SO SÁNH một số PHƯƠNG PHÁP PHÒNG và TRỊ BỆNH TIÊU CHẢY PHÂN TRẮNG ở HEO CON THEO mẹ tại TRẠI CHĂN NUÔI TRƯỜNG đại học cần THƠ

Để góp phần làm giảm thiệt hại, nâng cao hiệu quả kinh tế trong việc phòng và trị bệnh tiêu chảy cho heo con, đồng thời ứng dụng các kiến thức đã học ở trường và thực tiễn, tôi thực hiện

TÂN BÍCH PHƯỢNG

SO SÁNH MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH TIÊU CHẢY PHÂN TRẮNG Ở HEO CON THEO MẸ TẠI TRẠI

CHĂN NUÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

Luận văn tốt nghiệp Ngành: CHĂN NUÔI - THÚ Y

Cần Thơ, 2009

Luận văn tốt nghiệp Ngành: CHĂN NUÔI – THÚ Y

Tên đề tài:

SO SÁNH MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH TIÊU CHẢY PHÂN TRẮNG Ở HEO CON THEO MẸ TẠI TRẠI

CHĂN NUÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ

Giáo viên hướng dẫn: Sinh viên thực hiện:

MSSV: 3042099

Lớp: CNTY Khóa 30

Đề tài: “so sánh một số phương pháp phòng và trị bệnh tiêu chảy ở heo con

theo mẹ tại trại chăn nuôi trường Đại Học Cần Thơ” do sinh viên: Tân Bích

Phượng MSSV: 3042099 thực hiện tại : trại chăn nuôi thực nghiệm Hòa An

trường Đại Học Cần Thơ từ ngày 15 tháng 12 năm 2008 đến 15 tháng 3 năm

2009.

Cần Thơ, ngày… tháng ….năm 2009 Cần Thơ, ngày… tháng… năm 2009

DUYỆT BỘ MÔN DUYỆT CÁN BỘ HƯỚNG DẪN

Nguyễn Dương Bảo

Cần Thơ, ngày… tháng … năm 2009

DUYỆT KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

Cần Thơ, xã Hòa An, huyện Phụng Hiệp, Tỉnh Hậu Giang.

Tôi xin chân thành cảm ơn:

Ban giám hiệu nhà trường Đại Học Cần Thơ, khoa Nông Nghiệp & SHƯD, bộ môn Chăn Nuôi Thú Y, bộ Môn Thú Y đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện luận văn tốt nghiệp này

Thầy Nguyễn Dương Bảo dã tận tình hướng dẫn và giúp dỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài

Quí thầy cô bộ môn Chăn Nuôi Thú Y, bộ môn Thú Y khoa Nông Nghiệp & SHƯD trường Đại Học Cần Thơ đẫ truyền đạt kiến thức quí báu

Quí thầy cô và cán bộ nhân viên trại chăn nuôi thực nghiệm trường Đại Học Cần Thơ

đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong thời gian thực tập luận văn tốt nghiệp

Cám ơn tất cả các bạn sinh viên lớp chăn nuôi thú y khóa 31 đã giúp đỡ, chia sẽ những khó khăn trong suốt quá trình học tập

Xin chân thành cám ơn tất cả!

Sinh viên thực hiệnTân Bích PhượngLớp CNTY khóa 30

Trang tựa ii

Trang duyệt iii

LỜI CẢM TẠ iv

MỤC LỤC v

DANH SÁCH CÁC BIỂU BẢNG VÀ HÌNH ẢNH vii

TÓM LƯỢC viii

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÍ LUẬN 2

2.1 Đặc điểm của heo con 2

2.1.1 Đặc điểm về sinh trưởng 2

2.1.2 Đặc điểm về phát dục 2

2.1.3 Đặc điểm về khả năng điều tiết nhiệt 2

2.1.4 Đặc điểm về khả năng miễn dịch 3

2.1.5 Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóa heo con 4

2.2 Bệnh tiêu chảy phân trắng ở heo con 5

2.2.1 Nguyên nhân 5

2.2.1.1 Nguyên nhân không truyền nhiễm 5

2.2.1.2 Nguyên nhân truyền nhiễm 7

2.2.2 Triệu chứng 9

2.2.3 Bệnh tích 10

2.3.4 Cơ chế sinh bệnh 10

2.3 Tính chất dược lý của một số loại thuốc sử dụng 10

2.3.1 Tính chất dược lý của Enrofloxacin 10

2.3.1.1 Tính chất 10

2.3.1.2 Cơ chế tác động 11

2.3.2 Tác dụng của Lactobacillus và Enterococcus 11

2.3.3 Tính chất dược lý của Amoxicillin 11

2.3.3.1 Tính chất 11

2.3.3.2 Cơ chế tác động 12

2.3.4 Tính chất dược lý của Colistin 12

2.3.4.1 Tính chất 12

2.3.4.2 Cơ chế 12

3.4 Tình hình chăn nuôi thú y 12

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM 14

3.1 Thời gian và địa điểm thí nghiệm 14

3.1.1 Thời gian 14

3.1.2 Địa điểm 14

3.2 Phương tiện thí nghiệm 15

3.2.1 Đối tượng thí nghiệm 15

3.2.2 Các thuốc phòng 15

3.2.2.1 Baytril 0,5 % (chai 100 ml của công ty Bayer) 15

3.2.2.2 Lactobac C (gói 100g của công ty Bayer) 16

3.2.2.3 Vimetryl 5 (chai 100 ml) 17

3.2.2.4 TD.COLI-AMOXY (gói 50g) 18

3.2.3 Các thuốc và vật dụng hỗ trợ khác 18

3.3 Nội dung và phương pháp tiến hành thí nghiệm 19

3.3.1 Thí nghiệm phòng bệnh 19

3.3.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm điều trị 20

3.3 Xử lý số liệu 20

CHƯƠNG 4 KẾT QUẢ THẢO LUẬN 21

4.1 Kết quả thí nghiệm phòng 21

4.1.1 Ảnh hưởng của các nghiệm thức phòng đến tỷ lệ tiêu chảy heo con 21

4.2.1 Kết quả khỏi bệnh của các nghiệm thức thí nghiệm 26

4.2.2 Chi phí cho điều trị 28

CHƯƠNG 5 KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ 29

5.1 Kết luận 29

5.2 Đề nghị 29

TÀI LIỆU THAM KHẢO 30

PHỤ LỤC 31

DANH SÁCH CÁC BIỂU BẢNG VÀ HÌNH ẢNH Biểu đồ 1: Tỷ lệ tiêu chảy heo con ở các nghiệm thức phòng 1

