ĐÁNH GIÁ vài LOẠI THUỐC TRỪ sâu và CÁCH xử lý để KIỂM SOÁT sâu ĐỤCC TRÁI TRÊN GIỐNG đậu NÀNH MTĐ 760 4 tại TRƯỜNG đại học cần THƠ VỤXUÂN hè 2010

Chi này th ng c chia thành hai chi ph : Glycine và SojaMoench F.J.. Kho ng 5 ngày sau khi gieo có th th y các lông hút... Theo Ngô Th Dân và ctv... Sâu th ng n vào bu i sáng, sau khi n s

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

MÔN DI TRUY N-GI NG NÔNG NGHI P

ÁNH GIÁ VÀI LO I THU C TR SÂU VÀ CÁCH

XUÂN HÈ 2010

Lu n v n t t nghi p k s Ngành: NÔNG H C

n Th , 2010

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

MÔN DI TRUY N-GI NG NÔNG NGHI P

Lu n v n t t nghi p k s Ngành: NÔNG H C

Tên tài:

ÁNH GIÁ VÀI LO I THU C TR SÂU VÀ CÁCH

XUÂN HÈ 2010

MSSV: 3073135 p: Nông h c K33

n Th , 2010

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

-

Lu n v n t t nghi p K s ngành Nông h c v i tài

ÁNH GIÁ VÀI LO I THU C TR SÂU VÀ CÁCH X LÝ

KI M SOÁT SÂU C TRÁI (Etiella zinckenella)

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

-

H i ng ch m lu n v n t t nghi p ã ch p nh n lu n v n t t nghi p K s ngành Nông h c v i tài: ÁNH GIÁ VÀI LO I THU C TR SÂU VÀ CÁCH X LÝ KI M SOÁT SÂU C TRÁI (Etiella zinckenella) TRÊN GI NG U NÀNH MT 760-4 T I TR NG I H C C N TH V XUÂN HÈ 2010 Do sinh viên Lê Minh ng th c hi n và b o v tr c H i ng Ý ki n c a H i ng ch m lu n v n t t nghi p ………

………

Lu n v n t t nghi p c H i ng ánh giá m c

C n Th , ngày tháng n m 2010 Thành viên H i ng DUY T KHOA Tr ng Khoa Nông Nghi p & SH D ……… ……… ………

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t

qu trình bày trong lu n v n t t nghi p là trung th c và ch a c ai công btrong b t k công trình lu n v n nào tr c ây

Tác gi lu n v n

LÊ MINH NG

ki n th c cho em trong su t th i gian h c t i tr ng.

- Xin c m n toàn th các b n l p Nông h c K33, c bi t là các b n:Nguy n T n Khanh, Phan Th C m Nhung, Nguy n V n Giúp, Nguy n Th

Ph ng Quyên, Nguy n Th Quyên, Nguy n H Ph ng Hà, Nguy n V n

ng, Nguy n Thanh Huy, Nguy n H u H p, Danh Manh, Lê Th Thanh

Th y và các em Nguy n Th C m Giang, Bùi Th H ng Giang, Nguy n ThKim ng, Nguy n Thi n Thanh, Lê Th Hu nh Trâm, inh Th Thùy

ng, Lê Ph ng Tho, Ph m Ng c Hài, Tr n Kim Ngân … ã giúp và

ng viên tôi trong su t quá trình làm thí nghi m hoàn thành tài

Thân g i v t t c các b n l p Nông h c K33 l i chúc t t p và pháttri n nh t trong t ng lai.

Lê Minh ng

Ph n tr m trái u nành b thi t h i do E zinckenella 20

nh h ng c a Basudin và các lo i thu c tr sâu n ph n tr m

trái b sâu c lúc còn xanh trên gi ng u nành MT 760-4 qua

5 tu n liên ti p

27

3.2 nh h ng c a 7 bi n pháp x lý thu c tr sâu n ph n tr m trái

b sâu c trên gi ng MT 760-4 qua 5 tu n liên ti p 28

3.3

nh h ng c a Basudin và các lo i thu c tr sâu n ph n tr m

h t b nhi m sâu c trái và ph n tr m th t thoát n ng su t sau thu

ho ch trên gi ng u nành MT 760-4

30

3.4 nh h ng c a Basudin và các lo i thu c tr sâu n s trái trên

cây và ph n tr m s h t trong trái c a gi ng u nành MT 760-4 31

3.5 nh h ng c a 7 bi n pháp x lý thu c tr sâu n s trái trên

cây và ph n tr m s h t trong trái gi ng u nành MT 760-4 32

Nh m ánh giá hi u qu c a m t vài lo i thu c tr sâu ph bi n trên th

tr ng và cách x lý ki m soát sâu c trái u nành và nh h ng theo sautrên n ng su t h t, tài: ánh giá vài lo i thu c tr sâu và cách x lý

