ẢNH HƯỞNG của ETHREL, PACLOBUTRAZOL, SUMITHION, FLOWER 94, CHẾ PHẨM KHOÁNG đa, VI LƯỢNG lên sự RA HOA và HIỆU QUẢ các LOẠI BAO TRÁI lên PHẨM CHẤT TRÁI mận HỒNG đào đá

Cánh hoa màu tr ng ho c vàng nh t.. ôi khi chùm hoa có chi u dài kho ng 6cm ính trên... N ng ng trong trái ng khi trái tr ng thành v i fructose và glucose là hai lo i ng chính.. Sucrose

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

n Th – 2010

Lu n v n t t nghi p k s Ngành: Nông H c

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

Lu n v n t t nghi p k s ngành NÔNG H C v i tài:

NH H NG C A ETHREL, PACLOBUTRAZOL, SUMITHION, FLOWER 94, CH PH M KHOÁNG A, VI L NG LÊN

RA HOA VÀ HI U QU CÁC LO I BAO TRÁI

LÊN PH M CH T TRÁI M N H NG ÀO Á

(Syzygium samarangense)

Do sinh viên NGUY N V N B N th c hi n

Kính trình lên h i ng ch m lu n v n t t nghi p

nTh , ngày… tháng… n m 2010Cán b h ng d n

PGs.Ts Nguy n Minh Ch n

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P VÀ SINH H C NG D NG

i ng ch m lu n v n t t nghi p ã ch p nh n lu n v n t t nghi p k s ngành Nông

c v i tên:

“ NH H NG C A ETHREL, PACLOBUTRAZOL, SUMITHION, FLOWER 94, CH PH M KHOÁNG A, VI L NG LÊN

RA HOA VÀ HI U QU CÁC LO I BAO TRÁI

LÊN PH M CH T TRÁI M N H NG ÀO Á

(Syzygium samarangense) ”

Do sinh viên NGUY N V N B N th c hi n và b o v tr c h i ng

Ý ki n c a h i ng ch m lu n v n t t nghi p:

Lu n v n t t nghi p c h i ng ánh giá m c:

n Th , ngày… tháng… n m 2011

Ch T ch H i ng

LÝ L CH CÁ NHÂN

và tên: NGUY N V N B N

Ngày sinh: 1988

i sinh: xã M Phú, huy n Châu Phú, t nh An Giang

và tên cha: NGUY N V N ÙA

I C M TKính dâng,

Cha m su t i t n t y, ch m lo vì s nghi p và t ng lai c a con

Thành kính ghi n,

Th y Nguy n Minh Ch n và Hu nh V n Trung ã t n tình h ng d n, giúp và ónggóp cho em nh ng l i khuyên chân thành và sâu s c trong su t th i gian th c hi n vàhoàn thành lu n v n này

Th y c v n h c t p cùng v i quý th y cô trong Tr ng i H c C n Th nói chung vàquý th y cô trong khoa nông nghi p nói riêng ã t n tâm truy n t nh ng ki n th cquý báo cho em trong su t th i gian h c t i tr ng

Nguy n V n B n

DANH SÁCH B NG

1.1 Thành ph n các ch t trong trái m n H ng ào á (Morton, 1987) 42.1 Thành ph n và hàm l ng khoáng a vi l ng c a ch ph m 1 192.2 Thành ph n và hàm l ng khoáng a vi l ng c a ch ph m 2 193.1 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

3.2 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t l u trái (%) c a trái m n 273.3 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên th i gian thu ho ch trái m n 283.4 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên kích th c trái trái m n 293.5 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên n ng su t và tr ng l ng c a trái m n 303.6 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t ng ch t r n hòa tan ( Brix) trái m n 313.7 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng vitamin C trái m n 323.8 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng ng (mg/100g) trái m n 333.9 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t l dòi c trái (%) m n 343.10 Hi u qu các lo i bao trái lên kích th c (cm) trái m n 353.11 Hi u qu các lo i bao trái lên t l u trái (%) c a trái m n 363.12 Hi u qu các lo i bao trái hoa lên n ng su t và tr ng l ng c a trái

3.13 Hi u qu các lo i bao trái lên hàm l ng ng (mg/100g) trái m n 38

nh l ng ascorbic acid b ng peroxidase

233.1 nh hng ào áng các lo i hóa ch t x lý ra hoa lên th i gian ra hoa trái m n 253.2 nh hng ào áng các lo i hóa ch t x lý ra hoa lên hàm l ng n c trái m n 313.3 nh h ng các lo i bao trái lên Brix (B