Biểu đồ 2: Trọng lượng heo con ở các nghiệm thức phòng ở các ngày tuổi 23

Biểu đồ 3: So sánh tỷ lệ điều trị khỏi của các nghiệm thức thí nghiệm 26

Biểu đồ 4: So sánh thời gian điều trị khỏi của các nghiệm thức điều trị 27

Bảng 3.1 Bố trí thí nghiệm phòng bệnh 19

Bảng 3.2 Bố trí thí nghiệm điều trị 20

Bảng 4.1 Tỷ lệ heo con tiêu chảy ở các nghiệm thức 21

Bảng 4.2 Ảnh hưởng của các nghiệm thức phòng đến trọng lượng heo con 23

Bảng 4.3 Chi phí thuốc ở các nghiệm thức phòng 25

Bảng 4.4 Tỷ lệ khỏi bệnh của các nghiệm thức ở các ngày điều trị 26

Bảng 4.5 Chi phí thuốc ở các nghiệm thức điều trị 27

Hình 3.1 Thuốc Baytril 0,5 của công ty Bayer 15

Hình 3.2 Men Lactobac C của công ty Bayer 16

Hình 3.3 Thuốc Vimetryl 5 của công ty Vimedim 17

Hình 3.4 Thuốc TD.COLI-AMOXI của công ty Nam Dung 18

chăn nuôi tập trung, bệnh gây thiệt hại đáng kể cho người chăn nuôi Để góp phần làm giảm thiệt hại, nâng cao hiệu quả kinh tế trong việc phòng và trị bệnh tiêu chảy cho heo con, đồng thời ứng dụng các kiến thức đã học ở trường và thực tiễn, tôi thực hiện

đề tài “so sánh một số biện pháp phòng và trị bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ tại trại chăn nuôi trường Đại Học Cần Thơ:” qua thời gian thực tập tại trại tôi nhận thấy: phòng bệnh tiêu chảy bằng Baytril 0,5 và Lactobac C là có hiệu quả nhất (46,55% và 55,88%), và phòng bằng TD.COLI-AMOXI là không có hiệu quả (86,67%) Trọng lượng heo con cai sữa ở nghiệm thức phòng bằng Baytril 0,5 (6,92kg) đã cao hơn rõ rệt (có ý nghĩa thống kê) so với nghiệm thức phòng bằng TD.COLI-AMOXI (5,89kg), tuy nhiên chi phí phòng bằng Lactobac C (390 đồng/con/lần) là thấp nhất, nên sử dụng Lactobac C trong việc phòng bệnh tiêu chảy cho heo con là co hiệu quả kinh tế nhát trong các nghiệm thức thí nghiệm phòng Điều trị bệnh tiêu chảy cho heo con theo mẹ bằng Vimetryl 5 là có hiệu quả nhất (100%) đến Lactobac C (89,66%), và thấp nhất là điều trị bằng Baytril 0,5 (80,65%) Chi phí điều trị bằng Vimetryl 5 thấp nhất (780 đồng/con/liệu trình), đến Lactobac C (1560 đồng/con/liệu trình), và cao nhất là Baytril 0,5 (2940 đồng/con/liệu trình), nên sử dụng Vimetryl 5 cho điều trị bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ là có hiệu quả kinh tế nhất trong các nghiệm thức thí nghiệm điều trị.

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Trên cả nước nói chung và Đồng Bằng Sông Cửu Long nói riêng chăn nuôi heo là một ngành chăn nuôi phổ biến, quan trọng trong nông nghiệp Trong những năm gần đây ngành chăn nuôi heo đã có những bước tiến đáng kể trong việc khống chế không để xảy ra các dịch bệnh nghiêm trọng Mặc dù vậy có một số bệnh vẫn tồn tại

và trở thành những nguyên nhân quan trọng làm giảm hiệu quả kinh tế ngành chăn nuôi heo, và một bệnh không kém phần quan trọng là chứng tiêu chảy ở heo con theo mẹ

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tiêu chảy ở heo con theo mẹ: thay đổi đột ngột của thời tiết, thức ăn của heo mẹ kém phẩm chất, chuồng trại ẩm ướt… tác động vào cơ thể heo con gây rối loạn thần kinh, dẫn đến rối loạn tiêu hóa Những yếu tố trên làm giảm sức đề kháng của heo con lúc này là cơ hội cho những vi khuẩn bên ngoài xâm nhập hay đã có sẵn ở đường ruột tấn công gây bệnh Bệnh có thể gây chết do heo con bị mất nước, dinh dưỡng, chất điện giải, đẫn đến heo con bị còi cọc, chậm lớn làm giảm chất lượng đàn heo

Với mong muốn tìm ra những phương pháp phòng và trị có hiệu quả bệnh tiêu chảy

ở heo con theo mẹ nhằm góp phần làm giảm thiểu thiệt hại do bệnh gây ra cho các

cơ sở chăn nuôi Được sự đồng ý của ban lãnh đạo trại chăn nuôi thực nghiệm trường Đại Học Cần Thơ và sự hướng dẫn tận tình của quí thầy cô, tôi tiến hành

thực hiện luận văn tốt nghiệp với đề tài: “So sánh hiệu quả một số phương pháp

phòng và trị bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ tại trại chăn nuôi thực nghiệm trường Đại Học Cần Thơ”.

