Nh ng gi ng này th ng có nhi u hoa trên m t cành... Nhìn chung các gi ng này có th i gian sinh tr ng ng n, cây c ng, hoa chóng tàn... B nh n ng hay nh ph thu c vào loài cây cúc khác nhau
Trang 1TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG
Trang 2TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG
Trang 3I C M T
Th y Tr n V n Hâu ã t n tình h ng d n, giúp và ng viên em, cung c p
ki n th c và kinh nghi m cho em trong su t th i gian th c hi n tài và hoàn
ch nh bài lu n v n t t nghi p này
Kính dâng!
Ba m và nh ng ng i than su t i t n t y và ch m lo cho con
Chân thành ghi nh và bi t n!
Cô Lâm Ng c Ph ng, th y Nguy n V n Ây c v n h c t p, ã quan tâm, dìu d t,
ng viên và giúp em trong su t khóa h c
Quý th y cô, anh ch B môn Sinh Lý – Sinh Hóa và B môn Khoa H c Cây
Tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng, tr ng i H c C n Th ãtruy n t ki n th c, kinh nghi m cho em
Chân thành bi t n!
Anh S m L c Bình (B môn Khoa H c Cây Tr ng) ã t n tình giúp và h ng
n em trong su t th i gian th c hi n tài
Anh Long, ch Qu l p tr ng tr t K30 và các b n Lê Thành Phát, Ph m Th TLan, Nguy n Th Qu Lê l p Hoa Viên & Cây C nh K31 ã trao i và giúp nhi u cho tôi trong quá trình làm tài
Thân g i v !
Cô ch nhi m Lâm Ng c Ph ng và các b n l p Hoa Viên & Cây C nh nh ng l ichúc t t p nh t
Ngô Hoàng Tu n
Trang 5I CAM OAN
Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t
qu trình bày trong lu n v n t t nghi p là trung th c và ch a t ng c ai công btrong b t k công trình lu n v n nào tr c ây
Tác gi lu n v n
Ngô Hoàng Tu n
Trang 6TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG
MÔN SINH LÝ – SINH HÓA
Ch ng nh n lu n v n t t nghi p K s Hoa viên & Cây c nh v i tài:
NH H NG C A GA3, 2,4-D, ATONIK VÀ DEKAMON
Ts TR N V N HÂU
Trang 7TR NG I H C C N TH KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG
MÔN SINH LÝ – SINH HÓA
Lu n v n t t nghi p kèm theo tài: NH H NG C A GA3, 2,4-D, ATONIK VÀ DEKAMON TRÊN S RA HOA, N NG SU T VÀ CH T
NG HOA CÚC VÀNG ÀI LOAN (Chrysanthemum sp.)”, do sinh viên
NGÔ HOÀNG TU N th c hi n và b o v tr c H i ng ch m lu n v n t tnghi p ngày…….tháng…… n m …….và ã c thông qua
Lu n v n t t nghi p ã c H i ng ánh giá m c: ………
Ý ki n c a H i ng:………
……… (ký tên) (ký tên)
CH NHI M KHOA
Ch T ch H i ng
Trang 8C L C
i dung Trang
TI U S CÁ NHÂN iv
L I CAM OAN v
M C L C viii
DANH SÁCH HÌNH xii
DANH SÁCH B NG xv
TÓM L C xvi
M U 1
CH NG 1 L C KH O TÀI LI U 2
1.1 Ngu n g c và phân lo i cây hoa cúc 2
1.1.1 Ngu n g c hoa cúc 2
1.1.2 Phân lo i hoa cúc 2
1.1.2.1 Phân chia theo ngu n g c 2
1.1.2.2 Phân chia theo hình dáng 3
1.1.2.3 Phân chia theo cách s d ng 3
1.1.2.4 Phân chia theo th i v 4
1.2 Ngu n g c và c tính hoa cúc vàng ài Loan 4
1.3 Tình hình s n xu t hoa cúc trên th gi i và Vi t Nam 4
1.3.1 Tình hình s n xu t hoa cúc trên th gi i 5
1.3.2 Tình hình s n xu t hoa cúc Vi t Nam 6
1.4 c tính th c v t c a cây hoa cúc 6
1.4.1 Thân 6
1.4.2 R 7
1.4.3 Lá 7
1.4.4 Hoa 7
1.4.5 Qu 8
Trang 91.5 Yêu c u ngo i c nh c a cây hoa cúc 8
1.5.1 Nhi t 8
1.5.2 Ánh sáng 8
1.5.3 m 9
1.6 Nhu c u dinh d ng c a cây hoa cúc 9
1.6.1 Ch t a l ng 9
* m 9
* Lân 9
* Kali 10
* Canxi 10
1.6.1.2 Ch t vi l ng 10
1.7 Sâu b nh h i hoa cúc và bi n pháp phòng tr 11
1.7.1 B nh h i hoa cúc 11
1.7.1.1 B nh m en 11
1.7.1.2 B nh ph n tr ng 11
1.7.1.3 B nh th i c r 12
1.7.1.4 B nh m lá 12
1.7.1.5 B nh r s t 12
1.7.2 Côn trùng h i hoa cúc 13
1.7.2.1 Sâu xanh 13
1.7.2.2 Sâu khoang 13
1.7.2.3 B tr u nh 13
1.8 K thu t tr ng và ch m sóc cây hoa cúc 14
1.8.1 K thu t tr ng 14
1.8.1.1 Th i v tr ng 14
1.8.1.2 Ch n t tr ng và làm t 14
1.8.1.3 Chu n b c ch t tr ng 15
Trang 101.8.1.4 K thu t tr ng 15
1.8.2 Ch m sóc cây hoa cúc 16
1.8.2.1 T i n c 16
1.8.2.2 Bón phân 16
1.8.3 B m ng n, t a cành và b m n 17
1.8.3.1 B m ng n 17
1.8.3.2 T a cành, b m n 18
1.9 u khi n hoa n , thu ho ch và b o qu n hoa 18
1.9.1 u khi n hoa n 18
1.9.2 Thu ho ch và b o qu n hoa 19
1.10 Các ch t u hòa sinh tr ng s d ng trong 20
thí nghi m 1.10.1 Gibberellic acid (GA3) 20
1.10.2 Acid 2,4 Diclorophenoxyacetic (2,4-D) 22
1.10.3 Atonik 1.88DD 23
1.10.4 Dekamon 22.43L 23
CH NG 2 PH NG TI N VÀ PH NG PHÁP 26
2.1 Ph ng ti n 26
2.1.1 a m và th i gian 26
2.1.2 V t li u thí nghi m 26
2.2 Ph ng pháp 29
2.2.1 B trí thí nghi m và ph ng pháp th c hi n 29
2.2.2 Các ch tiêu theo dõi 32
2.2.3 Phân tích s li u 33
CH NG 3 K T QU VÀ TH O LU N 34
3.1 Ghi nh n t ng quát trong quá trình thí nghi m 34
3.2 c tính nông h c 35
Trang 113.2.1 Chi u cao cành 35
3.2.2 S ch i trên ch u 36
3.3 c m ra hoa 37
3.3.1 Ngày n hoa 37
3.3.2 Th i gian hoa n 38
3.3.3 S phát tri n c a n hoa 39
ng kính n hoa 39
Chi u cao n hoa 40
3.3.4 ng kính hoa 40
3.3.5 Chi u cao hoa 43
3.4 Ph m ch t hoa 44
3.4.1 S hoa 44
3.4.2 S cánh hoa 45
3.4.3 Màu s c, hình d ng hoa và cây 46
* Th o lu n chung v thí nghi m 49
CH NG 4 K T LU N VÀ NGH 51
4.1 K t lu n 51
4.2 ngh 51
TÀI LI U THAM KH O 52
PH CH NG 55
Trang 12DANH SÁCH HÌNH Hình N i dung Trang
1.1 Công th c c u t o c a GA3 201.2 Công th c c u t o c a 2,4-D 222.1 S li u khí t ng t i ài khí t ng C n Th t tháng 28
10 n m 2007 n tháng 02 n m 2008(a) L ng m a (mm) và m t ng i (%)(b) Nhi t trung bình (oC)
3.1 Cây hoa cúc b sâu h i trong quá trình làm thí nghi m: 34
(a) tr h i hoa, (b) sâu xanh n lá, Tr i th c nghi m
gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng,
khu II, tr ng i H c C n Th , mùa xuân 2008
3.2 S ch i trên cây hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà 36
sinh tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoaNông Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng
c C n Th , mùa xuân 2008
3.3 Ngày n hoa sau khi x lý các ch t u hoà sinh 37
tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c
C n Th , mùa xuân 2008
3.4 Th i gian hoa n sau khi x lý các ch t u hoà sinh 38
tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c
C n Th , mùa xuân 2008
3.5 ng kính n hoa sau khi x lý các ch t u hoà sinh 39
tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c
Trang 13C n Th , mùa xuân 2008.
