí thí nghiệm 23

2.2.2 Phương pháp bón phân 23

2.2.3 Các chỉ tiêu theo dõi 24 Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

2.2.4 Phương pháp phân tích 24

2.2.5 Xử lý kết quả thí nghiệm 25

CHƯƠNG 3 26

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 26

3.1 TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC 26

3.2 KHẢO SÁT TIỀM NĂNG CUNG CẤP N,P,K CỦA ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC LÊN SINH TRƯỞNG CỦA LÚA 27

3.2.1 Tiềm năng cung cấp N,P,K của đất trong đê Vĩnh Mỹ lên sinh trưởng của lúa 27

3.2.1.1 Tiềm năng cung cấp N của đất trong đê Vĩnh Mỹ 27

3.2.1.2 Tiềm năng cung cấp P của đất trong đê Vĩnh Mỹ 30

3.2.1.3 Tiềm năng cung cấp K của đất trong đê Vĩnh Mỹ 30

3.2.2 Tiềm năng cung cấp N,P,K của phù sa Châu Đốc lên sinh trưởng lúa 32

3.2.2.1 Tiềm năng cung cấp N của phù sa Châu Đốc 32

3.2.2.2 Tiềm năng cung cấp lân của phù sa Châu Đốc 34

3.2.2.3 Tiềm năng cung cấp K của phù sa Châu Đốc 35

3.2.3 So sánh năng suất lúa của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc 37

3.3 THAY ĐỔI THÀNH PHẦN KALI TRONG ĐẤT BAO ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC 38

3.3.1 Thay đổi thành phần kali trao đổi sau vụ 2 và vụ 3 38

3.3.2 Thành phần kali không trao đổi cuối vụ 2 và vụ 3 39

3.3.3 Thay đổi thành phần kali tổng số cuối vụ 3 40

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 42

TÀI LIỆU THAM KHẢO 43 Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Sinh khối rơm của lúa trồng trên phù sa bồi Châu Đốc qua 4 vụ liên tục (Thanh dọc I: biểu diễn độ lệch chuẩn )

Triệu chứng thiếu lân ở nghiệm thức (NP) so với (NPK) Triệu chứng thiếu kali ở nghiệm thức (NK) so với ( NPK)

LÊ THÀNH SUNG.2006 KHẢO SÁT KHẢ NĂNG CUNG CẤP N,P,K CỦA VÙNG ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC LÊN SINH TRƯỞNG LÚA Luận văn tốt nghiệp Đại Học Khoa Nông Nghiệp & Sinh Học Ứng Dụng, Trường Đại Học Cần Thơ Giáo viên hướng dẫn: Ts Dương Minh Viễn và Th.S Nguyễn Minh Đông

============================================================

TÓM LUỢC

Mỗi mùa lũ mang về cho Đồng Bằng Sông Cửu Long lượng phù sa tương đối lớn Kết quả nghiên cứu của bộ môn Khoa Học Đất trường Đại Học Cần Thơ cho thấy lượng phù sa bồi đắp hàng năm tại Tịnh Biên và Vĩnh Ngươn, An Giang từ năm 2001 đến 2005 biến động từ 10 – 90 tấn/ha (số liệu của chương trình R3/VLIR chưa công bố) Trên thực tế hiện nay nhiều vùng bị lũ ở ĐBSCL đang bị bao đê dẫn đến mất phù

sa bồi đắp hàng năm và trong vùng bao đê số vụ lúa canh tác tăng từ hai lên ba vụ mỗi năm Một số kết quả khảo sát cho thấy các vùng bao đê lâu năm có hiện tượng suy giảm năng suất lúa (số liệu chương trình R3/VLIR của bộ môn KHĐ & QLĐĐ chưa công bố) Để tìm hiểu nguyên nhân làm giảm năng suất lúa ba vụ của đất trong đê so với năng suất lúa trồng ngoài đê được phù sa bồi đắp hàng năm, chúng tôi thực hiện đề tài" Khảo sát khả năng cung cấp N,P,K của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc và ảnh hưởng lên sự sinh trưởng của lúa"

Thí nghiệm được tiến hành từ tháng 8/2005 đến tháng 11/2006 tại nhà lưới Bộ Môn Khoa Học Đất Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng Trường Đại Học Cần Thơ Lúa trồng trong chậu trên đất trong đê Vĩnh Mỹ, Châu Đốc và phù sa liên tục 4 vụ không bón một trong các nguyên tố N, P, K để đánh giá tốc độ cạn kiệt của chúng và ảnh hưởng lên năng suất lúa Kết quả thí nghiệm trong 4 vụ liên tục cho thấy