0

) trái M n H ng ào á

373.4

nh h ng các lo i bao trái lên hàm l ng n c (%) trái M n H ng

C L C

i cam oan v

Lý l ch cá nhân vi

i c m t vii

Danh sách b ng viii

Danh sách hình ix

Ph ch ng xii

Tóm l c xix

U 1

Ch ng 1: L C KH O TÀI LI U 2

1.1 m t s c tính c a cây m n 2

1.1.1 c tính chung 2

1.1.2 c tính th c v t 2

1.1.2.1 Thân 2

1.1.2.2 Lá .2

1.1.2.3 Hoa 2

1.1.2.4 Trái 3

1.2 K thu t tr ng và ch m sóc 4

1.2.1 Y u c u v u ki n ngo i c nh 4

1.2.2 K thu t tr ng .5

1.2.3 Ch m sóc 5

1.3 phòng tr sâu b nh 6

1.3.1 Dòi c trái ( Bactrocera dorsalic) .6

1.3.1.1 c m v hình thái 6

1.3.1.2 M c gây h i 6

1.3.1.3 Bi n pháp phòng tr 6

1.3.2 Nhóm Sâu c Trái 6

1.4.2.1 c m v hình thái 7

1.4.2.2 Phòng Tr 7

1.4 Sinh lý c a s ra hoa 7

1.4.1 Y u c u v l ng 8

1.4.2 Y u c u v chât 8

1.4.3 Ra hoa t nhiên 8

1.4.4 nh h ng c a v trí ra hoa 8

1.4.5 Các bi n pháp kích thích ra hoa 9

1.4.5.1 Xông khói 9

1.4.5.2 C t r 9

1.4.5.3 Kh c thân hay khoanh cành 9

1.4.5.4 u khi n ra hoa b ng hóa ch t 10

1.4.5.5 Các ch t u hòa sinh tr ng th c v t 11

1.4.5.6 Các ch t khoáng a vi l ng 12

1.5 m t s k t qu nghiên c u v bi n pháp bao trái 15

ch ng 2: PH NG TI N VÀ PH NG PHÁP 18

2.1 Ph ng ti n 18

2.1.1 Th i gian và a m 18

2.1.2 V t li u thí nghi m 18

2.1.3 Hóa ch t và v t t nông nghi p 18

2.2.2 Thí nghi m 2: Hi u qu các lo i bao trái lên ph m ch t trái m n H ng ào á 19

2.2.3 các giai n ti n hành thí nghi m 20

2.3 các ch tiêu theo dõi và phân tích 20

2.3.1 Ch tiêu nông h c 20

2.3.2 Quy trình phân tích các ch tiêu trên trái m n 20

2.3.2.1 Hàm l ng n c 20

2.3.2.2 T ng s ch t r n hòa tan 21

2.3.2.3 Hàm l ng ng 21

2.3.2.4 Hàm l ng vitamin C 22

2.4 ph ng pháp x lý s li u 23

ch ng 3: K T QU VÀ TH O LU N 25

3.1 nh h ng c a ethrel, paclobutrazol, sumithion, flower 94, ch ph m khoáng a, vi ng lên s ra hoa m n 25

3.1.1 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên th i gian ra hoa c a trái m n 25

3.1.2 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên s hoa/nhánh 30 ngày sau khi x lý (NSKXL) 26

3.1.3 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên t l u trái m n 27

3.1.4 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên th i gian thu ho ch trái m n 28

3.1.5 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên kích th c trái m n 28

3.1.6 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên Tr ng l ng trái và n ng su t m n 29

3.1.7 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên t ng ch t r n hòa tan trái m n 30

3.1.8 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng n c c a trái m n 31

3.1.9 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng Vitamin C c a trái m n 32

3.1.10 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng ng c a trái m n 32

3.1.11 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên t l dòi c trái c a trái m n 33

3.2 Hi u qu các lo i bao trái lên ph m ch t trái m n H ng ào á 34

3.2.1 Hi u qu các lo i bao trái lên kích th c c a trái m n 34

3.2.2 Hi u qu các lo i bao trái lên t l u trái c a trái m n 35

3.2.3 Hi u qu các lo i bao trái lên tr ng l ng và n ng su t m n 36

3.2.4 Hi u qu các lo i bao trái lên t ng ch t r n hòa tan c a trái m n 36

3.2.5 Hi u qu các lo i bao trái lên hàm l ng ng c a trái m n 37

3.2.6 Hi u qu các lo i bao trái lên hàm l ng n c c a trái m n 38

3.2.7 Hi u qu các lo i bao trái lên hàm l ng vitamin C c a trái m n 38

3.2.8 Hi u qu các lo i bao trái lên t l dòi c trái m n 39

ch ng 4: K T LU N VÀ NGH 41

4.1 K t lu n 41

4.2 ngh 41

PH CH NG

ng 1 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên lên ngày ra hoa m n

ng 2 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên s hoa m n

ng 3 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên ngày thu ho ch m n

ng 4 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên ng kính trái m n

ng 5 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên chi u cao trái m n

ng 6 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên d ng trái m n

ng 7 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t l (%) u trái m n 90 ngày sau khi ra hoa

ng 8 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t l sâu dòi (%) c trái m n

ng 9 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên tr ng l ng (g) m t trái m n

ng 10 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên n ng su t (kg/cây) m n

ng 11 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng ng t ng s (mg/100g) c a trái m n

ng 13 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên hàm l ng vitamin C m n (mg/1000g)

ng 14 B ng ANOVA nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch

ph m khoáng a, vi l ng lên t ng ch t r n hòa tan ( brix) c a m n

ng 19 B ng ANOVA Hi u qu các lo i bao trái lên t ng ch t r n hòa tan ( brix) c a n

Nguy n V n B n, 2010 nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower

94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên s ra hoa và hi u qu các lo i bao trái lên

ph m ch t m n H ng ào á (Syzygium samarangense) Lu n v n t t nghi p k s

Nông H c, khoa Nông Nghi p và Sinh H c ng D ng, Tr ng i H c C n Th Cán

h ng d n: PGs.Ts NGUY N MINH CH N

TÓM L C

Hi n nay v n x lý ra hoa m n trong mùa ngh ch là v n còn nhi u m i l ng idân th ng s d ng nhi u lo i ch t x lý ra hoa m n t nhi u lo i hóa ch t trên cây ntrái khác và nhi u lo i ch t c h i cho con ng i và môi tr ng Do ó, tìm các ch tthay th nh ng ch t c h i x lý ra hoa an toàn, nâng cao n ng su t và ph m ch t trái