3.6 Chi u cao n hoa sau khi x lý các ch t u hoà sinh tr ng 40
t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p &
Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n Th , mùa
xuân 2008
3.7 ng kính hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà sinh 41
tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n
Th , mùa xuân 2008
3.8 ng kính hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà sinh 42
tr ng: (a) Dekamon, (b) Atonik, (c) GA3- 20 ppm và
GA3 - 40 ppm, (d) 2,4-D - 20 ppm, (e) 2,4-D - 20 ppm và
2,4-D - 40 ppm và (f) 2,4-D - 40 ppm, Tr i th c nghi m
gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng,
khu II, tr ng i H c C n Th , mùa xuân 2008
3.9 Chi u cao hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà sinh 43
tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n
Th , mùa xuân 2008
3.10 S hoa cúc vàng ài Loan sau khi x lý các ch t u hòa44
sinh tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông
Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n
Th , mùa xuân 2008
3.11 S cánh hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà sinh tr ng t i 45
Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh
H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n Th , mùa xuân 2008
Trang 143.12 Màu s c và hình d ng hoa sau khi x lý các ch t u hoà sinh 47
tr ng: (a) GA3 – 20 ppm, (b) GA3 - 40 ppm, (c) 2,4-D - 20 ppm , (d) 2,4-D - 20 ppm và 2,4-D - 40 ppm, (e) 2,4-D - 40 ppm,
(f) Dekamon và (g) Atonik, t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i
H c C n Th , mùa xuân 2008
3.13 Hình d ng cây hoa cúc sau khi x lý các ch t u hoà sinh 48
tr ng: (a) Dekamon, (b) Atonik, (c) GA3 – 20 ppm,
(d) GA3 – 40 ppm, (e) 2,4-D – 20 ppm và (f) 2,4-D – 40 ppm,
t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh
H c ng D ng, khu II, tr ng i H c C n Th , mùa xuân 2008
Trang 15sinh tr ng t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa
Nông Nghi p & Sinh H c ng D ng, khu II, tr ng i
c C n Th , mùa xuân 2008
3.2 ánh giá c m quan v màu s c, hình d ng hoa và cây cúc 46
c x lý các ch t u hoà sinh tr ng t i Tr i th c
nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c
ng D ng, khu II, tr ng i H c C n Th , mùa xuân 2008
Trang 16NGÔ HOÀNG TU N 2008 “ nh h ng c a GA3, 2,4-D, Atonik và Dekamontrên s ra hoa, n ng su t và ch t l ng hoa cúc vàng ài Loan (Chrysanthemum
sp.)” Lu n v n t t nghi p k s ngành Hoa viên & Cây c nh, khoa Nông Nghi p
& Sinh H c ng D ng, tr ng i H c C n Th
Ng i h ng d n khoa h c: Ts Tr n V n Hâu
tài “ nh h ng c a GA3, 2,4-D, Atonik và Dekamon trên s ra hoa,
ng su t và ch t l ng hoa cúc vàng ài Loan (Chrysanthemum sp.)” c th c
hi n t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoa Nông Nghi p & Sinh H c ng
ng, tr ng i h c C n Th t tháng 10 n m 2007 n tháng 02 n m 2008
nh m m c tiêu xác nh c ch t u hòa sinh tr ng phù h p v i s phát tri n
và nâng cao ch t l ng hoa cúc vàng ài Loan Thí nghi m c b trí theo th
th c kh i hoàn toàn ng u nhiên g m b y nghi m th c và b y l n l p l i, cácnghi m th c g m có m t nghi m th c i ch ng không x lý và sáu nghi m th c
lý sáu ch t u hòa sinh tr ng khác nhau g m: GA3 n ng 20 ppm, GA3
ng 40 ppm, 2,4-D n ng 20 ppm, 2,4-D n ng 40 ppm, Atonik 0,07% vàDekamon 0,03% K t qu thí nghi m cho th y x lý Dekamon làm cho hoa n
u, th i gian hoa n lâu, hoa to và có màu s c c tr ng, s ch i và s cánh hoanhi u, hình d ng cây p, tán cây u Nghi m th c x lý 2,4-D n ng 40 ppmcho k t qu trái ng c, 2,4-D n ng 20 ppm cho k t qu t ng t nh nghi m
th c 2,4-D n ng 40 ppm, còn các nghi m th c GA3 n ng 20 ppm và 40ppm, và Atonik nh h ng không nhi u n k t qu thí nghi m Qua k t qu thínghi m có th dùng Dekamon x lý cúc vàng ài Loan (Chrysanthemum sp.).