N là dưỡng chất giới hạn năng suất lớn nhất, thể hiện sự thiếu hụt từ vụ thứ nhất trên

cả hai loai đất Cả hai loại đất có tính đệm lân cao, đến vụ bốn mới thể hiện sự thiếu hụt lân và làm giảm năng suất lúa Trong điều kiện trồng không bón kali cả hai loại đất điều thể hiện triệu chứng thiếu K chỉ sau 3-4 vụ lúa, hàm lượng K trao đổi và K không trao đổi giảm mạnh Số liệu khảo sát lượng và hàm lượng các nguyên tố dinh dưỡng trong phù sa ở An Giang cho thấy mỗi năm phù sa có thể mang đến cho đất: K trao đổi khoảng 0,78-7,02 kg K/ha/năm, K không trao đổi khoảng 5,21-46,86 kg K/h/năm, P dễ tiêu khoảng 0,043-0,387 kg P/ha/năm

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

MỞ ĐẦU

Đối với Đồng Bằng Sông Cửu Long hàng năm sau mùa lũ mang về một phù sa tương đối lớn Theo số liệu nghiên cứu của bộ môn Khoa Học Đất trường Đại Học Cần Thơ về lượng phù sa tại hai điểm Tịnh Biên và Vĩnh Ngươn từ năm 2001 đến

2005 biến động từ 10–90 tấn/ha (số liệu của chương trình R3/VLIR chưa công bố) Nhưng vấn đề đắp đê ngăn lũ đã làm hạn chế lượng phù sa bồi đắp hàng năm, đồng thời số vụ canh tác lúa trong vùng bao đê từ hai vụ lên ba vụ trên năm Canh tác lúa ba

vụ trong hệ thống đê bao ngăn lũ ở vùng đầu nguồn Đồng Bằng sông Cửu Long được xem là cách giúp tăng thu nhập của người dân Tuy nhiên, canh tác lúa ba vụ làm cho đất ngập liên tục và không được nhận phù sa có khả năng ảnh hưởng đến độ phì nhiêu của đất

Theo nghiên cứu của Nguyễn Bảo Vệ (1998) cho thấy khi trồng lúa hai vụ có năng suất khoảng 10 tấn/ha đã lấy đi của đất khoảng 250 kg K2O/ha/năm, nếu hiệu quả

sử dụng phân kali là 75% thì mỗi năm đất mất đi khoảng 400 kg K/ha Tuy nhiên, phù

sa bồi hàng năm từ sông Cửu Long có bù đắp nhưng rất ít, chỉ khoảng 3,2 kg K/ha khi lớp phù sa dầy 1 mm (Nguyễn Bảo Vệ trích dẫn từ Uehara et al., 1974) Bên cạnh đó Theo nghiên cứu của Nguyễn Mỹ Hoa (2000) độ dày lớp phù sa bồi là 16mm ở CLRRI, 22 mm ở An Phong và 30 mm ở Thạnh Thới Tổng lượng K thêm vào hàng năm ở dạng K trao đổi, K không trao đổi và K tổng số là 3 – 21 kg/ha, 11 – 75 kg/ha,

320 - 3868 kg/ha tùy mức độ phù sa bồi

Trong sản xuất lúa, do thâm canh tăng vụ nên thời gian nghỉ giữa hai vụ của đất là rất ngắn, đất không có thời gian nghỉ để tích lũy các chất dinh dưỡng do khoáng hoá chất hữu cơ và cân bằng lại các thành phần của chất khoáng Thêm vào đó bón phân mất cân đối giữa các nguyên tố N, P và K, càng dể làm cho đất trở nên xấu hơn dẫn đến sự mất cân bằng dinh dưỡng trong đất Trên thực tế có nhiều tài liệu cũng đã cho thấy mỗi năm phù sa mang về theo lũ góp phần duy trì độ phì nhiêu đất và năng suất lúa (Trương thị Nga, 2000) Để tìm hiểu vai trò của phù sa bao đê lên năng suất lúa vùng trong đê chúng tôi thực hiện đề tài "Khảo sát khả năng cung cấp N,P,K của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc lên sinh trưởng của lúa" với mục đích: Khảo sát tiềm năng cung cấp NPK của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc

và tác động của nó lên sinh trưởng của lúa

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 1 LƯỢC KHẢO TÀI LIỆU

Độ phì nhiêu đất được quyết định một phần do tổng số sét, limon và tổng số bazơ trao đổi (Forestier, 1959) Theo Tamhale (1996) thì độ phì nhiêu của đất được xác định qua hàm lượng N,P,K dễ tiêu và tổng số carbon hữu cơ trong đất Việc nghiên cứu dưỡng chất trong đất, đặc biệt là các nguyên tố N, P và K là nhằm bảo vệ

và duy trì độ phì nhiêu đất, đảm bảo sự cân bằng dinh dưỡng trong đất là vấn đề rất quan trọng Tuy nhiên, muốn duy trì nâng cao được độ phì nhiêu đất, đòi hỏi phải có

sự hiểu biết đầy đủ các tiến trình xảy ra trong đất Vì vậy vấn đề quan trọng là phải bổ sung trở lại cho đất bằng hoặc lớn hơn lượng chất dinh dưỡng bị mất đi mới duy trì được độ phì nhiêu của đất

1.1 ĐẠM TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA ĐẠM ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY LÚA