ki m soát sâu c trái (Etiella Zinckenella) trên gi ng u nành MT 760-4

c th c hi n trong v Xuân Hè 2010 t i Tr i Nghiên c u và Th c nghi m,

tr ng i h c C n Th Th i gian th c hi n t 25/3 n 15/7/2010 Thínghi m c b trí theo th th c kh i hoàn toàn ng u nhiên, ki u lô ph (Splitplot) v i 3 l n l p l i Lô chính g m 2 nghi m th c (có và không có r iBasundin) và lô ph g m 4 nghi m th c (phun Angun, phun Kinalux, thay ithu c qua m i l n phun và nghi m th c i ch ng không phun thu c) K t qughi nh n ph n tr m trái b sâu c nghi m th c có và không có r i Basudin

c ng nh gi a các nghi m th c phun thu c u khác bi t không ý ngh a Tuynhiên, các lô có phun thu c sâu c trái có xu h ng xu t hi n mu n h n vàgây h i ít h n các lô không phun thu c Thu c Angun và Kinalux có hi u

l c di t sâu c trái, n ng su t t c l n l t là 2.047 kg/ha và 1.879kg/ha, cao h n i ch ng không phun thu c là 1.379 kg/ha Hi u qu s gia

ng khi r i Basudin k t h p v i phun Angun, n ng su t t 2.187 kg/ha so v i

i ch ng là 1.308 kg/ha

T V N

u nành [Glycine max (L) Merrill] là ngu n protein và d u d n u c a

th gi i Nó có hàm l ng protein cao nh t (40%) trong t t c các cây l ng

th c và hàm l ng d u (20%) ng th hai trong s các các cây h u l ng

th c, sau u ph ng H t u nành c ng giàu các ch t khoáng, c bi t làcalci, phospho và s t (Beversdorf và ctv., 1995; Norman và ctv., 1995; Ogoke

và ctv., 2003) Ngoài ra cây u nành còn có c m là t t ng h p c

m c a khí tr i nh vi khu n Rhizobium japonicum s ng c ng sinh trên r ,

nên trong nông nghi p ng i ta tr ng u nành luân canh v i các cây tr ngkhác c i t o t H n n a, thân, r , lá u nành có ch a nhi u m nên saukhi thu ho ch ã l i cho t m t l ng phân h u c áng k

Do nh ng u i m trên mà di n tích và s n l ng u nành trên th

gi i c ng nh Vi t Nam ngày càng gia t ng Cùng v i s phát tri n c a cây

u nành, nhi u loài sâu b nh c ng xu t hi n và gây h i nghiêm tr ng; trong

ó sâu c trái u nành (Etiella zinckenella) phá ho i khá ph bi n Sâu t n

công trong su t giai n sinh tr ng sinh s n, n h t, phá h y c trái d n n

ng su t và ch t l ng h t b gi m sút áng k Hi n nay v n ch a có gi ng

u nành nào có kh n ng kháng c loài sâu h i này; vì th , cách phòng trsâu c trái ch y u là dùng thu c hóa h c Tuy nhiên, do sâu c trái có tínhkháng thu c r t cao và vi c s d ng ph bi n các lo i thu c tr sâu truy n

th ng, ph n c t t n l i c ng nh nh ng tác ng r i ro n môi tr ng ãkhuy n khích nhi u nhà nghiên c u kh o sát các h p ch t m i, hi u qu , nh

làs l a ch n an toàn ki m soát d ch sâu h i Song lo i thu c nào c trsâu c trái và cách phòng tr nh th nào có th mang l i hi u qu cao

ng th i m b o tính an toàn cho nông s n ang là v n áng quan tâm

c a ng i s n xu t và ng i tiêu dùng

tài ánh giá vài lo i thu c tr sâu và cách x lý ki m soát sâu

c a m t vài lo i thu c tr sâu ph bi n trên th tr ng và cách x lý ki msoát sâu c trái và nh h ng c a thu c theo sau trên n ng su t h t