Trang 17i v i ng i Vi t Nam chúng ta cúc là m t trong b n cây t ng tr ng cho
n mùa “t quý” Cây hoa cúc không ch h p d n ng i tiêu dùng v màu s c vàhình dáng c a nó mà còn làm cho m i ng i thích thú b i tính b n lâu c a hoa,
t c tính mà không ph i lo i hoa nào c ng có Ngoài ra, cúc còn c achu ng do có nhi u cách s d ng phong phú: cúc có th dùng c m trong bình,
tr ng trong ch u trang trí ngoài mái hiên nhà, hay c dùng trang trí
nh ng n i công c ng, công viên khi có d p l , t t n…
Hi n nay, cây hoa cúc luôn c ánh giá là m t lo i hoa có giá tr kinh tcao, là m t trong nh ng loài hoa c a chu ng và có th ph n l n trong và ngoài
c V i u th ó, cây hoa cúc ang c u t ngày càng nhi u Vi t Nam.Tuy nhiên, hi n nay cúc c tr ng vùng B c B và à L t là ch y u, còn
ng B ng Sông C u Long thì ch m t s n i tr ng cúc nh ng Tháp, Ti nGiang nh ng có tính ch t nh l , manh múng, ngu n hoa c a th tr ng v n ch
u nh p v t à L t, trong khi ó có m t s gi ng c a m t s qu c gia thích h p
i u ki n khí h u Vi t Nam và c n c nghiên c u phát tri n công vi c
tr ng hoa cúc cho ng B ng Sông C u Long
Chính vì lí do ó mà tài “ nh h ng c a GA3, 2,4-D, Atonik và Dekamontrên s ra hoa, n ng su t và ch t l ng c a hoa cúc vàng ài Loan
(Chrysanthemum sp.)” c th c hi n t i Tr i th c nghi m gi ng cây tr ng, khoaNông Nghi p & Sinh H c ng D ng, tr ng i H c C n Th t tháng 10 n m
2007 n tháng 02 n m 2008 nh m m c tiêu: Xác nh hi u qu ch t u hòa sinh
tr ng lên n ng su t, ch t l ng hoa cúc vàng ài Loan (Chrysanthemum sp.).
Trang 18Ch ng 1
C KH O TÀI LI U 1.1 Ngu n g c và phân lo i cây hoa cúc
1.1.1 Ngu n g c hoa cúc
Cây hoa cúc có tên khoa h c là Chrysanthemum sp Trong h th ng phân
lo i th c v t, cúc c x p vào cây hai lá m m Dicotyledonae, phân l p cúc
(Asterydae), b cúc (asterales), h cúc (asteraceae) (Ph m V n Du , 2005) Theo
u tra hi n nay, cúc trên th gi i có 200 loài và Vi t Nam có n m loài, các
gi ng loài thu c chi này ch y u s d ng làm hoa và cây c nh (Nguy n XuânLinh, 1998)
Cây cúc có ngu n g c t Trung Qu c và sau ó c du nh p vào Nh t
n Nh t B n hoa cúc là bi u t ng cho h nh phúc và s ng lâu và th ng cdùng trong các bu i l quan tr ng ( ng V n ông và inh Th L c, 2003)
1.1.2 Phân lo i hoa cúc
Cúc là cây hoa d t o gi ng và nhân gi ng áp ng nhu c u th m m ngàycàng cao và luôn thay i c a ng i tiêu dùng, các nhà nghiên c u t o gi ng vàcác nhà v n hàng n m luôn t o ra nh ng gi ng m i v i các hình dáng, màu s c
i l , h p d n Các gi ng này có th phân chia thành nhi u nhóm theo các h ngsau:
1.1.2.1 Phân chia theo ngu n g c
Theo ng V n ông và inh Th L c (2003), ngu n g c cúc c chiathành hai nhóm ó là nhóm gi ng c (nh p v tr c n m 1980) và nhóm gi ng
i nh p n i
Trang 19- Nhóm gi ng c : Cúc i óa vàng, cúc vàng hè à L t, cúc chi à L t, cúcchi tr ng à L t, cúc chi vàng à L t, cúc g m, cúc h a mi, cúc kim t chung, cúctím hoa cà, cúc ti t dê.
- Nhóm gi ng m i nh p n i: Cúc vàng ài Loan, cúc CN 93, cúc CN 97,cúc CN 98, cúc CN 42, cúc CN 45, cúc CN 44
1.1.2.2 Phân chia theo hình dáng
Theo Nguy n Xuân Linh (1998), d a vào hình dáng có th phân chia theohai lo i, ó là
- Cúc cánh n: Hoa nh , ch có 1 - 3 hàng cánh ngoài cùng và c i gi a
Nh ng gi ng này th ng có nhi u hoa trên m t cành Hi n nay có m t s gi ng
nh p n i t Singapore thu c lo i này
- Cúc cánh kép: Cánh hoa x p nhi u vòng, sít nhau Có lo i cúc kép cánhdài (vàng ài Loan, móng r ng, vàng Tàu, i óa), có lo i cánh ng n hoa nh(b ch mi, cúc chi)
1.1.2.3 Phân chia theo cách s d ng
Có hai d ng hoa ph bi n ó là hoa n (m t bông/thân) và hoa chùm (nhi ubông/thân) ( ng V n ông và inh Th L c, 2003)
- D ng hoa n: Th ng hoa to, ng i ta ng t b các m m nách và các hoa nách lá t p trung ch t dinh d ng cho hoa chính ng n Do v y, s c
nh ng bông hoa r t to ng kính 8 - 15 cm (vàng ài Loan, CN 93, CN 97, CN98…)
- D ng hoa chùm: hoa m c t nhiên, ho c b m ng n cho m t thân ranhi u nhánh, sau mang nhi u hoa Th ng lo i này là các d ng hoa nh (cúc chi,tím n i , cúc mâm xôi…)
Trang 201.1.2.4 Phân chia theo th i v
Theo th i v cúc có th chia làm hai nhóm, ó là cúc ch u l nh (v ông) vàcúc ch u nhi t (v hè) ( ng V n ông và inh Th L c, 2003)
- Cúc ông: Cây hoa cúc có ngu n g c ôn i nên h u h t các gi ng cúc u
ch u l nh và tr ng vào v ông là ch y u (vàng ài Loan, CN 97, ti t dê, chivàng, chi tr ng, ánh vàng, ánh b c…)
- Cúc hè: M t s gi ng cúc ch u c nhi t cao, tr ng vào v hè pháttri n t t nh CN 93, CN 98, vàng hè Nhìn chung các gi ng này có th i gian sinh
tr ng ng n, cây c ng, hoa chóng tàn
1.2 Ngu n g c và c tính c a hoa cúc vàng ài Loan
Cây cúc vàng ài Loan là gi ng m i c nh p n i vào Vi t Nam ( ng
n ông và inh Th l c, 2003), c m c a cây cao 60 - 70 cm, lá xanh dày,hoa kép to có nhi u t ng x p r t ch t, ng kính hoa t 10 - 12 cm có màu vàngngh , th i gian c m bình dài Th i gian sinh tr ng t 5 - 6 tháng, kh n ng ch urét c a cây cúc vàng ài Loan trung bình (Nguy n Xuân Linh, 1998) Hoa cúcvàng ài Loan th ng m t bông trên m t cành nên có hoa to
1.3 Tình hình s n xu t hoa cúc trên th gi i và Vi t Nam
Cây hoa cúc không ch h p d n ng i tiêu dùng v màu s c, hình dáng vàcách s d ng cúc c ng r t là phong phú, nh có cành dài, c ng, lá t i xanh màu
c a d ng, kh n ng phân cành l n, cúc có th dùng c m bình, b m ng n t otán tr ng ch u t d i mái hiên nhà, ngoài ra cúc còn c tr ng thành b n trang trí các khuôn viên, b n hoa (Nguy n Xuân Linh, 1998) Còn theo ào M nhKhuy n (1996), cúc c ch i nhi u cách, có th tr ng i trà c t hoa c m bình,
Trang 21, tr ng trong b n ch u trang trí trong nhà, t ngoài sân, ngoài hiên và trênban công.