1.2.1 Nguồn gốc đạm trong đất

Theo Võ Thị Gương (2004) có khoảng 300.000 tấn đạm trong không khí trên 1

ha đất Hàm lượng N trong tầng đất mặt thông thường khoảng 0,02 – 0,5%, trị số 0,15% là trị số trung bình đối với đất canh tác Một ha đất như thế có thể chứa 3,5 tấn

N trong tầng A, khoảng 3,5 tấn N ở tầng bên dưới Hầu hết N trong đất ở dạng hữu cơ, dạng này chiếm 95% N tổng số Do đó hàm lượng chất hữu cơ trong đất cao thường đi đôi với giàu N tổng số trong đất

Các hợp chất N vô cơ trong đất gồm oxide nitrous (N2O), nitric oxide (NO), nitrogen oxide (NO2), amonia (NH3), ammonium (NH4+), nitrite (NO2-) và nitrate (NO3-) Bốn dạng đầu ở thể khí và thường hiện diện với hàm lượng nhỏ, ba dạng sau ở dưới dạng ion được tìm thấy trong dung dịch đất Nitrite và nitrate được tìm thấy ở dạng ion khuếch tán tự do trong dung dịch đất Hầu hết NH4+ được tìm thấy dưới dạng ion trao đổi, chỉ một số ít được tìm thấy dưới dạng ion trong dung dịch đất Thông thường dạng NH4+ trao đổi và hòa tan trong dung dịch đất, nitrate và nitrite chiếm ít hơn 2% tổng số N trong đất Đạm NH4+, NO3- và NO2- được tạo thành từ sự phân hủy háo khí của các hợp chất hữu cơ trong đất hoặc từ phân bón, tuy có hàm lượng nhỏ nhưng rất cần đối với cây trồng (Võ Thị Gương, 2004)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Một vài khoáng sét như Vermiculite, Smectite có khả năng giữ NH4+ giữa các phiến sét Số lượng N bị kiềm giữ thay đổi tùy theo tính chất và số lượng sét hiện diện,

có tối đa là 8% N ở lớp đất mặt và 40% N ở lớp đất dưới sâu bị kiềm giữ bởi sét và dạng N này rất chậm hữu dụng đối với cây trồng (Võ Thị Gương, 2004)

Nghiên cứu Võ Quang Minh (1990) cho thấy khoảng 76,55% diện tích đất ở vùng Tây Nam sông Hậu có hàm lượng N từ khá đên giàu (>0,15% N) phân bố chủ yếu trên vùng trũng đất phèn từ Hà Tiên đến Tri Tôn, Thoại Sơn, Tân Hiệp, Giồng Riềng, An Biên và U Minh

Theo Bùi Huy Giáp ở các bãi sông Hồng từ 0,1-0,17% N Trong khi các bãi bồi sông Thái Bình Dương lượng N khá kém từ 0,07-0,1%, còn vùng đất chiêm trũng thì giàu N Đất phù sa trồng 2 vụ lúa có hàm lượng N từ 0,07-0,12%

1.1.1.1 Sự chuyển hoá N trong đất

• Sự ammonium hoá

Hơn 95% N trong đất dưới dạng N hữu cơ Khi bị tấn công bởi vi sinh vật, các hợp chất hữu cơ này sẽ bị phân cắt thành nhóm amine đơn giản Sau đó, nhóm này được thủy phân và N được phóng thích dưới dạng ion NH4+, cuối cùng được oxy hoá thành NO3- Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng khoảng 1,5-3,5% N hữu cơ trong đất được khoáng hóa hàng năm Tốc độ khoáng hóa tùy thuộc rất lớn vào nhiệt độ, ẩm độ

và tình trạng thoáng khí của đất (Võ Thị Gương, 2004)

• Sự nitrate hoá

Đạm ammonium sau khi được phóng thích từ sự phân hủy chất hữu cơ sẽ biến thành NO3- Sự oxy hoá ammonium chuyển sang nitrate gọi là sự nitrate hoá Quá trình nitrate hoá trải qua hai bước theo phản ứng sau:

2NH4+ + 3O2 Nitromonas 2NO3- + 2H2O + 4H+ + Q 2NO3- + O2 Nitrobacter 2NO3- + Q

1.1.1.2 Sự mất N trong đất

• Sự khử nitrate

Theo Võ Thị Gương (2004) N có thể bị mất vào trong khí quyển khi ion NO3được chuyển sang dạng khí do phản ứng sinh hóa xảy ra được gọi là sự khử nitrate Vi sinh vật tham gia tiến trình này thường hiện diện trong đất với số lượng lớn và chủ yếu

-là vi khuẩn yếm khí Phản ứng khử trải qua nhiều bước và oxygen phóng thích ra được

sử dụng để tạo thành CO2

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

2NO3- 2NO2- 2NO 2NO2 N2Nitrate Nitrite Ntrite oxide Nitrous oxide Dinitrogen

• Sự mất N ở dạng NH 3

Võ Thị Gương (2004) khi bón phân đạm chứa ammonium hoặc urea vào trong đất, chúng nhanh chóng bị thuỷ phân thành amonia, bị mất dưới dạng NH3 Khi amonia cân bằng với NH4 theo phản ứng thuận sau:

NH4+ + 2H2O + OH- NH3 + H2O

Sự mất N xảy ra nhanh ở đất có pH cao, đất khô, đất cát và đất sét có khả năng giữ NH4+ Như vậy đất kiềm, đất có chứa nhiều Ca, đất cát dễ mất N dạng khí NH3

1.2.2 Vai trò của N đối với đời sống cây lúa

Để phát triển cây lúa cần nhiều loại dưỡng chất khác nhau Trong đó N là nguyên tố quan trọng nhất Đạm là chất tạo hình cho cây lúa, là thành phần chủ yếu của protein và diệp lục tố làm cho lá lúa xanh tốt, gia tăng chiều cao, tăng số chồi, tăng kích thước thân lá (Nguyễn Ngọc Đệ, 1998)

Cây lúa có thể hấp thu và sử dụng cả hai dạng (NO3-) và (NH4+) nhưng chủ yếu

là dạng NH4+, nhất là trong giai đoạn sinh trưởng ban đầu Dù vậy, cây lúa không tích lũy dạng NH4+ trong tế bào lá, mà lượng NH4+dư thừa sẽ kết hợp thành asparagin ở trong lá Ngược lại, khi nồng độ NO3- trong dung dịch đất cao thì cây tích lũy NO3-trong tế bào (Nguyễn Ngọc Đệ, 1998)

Tuỳ theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây lúa mà nó có nhu cầu N khác nhau

Ở giai đoạn tăng trưởng thì N giúp cho cây lúa phát triển về chiều cao, tạo chồi, đẻ nhánh, tăng số lá và diện tích lá Nếu thiếu N, cây lúa sẽ lùn hẳn lại, nở bụi ít, chồi nhỏ, lá ngắn hẹp trở lại và vàng rụi sớm, cây lúa còi cọc và không phát triển được Nếu thừa N cây lúa sinh trưởng quá mức, tán lá sum xê tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển và ảnh hưởng rất lớn đến việc đổ ngã ở giai đoạn sau Trong cây N được tích lũy chủ yếu ở thân lá và khi trổ có khoảng 48-71% N được đưa lên bông Trong giai đoạn sinh sản, N có vai trò quan trọng trong việc tạo ra mầm hoa, tăng số hạt trên gié, số gié trên bông và số chồi hữu hiệu Nếu thiếu N cây lúa sẽ thành lập bông ngắn, ít hạt, hạt nhỏ và nhiều hạt lép, hạt bị thoái hoá Giai đoạn chín thì quá trình chuyển hóa chất hữu

cơ trong lá và thân diễn ra rất chậm Lá cần gia tăng tốc độ quang hợp nhưng khi thiếu Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

N thì quá trình tổng hợp diệp lục tố không diễn ra dẫn đến tốc độ quang hợp sẽ giảm Khi đó tinh bột sẽ không đủ chuyển vào bên trọng hạt, làm cho hạt bị lép nhiều

Theo Trương Đích (2000) lượng phân bón cho cây lúa cũng tùy thuộc vào từng loại đất Đối với đất có khả năng giữ nước kém thì bó phân N nhiều lần có lợi hơn bón một lần Đối với đất sét có khả năng hấp thu N tốt thì hiệu quả bón lót và bón nhiều lần là tương đương nhau Tác giả còn cho rằng năng suất lúa được xác định bằng độ phì nhiêu đất, lượng N bón vào tỉ lệ N cây hút được Để đạt năng suất cao thì phải bón nhiều N nhưng lúc đó hiệu quả bón N lại thấp Ở vùng nhiệt đới để đạt 15-25 kg thóc khô cần 1 kg N, để đạt 1 tấn lúa thì phải bón vào đất một lượng phân là 22,5 kg N , còn ở các vùng ôn đới thì cao hơn vùng nhiệt đới khoảng 20%

Tuy nhiên, De Data (1978) cho rằng tỷ lệ N cây hút được trên lượng N bón vào khoảng 30-50% ở vùng nhiệt đới Tỷ lệ này còn phụ thuộc vào tính chất của đất, phương pháp và kỹ thuật bón khác nhau Tỷ lệ này có xu hướng cao khi mức N bón thấp hoặc bón thúc vào các thời kì sinh trưởng về sau

1.2 LÂN TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA LÂN ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY

LÚA

1.2.1 Nguồn gốc Lân trong đất

Lân có vai trò rất quan trọng đối với cây trồng và động vật, hàm lượng lân trong cây trồng và đất thường thấp hơn N, K Lân có khuynh hướng kết hợp với các thành phần trong đất tạo thành các hợp chất không hòa tan, chậm hữu dụng cho cây trồng Nguyên tố P không ở dạng tự do trong đất, nó kết hợp với oxy để tạo ra P2O5, với nước