CH NG 1

C KH O TÀI LI U 1.1 NGU N G C CÂY U NÀNH

u nành, Glycine max (L) Merrill, là m t trong nh ng cây tr ng c nh t (Ph m V n Biên và ctv., 1996) D a vào s a d ng v hình thái, Vavilov(1951), Fukuda (1933), Hymowitz (1981) và nhi u nhà khoa h c khác ucông nh n u nành có ngu n g c t vùng Mãn Châu (Trung Qu c) vào th

k th 11 r i lan truy n ra các qu c gia khác Châu Á Các n c ph ng Tây

ch m i bi t n u nành t th k th 18 Vi t Nam, u nành c ng c

bi t r t s m t th i Vua Hùng (Ngô Th Dân và ctv., 1999).

u nành tr ng thu c h Leguminosae, h ph Papilionoideae, chiGlycine Willd Chi này th ng c chia thành hai chi ph : Glycine và Soja(Moench) F.J Herm; trong ó Soja là chi ph quan tr ng nh t và c nhi u

nhà khoa h c quan tâm nghiên c u Chi ph Soja g m hai loài Glycine Soja

Sieb & Zucc u nành hoang) và Glycine max (L.) Merrill ( u nành tr ng)

u nành hoang d i th ng có d ng thân leo, h t màu en, c h t r t nh , 1-2g/100 h t Trái l i, u nành tr ng (2n = 40) th ng có d ng ng ho c h inghiêng, h t màu vàng, xanh l c, en hay nâu en, tr ng l ng 100 h t bi nthiên t 5g n 35g

gi i Các n c s n xu t u nành l n khác là Brazil, Argentina, Trung Qu c,

n , Paraquay và Canada (B ng 1.1)

ng su t u nành trung bình c a th gi i là 2,3 t n/ha (FAO, 2006).Tuy nhiên, có s chênh l ch r t l n v n ng su t gi a các n c phát tri n và

ang phát tri n Các n c phát tri n nh M , Brazil, Argentina t n ng su t

r t cao, trên m c trung bình c a th gi i

th hai sau cây c (B ng 1.2)

c là 190.269 ha, con s này r t ít so v i di n tích tr ng lúa 7.204.400 ha(B Nông nghi p & Phát tri n Nông thôn Vi t Nam, 2007).

Ngu n trích: T ng c c th ng kê B Nông nghi p & PTNT, 2007

Trong nh ng n m g n ây, di n tích và s n l ng u nành trong n c

có chi u h ng h i gi m (B ng 1.4), nguyên nhân do th i ti t di n bi n b t

th ng, ng th i d ch sâu h i phá ho i n ng nên l i nhu n thu c t unành không cao so v i m t s hoa màu khác

Ngu n: T ng c c th ng kê B Nông nghi p & PTNT, 2010

B Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn t m c tiêu cho di n tích tr ng

u nành trong m 2010 là 220.000 ha V i di n tích này n u tính theo lýthuy t thì t ng s n l ng có th gia t ng lên n 325.000 tri u t n Tuy nhiên,

m c tiêu này khó có th t c vì n ng su t u nành c n c v n còn th p,chi phí s n xu t cao và th c t u nành nh p kh u có giá r t c nh tranh Hi nnay, giá a ra a ph ng, u nành lo i 1 (lo i th ng ph m) bán l10.400–10.500 ng/kg (545-550 USD/t n), trong khi u nành lo i th ng

ph m c nh p t Hoa K có giá 470-472 USD/t n

1.3 CÁC GIAI O N SINH TR NG C A U NÀNH

Theo Tr n Th ng Tu n và ctv (1983), t c t t ng tr ng c a cây unành di n ra không ng u các giai n khác nhau Trong hai tu n ucây t ng tr ng ch m, sau ó chi u cao cây gia t ng d n cho n lúc tr hoa

và t m c t i a vào giai o n cây d t tr

D a vào nh ng m c chuy n bi n v hình thái, s hình thành các cquan, c m sinh s n và nhu c u dinh d ng trong quá trình sinh tr ng và

phát tri n c a cây, McWilliam và ctv (2004) ã ngh phân các giai nsinh tr ng c a cây u nành d a vào s t trên thân chính (B ng 1.5)

B ng 1.5 : Các giai o n sinh tr ng c a cây u nành

Các giai o n sinh d ng Các giai o n sinh s n

VE (giai o n m c m m) R1 (b t u ra hoa, hoa u tiên)