Mục tiêu của đề tài:

So sánh hiệu quả của nghiệm thức phòng và điều trị bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ

Tìm ra phác đồ phòng và điều trị bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ có hiệu quả nhất trong các nghiệm thức thí nghiệm

CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÍ LUẬN

2.1 Đặc điểm của heo con

2.1.1 Đặc điểm về sinh trưởng

Heo bú sữa có tốc độ lớn rất nhanh, phải coi trọng đặc điểm này để nuôi tốt heo nái đảm bảo đủ sữa cho heo con bú, có thức ăn tập ăn ngon cho heo con Khối lượng heo đạt được ở các thời điểm sơ sinh, cai sữa, xuất chuồng có mối liên quan (Lê Hồng Mận, 2002)

Heo con trong thời kì này phát triển với tốc độ rất nhanh thể hiện thông qua sự tăng khối lượng của cơ thể Thông thường khối lượng heo con ở ngày 7 – 10 đã gấp 2 lần khối lượng sơ sinh, lúc 21 ngày tuổi gấp 4 lần, lúc 30 ngày tuổi gấp 5 lần trọng lượng sơ sinh và đến 60 ngày tuổi gấp 10 –15 lần trọng lượng sơ sinh (Nguyễn Thiện, 2008)

Heo con mới đẻ có thể đi đứng, tìm vú mẹ để bú ngay Khả năng phát triển của heo con nhanh hơn so với một số gia súc khác Quá trình sinh trưởng heo con từ khi mới

đẻ cho đến khi xuất chuồng gặp phải 2 thời kì khủng hoảng: lúc 3 tuần tuổi và lúc 3 tháng tuổi Đặc biệt cuộc khủng hoảng ở tuần thứ 3, trong khi nhu cầu sữa của heo con tăng, ngược lại sữa mẹ giảm dần, các chất dự trữ trong cơ thể heo con như: sinh

lý máu 2 tuần đầu hồng cầu sụt rất nhanh kéo dài đến tuần thứ 3, thứ 4 và hàm lượng hemoglobin cũng giảm (Trần Cừ, 1972)

Cơ thể heo con không ngừng sử dụng protein để xây dựng các mô bào mới trong quá trình phát triển, đồng thời tu bổ và khôi phục mô bào cũ Nếu sữa mẹ không đảm bảo chất lượng, khẩu phần thiếu protein thì sự sinh trưởng của heo con sẽ chậm lại, hoặc có thể ngưng trệ và khả năng chống chịu bệnh tật sẽ giảm hẳn (Đào Trọng Đạt, 1996)

Sự sinh trưởng của heo con trong thời kì này không hoàn toàn tuân theo quy luật sinh trưởng chung của gia súc Ở thời kì 3 hoặc 4 tuần tuổi tốc độ tăng trọng tuyệt đối của heo con có chiều hướng giảm liên quan đến qui luật tiết sữa của heo mẹ Tuy nhiên mức độ tăng trọng giảm còn tùy thuộc vào việc tác động các biện pháp

kỹ thuật của con người đối với đàn heo (Nguyễn Thiện, 2008)

2.1.2 Đặc điểm về phát dục

Thời kì heo con theo mẹ chủ yếu là sự thành thục của cơ quan sinh dục heo đực cho nên cần phải tiến hành thiến (Nguyễn Thiện, 2008)

2.1.3 Đặc điểm về khả năng điều tiết nhiệt

Trong bụng mẹ việc cân bằng nhiệt của bào thai được xác định bởi thân nhiệt của heo mẹ, sau khi sinh cơ thể của heo con chưa có thể bù đấp lại thân nhiệt bị mất đi

do ảnh hưởng của môi trường ngoài tác động, vì vậy phải đặc biệt chú ý tạo điều kiện thích hợp trong chuồng sinh sản, để chúng không bị ảnh hưởng sự thay đổi của nhiệt độ đột ngột khi mới sinh (Đào Trọng Đạt, 1996)

Heo con mới sinh có sự thay đổi rất lớn về điều kiện sống so với ở trong cơ thể mẹ

có nhiệt độ ổn định 390C, ra bên ngoài điều kiện nhiệt độ rất thay đổi theo từng mùa khác nhau Do vậy heo con rất dễ nhiễm lạnh, giảm đường huyết và có thể dẫn đến chết Lông heo con thưa, lớp mỡ dưới da mỏng, diện tích bề mặt so với khối lượng

cơ thể cao nên khả năng chống lạnh kém Lượng mỡ và glycogen trong cơ thể thấp nên khả năng cung cấp năng lượng chống lạnh bị hạn chế (Nguyễn Thiện, 2008).Sau khi sinh cơ thể heo con chưa có thể bù đắp được nhiệt lượng bị mất đi do ảnh hưởng của môi trường bên ngoài Vì vậy hầu như tất cả heo con sơ sinh trong những giờ đầu tiên đều bị giảm thân nhiệt, sau đó thân nhiệt dần dần tăng lên Khi mới sinh thân nhiệt heo con đạt 38,9 – 39,10C, 30 phút sau giảm xuống 36,7 –37,10C Vì vậy trong vòng 1 giờ sau khi sinh heo con được bú sữa đầu thì 8 – 12 giờ sau thân nhiệt heo con sẽ được ổn định (Đào Trọng Đạt, 1996)

Hệ thần kinh điều khiển cân bằng thân nhiệt chưa hoàn chỉnh của heo, bởi vì trung khu điều khiển thân nhiệt nằm ở vỏ não, mà võ não là cơ quan phát triển chậm nhất

ở 2 giai đoạn trong và ngoài thai (Nguyễn thiện, 2008)

Mới sinh tỉ lệ nước trong cơ thể 82%, vì vậy thân nhiệt giảm nhanh, 30 giây sau khi