C ng theo Nguy n Xuân Linh (1998), hoa cúc luôn c ánh giá là m t
lo i hoa có giá tr kinh t c ng nh xu t kh u cao Nhu c u v hoa cúc lúc nào
ng r t l n trên th tr ng trong và ngoài n c V i nh ng u th ó, cây hoa cúcang là cây c các nhà tr ng hoa trong n c, c ng nh nhi u công ty n cngoài nh Nh t B n, Thái Lan, Hà Lan u t và phát tri n
1.3.1 Tình hình s n xu t hoa cúc trên th gi i
Kh o sát tình hình s n xu t c a cây hoa cúc, theo ng V n ông và inh
Th L c (2003), tuy cây hoa cúc có t lâu i nh ng mãi n n m 1688 Jacob
ng i Hà Lan m i tr ng, phát tri n mang tính th ng m i n t n th k XVIII
i tr ng ph bi n Trung Qu c, Nh t B n Theo u tra m t s n c kim
ng ch buôn bán v hoa cúc trên th tr ng th gi i t t i 1,5 t USD
ng 1.1 Nh ng n c xu t kh u và nh p kh u hoa cúc hàng n m (tri u USD)
Trang 22t (160 ha) à L t là n i lý t ng cho vi c sinh tr ng và phát tri n c a h u h tcác gi ng cúc c nh p t n c ngoài vào V c c u ch ng lo i, t 1998 tr l ithì hoa cúc chi m 42% và t i Hà N i, t ng s n l ng hoa cúc n m 1999 t 41,2 t
ng, xu t kh u sang Trung Qu c 3,6 t ng, t c t ng hàng n m là 10% ( ng
n ông và inh th L c, 2003)
1.4 c tính th c v t c a cây hoa cúc
1.4.1 Thân
Hoa cúc thu c lo i thân th o, có nhi u t, giòn, d gãy, càng l n càng c ng
và có kh n ng phân nhánh m nh, thân cao t 30 - 80 cm Nh ng gi ng nh p n ithân th ng to m p và th ng, còn các gi ng cúc c truy n thân nh , m nh và cong.Cúc có cây cao hay th p, t dài hay ng n, s phân cành m nh hay y u tùy thu cvào t ng gi ng và u ki n tr ng (Ph m V n Du , 2005; ng V n ông và inh
Th L c, 2003)
Trang 231.4.3 Lá
Theo Nguy n Xuân Linh (1998), th ng là lá n không có lá kèm, phi n lá thùy hình r ng c a và m c so le nhau, m t d i lá bao m t l p lông t , m t trênthì nh n, gân hình m ng Trên m i nách lá th ng phát sinh m t m m nhánh.Phi n lá có th to hay nh , dày ho c m ng, màu s c xanh m, xanh vàng hayxanh nh t còn ph thu c vào t ng gi ng Trên m t thân cây có t 30 - 50 lá ( ng
ng, trên ng ó phát sinh cánh hoa Nh ng cánh hoa n m ngoài th ng có màu
c m h n và x p thành nhi u t ng Cánh hoa có nhi u hình dáng khác nhaucong ho c th ng, có lo i cánh ng n có lo i cánh dài, cu n ra ngoài hay cu n vàotrong ng kính hoa tùy thu c vào gi ng: nh t 1 - 2 cm, trung bình 5 - 7 cm và
n t 10 - 12 cm (Nguy n Xuân Linh, 1998; ng V n ông và inh Th L c,2003) Hoa có 4 - 5 nh c dính vào nhau bao xung quanh vòi nh y, vòi nh y
nh hình ch ch ôi Khi ph n c a nh c chín, bao ph n n tung ph n ra ngoài
Trang 24nh ng lúc này nh y còn non ch a có kh n ng ti p nh n h t ph n Hoa cúc l ngtính nh ng th ng bi t giao, ngh a là không t th ph n trên cùng m t hoa, vì v y
mu n l y gi ng ph i th tinh nhân t o (Nguy n Xuân Linh,1998)
to và màu s c p ( ng V n ông và inh Th L c, 2003) a s gi ng cúc
tr ng hi n nay a khí h u mát m (t 15 - 20oC), có m t s ch u c nhi t cao
n (30 - 35oC)
1.5.2 Ánh sáng
Ánh sáng có hai tác d ng i hoa cúc: (1) là y u t c n thi t cho s sinh
tr ng, cung c p n ng l ng cho quá trình quang h p và (2) là nh h ng n sphân hóa m m hoa và n hoa Hoa cúc d i ánh sáng ngày dài không th ra hoa
c, ho c nh ng n m i c phân hóa c ng d ng l i t o hình lá li u Ch trong
u ki n ngày ng n êm dài m i có th phân hóa hoa và ti p t c t o thành hoa
Gi a các gi ng khác nhau lúc b t u phân hóa m m hoa và s sinh tr ng phát
c c a hoa yêu c u dài chi u sáng c ng khác nhau Vì v y trong tr ng tr t c n
m v ng ph n ng c a các gi ng cúc v i dài chi u sáng c a t ng gi ng xác
nh th i v tr ng, th i gian ng t n và bi n pháp kh c ph c cho phù h p Chonên có th chi u sáng cho cúc, trong ó th i gian chi u sáng 11 gi ch t l ng hoacúc t t nh t Do v y, có th dùng ánh sáng (th p èn) ho c bóng t i (che gi y en)
Trang 25nhân t o u khi n quá trình ra hoa c a cúc ( ng V n ông và inh Th L c,2003).
1.5.3 m
Cúc là cây tr ng c n nên không ch u úng, ng th i có sinh kh i l n, b lá
to tiêu hao n c nhi u nh ng ch u h n kém m c a t là 60 - 70%, m không khí 55 - 65% là t t nh t ( ng V n ông và inh Th L c, 2003 và Ph m
n Du , 2005)
1.6 Nhu c u dinh d ng c a cây hoa cúc
Vi c s d ng phân vô c cây h p thu d dàng cho hi u qu cao và nhanh,
nh ng n u bón không h p lý s nh h ng x u n c c u và ch t l ng t, làmcho t chua và tr nên chai c ng vì v y c n ph i s d ng ph i h p c phân h u Theo Ph m V n Du (2005) và Trung Tâm Khuy n Nông Lâm ng (2007),cây hoa cúc có b r n c n, c n t cao ráo, t i x p, do ó c n bón nhi u phân
u c , t thoát n c t t, pH 6 - 7 thích h p nh t Và cây cúc c n bón y khoáng a và vi l ng
1.6.1 Ch t a l ng
* m
Theo Ph m V n Du (2005), m c n thi t giai n sinh tr ng thân lá,liên quan n chi u cao cành hoa, kích th c và màu s c hoa, th a m cây pháttri n nhi u ra hoa ch m, d ngã, nhu c u 160 - 180 kg/ha
Trang 26tàn, màu s c nh t nh t, hoa ra mu n Cúc yêu c u lân c bi t m nh vào th i ksau khi hình thành n và ra hoa Nhu c u là 120 - 140 kg P2O5/ha (Nguy n XuânLinh, 1998).