VC (giai o n t di p) R2 (ra hoa hoàn toàn, n hoa 2 t trên ng n)

V1 (lá kép u tiên) R3 (b t u t o trái, trái dài 2 mm 4 t trên ng n)V2 (lá kép th 2) R4 ( t o trái hoàn toàn, trái dài 2 cm 4 t trên ng n)V3 (lá kép th 3) R5 (h t phát tri n 5 mm 4 t trên ng n)

Vn (lá kép th n) R6 (h t t kích th c y )

V6 (hoa s p n ) R7 (b t u chín, 1 trái chín)

R8 (chín hoàn toàn, 95% trái trên cây chín)

Ngu n: McWilliam và ctv (2004)

1.3.1 Giai o n sinh tr ng sinh d ng

- Giai o n m c m m (VE): H t u nành b t u n y m m khi nó h pthu n c t 50% tr ng l ng h t R s c p u tiên c m c ra t h t Giai

o n này th ng kéo dài 5-10 ngày tùy thu c vào i u ki n nhi t , m ,

gi ng và sâu gieo Trong su t giai n này, r th c p c ng b t u pháttri n t r s c p Kho ng 5 ngày sau khi gieo có th th y các lông hút

- Giai o n t di p (VC): Giai n này b t u khi lá n phát tri nhoàn toàn Su t giai n này, t di p cung c p nhu c u dinh d ng cho câycon (giai o n này kéo dài kho ng 7-10 ngày)

- Lá kép u tiên (V1): Giai o n này b t u khi lá kép u tiên xu t

hi n và m hoàn toàn Các giai o n V sau VC c xác nh và ánh s d avào bên trên t trên thân chính có lá phát tri n hoàn toàn (giai o n cánh s b i các lá kép phát tri n hoàn toàn)

- t th 2 (V2): Cây cao t 15-20 cm và có ba t v i hai lá chét ã m

ra Ho t ng c nh m t vi khu n Rhizopium japonicum b t u x y ra

H u h t các n t r xu t hi n cách m t t kho ng 25 cm v i hàng tri u vikhu n trong m i n t s n

- t th ba n t th n m (V3-V5): Cây u nành cao kho ng 20-25

cm có b n t (ba lá chét ã m ra) V3 và cây u cao kho ng 25-30 cm cósáu t (n m lá chét ã m ra) V5

- t th sáu (V6): Cây cao t 30-35 cm v i b y t có lá chét ã m ra

Lá n và t di p có th già trên cây giai o n này, cây v n có kh n ng

ph c h i t s thi t h i; n u m t 50% lá ch thi t h i n n ng su t 3%

1.3.2 Giai o n sinh tr ng sinh s n

- B t u tr hoa (R1): Giai o n này b t u khi xu t hi n m t chùm hoa

b t c t nào trên thân chính Lúc này cây cao kho ng 45-60 cm u nành

th ng tr hoa u tiên t i t th 3 t i t th 6 trên thân chính

- Tr hoa hoàn toàn (R2): Giai o n này b t u khi có m t hoa tr t i

m t trong hai t trên cùng trên thân chính N u m t 50% s là trong giai o nnày s là gi m n ng su t kho ng 6%

- B t u t ng trái (R3): Cây có th t cao t 70-100 cm S m tcân b ng nhi t và n c trong giai n này có th nh h ng n n ng su tthông qua t ng s trái và kích th c trái Stress x y ra trong th i k này có thlàm t ng s hoa r ng; do ó s nh h ng n n ng su t M t n a s hoa r ng

tr c khi trái c hình thành và phát tri n M t n a còn l i ti p t c r ng tráinon Nh ng nh giai n ra hoa kéo dài có th bù tr r t t t vi c m t mátnày

- T ng trái hoàn toàn (R4): Giai o n này bi u hi n r t nhanh t khi

ng trái và b t u t o h t Tr ng l ng khô c a trái t ng lên t R4 n R5.Giai o n này b t u khi có m t trái dài 2 cm t i 1 trong 4 t trên cùng c athân chính ây là giai o n quy t nh nh t n n ng su t c a h t, stresstrong giai o n R4-R6 s làm gi m n ng su t h n so v i các giai n khác