để tạo ra các acid orthophosphoric (Đỗ Thị Thanh Ren, 2004)

So với các chất dinh dưỡng khác Lân hòa tan trong dung dịch đất và nồng độ chất lân trong dung dịch đất rất thấp, thường trong khoảng 0,001 mg/l trong đất có độ phì nhiêu kém và khoảng 0,01 mg/l trong đất có độ phì nhiêu cao (Brady và ctv., 1999)

Trong hầu hết các loại đất lượng lân hữu dụng cho cây trồng từ dung dịch đất rất thấp, ít khi vượt quá 0,01% của lân tổng số trong đất Lân trong đất gồm lân vô cơ

và lân hữu cơ thường tồn tại dưới 3 dạng P hữu cơ, calcium phosphate, Fe-Al- phosphate Hầu hết lượng lân trong mỗi nhóm hòa tan rất chậm và không hữu dụng cho cây trồng Trong các loại đất khoáng thì lân vô cơ chiếm ưu thế Chất lân trong đất Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

không mất dưới dạng khí và nó thường được đất hấp thu rất mạnh Hàm lượng lân tổng

số trong đất biến thiên trung bình từ 0,02-0,15% (Đỗ Thị Thanh Ren, 2004)

Tuỳ loại đất tỷ lệ lân hữu cơ thường chiếm từ 20-80% lân tổng số Trong tầng đất mặt lân hữu cơ thường chiếm trên 50% tổng số lân trong đất Đối với lân vô cơ thì

sự tồn tại của ion phosphate trong đất phụ thuộc vào pH đất, ở pH khoảng 5-6 thì dinh dưỡng lân của cây lúa là thuận lợi nhất Trong đất chua nghèo chất hữu cơ, Fe, Al, Mn thường nằm dưới dạng hòa tan phản ứng với H2PO4- tạo thành hợp chất không tan, cây không sử dụng được (Vũ Hữu Yêm, 1995)

1.2.2 Các phản ứng của lân trong đất

Khi bón P dễ hoà tan như Ca(H2PO4)2 đã biết trước nồng độ vào trong một cột đất, lượng lân tìm thấy trong dung dịch đất rất thấp so với lượng lân bón vào Lượng lân hòa tan giảm đi là do đất cầm giữ và cố định Lân cầm giữ là lượng lân đất thu hút lỏng lẻo và thường có thể trích ra được bằng acid loãng, dạng lân này hữu dụng cho cây Lân cố định là lượng lân không trích ra được bằng acid loãng và thường không hữu dụng cho cây trồng (Đỗ Thị Thanh Ren, 2004)

Trong các loại đất chua, hàm lượng ion Fe, Al, Mn và CaO, chúng phản ứng nhanh chóng với hầu hết các ion H2PO4- hoà tan để tạo thành hợp chất hydroxyphosphate kết tủa Phản ứng xảy ra như sau:

Al3+ + H2PO4- + H 2O 2H+ + Al(OH)2H2PO4

Hoặc:

Al(OH)3 + H2PO4- Al(OH)2H2PO4 + OH-

Cả hai phản ứng trên xảy ra trong điều kiện đất chua mạnh và đều làm giảm độ hữu dụng của chất lân Cây trồng không thể hút được dạng lân khó hòa tan này

Độ hữu dụng của chất lân trong đất kiềm được xác định bởi độ hoà tan của hợp chất phosphate calcium Khi bón super phosphate chứa ion H2PO4- vào đất kiềm có pH 8,0 ion H2PO4- phản ứng nhanh chóng với hợp chất calcium tạo thành các hợp chất ít hữu dụng cho cây trồng theo phản ứng:

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

Ca(H2PO4)2 + CaCO3 + H 2O 2CaHPO4.2 H 2O + CO2 6CaHPO4.2H 2O + 2CaCO3 + H 2O 2Ca8(HPO4)65H 2O + CO2 + H 2O

Ca8(HPO4)65H 2O + CaCO3 3Ca3(HPO4)2 + CO2 + H 2O

Không hòa tan

Các ion phosphate có thể kết tủa trực tiếp với các khoáng sét, thay thế nhóm hydroxyl từ nguyên tử Al, hoặc tạo liên kết sét-Ca-P Sét có tỷ số SiO2:R2O3 nhỏ sẽ cố định lân nhiều hơn sét có tỷ số SiO2:R2O3 cao Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng sét bão hòa calcium sẽ hấp thụ số lượng lân nhiều hơn sét bão hòa natri Sự cố định ion phossphate trong dung dịch cũng xảy ra qua trung gian các chất Al trong tinh thể khoáng sét (Đỗ Thị Thanh Ren, 2004)

[Al ] + H2PO4- + H 2O 2H+ + Al(OH)2H2PO4

Sự cố định P thường xảy ra rất nhanh ở nồng độ thấp và tùy thuộc vào đặc tính đất Báo cáo của Lê văn Căn (1997) khi bón phân lân cho đất phù sa sông Hồng, sau