Ngoài ra, cây thi u lân làm cho cây b lùn l i và th ng có màu xanh m(Lê V n Hoà, Nguy n B o Toàn và ng Ph ng Trâm, 2001)
* Kali
Theo Lê V n Hòa và ctv (2001), kali giúp cho s t ng h p và v n chuy n
các ch t ng b t trong cây, giúp cây ch u h n, ch u rét và chóng ch u sâu b nh.Cùng v i lân, kali m b o quá trình quang h p c a cây có hi u qu Thi u kalimàu s c c a hoa s không t i l m, mau tàn, cây cúc c n kali vào th i k k t n và
ra hoa Nhu c u là 100 - 120 kg K2O/ha (Nguy n Xuân Linh, 1998) Và l ng Kalinguyên ch t cây cúc c n là 100 - 120 kg/ha (Bùi Trang Vi t, 2002)
* Canxi
Theo ng V n ông và inh Th L c (2003), canxi r t c n cho quá trìnhphân chia t bào và cho s sinh tr ng giai n giãn cành N u thi u canxi, b rcúc phát tri n ch m, nh h ng t i quá trình hút n c và ch t dinh d ng Ngoài
ra, canxi còn có tác d ng gi m chua, t ng phì c a t Canxi bón cho cúc
th ng là vôi b t v i kh i l ng 250 - 300 kg/ha (Nguy n Xuân Linh, 1998)
1.6.2 Ch t vi l ng
Ngoài các nguyên t a l ng trên còn có m t s nguyên t vi l ng c nthi t nh Bo, ng, k m, s t…Trong cây c n r t ít nh ng không th thi u và không
th thay th c Các lo i phân này th ng có s n trong t, trong phân h u c ,
phân vi sinh (V V n V và ctv., 2000) Ngày nay, ng i ta ã s n xu t ra ch
ph m trong ó có nhi u phân vi l ng bón qua lá cho cây r t t t và d s d ng
Trang 27Nguyên t vi l ng là nh ng nguyên t có hàm l ng r t th p trong cây(1/1000 - 1/100.000) Song n u thi u chúng cây s có hi n t ng r i lo n dinh
ng kèm theo nh ng bi u hi n b nh lý (úa vàng, ch t khô, còi c c…) (Hoàng
ch t Nguyên nhân gây b nh là do n m v bào t hình kim (Septoria
chrysanthemella Sacc.) S i n m và bào t qua ông trên xác cây b nh, mùa xuân
m sau v bào t m mi ng các bào t bay ra ngoài, lây lan nh gió Nhi t thích h p là 24 - 28oC B nh n ng vào mùa thu Khi g p nhi t , m cao b nhphát sinh n ng h n B nh n ng hay nh ph thu c vào loài cây cúc khác nhau Phòng tr b ng cách t ng c ng ch m sóc qu n lý ph i h p bón phân N, P,
K h p lý; ch n loài cúc ch ng ch u b nh có giá tr kinh t , tr ng n i thôngthoáng và phun thu c theo nh k , tr c khi phun c n c t b lá b nh, th ng dùngthu c Daconil 0,2%, Topsin 0,1% phòng tr
1.7.1.2 B nh ph n tr ng
Theo Lê Th Nhàn và Tr n Hoàn Nam (2005), b nh do m t loài n m thu c
p bào t s i, b bào t s i có tên là ph n tr ng Oidium chrysanthemi Rab gây ra.
m ph n tr ng ký sinh trên lá và hút ch t dinh d ng trong t bào lá qua các vòihút, các vòi hút này v sau m c thành cu ng bào t và bào t Khi nhi m n m, trên
lá cây xu t hi n m t l p b t tr ng, sau ó lá s xo n l i và khô héo d n phòng
nh không nên tr ng cây quá dày N u các lá b nhi m n m c n hái b và t
Trang 28ch Có th phun thu c hóa h c b ng m t trong hai lo i thu c sau: Benlat 0,1%
ho c h p ch t l u hu nh vôi
1.7.1.3 B nh th i c r
B nh này có th do hai nguyên nhân sau gây ra Th nh t là c r b t n
th ng do ch u hoa tích nhi u n c, t k t vón, ánh sáng chi u vào trong m t t
quá cao Nguyên nhân th hai là do n m h ch s i Rhizoctonia solani Kuhn xâm
nhi m B nh th ng g p cây hoa tr ng b ng ph ng pháp giâm hom v i tri u
ch ng nh sau: khi cây phát tri n c kho ng 10 cm thì n i ti p xúc v i m t t
th ng b th i nh n, lá r xu ng r i en i và ch t phòng b nh c n che m a
ng cho cây th t c n th n, sau khi m a n u ch u cây có nhi u n c thì c n
c thay t N u bón phân cho cây thì dùng phân ã hoai m c ho c phun Topsin
ho c Daconil 0,1% (Lê Th Nhàn và Tr n Hoàn Nam, 2005)
1.7.1.4 B nh m lá
V t b nh d ng hình tròn ho c hình b t nh, màu nâu nh t ho c nâu en,
m r i rác mép lá, d c gân lá ho c gi a phi n lá G p th i ti t m t mô
nh b th i nát, b nh th ng lan t các lá g c lên phía trên Nguyên nhân gây
nh là do n m Cercospora chrysanthemi gây ra phòng tr có th dùng Topsin
M – 70 WP (Nguy n Xuân Linh, 2000)
1.7.1.5 B nh r s t
Tri u ch ng c a b nh, v t b nh d ng n i màu da cam ho c màu nâu s t r ,hình thái b t nh, th ng xu t hi n c hai m t lá B nh n ng làm cháy lá, lávàng r ng s m B nh h i c cu ng lá, cành non, thân cây Nguyên nhân gây b nh
là do n m Pucinia chrysanthemi gây ra phòng tr có th dùng Zineb 80 WP(Nguy n Xuân Linh, 2000)
Trang 291.7.2 Côn trùng h i cây hoa cúc
1.7.2.1 Sâu xanh
Theo Nguy n Xuân Linh (2000), sâu xanh (Helicoverpa armigera Hb.) phá
i n ng trên lá non, ng n non, n và hoa Khi sâu tr ng thành tr ng r i rácthành t ng c m c hai m t lá non, n hoa, ài hoa và hoa phòng tr có thdùng ph ng pháp th công nh ng t b tr ng, c t b ho c tiêu h y các b ph n sâu xanh phá ho i nh lá, cành, n hoa…Ho c luân canh v i cây tr ng khác.Ngoài ra có th dùng các lo i thu c hóa h c nh Karate 2,5 EC, Pegasus 500 SC
ho c Supracide 40 ND
1.7.2.2 Sâu khoang
Theo Nguy n Xuân Linh (2000), sâu khoang (Spodoptera litura Fabricius)
phá h i n ng trên lá non, n hoa và th ng tr ng thành m t d i lá Bi npháp phòng tr , dùng bi n pháp th công nh ng t b tr ng v n m và v n
n xu t trong quá trình ch m sóc Ngoài ra có th dùng m t trong các lo i thu chóa h c nh Polytrin 440 EC, Karate 2,5 EC, c bi t ch ph m vi sinh Bt b t
th m n c v i li u l ng 1 kg/ha có hi u qu cao trong vi c phòng ch ng sâukhoang h i hoa
1.7.2.3 B tr u nh
B tr u nh h i hoa cúc (Microcephalothrip abdominalis Craw.) thu c b
cánh lông h r y, phân b nhi u n c ta ch y u gây h i cây cúc làm cho câykhô héo, th i ti t khô h n chúng phát sinh nhi u, ta th ng g p vào các tháng 5 -