Nh ng trái c hình thành gi a giai n R4 thì s y h t h n gi a giai

o n R5 N ng su t b gi m giai n này ch y u do ít trái

- T o h t (R5): ây là giai o n c n nhi u n c và dinh d ng t cây

tr ng S phân ph i dinh d ng trong giai n này cho th y trái c n m t n a

N, P, K t các c quan khác và m t n a t s c nh m và ch t dinh d ng

h p thu r N u m t 100% lá trong giai o n này s làm gi m 80% n ng

su t N ng su t gi m là do gi m s trái trên cây và s h t trong trái Giai nnày b t u khi có m t h t dài 5 mm m t trong b n t trên cùng c a thânchính gi a giai n này, chi u cao, s trái và di n tích lá t t i a Càng

v cu i giai n này, s b t u quá trình ng hóa dinh d ng lá và t ptrung dinh d ng t i h t Quá trình này ti p t c n gi a R6 v i 80% tr ng

- Chín hoàn toàn (R8): Khi có 95% s trái trên cây có màu s c c tr ng

và sau 5-10 ngày có th t m thu ho ch (th p h n 15%) H t m t m

r t nhanh n u th i ti t nóng và khô, ây là th i m t t nh t thu ho ch

nh m ng n ch n s m t mát

1.4 CÁC Y U T NH H NG N N NG SU T C A U NÀNH

ng su t u nành ch t c t i a khi các u ki n môi tr ng

ng i thu n l i t t c các giai n sinh tr ng và phát tri n Nh ng b t

l i c a môi tr ng x y ra trong giai n u s kìm hãm s t ng tr ng c acây và di n tích lá, d n n s h n ch v quang h p; nh ng n u x y ra cácgiai o n sau s làm gi m s trái trên cây, s h t trong trái c ng nh kích

th c h t, d n n s gi m sút n ng su t (Tr n Th ng Tu n và ctv., 1983).

su t s cao; nh ng n u th i gian này m a x y ra liên t c, trái s chín không

t p trung và d b h th i gây th t thu n ng su t

Theo Ngô Th Dân và ctv (1999), khi cây giai o n sinh tr ng sinh

ng (V3-V6) nhu c u n c t ng nhanh và cao nh t giai o n sinh tr ngsinh s n (R1- R6) Giai o n trái b t u chín, nhu c u n c gi m i cùng v i

s tàn c a lá và l ng n c bay h i gi m

- Ánh sáng: u nành thu c nhóm cây có hi n t ng quang hô h p, t c

là hi n t ng gia t ng hô h p c ng ánh sáng cao Quá trình hô h p tiêuphí m t l ng áng k s n ph m quang h p theo con ng oxy hóa n khícacbonic (CO2) nên h n ch n ng su t c a u nành (Tr n Th Kim Ba và ctv.,

2008)

Theo Tr n Th ng Tu n và ctv (1983), ánh sáng nh h ng n th igian sinh tr ng và phát tri n c a u nành, khi chuy n các gi ng u nànhquang c m t i u ki n ngày dài sang i u ki n ngày ng n thì th i gian sinh

tr ng t m c m m n khi tr hoa s b rút ng n l i và ng c l i Vì v y, khi

tr ng các gi ng quang c m trong v hè thu thì th i gian t khi m c m m n

khi tr hoa c a cây b kéo dài t vài ngày n vài ch c ngày so v i v ôngxuân.

- Nhi t : Nhi t c ng là m t trong nh ng y u t chi ph i m nh nquá trình sinh tr ng và phát tri n c a cây u nành và th ng làm thay i dài c a các giai n sinh tr ng c ng nh chu k sinh tr ng c a cây

(Tr n Th Kim Ba và ctv., 2008).

1.4.2 Y u t sâu-b nh h i u nành

- Sâu h i

Theo Tr n Th ng Tu n và ctv (1983), trên u nành có nhi u lo i sâu

h i t n công, nh ng ng b ng sông C u Long các lo i sâu gây h i ch y u

th ng là dòi c thân (Melanagromyza sojae), sâu n t p (Spodoptera litura), sâu xanh da láng (Spodoptera exigua), b xít dài (Riotortus pilosus) và sâu c

trái (Etiella zinckenella).