20 giây có 23,6% lân bị hấp phụ và 79,4% sau 2 giờ Trong khi đó đối với đất đỏ Bazan trị số này là 81% và 100%, đất chua mặn Hải Phòng là 86,7% và 100% Đất phù sa có tầng loang lổ đỏ vàng có khoảng 90% bị hấp phụ ở nồng độ bón 100 ppm Ở vùng đồi núi cao có khả năng hấp phụ lân của đất giảm dần, tỷ lệ lân bị hấp phụ và lượng lân bón vào cũng giảm đi

1.2.3 Vai trò của lân đối với đời sống cây lúa

Khi cây lúa được bón lân thì có khả năng hút thêm N Do đó, khi bón P kết hợp với N thì có tác dụng xúc tiến sự phát triển của bộ rễ và tăng sự đẻ nhánh cũng như làm cho lúa trổ bông sớm, giảm lép, chín tập trung, tăng phẩm chất gạo (Nguyễn Xuân Trường, 2000) Tuy nhiên hàm lượng lân được cây lúa hấp thu trong vòng 42 ngày sau khi cấy và nó được chuyển vào hạt, còn ở giai đoạn sau thì lân được hút vào sẽ chuyển vào rơm rạ

Theo Nguyễn Xuân Trường (2000) cho rằng lân là thành phần chính của tế bào

và nó rất cần cho việc tạo ra tế bào mới Thời kỳ nào phát triển mạnh thì cây lúa cũng cần nhiều lân Lân còn có vai trò quan trọng trong việc tổng hợp protit, đường, xenlulo, Lân còn kích thích bộ rễ phát triển, giúp quá trình đẻ nhánh tập trung, trổ đều

và chín sớm, tăng năng suất và phẩm chất

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.3 KALI TRONG ĐẤT VÀ VAI TRÒ CỦA KALI ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CÂY LÚA

1.3.1 Nguồn gốc kali trong đất

Không giống như lân, kali hiện diện với số lượng lớn trong hầu hết các loại đất Hàm lượng lân của vỏ trái đất chỉ khoảng 0,11%, trái lại hàm lượng kali tổng số có trong đất biến động rất lớn từ 4,29% đến nhỏ hơn 0,1%, với khoảng biến động thông thường là từ 0,3 đến 2% (Mutscher, 1995) Sự biến động hàm lượng kali tổng số trong đất là tuỳ thuộc vào thành phần các loại khoáng nguyên sinh và thành phần các loại khoáng sét có trong đất

Theo kết quả nghiên cứu của Nguyễn Mỹ Hoa (2003) ở ĐBSCL có hàm lượng kali trong nhóm đất phù sa nhiễm mặn đạt cao nhất với giá trị trung bình là 474 mmol/kg, kế đến là nhóm đất phù sa (449 mmol/kg) và nhóm đất phèn (326 mmol/kg) Nhóm đất cát có hàm lượng K tổng số thấp nhất 162 mmol/kg

Trong đất, kali thường ở dưới 4 dạng khác nhau tùy thuộc các vị trí hấp thụ kali trong khoáng sét: Kali hoà tan, kali trao đổi, kali không trao đổi, kali trong cấu trúc khoáng kali hòa tan và kali trao đổi là dạng cây trồng hấp thụ chủ yếu

1.3.1.1 Sự du nhập kali vào trong đất

Theo Handa (1988), Abedin Mian và ctv., (1991) hàm lượng kali trong nước mưa biến động trong khoảng 0,35-0,39 mg/l Hàm lượng kali cung cấp từ nước mưa là

từ 6-10 kg/ha/năm với lượng nước mưa trung bình là 1500-1900 mm Nồng độ kali trong nước tưới là 1-5 mg/l Theo Nguyễn Mỹ Hoa (2003) thì nồng độ kali trong nước tưới 1,5-2,5 mg/l và hàm lượng kali cung cấp từ nước tưới là 14-18 kg K/ha/năm ở một số điểm khảo sát ở Đồng Bằng Sông Cửu Long

1.3.1.2 Sự mất kali trong đất

Hàm lượng K do hoa màu hút đi bằng 3-4 lần so với chất lân và bằng với chất

N Hoa màu có khuynh hướng hút K hòa tan nhiều hơn nhu cầu đòi hỏi nếu trong đất

có nhiều K Theo Nguyễn Mỹ Hoa (2003) lượng K hạt lấy đi là 13-45 kg/ha/năm tùy theo năng suất lúa và số vụ canh tác lúa trên năm, lượng K mất do rơm rạ lấy đi khỏi ruộng là 68-100 kg/ha/năm tùy theo hàm lượng K trong rơm rạ, biện pháp quản lý rơm

rạ, số vụ canh tác trên năm Sự mất K do trực di có thể cao trên đất cát, tuy nhiên trên đất canh tác lúa do tầng đế cày thường bị nén dẻ nên sự trực di thấp, không đáng kể khoảng 3 kg K/ha/năm

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.3.2 Vai trò của K đối với đời sống cây lúa