đẻ nước giảm 1,5 – 2 % kèm theo thân nhiệt giảm 5 – 100C (Lê Hồng Mận, 2002).Nói chung, khả năng điều tiết nhiệt của heo con trong những ngày đầu rất kém, nó chịu ảnh hưởng rất lớn của nhiệt độ của môi trường Khả năng điều tiết thân nhiệt của heo con phụ thuộc nhiều vào tuổi hơn là vào khối lượng Khả năng điều tiết nhiệt của heo con yếu cho đến khi heo con đạt 9 ngày tuổi và từ ngày 20 trở đi khảnăng này tốt hơn (Nguyễn thiện, 2008)

2.1.4 Đặc điểm về khả năng miễn dịch

Heo con mới sinh ra trong máu hầu như không có kháng thể Song lượng kháng thể trong máu heo con tăng rất nhanh sau khi heo bú sữa đầu Cho nên có thể nói rằng ở heo con khả năng miễn dịch là hoàn toàn thụ động Nó phụ thuộc vào lượng kháng thể hấp thu nhiều hay ít từ sữa mẹ (Nguyễn thiện, 2008)

Sữa đầu của heo mẹ có tỉ lệ protein cao 12 – 16 %, trong đó  - globulin chiếm 34 –45%, đảm bảo phòng vệ cho cơ thể heo con trong 21 ngày, sau đó heo con có thể tổng hợp  - gloubulin Sữa đầu còn có MgSO4 có tác dụng tẩy nhẹ, sẽ tẩy đi phân cặn có trong đường tiêu hóa của heo con trước khi đẻ ra Vì vậy, nhất thiết phải cho heo con bú sữa đầu (Lê Hồng Mận, 2002)

Bên cạnh việc hấp thu kháng thể từ sữa mẹ thì bản thân heo con trong thời kì này cũng có quá trình tổng hợp kháng thể Trước đây người ta cho rằng mãi tới 2 tuần tuổi hoặc muộn hơn nữa mới có quá trình tổng hợp kháng thể Song một nghiên cứu tại Bruno (Tiệp Khắc) gần đây cho thấy chỉ ngay ngày thứ 2 sau khi đẻ một số cơ quan trong cơ thể heo đã bắt đầu sản sinh kháng thể Nhưng khả năng này còn rất hạn chế và nó chỉ được hoàn chỉnh tốt hơn khi heo được 1 tháng tuổi (Nguyễn Thiện, 2008)

2.1.5 Đặc điểm phát triển của cơ quan tiêu hóa heo con

Đặc điểm nổi bật cơ quan tiêu hóa thời kì heo con theo mẹ là sự phát triển rất nhanh nhưng chưa hoàn thiện Sự phát triển nhanh thể hiện ở sự tăng dung tích và khối lượng của bộ máy tiêu hóa Còn chưa hoàn thiện thể hiện ở chổ số lượng cũng nhưhoạt lực của một số men trong đường tiêu hóa heo con bị hạn chế như: amylase, pepsin, trypsin, acid HCl… (Nguyễn Thiện, 2008)

Hệ thống enzyme chưa đầy đủ Tuy nhiên chức năng tiêu hóa của heo sơ sinh theo từng giai đoạn tuổi sẽ phát triển nhanh và hoàn thiện dần về chức năng tiêu hóa Heo con khi mới sinh ra có thể hấp thu glucose ngay, sau 2 tuần tuổi mới tiêu hóa saccharose, sau 3 tuần mới tiêu hóa tinh bột (Lê Thị Mến, 2000)

Dịch tiêu hóa tiết ra ban đêm 69%, ban ngày chỉ 31%, cho nên heo bú nhiều vào ban đêm Cho đến ngày sắp cai sữa (28 ngày tuổi) sự tiết dịch mới cân bằng ban đêm 51%, ban ngày 49% Cho đến 2 tuần tuổi, trong dạ dày heo con chưa có acid clohydric (HCl) tự do cho nên tính kháng khuẩn chưa có để bảo vệ đường tiêu hóa nên thường bị bệnh đường ruột nhất là bệnh tiêu chảy phân trắng Đến 25 ngày tuổi, trong dạ dày heo bắt đầu có HCl tự do, 40 ngày tính kháng khuẩn xuất hiện (Lê Hồng Mận, 2002)

Tiêu hóa ở miệng

Heo con theo mẹ hầu như tiêu hóa sữa nhờ các enzyme ở dạ dày và ruột, vai trò của nước bọt ít quan trọng (Trần Cừ, 1972)

Tiêu hóa ở dạ dày

Theo Trần Cừ (1972):

Heo con mới đẻ dạ dày chỉ nặng 4 – 5 g chứa được 40 – 50 g sữa, sau khi đẻ 10 ngày dạ dày nặng gấp 3 lần Thể tích và trọng lượng của cơ quan tiêu hóa vẫn tiếp tục tăng nhanh phù hợp với sức ăn của heo

Đặc biệt dịch vị dạ dày heo con sơ sinh đến 20 ngày tuổi không có HCl tự do, sau

đó nồng độ acid này mới tăng dần Độ acid của dịch vị heo thấp nên hoạt hóa pesinogen kém, trong tháng tuổi đầu hầu như dạ dày không tiêu hóa protein thực vật Ngoài ra tác dụng của acid trong dạ dày là để sát trùng, do không có hay ít acid nên diệt khuẩn kém, heo con rất dễ bị nhiễm trùng gây ra những bệnh đường tiêu hóa

Tiêu hóa ruột

Theo Trần Cừ (1972):

Heo con tiêu hóa dạ dày chỉ mới là bắt đầu, ruột non mới là nơi tiêu hóa chủ yếu Quá trình tiêu hóa ruột non rất phức tạp vì dịch tụy, dich mật, dịch ruột đều đổ vào đấy Sự tiêu hóa ở ruột non heo con ở thời kì đầu rất mạnh do hoạt tính cao của enzyme dịch tụy Mặt khác, do trong sữa có nhiều lipid cho nên tác dụng của dịch mật đối với tiêu hóa của heo rất quan trọng

Tiêu hóa ruột non nhờ tuyến tụy, enzyme trypsin trong dịch tụy thủy phân protein thành acid amin Trong ruột heo có chứa enzyme tiêu hóa như: amino peptidase, dipeptidase, enterrokinase, lypase và amylase Dịch ruột tác động tiêu hóa đạt hiệu quả cao đối với các chất; lactose, casein, mỡ sữa…ở heo mới đẻ.