- B nh h i

T i Vi t Nam, k t qu u tra b nh h i cây tr ng mi n B c trong hai

m 1967 và 1968 ã xác nh 17 lo i b nh h i u nành

ng b ng sông C u Long, qua i u tra t Hè Thu 1978 n Hè Thu

1980 ã ghi nh n trên 20 lo i b nh h i u nành, trong ó các b nh gây h i

ph bi n là b nh r (Phakopsora pachyrhizi), m ph n (Peronospora

manshurica), cháy nh n lá (Rhizoctonia solani), héo r (Fusarium orthoceras), héo cây con (Rhizoctonia solani).

1.4.3 Y u t c d i

Theo Tr n V n Hai (2005), c d i là nh ng loài th c v t m c n i màcon ng i không mong mu n, làm c n tr quá trình s n xu t

Theo Nguy n Ng c S n (2006), c d i là m t trong nh ng y u t làm

gi m n ng su t cây tr ng C d i c nh tranh v i cây tr ng v n i s ng, dinh

ng, ánh sáng C d i còn là n i c trú c a sâu b nh gây h i cây tr ng

ng vi n màu tr ng, kho ng 1/3 cánh k t chân cánh có m t v t màu vàng

n m ngang cánh, k ó là m t ng vi n màu nâu m C nh ngoài cánh có

m t ng màu tr ng xám d c theo bìa cánh Cánh sau màu tr ng vàng, d c

c nh ngoài có ng vi n màu en

Loài này ch th y t n công u nành mà không th y trên các l ai ukhác B m nh , s i cánh 15 mm, màu vàng nâu nên r t ti p v i màu lá

u khô, ho c thân và trái u s p chín B m tr ng vào ban êm, r i ráctrên v trái u non v a có h t phát tri n

C ng theo Nguy n V n Hu nh và Lê Th Sen (2004), th i gian s ng c a

m kho ng 7 ngày và m t b m cái kho ng t 100-200 tr ng Tr nghình b u d c; dài 0,40-0,50 mm; ngang t 0,35-0,40 mm; màu tr ng khi m i, s p n chuy n sang màu h ng Th i gian tr ng t 4-7 ngày Sâu có t 4-

5 tu i, phát tri n trong th i gian 9-15 ngày Sâu có 4 c p chân gi

+ Tu i 1: Sâu có u en, thân màu vàng, dài kho ng 1,4 mm

1.5.2 T p quán sinh s ng và cách gây h i

m ho t ng v ban êm, b t c p ngay sau khi v hóa và sau ó b t

u tr ng Tr ng c r i rác trên m m non, cu ng lá, trên hoa, trên tráinon Th i gian tr ng kéo dài t 3-8 ngày (Nguy n V n Hu nh và Lê ThSen, 2004)

Sâu th ng n vào bu i sáng, sau khi n sâu bò lên cây tìm trái cvào bên trong hay ngay trên trái c tr ng ho c nh t chuy n qua câykhác Tr c khi c vào trái, sâu nh t d t m t túi nh màu tr ng, m ng, dàikho ng 1 mm và n trong túi ó n d n v trái Khi mi ng sâu c ng, nóchui vào bên trong trái b ng m t l r t nh và l i túi t bên ngoài v trái

L c c a sâu t o u ki n cho n m m c t n công h t

Sâu th ng n hai bên mép v trái và n d c theo l p v h t xong m i

c vào h t Khi l n, sâu n khuy t t ng g c h t hay c vào h t, n d c theorãnh c a hai lá m m Khi n h t h t trong trái, sâu chui ra ngoài tìm sang tráikhác Trong su t giai n phát tri n, m t sâu có th gây h i t 3-5 h t u và

có th di chuy n gây h i t 1-2 l n

1.5.3 Phân b và ký ch

Theo Nguy n V n Hu nh và Lê Th Sen (2004), sâu c trái E.

zinckenella có m t h u h t các vùng tr ng u trên th gi i nh châu Á,châu Phi, châu M và nh ng châu l c khác Vi t Nam, sâu gây h i kh p n i

và trên h u h t các lo i u nh ng u nành b t n công nhi u h n nh ng lo i

u khác

1.5.4 Thi t h i do sâu c trái u nành

Sâu c trái là i t ng gây thi t h i nghiêm tr ng nh t trên cây unành Sâu phá ho i giai n hình thành trái, n u chúng t n công s m khicây u nành kho ng 42-50 ngày tu i thì n ng su t m t kho ng 78% (Trungtâm Khuy n nông Qu c gia, 2009)