n trong mùa ngh ch nâng cao ch t l ng và m b o an toàn trái m n là h t s c

n thi t Bi n pháp bao trái m n cho hi u qu cao trong vi c phòng tr ru i c trái,

gi m thi u vi c s d ng thu c phòng tr côn trùng gây Vì v y, tài nh h ng c a khoáng a, vi l ng lên s ra hoa và hi u qu các lo i bao trái lên ph m ch t m n

ng ào á (Syzygium samarangense) t i ph ng Tân L c, huy n Th t N t, thành ph C n Th ” ã th c hi n g m hai thí nghi m chính Thí nghi m 1 nh h ng

a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên s

ra hoa m n H ng ào á (Syzygium samarangense) Bao g m các nghi m th c c

lý nh sau: i ch ng, ch ph m 1, ch ph m 2, sumithion, paclobutrazol, flower

94, ethrel 100ppm và 150pm Các nghi m th c c b trí theo kh i hoàn toàn ng unhiên, v i 4 l n l p l i, m i l n l p l i 4 cây K t qu cho th y, các nghi m th c khoáng

a, vi l ng x lý ra hoa làm cho hoa ra s m h n kho ng 10 ngày, t ng s hoa trênnhánh g n g p ôi so v i i ch ng, n ng su t các nghi m th c khoáng a, vi l ngluôn m c cao Thí nghi m 2: hi u qu c a các lo i bao trái lên ph m ch t và n ng

su t trái m n H ng ào á Thí nghi m g m 4 nghi m th c c b trí kh i hoàn toàn

ng u nhiên v i 4 l n l p l i M i l n l p có 4 cây Các lo i bao trái c thí nghi m

nh : bao gi y ch ng th m, bao nilon, bao polypropylens punponded (PPS) và nghi m

th c i ch ng không bao Qua k t qu cho th y bi n pháp bao trái có hi u qu caotrong vi c phòng tr ru i c trái, làm gi m hàm l ng n c trong trái, bao gi y không

th m làm hàm l ng vitamin C t ng h n so v i nghi m th c i ch ng không bao

M U

n (Syzygium samarangense [Blume] Merrill & L M Perry) là gi ng cây tr ng có

giá tr kinh t cao c tr ng nhi u n i trên th gi i Cây sinh tr ng và phát tri n nhi u vùng nhi t i và á nhi t i Trái m n th ng c dùng n t i, làm m t,làm r u và m t s b ph n c a cây c ng có giá tr d c li u Do cây thích nghi v inhi t t ng i r ng nên tr ng c nhi u n i, c mi n B c l n mi n Nam c a

c ta ng B ng Sông C u Long m n c tr ng ch y u các t nh C n Th ,

Ti n Giang, V nh Long, B n Tre,…Các gi ng m n c tr ng ph bi n và cho n ng

su t cao hi n nay nh m n An Ph c, m n Tr ng S a, H ng ào á, Trong ó,

gi ng m n H ng ào á có nhi u u m v ph m ch t nh : màu s c p, trái to,

ng t, th t ch c,… c bi t v trái khó b tr y x c h n các gi ng m n khác nên r tthu n l i khi v n chuy n xa hay xu t kh u Tuy nhiên, do ch a c quan tâm nghiên

u nên vi c u khi n ra hoa trên gi ng m n này vào mùa ngh ch luôn g p nhi u khó

kh n và các lo i hóa ch t mà nông dân s d ng ch a m b o an toàn cho s c kh e vàmôi tr ng M c khác, giai n nuôi trái m n H ng ào á th ng d b ru i ctrái và các lo i n m b nh t n công Vì v y, ng i ph i dùng nhi u lo i thu c b o v

th c v t và ph i s d ng nhi u l n trong v d n n vi c không m b o th i gian cách

ly Tuy nhiên, bên c nh hi u qu các lo i thu c mang l i r t th p còn ti m n nhi unguy c không m b o an toàn s c kh e cho ng i s d ng, ng i tiêu dùng mà còngây tác ng x u n môi tr ng Vì v y, tài nh h ng c a Ethrel, Paclobutrazol, Sumithion, Flower 94, Ch ph m khoáng a, vi l ng lên s ra hoa

và hi u qu các lo i bao trái lên ph m ch t m n H ng ào á (Syzygium

gi ng m n H ng ào á b ng các bi n pháp hi u qu , an toàn và tìm ra lo i bao tráithích h p, r ti n, d s d ng có hi u qu phòng tr sâu, ru i c trái và b nh h i t ncông trên trái m n H ng ào á Qua ó giúp nâng cao ph m ch t và giá tr s d ngtrái m n H ng ào á

ch ng 1: C KH O TÀI LI U

1.1 M T S C TÍNH C A CÂY M N

1.1.1 c tính chung

Cây m n thu c h sim (Myrtaceae) là m t h l n g m kho ng 100 chi v i 3.000 loài,

phân b ch y u các n c nhi t i và Châu i D ng Vi t Nam có kho ng 13chi v i kho ng 100 loài (Hoàng Th S n, 2003) M n (Syzygium samarangenes) thu c chi Syzygium là lo i cây n qu c tr ng r t lâu t i các t nh ng B ng Sông C uLong ( BSCL) và mi n ông Nam B do d tr ng không kén t ai và ít c n ch msóc so v i các lo i cây n qu khác V i ph ng pháp nhân gi ng m n b ng h t tr c

ây c a các nhà v n và vi c du nh p gi ng m n t n c ngoài nh : Thái Lan, àiLoan,… D n n s a d ng v gi ng m n hi n nay trong s n xu t Gi ng m n H ng

ào á có ngu n g c t i t nh Sóc Tr ng và c tr ng ph bi n các t nh BSCL

nh : Sóc Tr ng, H u Giang, C n Th , V nh Long, Ti n Giang, B n Tre,…(Nguy n

Minh Châu et al., 2009)