6 phòng tr ta có th b t gi t b tr con và tr ng thành, phun thu c Rogor0,3%, Malathion 0,02% ho c dùng n c chi t lá th u d u pha loãng 5 l n phun(Tr n V n Mão và Nguy n Th Nhã, 2002)
Trang 301.8 K thu t tr ng và ch m sóc cây hoa cúc
1.8.1 K thu t tr ng
1.8.1.1 Th i v
Theo inh Th L c (2003) và Nguy n Xuân Linh (2000), vì cúc có b gi ng
a d ng, phong phú, thích nghi v i u ki n khí h u khác nhau, cúc có th tr ng
c quanh n m Tuy nhiên, mang l i hi u qu kinh t cao nh t có th c n cvào các y u t sau xác nh th i v tr ng thích h p:
- c m c a t ng gi ng: N u gi ng nào ch u nóng thì b trí tr ng v hè,
gi ng ch u l nh thì tr ng v ông Gi ng ph n ng v i ánh sáng ngày dài (c n th igian chi u sáng trong ngày t 12 - 13 gi ) m i ra hoa tr ng vào giai n có ánhsáng ngày dài Có gi ng ph n ng v i ánh sáng ngày ng n (c n th i gian chi usáng trong ngày t 10 - 11 gi ) m i ra hoa, tr ng vào giai n ngày ng n ( ng
n ông và inh Th L c, 2003)
- Th i ti t khí h u c a t ng n m: Tùy c m c a t ng gi ng, c n c vàokhí h u a ph ng mình, vùng mình, b trí sao cho th i v tr ng th a mãn cyêu c u ngo i c nh c a cây ng th i ph i c n c vào di n bi n th i ti t c a t ng
Trang 31cúc c n ph i c cày sâu b a k r i ph i i t ng c ng s ho t ng c a visinh v t hi u khí, t ng c ng s l u thông khí trong t, làm t gi n c, giphân t t (Nguy n Xuân Linh và Nguy n Th Kim Lý, 2005).
Tùy theo c u trúc t mà m c cày b a c ng khác nhau, v i t phù sa
ch c n cày, b a qua r i lên lu ng V i t th t trung bình và th t n ng ph i x i tnhi u l n, tuy nhiên không làm t quá nh s phá v c u trúc t ( ng V nông và inh Th L c, 2003)
1.8.1.3 Chu n b c ch t tr ng
C ch t dùng tr ng cúc r t quan tr ng i v i các lo i cúc trong ó cócây cúc vàng ài Loan C ch t s d ng ây có th là mùn c a, tr u, nh ng ch
u v n là phân r m c hoai m c, c x lý b ng vôi ba ngày tr c khi emvào ch u (Lâm Th ng Long, 2008) Ngoài ra, bón lót cho c ch t 40 gam phân h u cho m t Kg c ch t Các lo i phân c tr n u vào phân r m hoai m c ã
c x lý vôi r i c a vào ch u ( ng V n ông và inh Th L c, 2003) Theo Tr ng H u Tuyên (1979), cây tr ng trong ch u g m h n h p: t
th t sáu ph n, t mùn rác hai ph n, t cát m t ph n và phân hoai m c m t ph n
n chú ý v v n rút n c, d i áy ch u lót nhi u hòn á, g ch v n thoát
Trang 32- M t , kho ng cách: Tùy thu c vào c m c a t ng gi ng, m c ích
d ng ( m t hoa hay chùm hoa), lo i t, m c phân bón, k thu t thâmcanh ch m sóc mà quy t nh tr ng v i các m t khác nhau: i v i lo i hoa to
là 12 x 15 cm (vàng ài Loan, vàng Tàu, CN 93, CN 98, CN 97), i v i gi nghoa trung bình là 15 x 20 cm (cúc chi tr ng, chi vàng, tím n i, vàng nh nâu, ánhvàng, ánh b c…), i v i các gi ng hoa nh là 30 x 40 cm (cúc Mâm xôi, cúc
n …)
- Tiêu chu n cây tr ng: Ph i là nh ng cây xanh t t, kh e m nh có b r pháttri n m nh, lo i b nh ng cây y u t b sâu b nh
- Cách tr ng: Ch n ngày râm mát ho c tr ng vào bu i chi u mát, t i nh
lu ng t ã c chu n b sau ó dùng d m nh tr ng Khi tr ng xong l y tay n
ch t g c Dùng r m m m ho c mùn rác che ph g c và dùng vòi phun nh t i
m lu ng Mùn r m v a có tác d ng gi m cho cây v a có tác d ng h n ch sóng váng l p t m t, làm cho n c t i có th xu ng r d dàng
1.8.2 Ch m sóc cây hoa cúc
1.8.2.1 T i n c
Cúc c n t i n c trong quá trình sinh tr ng c a cây nh ng không c nnhi u Có hai ph ng pháp t i n c cho cúc là t i rãnh và t i trên m t ( ng
n ông và inh Th L c, 2003) T i n c ph i úng lúc úng l ng, không
i quá m nh, còn tu theo th i ti t mà thay i l ng n c t i (Jiang Qing Hai
và Tr n V n Mão, 2002)
1.8.2.2 Bón phân
Theo ng V n ông và inh Th L c (2003) và tài li u t p hu n nông dân
tr ng hoa cúc c a Trung tâm khuy n nông Lâm ng (2007) khuy n cáo bón phân
Trang 33thúc qua các th i k sau: t 7 - 10 ngày sau khi tr ng bón 10 kg Urea và 20 kgDAP, 20 ngày sau khi tr ng bón 10 kg DAP và 20 kg Nitrophoska 15 - 5 - 20, 30ngày sau khi tr ng n khi t o n bón nh k 10 - 15 ngày/l n Nitrophoska 15 - 5
- 20 v i li u l ng 10 - 20 kg t ng l n c a cành, n hoa, màu s c t i th mphun qua lá Bloom 10 - 60 -10, Flower 15 - 30 - 15, ch ph m rong bi n Bio -plant - cytokinin 2.1, K - Humat
Theo u tra c a Lâm Th ng Long (2008) i v i nông dân tr ng cúc t i
th xã Sa éc, ng Tháp cho bi t khi ng t t t u ng i ta s d ng phânDAP 20 - 20 - 0 v i li u l ng 40 g/ch u, t hai là phân DAP 23 - 23 - 0 v i li u
ng 70 g/ch u, t ba là 100 g/ch u phân DAP 23 - 23 - 0, và t b n bón 100g/ch u phân DAP 10 - 10 - 0 + 50 g phân kali
1.8.3 B m ng n, t a cành và b m n
1.8.3.1 B m ng n
Vi c b m ng n hay không th ng c n c vào m c ích c a ng i tr ng hoa
và ch i hoa N u mu n cây cúc có cành m p, hoa to ta không b m ng n mà ng c
i ph i t a b h t các m m nhánh ph m c trên nách lá ch m t n chính trênthân ( ng V n ông và inh Th L c, 2003) Cách làm này ch áp d ng i v i
nh ng hoa to, thân c ng, th ng, b lá g n, ch t l ng hoa t t và có th tr ng m t
l n Các gi ng th ng m t bông trên m t thân nh là: vàng ài Loan, CN
93, CN 97, CN 98, vàng Tàu…
N u mu n cúc có nhi u hoa trên thân thì ta ph i b m ng n cho cây, có haicách b m ng n: (1) b m ng n m t l n, sau khi tr ng cúc c 15 - 20 ngày ti nhành b m ng n, l i 3 - 4 cành hoa Cách này áp d ng i v i nh ng gi ng cúc
có ng kính hoa trung bình t 6 - 8 cm ( ng V n ông và inh Th L c,2003), và (2) b m ng n nhi u l n, i v i nh ng gi ng cúc có hoa nh , ng kính
Trang 341,5 - 4 cm, d ng cây b i, cành m m, kh n ng phát sinh cành nhánh m nh, vi c