Hệ vi sinh vật

Trong điều kiện bình thường, vi sinh vật sống cộng sinh trong đường tiêu hóa của heo con không ảnh hưởng xấu đến sức khỏe của chúng Nhưng khi điều kiện sống thay đổi như thiếu dinh dưỡng, thời tiết thay đổi, vệ sinh chăn nuôi kém, thì một

số vi khuẩn sẽ trở thành tác nhân gây bệnh: E coli, Bacillus perfringens (Trần Cừ,

1972)

Trong quá trình phát triển bình thường ở đường ruột của gia súc có nhiều loại vi khuẩn sinh acid lactic, và một số cầu khuẩn đường ruột đối kháng mạnh với vi

khuẩn phó thương hàn, với Proteus vulgaris và các vi khuẩn sinh thối rữa Cơ chế

đối kháng này là nhờ hoạt tính của vi khuẩn sinh lactic đã có tác dụng ngăn chặn sự hoạt động của nhiều loại vi khuẩn gây bệnh và gây thối rữa (Đào Trọng Đạt, 1996)

2.2 Bệnh tiêu chảy phân trắng ở heo con

2.2.1 Nguyên nhân

2.2.1.1 Nguyên nhân không truyền nhiễm

Bệnh tiêu chảy trên heo con là một vấn đề nan giải trong lĩnh vực chăn nuôi heo vì rất khó tránh cho đàn heo con khỏi mắc bệnh nếu nuôi giam mẹ và con trong chuồng chật hẹp Bệnh diễn biến nhiều mức độ khác nhau và có nhiều nguyên nhân tác động khác nhau (Võ Văn Ninh, 2001)

Nhân tố bẩm sinh

Cơ thể heo con kém sức chịu đựng, không đủ khả năng loại trừ mầm bệnh xâm nhập cơ thể với mật số càng lúc càng nhiều, càng mạnh hơn bình thường, không đủ khả năng vô hiệu hóa độc tố, độc chất và trung hòa các hóa chất có nồng độ không thích hợp…(Võ Văn Ninh, 2001)

Do heo mẹ

Nguồn dinh dưỡng chủ yếu cho heo con là sữa mẹ, nếu sữa mẹ kém phẩm chất, gây nên rối loạn tiêu hóa và bệnh phân trắng sẽ xuất hiện Có nhiều thực nghiệm đã chứng minh khi heo mẹ bị rối loạn các quá trình trao đổi chất thì lợn con không thể nào tránh khỏi bệnh phân trắng Vì vậy để bảo vệ heo con thì việc nuôi dưỡng và chăm sóc heo nái là một khâu vô cùng quan trọng (Đào Trọng Đạt, 1996)

Khẩu phần heo nái chứa không đủ giá trị, chủ yếu là lượng protit tiêu hao, các vitamin và nguyên tố vi lượng trong khẩu phần, có ý nghĩa đặc biệt trong việc xuất hiện chứng khó tiêu Heo con sơ sinh muốn bú mẹ, vú bị nhiễm bẫn, thời gian nghỉ kéo dài trong các lần bú rồi tiếp đó là heo con bú quá no đều tạo điều cho bệnh phát sinh (Niconxklj, 1983)

Trong nhiều trường hợp heo nái thiếu canxi trong khẩu phần nên sữa bị thiếu canxi,

từ đó sữa khó tiêu hóa bởi vì lượng canxi có trong sữa giúp tạo ra caseinat kết tủa

và dễ bị enzym proteolytic tác kích phân cắt thành acid amin (Võ Văn Ninh, 2001)

Do khí hậu, thời tiết, vệ sinh chuồng trại

Yếu tố môi sinh giữ vai trò hết sức quan trọng, chỉ cần môi sinh có một vài biến đổi không thuận lợi cho cơ thể heo là dễ dàng biến đổi khả năng chống bệnh tiêu chảy của cơ thể, dễ bộc phát bệnh cấp tính, nhất là đối với heo con (Võ Văn Ninh, 2001).Thường chứng khó tiêu xuất hiện khi lợn con và lợn mẹ trong những chuồng lạnh

và ẩm ướt, khí hậu chuồng không thuận lợi và thiếu vận động Nhiệt độ thấp và ẩm

độ cao của chuồng gây rối loạn trước hết là sự trao đổi nhiệt của cơ thể, làm cho cơ thể quá bị lạnh và phải thay đổi lại cho phù hợp với quy luật các quá trình trao đổi,

sẽ tạo điều kiện cho rối loạn tiêu hóa (Niconxklj, 1983)

Ra khỏi bụng mẹ heo chịu ảnh hưởng trực tiếp của môi trường sống như: nóng, lạnh, mưa, hanh khô, ẩm thấp thất thường, do cơ thể heo con chưa phát triển hoàn chỉnh, nên các phản ứng thích nghi và bảo vệ rất yếu Vì vậy khi thời tiết thay đổi đột ngột, heo dể bị cảm lạnh, đó là điều kiện thuận lợi để bệnh phân trắng phát sinh (Đào Trọng Đạt et al, 1972)

Trong những yếu tố về tiểu khí hậu thì quan trọng nhất là độ ẩm và nhiệt độ Độ ẩm thích hợp cho heo con vào khoảng 75-85% Do đó những tháng mưa nhiều thì số lượng heo bị bệnh phân trắng tăng lên rõ rệt, có khi tới 90-100% toàn đàn Vì vậy việc làm khô chuồng là vô cùng quan trọng (Đào Trọng Đạt et al, 1996)