Theo Nguyễn Xuân Trường và ctv., (2000) thì K tham gia vào quá trình tổng hợp protein, quá trình hình thành đường, tinh bột, xenlulo K giúp cho quá trình quang hợp tốt hơn đặc biệt là trong điều kiện thiếu ánh sáng, nhiệt độ thấp, thời tiết âm u Kali thúc đẩy hình thành lignin, xenlulo làm cho cây lúa cứng cáp hơn, chịu đựng được trong điều kiện nước sâu, giảm đổ ngã và chống chịu sâu bệnh tốt hơn Khi thiếu hụt kali sức đề kháng của cây lúa giảm, do đó, tỉ lệ sâu bệnh tăng, đặc biệt thiếu kali nghiêm trọng trong trường hợp dư thừa đạm thì sâu bệnh phá hại rất nặng

Trong giai đoạn đẻ nhánh, kali cân đối với đạm sẽ giúp làm tăng số gié trên bông từ đó tăng số hạt trên bông Để đạt được năng suất cao trong giai đoạn đẻ nhánh hàm lượng kali trong lá cần phải cao hơn đạm Cây lúa hút kali mạnh nhất từ cuối giai đoạn đẻ nhánh tới tượng đồng được cây lúa hút liên tục cho tới giai đoạn chín Kali rất cần thiết để cho bộ rễ phát triển mạnh, năng suất cao, hạt lép ít và trọng lượng 1000 hạt cao (Nguyễn Xuân Trường và ctv., 2000)

1.4 ĐẶC ĐIỂM ĐẤT TRỒNG LÚA

Đất trồng lúa được hình thành trong điều kiện khác nhau về đá mẹ, địa hình, mực nước ngầm và chế độ nước Nhưng nói chung đều mang đặc điểm chung của loại hình đất ngập nước có những quá trình diễn biến khác đất cạn Đất ngập nước Fe2+nhiều nó có thể chuyển hoá thành FeS không có hại cho cây lúa, nhưng thiếu oxy có nhiều chất độc hại khác phát sinh làm cho rễ bị đen và trở nên thối rễ Rễ phát triển kém ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây lúa do hấp thụ dinh dưỡng kém Cho nên cần dựa vào đặc tính cơ bản của loại đất lúa để có biện pháp tạo điều kiện cho rễ phát triển tốt nhất (Đinh Văn Lữ, 1978)

Đất lúa vùng ĐBSCL có những đặc tính như sau: hàm lượng mùn 1,5-2,5%, N tổng số 0,1-0,2%, K tương đối cao 1,5-2%, pH ( KCl) khoảng 4,5-5 ( Vũ Văn Hiển, 1999)

Theo kết quả nghiên cứu của Nguyễn Bảo Vệ (2003) đất trồng lúa hai vụ có năng suất khoảng 10 tấn/ha đã lấy đi của đất khoảng 250 kg K/ha/năm, nếu hiệu quả

sử dụng kali là 75% thì sau mỗi năm đất mất đi khoảng 400 kg K/năm Bên cạnh đó theo Võ Thị Gương và ctv (1995) trên 20 năm canh tác lúa nhiều vụ mỗi năm cho thấy khả năng cung cấp kali của đất ĐBSCL giảm rất đáng kể, lượng kali chậm trao đổi liên tục bị giảm qua các vụ trồng

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

1.5 VAI TRÒ CỦA PHÙ SA ĐỐI VỚI ĐẤT ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG

Theo nghiên cứu của Trương Thị Nga (2000) cho thấy với 1 ha đất ruộng và

chiều cao mực nước ruộng khi bơm vào là 10 cm và nếu trong kênh lượng phù sa lơ lửng là 10 mg/l thì lượng phù sa vào đồng là 100 kg/ha Tuy vậy, lượng phù sa này không lưu lại đáng kể mà còn theo dòng chảy phân bố đi khắp nơi Bề dày của phù sa

từ 0,01 đến 0,05 m thì phù sa đi vào và bồi trên mặt ruộng với một thể tích 100 m3 đến

500 m3 Đạm và kali là hai nguyên tố có nhiều trong phù sa, với 0,1% N có trong phù

sa, tính trên 10.000 m2, bề dày phù sa là 0,01 m, dung trọng phù sa là 0,5 g/cm thì phù

sa bồi cho ruộng 50 kg N

Bên cạnh đó theo nghiên cứu của nguyễn Mỹ Hoa (2000) độ dày lớp phù sa lớp phù sa bồi là 16 mm ở CLRRI, 22 mm ở An Phong và 30 mm ở Thạnh Thới Tổng lượng kali thêm vào hàng năm ở dạng K trao đổi, K không trao đổi và K tổng số là 3–21 kg/ha, 11–75 kg/ha, 320-3868 kg/ha tùy mức độ phù sa bồi

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP

Thí nghiệm trong chậu được thực hiện từ tháng 08 năm 2005 đến tháng 11 năm

2006 tại nhà lưới Bộ môn Khoa Học Đất và QLĐĐ, Khoa Nông Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, Trường Đại Học Cần Thơ