1.1.2 c tính th c v t

1.1.2.1 Thân

n là cây nhi t i, thân g có kích th c trung bình (5 – 15m), cao nh t không quá15m tùy theo u ki n môi tr ng (Morton, 1987) Cây sinh tr ng phân cành r t

nh, tán cây hình tháp và r m (Nguy n Minh Châu et al., 2009) V thân màu nâu

nh t, nh n, cành t ng i nhi u, phân b ng u trong t nhiên R n sâu t ng

i r ng Hoa xu t hi n kho ng tháng ba và cho trái chín tháng n m trong u ki n tnhiên mi n nam ài Loan(Morton, 1987)

1.1.2.2 Lá

Lá m n thu c lá n, hình b u d c, uôi h i dài, nh n, xanh, nh n c hai m t và có

ch tinh d u nên khi vò nát t a ra mùi th m nh d ch u (Nguy n M nh Chinh vàNguy n ng Ngh a, 2008).Lá h i g n sóng và có màu xanh s m, t non có màu nâu (Nguy n Minh Châu et al., 2009) Theo Whistler và Elevitch (2006) lá m n m c

i di n hai bên, chi u dài lá dao ng trong kho ng 10 – 30cm, th ng có ch t m t thu hút côn trùng, b m t lá không có lông, tr n bóng, toàn b lá có màu xanh và cu ng

có màu dài 2 – 10mm

1.1.2.3 Hoa

Hoa m n thu c hoa l ng tính và m c thành chùm kho ng 3 – 5 hoa nách lá Trong

u ki n t nhiên hoa t th ph n là chính Cánh hoa màu tr ng ho c vàng nh t B unoãn phía d i v i nhi u nh ôi khi chùm hoa có chi u dài kho ng 6cm ính trên

thân cây tr thành m t nhánh riêng, ài hoa có hình ch “V”, chi u dài t 1,2 – 1,8cm,thùy tròn dài 4 – 6mm, chi u dài cánh hoa t 7 – 11mm Hoa m c thành chùm t nách

lá và th ng ra hoa t nhiên t tháng 9 – 10 d ng l ch T khi hoa n n thu ho chkho ng 105 – 120 ngày (Nguy n Minh Châu et al., 2009). Khí h u có th là y u tquy t nh chính th i gian ra hoa(Whistler và Elevitch, 2006)

1.1.2.4 Trái

Trái m n có hình chuông ho c hình nón, v màu xanh xen k s c h ng d c theo chi udài trái B m t h i n i gân và láng bóng, r t giòn, c ng và có v ng t (Whistler vàElevitch, 2006) Trái m n th ng m c thành chùm và phân b ch y u trong tán lá, l p trái m n bên ngoài m ng và th t bên trong có màu tr ng T ng ch t r n hòa tantrung bình t 12 – 14 ( brix) (Nguy n Minh Châu et al., 2009) M n H ng ào á

ph bi n mi n Nam Vi t Nam ng kính trái trung bình kho ng 6cm và chi u caotrái trung bình t 3 – 7cm Trái có v ng t, n li n khi hái xu ng r t giòn, tr ng l ngtrung bình t 50 – 120g/trái(Nguy n M nh Chinh và Nguy n ng Ngh a, 2008)

Ch t l ng trái m n b nh h ng b i nhi u y u t ch ng h n nh : ánh sáng, nhi t , trí trái trên cây, giai n phát tri n c a lá, hoa, qu trên cây và t l b sung gi acanxi và magie (Shu et al., 2007) Màu s c c a qu ph thu c vào gi ng m n, mùa v

và thành ph n phân bón cho cây Khi quan sát quá trình phát tri n c a trái ng i ta

th y có có 4 lo i anthocyanin, ch y u là cyanidin và peonidin trong da c a trái m n

Do s s t gi m c a ch t di p l c và t ng hàm l ng anthocyanin trong quá trình pháttri n trái, màu s c trái thay i t màu xanh lá cây màu xanh sang màu vàng sang màu

ng sang màu và cu i cùng là màu m(Xue, 2005) N ng ng trong trái

ng khi trái tr ng thành v i fructose và glucose là hai lo i ng chính Sucrose

ng 3/5 l ng ng fructose Tinh b t t n nh m m c 11% và gi m d nsau ó(Shu et al., 1998).

Trái m n ph n l n có h t nh ho c không có h t H t m n hình b u d c h i d t, màunâu H t m n là lo i a phôi, có th cho 2 – 3 cây con (Nguy n M nh Chinh vàNguy n ng Ngh a, 2008) Cây chi t cho qu u tiên kho ng 18 tháng sau khi tr ng.Mùa thu ho ch t tháng 12 d ng l ch n tháng 6 n m sau Cây cho n ng su t khá caokho ng 150 – 180kg/cây i v i cây 6 n m tu i(Nguy n Minh Châu et al., 2009).Thành ph n m t s ch t trong 100g trái m n Thái Lan: Hàm l ng n c trên 90%,protein kho ng 0,3g, carbohydrates 3,9g, hàm l ng ch t s kho ng 1g, vitamin A 253

IU, vitamin B1, B2 chi m t l r t nh , vitamin C kho ng 0,1mg, giá tr n ng l ng

t trung bình kho ng 80 kJ/100g(Orwa et al., 2009)

t v i ánh sáng th p và có bóng râm, trong u ki n ánh sáng chi u t phía bên câyphát tri n t t h n ánh sáng chi u x t phía trên.