Vệ sinh tẩy độc chuồng trại, máng ăn, máng uống thường xuyên có tác dụng đến mức thấp nhất số vi sinh vật gây bệnh đường ruột Vệ sinh chuồng trại kém, chuồng

ẩm ướt heo con bị lạnh, trong điều kiện đó nhiều chủng vi sinh vật có hại tăng mật

số, xâm nhập đường ruột heo con, thừa dịp heo con bị lạnh yếu sức sẽ bộc phát bệnh tiêu chảy (Võ Văn Ninh, 2001)

Do rối loạn hệ vi sinh vật đường ruột

Hệ vi sinh vật đường ruột (E.coli, proteus, các vi khuẩn ưa khí…) chiếm 1 vị trí

nhất định như là yếu tố thứ cấp trong việc phát sinh chứng khó tiêu (Niconxkij, 1983)

Ở heo con mới sinh hệ vi sinh vật đường ruột chưa phát triển, chưa đủ vi khuẩn có lợi, chưa đủ khả năng kháng lại vi khuẩn gây bệnh nên rất dễ nhiễm bệnh nhất là các bệnh đường tiêu hóa (Đào Trọng Đạt, 1972)

Ở lợn con khỏe mạnh, vi khuẩn E.coli chỉ khu trú ở ruột già và phần cuối ruột non,

còn phần giữa và phần trước ruột non chỉ có một số vi sinh vật khác như: liên cầu khuẩn, tụ cầu khuẩn, và chủ yếu là các vi khuẩn sinh acid lactic Khi hệ vi sinh vật đường ruột rối loạn, heo con dễ bị bệnh phân trắng Vi khuẩn lactic có từ khi con vật mới sinh ra, chúng phát triển và tăng dần số lượng lên đến mức khống chế được

sự phát triển của vi khuẩn E coli Ngược lại, nếu vi khuẩn lactic phát triển kém

hoặc giảm số lượng thì số chổ trống để cho vi khuẩn gây thối cố định và phát triển mạnh, gây nên những biến đổi bệnh lý trong đường ruột, làm cho hệ vi khuẩn đường ruột mất cân bằng Hiện tượng này gọi là loạn khuẩn (Đào Trọng Đạt, 1996)

2.2.1.2 Nguyên nhân truyền nhiễm

Do vi khuẩn

E coli (Escherichia coli)

Có nhiều loại vi trùng, là nguyên nhân nguyên phát hoặc nguyên nhân kế phát gây

chứng tiêu chảy heo con như: Salmonella, Proteus, Clostridium pefringens, Shigella… đặc biệt quan trọng và phổ biến là Escherchia coli (E.coli) với nhiều

chủng gây bệnh và chúng có sự thay đổi về thời gian và các vùng (Nguyễn DươngBảo, 2000)

Trong các vi khuẩn đường ruột, Escherchia là loài phổ biến nhất Loài này xuất

hiện và sinh sống trong đường ruột động vật chỉ vài giờ sau khi sinh và tồn tại đến khi con vật chết Khi các điều kiện nuôi dưỡng, khẩu phần thức ăn, vệ sinh thú y

kém, sức chống đỡ của con vật kém thì E coli trở nên cường độc và có khả năng gây bệnh Có đến 48% trường hợp bị tiêu chảy chủ yếu là do E coli gây ra (Đào

Trọng Đạt, 1996)

Hiện nay người ta phân lập được 163 type E.coli khác nhau và được chia làm 2 nhóm: nhóm không sinh độc tố, không gây bệnh (Nonpathogenic E.coli) và nhóm vi khuẩn sinh độc tố, gây bệnh (Pathogenic E coli) Các chủng thường xuyên gây

bệnh cho heo con là: K88, K99, 987p và F41 Heo sơ sinh, heo theo mẹ và heo cai sữa đều cảm nhiễm nhưng xảy ra nặng hơn ở heo dưới 10 ngày tuổi (Hồ Thị Việt Thu, 2006)

Salmonella là trực khuẩn hình gậy, hai đầu tròn, kích thước 0,4 – 0,6 µ x 1 – 3 µ,

không hình thành giác mô và nha bào, di động, gram âm, chúng vừa hiếu khí, vừa yếm khí, mọc trong môi trường pH 7,2 – 7,6, nhiệt độ 370C (Đào Trọng Đạt, 1996)

Ngoài các chủng gây bệnh phó thương hàn là Samonella cholerasuis và Samonella typhimurium suis, Samonella enteritidis, trong đường ruột của heo còn rất nhiều chủng salmonella khác, chúng xâm nhập vào cơ thể heo con chủ yếu qua đường

miệng, cùng với thức ăn bị nhiễm khuẩn, nếu điều kiện chăm sóc quản lí không

được tốt làm cho sức đề kháng của con vật bị sút kém thì Salmonella sinh sôi nảy

nở trong ruột, tiết độc tố gây viêm niêm mạc ruột và gây ra tiêu chảy (Nicoxkij, 1983)

Shigella

Gây bệnh tiêu chảy ở heo con theo mẹ và heo con cai sữa, vi khuẩn được bài xuất ra

theo phân, các chủng thường gây bệnh là: Shigella dysentery và Shigella flexmitia