m ng n có th ti n hành nhi u l n tùy theo s c cây và kh n ng ch m bón B m
ng n nhi u l n th ng i v i nh ng gi ng nh cúc n , cúc Mâmxôi…dùng tr ng ch u, tr ng b n trang trí (Nguy n Xuân Linh, 2000)
1.8.3.2 T a cành, b m n
Theo Nguy n Xuân Linh và Nguy n Th Kim Lý (2005), trong quá trìnhsinh tr ng phát tri n các cành nhánh phát sinh nách lá r t nhi u, các m m ch i
c nhi u g c cây Sau khi b m ng n và nh các cành trên cây ta c n ph i b m
a b h t các cành và n hoa, t p trung ch t dinh d ng nuôi cành nhánh chính
- N u mu n hoa n s m: L y gi y en che ánh sáng t 16 gi hôm tr c
n 8 gi sáng hôm sau ho c dùng gi y m ng b c kín hoa lúc n v a hé
- Còn i v i gi ng cúc ph n ng v i ánh sáng ngày dài nh gi ng Tím Hè,
CN 93, à L t thì u ch nh ánh sáng ng c l i
Trang 35Ho c có th dùng dung d ch Mydrin 100 ppm - 200 ppm, có th làm hoa cúc
ch m t 3 - 10 ngày, hay n u hoa ã n m t n a có th gi nhi t d i 4oCtrong vòng 15 ngày, n ã phát d c n u g p nhi t th p c ng kéo dài th i gian rahoa ( ng V n ông và inh Th L c, 2003)
1.9.2 Thu ho ch và b o qu n hoa
Bao hoa: Áp d ng bao hoa có hoa phát tri n to và b o v hoa tránh m agió c ng nh b côn trùng phá h i Bao hoa b ng cách dùng nh ng v t li u chuyên
ng ho c gi y tr ng m ng, dai, t bao che lúc n v a hé n Tuy nhiên, c n chú
ý là không cho áy bao ng hoa và không c t bao lúc n hoa ang còn m
vì s làm th i hoa Và không c bón m nhi u khi áp d ng k thu t bao hoa vìhoa d b h ng ( ng Ph ng Trâm, 2005)
Thu ho ch và b o qu n hoa: hoa p và áp ng c nhu c u th hi u
a ng i tiêu dùng thì vi c thu ho ch và b o qu n hoa c ng không kém ph nquan tr ng
Tr c và sau khi c t hoa là ph i m b o vi c ch m bón y , tr c khi
t m t ngày c n t i m cây tr ng thái t i và ch t i d i g c hoakhông b d p Nên c t vào sáng s m khi cành hoa còn nhi u n c hay lúc chi urâm mát tránh s thoát h i n c c a cây Không nên c t vào gi a tr a vì lúcnày nhi t cao, ánh sáng m nh s làm cho cành hoa héo tàn nhanh (Nguy nXuân Linh và Nguy n Th Kim Lý, 2005) Sau khi c t hoa xong s ti n hành b o
qu n hoa, có th gi hoa nhi t l nh 1oC thì th i gian gi t i a là ba tu n
ho c dùng các dung d ch v i các thành ph n 50 g/lít sucrose + 600 mg/lít AgNO3hay 50 g/lít sucrose + 200 mg/lít 8 - hydroxyquinoline sulphate ho c 50 g/lítsucrose + 4 mg/lít Physan (Nguy n Xuân Linh, 1998)
Trang 36gi ng: N u gi ng nên ch n cây hoa p và n úng lúc, c t ch a l i
c 15 cm, em tr ng vào m t khu riêng H t cúc l y t m t hoa, m t cây sau này
i m b o c ng u (H i sinh v t c nh Vi t Nam, 2007) Ch n h t t
nh ng hoa trên cây gi ng, khi hoa khô tàn ti n hành thu l y qu , l y h t gieo l i
tr ng v ti p theo
1.10 Các ch t u hòa sinh tr ng s d ng trong thí nghi m
S d ng các ch t u hòa sinh tr ng th c v t ngày càng c ng d ng
ng rãi trong s n xu t nông nghi p nói chung và ngh tr ng hoa nói riêng, màtrong ó vi c tr ng cúc c ng không ngo i l (Nguy n Xuân Linh và Nguy n ThKim Lý, 2005) V i ngh tr ng hoa vi c s d ng nh ng ch t u hòa sinh tr ng
th c v t có nhi u thu n l i là: (1) không nh h ng n con ng i và v t nuôi, (2)
d ng v i n ng th p nên ã phát huy tác d ng i v i cây tr ng nói chung vàcây hoa nói riêng nên d l ng c a nó trong t, n c là không áng k , (3) tác
ng c a ch t u hòa sinh tr ng i v i hoa nhanh, rõ r t và (4) làm thay i
t s c m th c v t c a cây hoa nh chi u cao cây, màu s c lá, th i gian sinh
tr ng, s ra hoa, ch t l ng và tu i th c a hoa…
1.10.1 Gibberellic acid (GA 3 )
Hình 1.1 Công th c c u t o c a GA3
Trang 37Vào n m 1935, Yabuta ã phân l p m t ch t d ng tinh th có ho t tính t
ch l c môi tr ng thanh trùng n m Gibberella fujikuroi, ch t này ã kích thích
sinh tr ng khi c áp d ng vào r m lúa và c g i là gibberellin A ây là
n u tiên thu t ng gibberellin c dùng trong danh pháp khoa h c (Nguy nMinh Ch n, 2005)
Ch t gibberellin có tác d ng rõ r t nh t là t ng tr ng, tác d ng làm kéo dài bào và t ng t c phân bào làm cây to cao, nh y nhi u nhánh, kích thích ra r ,khi gieo h t m m n y dài, nh t là i v i các lo i cây lùn ph n ng c a gibberellin
t m nh làm cho cây t bi n nhân t o Ngày nay, trong nông nghi p c bi ttrong ngh làm v n có s d ng r t nhi u lo i thu c này giúp cây phát tri n nhanh Gibberellic acid n ng 10-3 M s gây c ch s hình thành r b t nh
(Brian và ctv., 1960) Ngoài ra, gibberellic acid có liên quan n hàm l ng acidnucleic và s t ng h p prôtêin (Key, 1969) Còn theo Nguy n Xuân Linh (1998),cây hoa cúc ra hoa vào mùa hè nh ng có th ra hoa trong v ông khi c x lý
GA3 n ng 20 - 25 ppm nh cúc tr ng Nh t, cúc tím lá nh n, cúc ph n h ng hè
GA3 có tác d ng kéo dài t bào, xúc ti n quá trình t ng h p protêin và acid nucleictrong t bào, kích thích h t n y m m, thúc y các quá trình phát tri n thân, lá,hoa
Kích thích phát tri n là m t trong nh ng hi u ng u tiên c b n và rõ ràng
nh t c a giberellin ngo i bào Hi u ng này xu t hi n i v i cây thân m m vàthân g , c bi t là i v i cây thân m m (Lê V n Tri, 1994) Áp d ng gibberellicacid lên cây có yêu c u l nh ho c cây ngày dài s kích thích s thành l p hoa d i
nh ng u ki n không c m ng Gibberellic acid c ng kích thích tr hoa trong
nh ng cây ng n ngày c tr ng trong u ki n c m ng (Nguy n Minh Ch n,2005) Khi phun GA3 n ng 20 ppm cho cúc tr ng vào th i k u sau khi tr ng
10 ngày và sau ó c 15 ngày thì phun m t l n, liên ti p nh th b n l n cho t i
Trang 38lúc ra hoa, và GA3 c s d ng làm t ng chi u cao cây ( ng V n ông vàinh Th L c, 2003).