Cây m n không th tr ng nh ng n i có nhi t d i 70C và có th phát tri n nhi t trên 180C(Huang et al., 2005) Trái m n phát tri n bình th ng trong nhi t m.Nhi t th p c n tr t ng tr ng hoa và qu , trong khi nhi t cao thúc y t ng

tr ng hoa qu và c ch s phát tri n Cây m n cho trái nhi u trong n m n u cung c p

ây dinh d ng cây thì có th mang h n 200 chùm trái/cây S phát tri n c a các

trái trong m t chùm c ng không gi ng nhau v i nhi u lo i trái có kích th c khác nhautrong m i chùm khi tr ng thành(Chiu, 2003).

1.2.2 K thu t tr ng

Theo Nguy n M nh Chinh và Nguy n ng Ngh a (2008) mi n Nam Vi t Nam cây

n có th tr ng quanh n m nh ng tránh tr ng trong kho ng tháng 2 n tháng 3 vì

tr i quá khô n ng M t tr ng trung bình v i kho ng cách t 4 – 5m N u t r ng có

th tr ng hàng cách hàng kho ng 6m ti n cho vi c ch m sóc Vùng t th p c n p

mô tr ng, mô có ng kính 0,8 – 1m, cao 0,4 – 0,8m Vùng t cao i gò mi nông Nam B và Tây Nguyên c n ào h tr ng, kích th c h kho ng 0,5 x 0,5 x0,5m Bón phân lót cho m i mô ho c h t 5 – 10kg phân h u c hoai m c, 0,3 –0,5kg super lân (ho c 1kg NPK 16 – 16 – 8) và 0,3 – 0,5kg vôi b t Các lo i phân bónlót tr n u v i t m t l p y h Nên ào h , bón phân lót tr c khi tr ng 1 – 2tháng ào m t h c nh gi a h ã l p phân r i t cây con Cây con khi tr ng c n

c b o v r và không v b u L p t nh quanh g c cây, dùng chân nén nh

m c c gi cây, t r m r , c khô quanh g c gi m Tr ng xong c n t i n cngay, v n tr ng cây c n thoát n c t t trong mùa m a

Cây m n d tr ng nh ng c n ph i bón phân y thì cây cho n ng su t và ch t l ngtrái t t N m th nh t, bón phân cho m i cây 300 – 500g phân NPK 16 – 16 – 8, chialàm ba l n bón trong n m N m th hai bón g p 2 l n n m th nh t và chia làm 3 – 4

n bón N m th ba tr i n khi cây cho trái n nh bón 2 – 4kg NPK 16 – 16 – 8

ho c thay b ng 0,2 – 0,5kg Urê, 0,5 – 0,7kg super lân và 0,2 – 0,3kg KCl và bón 3 l ntrong n m Vào th i gian sau thu ho ch bón 1/2 l ng phân c n m, s phân còn l ibón tr c khi ra hoa và sau khi u qu Ngoài ra hàng n m nên bón thêm cho m i cây

5 – 10kg phân h u c hoai m c có th hòa vào n c t i ho c ào r nh nông quanh

c cách g c 0,5 – 1m tùy theo l n c a tán cây, r i phân l p t r i t i n c

t ít c nh ng không r m r p quá (Nguy n M nh Chinh và Nguy n ng Ngh a2008)

1.3 PHÒNG TR SÂU B NH

1.3.1 Dòi c trái ( Bactrocera dorsalic)

Theo Nguy n Th Thu Cúc (2002) ru i c trái (Bactrocera dorsalic) phân b nhi u

i khác nhau trên th gi i và ch y u t i các n c Châu Á nh : Bangladesh, Trung

Qu c, n , Thái Lan, Viêt Nam,… ây là i t ng gây h i quan tr ng nh t trêncây m n, i và táo ng b ng Sông C u Long

1.3.1.1 c m v hình thái

Tr ng có hình h t g o, kích th c 1 x 0,2mm Lúc m i tr ng có màu tr ng s a, khi chuy n sang màu vàng nh t Dòi m i n dài kho ng 1,5mm, khi phát tri n y dài t 6- 8 mm (tùy thu c vào u ki n th c n) Mi ng có móc, móc mi ng có hóa

ng trung bình Thành trùng có th dài 7 – 9mm, s i cánh r ng 1,3 mm, u có d nghình bán c u, m t tr c màu nâu v i 6 ch m màu en Thành trùng tr ngtrong trái, con cái có th 150 – 200 tr ng Khi phát tri n y , dòi búng mình r i

xu ng t hóa nh ng trong t, th i gian nh ng kho ng 7 – 12 ngày ho c dài h n

m m c, vi sinh v t,…M c gây h i c a chúng r t cao có th làm th t thu 100%

ng su t trái cây

1.3.1.3 Bi n pháp phòng tr

- K thu t canh tác và v sinh v n: Bi n pháp bao trái cho hi u qu r t cao (bao

gi y d u, bao gi y keo) Thu gom nh ng trái ã b nhi m ra kh i v n, ngâm vào trong

c ho c chon sâu vào trong t di t nhu ng trong t

- Bi n pháp hóa h c: S d ng thu c hóa h c ph i h p v i ch t h p d n: ph i h pthu c tr sâu (g c lân ho c g c cúc t ng h p) v i b y có m i là protein th y phân Cthành trùng c và cái có th b d n d b i nh ng protein có ti t ra ammonia Phun h n

p này trên m t s cây gi i h n và ch m t s m trên cây trong v n nh ng khôngphun tràn lan c v n

1.3.2 Nhóm sâu c trái

ây là nhóm gây h i quan tr ng th hai trên cây m n, sau dòi c trái, hi n di n trên

t c gi ng m n, r t ph bi n trong mùa n ng Có ít nh t 3 loài sâu c trái trên m n

thu c b cánh v y, ph bi n nh t là Dudua sp., b Lepidoptera

1.3.2.1 c m v hình thái

u trùng có th có màu h ng b m, khi chu n b hóa nh ng có màu xanh vàng, u enkích th c kho ng 15mm Sâu r t linh ho t, di ng r t nhanh khi b ng n, sau khiphát tri n y sâu chui ra kh i trái, x p mép lá l i và hóa nh ng trong ph n là x p