Chúng xâm nhập vào đường tiêu hóa, sinh sản và tiết độc tố gây ra bệnh tiêu chảy

Clostridium perfringen thường xuyên hiện diện trong đường tiêu hóa của heo khỏe,

nhưng chỉ có tác đông gây bệnh khi có điều kiện, nhất là chăm sóc nuôi dưỡng kém Heo sơ sinh đến 1 tuần tuổi là dễ cảm nhiễm nhất, nhưng cũng xảy ra ở heo ở 2 – 4

tuần tuổi Phần lớn các trường hợp do Clostridium perfringen gây ra chỉ trong vòng

vài phút hoặc vài giờ sau khi sinh ra Bệnh thường tổn thương ở ruột, vi khuẩn thường xâm nhập vào biểu bì của lông nhung và tăng sinh khắp màng nhày ruột và gây hoại tử ở đó, đồng thời gây xuất huyết, vùng hoại tử lan dần gây tổn thương vào chiều sâu đến niêm mạc, dưới niêm mạc và thậm chí đến lớp cơ Phần lớn vi khuẩn thường gây hoại tử lông nhung, lông nhung cùng với vi khuẩn bám dính tróc ra rơi vào xoang ruột Vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào thành ruột tạo thành khí thủng ở dưới lớp da niêm mạc, lớp cơ, hoặc xâm nhập sâu vào xoang bụng Khí thủng này

có thể tạo nên ở các hạch lympho vùng lân cận có hiện tượng tắc nghẽn mạch ở vùng bị khí thủng

Vi khuẩn còn gây xuất huyết suốt chiều dài của không tràng, nên tiêu chảy thường

có máu và niêm mạc hoại tử trong phân Tỷ lệ chết và còi cao ở heo sơ sinh, heo đến 3 – 4 tuần tuổi thì bệnh khó hồi phục, tốc độ tăng trưởng chậm

Do virut

Rotavirus

Bệnh do Rotavirus là một bệnh ở ruột non thường thấy ở heo Heo ở mọi lứa tuổi

đều có thể mắc bệnh thường thấy ở heo con theo mẹ hoặc sau cai sữa Rotavirus phát triển chính trong ào tương của tế bào biểu mô của ruột và kết tràng Rotavirus

phát triển dẫn tới hiện tượng loạn năng và tử vong của tế bào biểu mô lông nhung Mức độ của lông nhung và sự phân bố của lông nhung bị teo tùy theo tuổi heo bệnh

và là nhân tố quyết định bệnh nặng hay nhẹ (Đào trọng Đạt, 1996)

Transmissible Gastroenteritis TGE (Viêm dạ dày ruột truyền nhiễm)

Là một bệnh đường ruột do virus có đặc tính lây lan cao Bệnh thường xảy ra ở heo con dưới 2 tuần tuổi có biểu hiện đặc trưng là: nôn mửa, tiêu chảy nặng, dạ dày và ruột bị sung huyết, xuất huyết sinh mủ, hoại tử, gây rối loạn tuần hoàn và dinh dưỡng ở vách dạ dày và ruột, gây nhiễm độc và bại huyết, có tỉ lệ chết cao (100%) Heo ở các lứa tuổi đều có thể nhiễm bệnh, song từ 5 ngày tuổi trở lên heo mắc bệnh

ít chết (Đào trọng Đạt, 1996)

Do kí sinh trùng

Các loại ký sinh trùng có thể gây tiêu chảy thường gặp như sau:

Cryptosporiduium: là nguyên sinh động vật ký sinh, nếu gia súc sẽ phát triển trên bề

mặt ruột Nếu nhiễm nặng, kí sinh trùng làm nhung mao ở ruột cụt đi và dính vào

nhau Bệnh tiêu chảy do Cryptosporiduium dai dẳng trong vài ngày và mức độ

nghiêm trọng tùy theo mức độ nhiễm bệnh Sau 30 ngày kể từ khi nhiễm vào cơ thể

ký chủ chúng được thải ra ngoài và sẵn sàng nhiễm mà không cần qua giai đoạn trưởng thành, trứng khi thải ra ngoài hoàn toàn được hình thành bào tử, trong đó có chứa 4 bào tử trùng và không tạo kén bào tử

Isospora suis (cầu trùng): với các giai đoạn phát triển khác nhau sẽ phá hoại các tế

bào của các lớp biểu mô lông nhung và các tế bào hoại tử lan vào xoang ruột Sự rò

rỉ từ vi huyết quản lập tức đóng góp vào việc làm mất nước và tạo nên quá trình viêm nhiễm, gây rối loạn tiêu hóa dẫn đến tiêu chảy (Đào Trọng Đạt, 1996)

2.2.2 Triệu chứng

Bệnh tiêu chảy phân trắng ở heo con mới sinh vào giai đoạn 1- 20 ngày tuổi tỷ lệ mắc bệnh cao nhất, có thể chiếm đến 100% Heo bị bệnh phân trắng có thân nhiệt không tăng, hoặc tăng không đáng kể, heo con bỏ bú, phân màu trắng xám, hoặc trắng vàng, nhão nát lẫn bọt khí, heo khát nước, gầy sút nhanh, niêm mạc mắt, mũi, mồm nhợt nhạt, chứng tỏ heo con thiếu máu rõ rệt Ngoài ra có thể có những triệu chứng thần kinh như: co giật từng cơn, cảm giác ở da bị mất Heo con có những triệu chứng này rất dễ chết (Đào Trọng Đạt, 1996)

2.2.3 Bệnh tích

Mổ khám thấy xác heo con gầy đét, vùng đuôi bê bết phân Niêm mạc mắt, mồm nhợt nhạt Dạ dày chứa đầy hơi hoặc sữa chưa tiêu, mùi khó ngửi, ruột rỗng không hoặc chứa đầy hơi Gan bình thường, đôi khi hơi sưng Đặc biệt lách không sưng,

đó là đặc điểm khác với bệnh truyền nhiễm Nếu bệnh nhẹ lách hầu như bình thường, nếu bệnh nặng lách hơi bị teo Tế bào biểu mô của ruột non biến dạng từ đơn trụ chuyển sang đơn hộp, dẹt, tế bào bị tổn thương, thoái hóa hoại tử rồi bong tróc Lông nhung bị teo ngắn, biến dạng kết dính Riềm bàn chải sắp xếp lộn xộn, đứt nát có nơi mất hoàn toàn Ống Lieberkunhn tăng sinh sâu, các tế bào biểu mô trong ống tuyến phân chia nhiều hơn, chỉ số phân bào tăng Men photphatase kiềm giảm hoạt tính (Đào Trọng Đạt, 1996)