Theo Nguy n V n Hu nh và Lê Th Sen (2004), trên cây u nành sâu

b t u xu t hi n t khi tr hoa n thu ho ch Mùa n ng sâu gây h i nhi u

n mùa m a Trong m t v u nành th ng có hai l a sâu:

+ L a 1: Sâu t n lúc trái u còn non, h t v a phát tri n, ch y u n h t,

l a này gây h i nh t cho cây u và h u nh toàn trái b h

+ L a 2: Sâu c vào trái u kho ng t 2-3 tu n tr c khi thu ho ch và

ch làm h nh ng h t nào b n phá, sâu còn s ng trong trái n khi thu ho ch.Sâu n ra c ngay vào trong trái và luôn bên trong n d n t h t này

n h t khác Do ó, th ng ít th y trái có l c nh ng khi tách trái ra thì

th y có sâu l n bên trong Sâu có th n c trái hay ch làm m h t, gi m

ph m ch t h t u Vòng i sâu kho ng m t tháng và giai an sâu n h tkéo dài kho ng hai tu n Khi n h t trái, sâu th ng chui ra ngoài c sangtrái khác nên gi ng u có trái chùm óng khít th ng b thi t h i nhi u h n.Berg H.V.D và Nasikin B.M.S (1998), i u tra trên 100 nông dân tr ng

u nành t i mi n ông Java (Indonesia), cho th y t l gây h i c a sâu ctrái bi n ng trong kho ng 9-11% Ngoài ra, k t qu u tra c ng cho bi tkho ng 12% h t b m t do sâu c trái

1.6 C TÍNH C A M T S LO I THU C B O V TH C V T 1.6.1 nh ngh a thu c b o v th c v t

Theo Tr n V n Hai (2005), thu c b o v th c v t hay nông d c là

nh ng ch t c có ngu n g c t t nhiên hay hóa ch t t ng h p c dùng

b o v cây tr ng và nông s n, ch ng l i s phá ho i c a nh ng sinh v t gây

h i n tài nguyên th c v t

1.6.2 Cách tác ng c a thu c tr sâu

- Ti p xúc: Thu c tác ng qua da

- V c: Thu c tác ng qua mi ng

- Xông h i: Thu c tác ng qua ng hô h p

- N i h p hay l u d n: Thu c th m vào trong t bào và xâm nh p vào h

th ng m ch d n trong cây Sâu chích hút ho c n ph n v cây có phun thu c

r i ch t

- Th m sâu: Thu c th m vào mô cây và di t nh ng côn trùng s ng n

d i nh ng ph n không phun thu c

Ngoài ra thu c còn có tính xua u i ho c gây ngán n i v i côn trùng

1.6.3 M t s lo i thu c phòng tr sâu c trái

² BASUDIN 10H

Tên g i khác: DIAZAN 10H ho c DIAZINON 10H

Tên hóa h c: O,O-dietyl-O-(2-izpropyl-4 metyl thiophosphat

pyrimidin-6)-Công th c hóa h c : C12H21N2O3PS

Ho t ch t Diazinon

Tính ch t v t lý: Diazinon tinh khi t d ng d u không màu, có áp su t

i và bay h i cao, ít tan trong n c và tan nhi u trong dung môi h u c Tính ch t hóa h c: Th y phân trong c môi tr ng acid l n môi tr ng

ki m

Công d ng và cách dùng: Diazinon 10H c dùng bón vào t v i

li u l ng 10-20 kg/ha tr sâu c thân h i lúa, b p, ki n, côn trùng trongt

² KINALUX 25 EC, PERAN 50 EC, ACTARA 25 WG,

ANGUN 5 WDG

B ng 1.6: Tên th ng m i, ho t ch t, c ch tác d ng và công d ng m t s thu c tr sâu c ch n làm thí nghi m

Ngu n: Cty BVTV An Giang, 2010

Tên

th ng m i Ho t ch t

Qui cách c

ch tác d ng Công d ng ng d n s d ng

u ph ng, sâu n t p trên

u nành

Sâu khoang u, sâu n t p

u nành Li u l ng dùng: Pha 40 ml/bình 8 lít Phun 5 bình/1.000 m2.