Th i gian nh ng kéo dài t 5 – 6 ngày Sâu gây h i b ng cách n phá và th i phân ytrong trái Trái b sâu gây h i th ng b b i nhi m các loài vi sinh v t nên th i r tnhanh Thành trùng là m t loài ngài có kích th c nh , con cái l n h n con c, chi udài s i cánh con cái 14 mm và con c là 13 mm Cánh có màu t i và v t có màu xám,

en, nâu, vàng pha l n nhau, trên cánh tr c có 2 m en to, th y r t rõ khi thànhtrùng u tr ng thái ngh Trên rìa cánh tr c g n g c cánh có 1 ng vân màu cam

t p phân thành 4 nhánh nh kéo dài ra rìa trên c a cánh

1.3.2.2 Phòng tr

Vào giai n bông s p r ng nh y, n u m t s bông b nhi m cao (5% s bông hi n

di n, quan sát ng u nhiên 20 – 40 chùm) có th s d ng các lo i thu c g c cúc t ng

p phòng tr Bi n pháp t t nh t là s d ng các lo i bao gi y d u, bao gi y keo bao trái khi v a t ng, v a ng a c sâu c trái và dòi c trái, ng th i không c n

d ng thu c tr sâu, v a t n ti n v a c h i cho con ng i và môi tr ng Tráikhông s d ng thu c tr sâu s phù h p v i yêu c u c a th tr ng tiêu dùng và xu t

kh u

1.4 SINH LÝ C A S RA HOA

hình thành hoa là d u hi u cây chuy n t giai n sinh tr ng phát tri n dinh

ng sang giai n sinh tr ng sinh s n: chuy n h ng t hình thành m m lá sanghình thành m m hoa Bi u hi n tr ng thái di truy n và tr ng thái sinh lý nh t nh khi

p u ki n ngo i c nh thích h p Sau khi c m ng m m hoa c hình thành vàphát tri n (Ngu n Minh Ch n, 2010; Ph m V n Côn, 2003) Qua trình ra hoa có thchia làm các b c nh sau: s hình thành mô nguyên th y m m hoa, s phân hóa các

ph n c a hoa, s thành th c các b ph n c a hoa và s tr hoa Nguy n Minh ch n(2010) Trong ó, th i k sinh tr ng phân hóa thành mô nguyên th y m m hoa là th i quan tr ng nh t, ây là b c chuy n t giai n sinh tr ng dinh d ng sang giai

n sinh tr ng sinh s n V n V et al.,(2005). ra hoa ph thu c vào nhi u y u

Do s c nh tranh gi a hai quá trình t ng tr ng và phát tri n c quan sinh s n, có hai

gi i h n Gi i h n d i mà d i m c ó dinh d ng không cho s ra hoa Gi i h ntrên, mà trên m c ó s phát tri n dinh d ng chi m u th (Tr n V n Hâu, 2008)

Trong mùa v t nhiên (mùa thu n) thì m n ra hoa d dàng nh ng th ng ra hoa không

p trung, thu ho ch nhi u l n, làm t n nhi u chi phí thu ho ch x lý cây m n cho

ra hoa mùa ngh ch và t n ng su t cao thì g p r t nhi u khó kh n Cây m n cho ra hoahai l n trong n m L n u tiên xu t hi n t cu i tháng m i hai n tháng m t n msau và trái cây c thu ho ch vào tháng hai và tháng ba L n th hai x y ra kho ng

cu i tháng hai và thu ho ch c trong tháng t n tháng n m Trong mùa thu n s n

ng trái m n r t cao, nh ng giá th p Nhi u nông dân ã c g ng s n xu t mùangh ch t c thu nh p cao, t ó ng i nông dân th ng tìm nhi u ph ng pháp

x lý ra hoa có hi u qu trên cây m n nh ng c ng mang tính th i v và không có

Theo Whistler và Elevitch ( 2006) Hoa m c thành t ng chùm v i s l ng trung bìnhkho ng 6 bông, hoa m c thành t ng chùm m t trên thân cây chính ho c hoa m c trên

nh ng khe cành c a nh ng cành cây già Hoa m c ch y u trong tán cây, hoa m c tnách lá T ó, vi c ng d ng các bi n pháp kích thích ra hoa trên cây m n H ng ào

á c n chú ý n c m này c bi t khi áp d ng các bi n pháp x lý ra hoa b nghóa ch t c n phun u c thân cây thì m i cho hi u qu cao (Nguy n Minh Châu et al.,

gi i thích do tác ng c a nhi t gây ra b i vi c hun khói (Gonzalez, 1923) Do s tác

ng c a khí CO và CO2 cùng v i nhi t(Galang và Agati, 1936) Vi c xông khói c

th c hi n hàng ngày và liên t c trong hai tu n(Shu và Sheen, 1987)

1.4.5.2 C t r

Bi n pháp c t r các n c trên th gi i th c hi c c ng khá thành công C t r có thlàm gi m s sinh tr ng trên cây táo (Maggs, 1964, 1965; Geisler et al.,1984) Theo