1.10.2 Acid 2,4 Diclorophenoxyacetic (2,4-D)
Hình 1.2 Công th c c u t o c a 2,4-D
Có d ng tinh th màu tr ng d tan trong n c, là ch t u hoà sinh tr ng
c t ng h p t auxin kích thích t th c v t Dùng v i s l ng l n tr c ,khai hoang có tác ng r t m nh i v i cây hai lá m m, y u v i cây m t lá m m,làm thu c tr c t t, nh ng s d ng n ng th p là ch t kích thích sinh tr ng
t m nh, kích thích ra r , ch ng r ng qu nên s d ng úng li u l ng
2,4 - D có tên hoá h c là 2,4 Diclorophenoxyacetic acid, có công th c hoá
c là C8H16C12O3, phân t l ng 221 2,4 - D c B Nông Nghi p và Phát tri nnông thôn cho phép s d ng, và c nhi u n c trên th gi i s d ng làm ch t
di t c (Sandal và ctv., 2005) 2,4 - D c g i là auxin t ng h p, c s d ngtrong công nghi p, có tác d ng nh ch t u hòa sinh tr ng th c v t, có ho t tính
t m nh, trong th ng m i th ng c dùng làm thu c di t c (Lê V n Hòa,2005)
Các h p ch t auxin kích thích s giãn t bào, s hình thành mô s o và xu t
hi n r b t nh (Nguy n Xuân Linh, 1998) X lý auxin kích thích m nh s hìnhthành hoa h th m, hi u qu này là do s n xu t ethylene c c m ng b iauxin Tuy nhiên, trong các nghiên c u áp d ng auxin khác nhau có khuynh h ng
Trang 39n tr s hình thành hoa d i các u ki n không c m ng (Salisbury and Ross,1992).
Ch t 2,4 - D n u s d ng v i li u l ng cao s có công d ng là thu c di t, s d ng n ng th p s tr thành ch t kích thích c c m nh làm cho c qu
ng kích th c nhanh b t th ng, 2,4 - D còn làm ch m s lão hoá, hoa qu t ilâu (Tr n Thanh H ng và Bùi Trang Vi t, 2003)
1.10.3 Atonik 1.8DD
Atonik là thu c d ng dung d ch l ng ch a 18% ho t ch t g m: 1/ Sodiumpara - nitrophenolate, 2/ Sodium ortho - nitrophenolate và 3/ Sodium nitro -guaicolate theo t l 1: 2: 3 Atonik xâm nh p vào cây tr ng làm t ng l u chuy nnguyên sinh ch t trong t bào th c v t, làm cho cây ra r m nh, t ng sinh m mbúp, thúc y sinh tr ng phát tri n cây Atonik còn kích thích ng ph n pháttri n, y m nh vi c th tinh, gi m b t s r ng hoa và qu (Tr n Thanh H ng vàBùi Trang Vi t, 2003)
Atonik là m t ch t kích thích sinh tr ng th c v t th h m i, có tác d nglàm t ng kh n ng ra r , n y m m, t ng kh n ng sinh tr ng, t ng t l ra hoa utrái, t ng n ng su t và ch t l ng nông s n Atonik tác ng m nh giai n sinh
tr ng nâng cao t l n hoa, nâng cao ch t l ng hoa (Tr n Thanh H ng và BùiTrang Vi t, 2003)
1.10.4 Dekamon 22.43L
Tên hóa h c: Sodium - Nitrophenol
Thành ph n ho t ch t: H n h p g m b n ho t ch t, thành ph n (hàm l nggam/lít)
+ Sodium - Para - Nitrophenolate (10,35)
+ Sodium - Ortho - Nitrophenolate (6,90)
Trang 40+ Sodium - 5 - Nitrogualacolate (3,45)
+ Sodium - 2,4 - Dinitrophenolate (1,73)
c m
- Dekamon 22.43 L là thu c kích thích sinh tr ng cây tr ng th h m i, ch
ph m d ng dung d ch màu nâu nh n c trà, pH: 9 - 10, t tr ng 1,02 ± 0,02
- Dekamon 22.43 L thu c nhóm c III LD50 qua mi ng 20000 mg/kg, r t
ít c v i con ng i, gia súc, môi tr ng, t ng i an toàn v i cá, ong, côn trùng
có ích, chim, th i gian cách ly 14 ngày
- Dekamon 22.43 L kích thích cây âm ch i, ra hoa ng lo t, u trái t t,
n ch t i a s r ng hoa và trái non
- Dekamon 22.43 L giúp ch c h t lúa, u, b p…, cây n trái tích lu nhi u
ng, rau qu tích l y nhi u vitamin C
- Dekamon 22.43 L làm t ng n ng su t t i a cây tr ng và ch t l ng nôngn
- Dekamon 22.43 L an toàn cho cây tr ng, không gây c cho ng i và môi
- Dekamon 22.43 L có th pha chung v i các thu c b o v th c v t khác
- Nên ph i h p Dekamon 22.43 L v i phân bón lá cho hi u qu cao h n
- Dekamon 22.43 L là thu c kích thích sinh tr ng nên khi s d ng ph i