2.1 PHƯƠNG TIỆN

Đất thí nghiệm dùng để vô chậu gồm: (i) nhóm đất gleysols trong đê; được lấy từ ruộng canh tác lúa ba vụ (0-20 cm), tại phường Vĩnh Mỹ, Châu Đốc, An Giang, và (ii) phù sa bồi thu tại huyện An Phú, Châu Đốc, An Giang Đất sau khi lấy về được trộn đều cho mỗi nhóm và cân 12 kg đất cho mỗi chậu

(ii) nhóm đất phù sa thu tại huyện An Phú như sau : Đây là loại đất cồn hàng năm được phù sa bồi đắp, thu lớp đất mặt với độ sâu (0 - 20 cm)

Chậu thí nghiệm có diện tích mặt 0,062 m2, chiều cao 0,25 m Lúa dùng trong thí nghiệm là giống MTL 233, có thời gian sinh trưởng 90 ngày với mật độ sạ 16 cây trên chậu Các loại phân ure (46% N), Superphosphate (13,5% P2O5) và KCl (60% K2O) được sử dụng chủ yếu trong thí nghiệm

2.2.2 Phương pháp bón phân

Bón lót toàn bộ lượng phân lân đối với nghiệm thức có bón lân Bón thúc 1: 1/4 lượng N vào khoảng 7-10 ngày sau sạ, thúc 2: 1/2 N +1/2 K2O và thúc 3: 1/4 N +1/2

K2O vào 40-45 ngày sau sạ (NSS)

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

2.2.3 Các chỉ tiêu theo dõi

• Phân tích đất

Lúa được trồng liên tục qua bốn vụ Các chỉ tiêu phân tích đất gồm:

Đất đầu vụ phân tích pH, EC, CEC, N tổng số, NH4+, NO3-, P tổng số, P dễ tiêu,

K tổng số, K không trao đổi, K trao đổi, Chất hữu cơ

Cuối vụ hai phân tích K trao đổi, K không trao đổi

Cuối vụ ba phân tích K tổng số, K trao đổi, K không trao đổi trong đất

• Chỉ tiêu nông học

Theo dõi sinh khối rơm và trọng lượng hạt lúa qua bốn vụ Quan sát triệu chứng thiếu N, P và K trên lúa ở mỗi vụ vào thời điểm 55 NSS

2.2.4 Phương pháp phân tích

Hàm lượng chất hữu cơ: được xác định bằng phương pháp Walkley- Black dựa

trên nguyên tắc oxy hóa chất hữu cơ bằng K2Cr2O7 trong môi trường H2SO4 đậm đặc; sau đó chuẩn độ lượng dư K2Cr2O7 bằng FeSO4 0,1N

N tổng số trong đất: được xác định bằng phương pháp chưng cất Kjeldahl dựa

trên nguyên lý chuyển toàn bộ các dạng N trong hợp chất hữu cơ và vô cơ thành

N-NH4+ bằng cách công phá với H2SO4 đậm đặc (K2SO4 tăng nhiệt độ sôi, CuSO4 và Se làm chất xúc tác) Hàm lượng N-NH4+ thu được qua chưng cất sẽ xác định bằng cách chuẩn độ với H2SO4 0,01N

K tổng số trong đất: được trích bằng hydrofluoric acid 48%, perchloric acid

60%, hydrochloric 6N, đun nóng ở 200oC và đo bằng máy hấp thu nguyên tử ở bước sóng 766 nm

K trao đổi trong đất: được trích bằng dung dịch NH4OAc 1N pH 7, đo K bằng máy hấp thu nguyên tử ở bước sóng 766 nm

K không trao đổi trong đất: được trích bằng dung dịch tetraphenylboron

(NabPh4) theo phương pháp của The Cox và ctv (1999)

Lân tổng số trong đất: công phá mẫu bằng H2SO4 và HClO4 Đo mẫu theo phương pháp so màu của Murphy và Riley (1962)

Lân dễ tiêu trong đất: được trích theo phương pháp Bray I Dung dịch trích

NH4F 0,03N + HCl 0,025N với tỉ lệ 1:7

Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 3.1 TÍNH CHẤT CỦA ĐẤT TRONG ĐÊ VĨNH MỸ VÀ PHÙ SA BỒI CHÂU ĐỐC

Bảng 3.1 Một số chỉ tiêu vật lý của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc trước khi tiến hành thí nghiệm

Dựa vào sơ đồ tam giác xác định sa cấu đất (Ngô Ngọc Hưng, 2005) đối với đất trong đê Vĩnh Mỹ dùng làm thí nghiệm thuộc loại đất sét, phù sa bồi Châu Đốc thuộc loại đất thịt pha sét, có một số chỉ tiêu hóa học được trình bày ở bảng 3

Bảng 3.2 Một số chỉ tiêu hoá học của đất trong đê Vĩnh Mỹ và phù sa bồi Châu Đốc trước khi tiến hành thí nghiệm