Kulkarni (2002) bi n pháp c t r còn áp d ng r ng rãi trong ngh làm v n Châu Âu

nh m làm gi m kích th c tán cây, kích thích s t ng m m hoa và u trái Ngoài ra,

vi c c t r còn góp ph n làm gi m s trao i ch t c ch s ra hoa mà ch y u làGibberelin và gián ti p làm gi m ngu n cung c p Cytokinin Nh ng bi n pháp c t r

th ng ch áp d ng trên nh ng cây có t c sinh tr ng m nh

1.4.5.3 Kh c thân hay khoanh cành

Vi c khoanh hay kh c thân (cành) gây ra s tích l y các s n ph m trao i ch t trên

ch i (carbohydrate, ABA và auxin) ph n trên c a v t khoanh nh ng ng th i nh ng

ch t dinh d ng ho c nh ng ch t ng hóa (Cytokinin, Gibberelin, m) c cung

p b i r c ng c tích l y ph n d i v t khoanh (Meilan, 1997) Nh ng s n ph mnày có th nh h ng n s ra hoa (Zimmerman et al., 1985) Khi t ng h p cácnghiên c u v bi n pháp kh c thân Davenport và Nunez- Elisea (1997) ã làm sáng t

áp ng c a bi n pháp kh c thân bao g m vi c làm gi m s cung c p các s n ph m

làm gi m Cytokinin ch i Kh c thân làm gi m s sinh tr ng dinh d ng và kíchthích s ra hoa trên v i Florida và Hawaii nh ng k t qu không n nh các mùa v

ti p theo Hàm l ng ng sucrose và ng kh trong lá các tháng 5 – 7 không b

nh h ng c a bi n pháp kh c thân nh ng khi kh c thân tháng 9 thì cho hàm l ngtinh b t cao nh t trong tháng 2 trên cây quýt Ponkan các th i m khác nhau trongm

1.4.5.4 u khi n ra hoa b ng hóa ch t

Bi n pháp x lý ra hoa b ng hóa ch t c xem là bi n pháp x lý ph bi n nh t hi nnay Phun ho c t i vào g c các ch t ngo i sinh th ng c s d ng Phun các ch tngo i sinh lên lá r t ti n l i và d áp d ng, nhanh cho cây tr ng Theo Tr n V n Hâu(2008) trong m t s tr ng h p n ng th p h n ho c cao h n m t giá tr c bi t nào

ó s có tác d ng kích thích ho c có tác d ng ng n c n s ra hoa tùy theo loài và

nh ng u ki n khác nhau Ngoài ra, còn có có s t ng tác gi a các thành ph n c

bi t là các môi tr ng chelate và s t ng tác bên trong cây Hi u qu c a m t h p

ch t ngo i sinh tùy thu c nhi u vào th i gian áp d ng S thúc y hay c ch c a m t

p ch t th ng c quan sát khi vi c x lý c th c hi n m t giai n c bi ttrong quá trình phát tri n c a cây nh : kích thích ra lá, s phát tri n hoa,

Paclobutrazol là ch t l u d n có th mang lên r , i xuyên qua l thân ho c c t bào

ch t c a cây Paclobutrazol di ng trong mô xylem và di chuy n lên b ng s thoát h i

c (Charler, 1987) Khi hòa tan vào d ch mô g , paclobutrazol s i qua t ng nthân Trên cây B , Zikah và David (1991) nh n th y paclobutrazol có th h p thu b i

u h t các b ph n c a tán cây và r , paclobutrazol c chuy n ch y u n c quansinh tr ng dinh d ng, n i nó tác ng làm ch m s sinh tr ng Paclobutrazol là

ch t làm ch m t ng tr ng thông qua s c ch quá trình sinh t ng h p GA và làm

ch m t c phân chia t bào, làm cho th c v t tr nên già cõi h n làm gia t ng vi c

n xu t hoa và n trái Paclobutrazol có th c h p thu qua lá, tán cây, thân và r

c di chuy n qua mô xylem n bên d i ch i sinh mô

Tùy thu c vào u ki n khí h u và s nh y c m c a gi ng, vi c x lý paclobutrazol có

th t o ra trái trong mùa ngh ch, cho trái s m làm gi m hi n t ng cho trái cách n m

ng nh cho trái không n nh (Voon et al.,1991) trích d n b i Tr n V n Hâu, 2008).Theo Satit et al., (2003) x lý paclobutrazol trên cây m n 3 n m tu i cho th y, n ng 4g.ai /cây vào lúc lá 40 ngày tu i b ng bi n pháp t i vào t thì cho s bông cao

nh t sau khi x lý 60 ngày, còn trong khi phun lên lá n ng 500mg/L, khi lá 90ngày tu i thì cho s l ng hoa th p nh t

1.4.5.5 Các ch t u hòa sinh tr ng th c v t

Các ch t u hòa sinh tr ng t nhiên c chia thành 5 nhóm chính là nhóm Auxin,Gibberellin, Cytokinin, Absisic Acid và Ethylene Ch t u hòa sinh tr ng có tác

ng kích thích n ng th p và t ng d n cho t i n ng t i a Khi n ng v tquá m c kích thích s gây ra nh h ng c ch

- Nhóm Auxin g m các ch t chính: Indolacetic Acid (IAA), Napthaleneacetic Acid(NAA), và Indol-3-butilic Acid (IBA) Nhóm Auxin có tác d ng: Kích thích phân chia

và kéo dài t bào; Quan h ng ng c a mô t bào, auxin c chuy n t phía bên cóánh sáng sang bên t i; C n thi t cho s hình thành r , kích thích ra r ; Kích thích t ng

p ethylene; Kích thích s l n lên c a b u trái; Ng n c n s r ng c a lá, khi hàm

ng auxin n i biên l n h n ho c b ng auxin ngo i biên quá trình r ng c a lá c

y ra; Có nh h ng gián ti p n quá trình hình thành hoa c và cái, ethylene là

ch t ki m soát tr c ti p quá trình này (Nguy n Minh Ch n, 2010)