PERAN

50 EC Permethrin 100 ml Nhóm 2 Ti p xúc, v c

Thu c c tr các lo i sâu có

bi u hi n kháng thu c nh : sâu n t p trên u nành

d ng 80-140ml/ha Pha 2-4ml/bình 8 lit Phun 4 bình cho 1.000 m2

ACTARA 25

WG Thiamethoxam 1 g Nhóm 3

Ti p xúc, v c tác ng n h

th n kinh côn trùng

Tiêu di t hi u qu nhi u lo i côn trùng chích hút trên nhi u lo i cây tr ng khác nhau.

d ng 25-30 g/ha 1 g/bình 8 lit

ANGUN

5 WDG

Emamectin Benzoate 10 g Nhóm 3

Ti p xúc, v c tác ng n h

th n kinh côn trùng

Thu c c tr sâu cu n lá lúa

và nhi u lo i côn trùng gây

i trên cây tr ng.

d ng 200–250 g/ha Pha 5-6 g/bình 8 lit Phun t

u cây tr ng.

2.1 PH NG TI N THÍ NGHI M

2.1.1 Gi ng

Gi ng u nành MT 760-4 do B môn Di truy n-Gi ng Nông nghi p,khoa Nông nghi p và SH D, tr ng i h c C n Th tuy n ch n t t h plai MT 176 x A70

B ng 2.1: M t s c m c a gi ng u nành MT 760-4

2.2 PH NG PHÁP

2.2.1 B trí thí nghi m

Thí nghi m c b trí theo th th c kh i hoàn toàn ng u nhiên, ki u lô

ph (Split plot) v i 3 l n l p l i Lô chính g m 2 nghi m th c (có và không có

r i Basundin) và lô ph g m 4 nghi m th c (phun Angun, phun Kinalux, thay

i thu c qua m i l n phun và nghi m th c i ch ng không phun thu c)

M i lô gieo 4 hàng (1,6 x 5 m), t ng ng v i di n tích kho ng 8 m2/lô m i

lô tr ng thêm 1 hàng u, ng th i dùng nylon che ch n hai u lô m i khiphun thu c tránh s trôi gi t c a thu c sang các lô lân c n b trí thínghi m c trình bày Hình 2.1

i v i m i lo i thu c tr sâu th nghi m, th c hi n phun 5 l n trong

su t giai n t ng tr ng sinh s n L n phun u tiên b t u t khi cây u

b t u t ng trái (giai n R3) và nh ng l n phun ti p theo cách nhau m t

tu n Basudin c r i bu i chi u ngày hôm tr c các nghi m th c cóBasudin và các lo i thu c tr sâu khác c phun vào bu i chi u ngày hômsau S d ng bình phun vai dung l ng 16L phun u các lo i thu c thnghi m trên lá theo li u l ng khuy n cáo R a s ch bình phun m i khi thaythu c

2.2.2 Tr ng và ch m sóc u nành

- Chu n b t: t c d n s ch c , cu c và ban u tr c khi gieo

- Gieo h t: H t c gieo theo kho ng cách 40 x 15 cm b ng cách c ngdây và t a l M i l 2-3 h t, sau ó r i lên l m t l p tro tr u gi m vàgiúp h t n y m m t t

- D m h t: Sau khi gieo 5-7 ngày, ti n hành d m l i h t nh ng h c

không lên

- T a cây: Kho ng 14-15 ngày sau khi gieo ti n hành t a cây, ch gi l i

m i h c hai cây t t nh t m b o m t 33 cây/m2

- i n c: 10 ngày u sau khi gieo t i b ng thùng búp sen, 2

l n/ngày, m b o các h t n y m m u và cây con phát tri n t t; sau ó

i b ng gàu m i ngày m t l n và ng ng t i khi lá chuy n vàng

I CH NG (0B)KINALUX (0B)ANGUN (0B)THAY I THU C (0B)

I CH NG (B)ANGUN (B)THAY I THU C (B)KINALUX (B)THAY I THU C (0B)ANGUN (0B)

I CH NG (0B)KINALUX (0B)

C (B)KINALUX (B)ANGUN (B)THAY I THU C (B)

I CH NG (0B)ANGUN (0B)THAY I THU C (0B)KINALUX (0B)ANGUN (B)THAY I THU C (B)

I CH NG (B)KINALUX (B)

Chú thích: i v i nghi m th c thay i thu c, m i l n phun s d ng thu c khác nhau, l n l t là KINALUX 25 EC, ANGUN 5WDG, ACTARA 25 WG, PERAN 50EC và KINALUX 25 EC.

(B) = Có r i Basundin và ( 0B) = Không r i Basudin

L p l i 1

L p l i 2

L p l i 3