- Nhóm Gibberellin (GA) có kho ng 140 ch t khác nhau, nh ng thông d ng nh t là tGA1 n GA5, trong ó GA3 có tác d ng m nh nh t Nguy n Minh Ch n (2010).Gibberellin c t ng h p lá non, phôi ang phát tri n và chóp r và gi m d n khicác b ph n non tr ng thành (Tr n V n Hâu, 2008) Gibberellin có tác d ng kíchthích s phát tri n c a t bào theo chi u d c; kích thích s sinh tr ng và phát tri n c acây theo chi u cao, làm thân v n dài; làm m t h t c a qu , phá giai n ng ngh c a

t kích thích h t n y m m và miên tr ng; t ng s l ng lá, thay i hình d ng và

ng di n tích c a lá; kìm hãm s phát tri n c a b r ; kích thích ra hoa, kéo dài cu nghoa, giúp hoa to h n Tuy nhiên Gibberellin ch phát huy t t tác d ng khi cây tr ng có

y dinh d ng N, P, K Cytokinin c cây t ng h p t m t b ph n c a r và t

v n chuy n lên các b ph n khác c a cây (Nguy n Minh Ch n, 2010)

Ng i ta ã chi t xu t c Cytokinin t h t ngô (b p) non Cytokinin có tác d ngkích thích s phân chia t bào và t o thành các c quan; kích thích s n y m n, s m

ng c a t bào và các c quan; s t ng r và s phát tri n c a r ; s phát tri n c a n

và ch i, kích thích u th phát tri n ch i bên; trì qu n s lão hóa và kích thích s v nchuy n ch t dinh d ng và các ch t h u c (Nguy n Minh Ch n, 2010)

- Ethylene: m t acid có tên 2-chloroethyl phosphonic acid d ng l ng có màu t khôngmàu n h phách nh , tan d dàng trong n c Là m t d ng t ng h p c a ethyene, khi

th l ng v i pH thích h p s không s n sinh ra ethylene Tuy nhiên khi pH cnâng lên, nó b phân h y sinh ra ethylene ho c gián ti p v i auxin nó sinh s n raethylene m t cách t nhiên

Nhi u n m qua ng i ta ã quan sát r ng khói t g thúc y s tr hoa trong câykhóm, xoài Ngày nay ng i ta bi t r ng ethylene là thành ph n c b n trong khói gia

ng quá trình tr hoa Ethylene trong ph n l n tr ng h p c ch s tr hoa; tuy nhiên

nó có nh h ng kích thích trong cây khóm ( d a), xoài và v i Cây có th x lý v iethylene tr c ti p ho c thông qua vi c s d ng nh ng ch t phóng thích ethylene nhethrel

Ethylene m t hydrocarbon không no n gi n, nó kích thích s chín c a trái gây ra s

áp ng b ba trong nh ng cây u Hà Lan úa vàng bao g m s c ch v n dài, gia

ng s nghiêng và sinh tr ng ngang c a thân áp ng v i tr ng l c Ethylene có c utrúc n gi n nh t so v i nh ng ch t u hòa sinh tr ng th c v t khác (Nguy nMinh Ch n, 2010)

r ng là s tách ra c a m t c quan ho c m t ph n t cây cha m quá trình r ng r tquan tr ng trong nông nghi p b i vì s r ng ho c không r ng c a hoa Trái nh h ng

tr c ti p t i n ng su t và hi u qu c a quá trình thu ho ch Ethylene c xem là cóvai trò t nhiên trong vi c u hòa t c r ng Ba y u t làm b ng ch ng v vai trò

a ethylene trong s r ng ã c ngh vào n m 1985 (Artera, 1996) Tr c nh t sinh s n ethylene gia t ng tr c khi r ng trong nhi u c quan c a cây ang r ng

Th hai, x lý ethylene trên nhi u loài ho c nh ng h p ch t phóng thích ethylene kíchthích s r ng Th ba, nh ng ch t c ch s sinh t ng h p ethylene ho c c ch ho t

ng c a ethylene s c ch s r ng(Nguy n Minh Ch n, 2010)

1.4.5.6 Các ch t khoáng a vi l ng

Các nguyên t khoáng a vi l ng có nh h ng r t l n n quá trình sinh tr ng c acây tr ng, tham gia tr c vào quá trình bi n d ng và không th thay th c b ng m tnguyên t khoáng nào khác c a nguyên t khoáng ó, c bi t trong ph n ng enzyme.Các khoáng a, vi l ng còn óng m t s vai trò khác trong vi c x lý ra hoa c a cây

tr ng (Nguy n B o V và Nguy n Huy Tài, 2004) Trong ó, s nh h ng c a cácnguyên t khoáng a l ng là quan tr ng nh t

- m thúc y quá trình t ng tr ng, làm cho cây ra nhi u nhánh phân cành, ranhi u lá Lá cây có kích th c l n và có màu xanh ( ng H ng D t, 2002) m là

t trong nh ng ch t có vai trò quan tr ng nh t trong i s ng th c v t vì m làthành ph n c b n c a protein chi m kho ng 40 – 50% ch t khô c a nguyên sinh ch t

m còn là thành ph n c a di p l c, m t trong nh ng y u t quy t nh n s quan

p Ngoài ra m còn tham gia c u t o nên các h p ch t h u c quan tr ng khác nhcác amino acid, các lo i vitamin B1, B2, B6, Nucleic acid, thành ph n c a nhân t bào

th c v t (Lê V n Hòa và Nguy n B o Toàn, 2004) Vì v y, m c n c cung c p

i s l ng l n cho cây tr ng m c xem là nguyên t quan tr ng gia t ng n ng