2.3.4 Cơ chế sinh bệnh

Trong những điều kiện thuận lợi vi khuẩn E coli sinh sản nhanh chóng, bám vào

thành ruột, tiết độc tố làm tổn thương tế bào thành ruột, gây bài tiết nước, kéo theo các ion Cl-, ion Na+, HCO-3 gây mất nước, ngăn cản sự hấp thu nước và các ion từ ruột, làm gia tăng sự co thắt của nhu động ruột gây tiêu chảy Sự tổn thương tế bào thành ruột cũng đồng thời làm giảm khả năng hấp thu chất dinh dưỡng Tiêu chảy làm con vật mất nước, mất chất điện giải, mất dinh dưỡng có thể dẫn tới hôn mê và chết (Hồ Thị Việt Thu, 2006)

2.3 Tính chất dược lý của một số loại thuốc sử dụng

2.3.1 Tính chất dược lý của Enrofloxacin

Enrofloxacin là thành phần chính của 2 loại thuốc: Baytril 0,5 và Vimetryil 5 sử dụng trong thí nghiệm

2.3.1.1 Tính chất

Enrofloxacin là kháng sinh tổng hợp thuộc nhóm quinolon, thuốc không gây ức chế miễn dịch khi tiêm vaccin nghĩa là không ảnh hưởng đến hiệu quả của việc tiêm phòng khi tiến hành đồng thời với việc sử dụng chế phẩm Enrofloxacin Hấp thụ nhanh qua đường tiêm và đường uống Nồng độ thuốc đạt mức tối đa trong huyết tương và mô sau 1–2 giờ và vẫn duy trì nồng độ có hiệu lực 24 giờ sau khi tiêm Thuốc được phân bố đều, rộng khắp các tổ chức Nồng độ thuốc trong các tổ chức gan, tim, phổi, thận… đều cao hơn trong huyết thanh Thuốc được chuyển hóa chủ yếu ở tế bào gan Thời gian bán thải khoảng 3 giờ nếu tiêm tĩnh mạc, hay 6 giờ tiêm bắp hoặc uống thường dùng thuốc ngày 2 lần (Nguyễn Phước Tương, 2000)

Thuốc thải trừ qua thận và phân, nhưng nếu công năng của gan và thận kém thì sẽ tăng thời gian t1/2 lên cao T1/2 với chó khoảng 2–3 giờ bằng đường uống, 3–4 giờ bằng đường tiêm, mèo 3 – 4 giờ, cừu 5 – 6 giờ (Bùi Thị Tho, 2003)

2.3.1.2 Cơ chế tác động

Theo Bùi Thị Tho (2003), cơ chế tác động của thuốc có thể có nhiều cách khácnhau, nhưng cơ chế thường được đề cặp đến là ức chế enzyme tham gia vào quá trình tổng hợp các acid nhân DNA ở vi khuẩn: DNA - Gyrase là mục tiêu hấp dẫn của các quinolon, Chúng gắn vào các phần đơn vị của gyrase làm cho các gyrase không hoàn thành nhiệm vụ của mình, tức 2 mảnh của DNA đã bị cắt ra không thể hàn lại được Do vậy DNA xuất hiện trong tế bào dưới dạng những đoạn riêng lẻ Kết quả dưới tác dụng của Quinolon, sự sao chép nhân lên của các DNA bị ức chế.Nói tóm lại, thuốc có khả năng diệt khuẩn do phong bế sự nhân lên của DNA của vi khuẩn bằng ức chế men DNA – gyrase (Nguyễn Phước Tương, 2000)

2.3.2 Tác dụng của Lactobacillus và Enterococcus

Lactobacillus và Enterococcus là thành phần chính của men Lactobac C

2.3.2.1 Đặc điểm

Lactobacillus là tên một giống vi khuẩn, giống này có nhiều loài như lactobacillus acidophilus, lactobacillus sporogenes, lactobacillus kefir… (Dương Hưng Thịnh, 2008) Enterococcus còn gọi là tụ cầu tràng là 1 giống vi khuẩn kỵ khí tùy tiện,

không di động, gram dương, tìm thấy trong ruột người và động vật (http://www.wrongdiagnosis.com/medicom/medical/enterococcus)

2.3.2.2 Cơ chế

Các vi khuẩn lactobacillus và Enterococcus có nhiệm vụ biến đổi chất xơ thực

phẩm, thức ăn chưa tiêu hóa hết ở ruột non thành acid lactic, acetic, butyric, hàng loạt vitamin, acid amin, men, hoocmon và các chất dinh dưỡng quan trọng khác Nó cũng sinh ra các khí như NH3, CO2, H2S… Quá trình biến đổi đó gọi chung là quá trình lên men, mà nhờ nó, thức ăn được tiêu hóa hoàn toàn (Dương Hưng Thịnh, 2008)

Các vi khuẩn Lactobacillus và Enterococcus vào ruột chúng sẽ gắn vào thành ruột,

phát triển và chống lại các vi khuẩn gây bệnh theo cơ chế như sau: cạnh tranh dinh dưỡng và chổ bám với vi khuẩn gây bệnh, thay đổi pH đường ruột, tiết các chất có tính kháng khuẩn, tác động kháng enterotoxin, kích thích hệ miễn nhiễm (www.thuocbietduoc.com.vn/thuoc/thuoc-goc505.aspx)

2.3.3 Tính chất dược lý của Amoxicillin

Đây là một trong 2 thành phần chính của thuốc TD.COLI-AMOXI

yếu qua thận 90 – 95% dưới dạng nguyên vẹn, do đó làm nồng độ thuốc ở tế bào thận và nước tiểu tăng, có thể cao gấp 100 lần so với huyết thanh Nồng độ thuốc trong sữa thấp khoảng 10 lần so với huyết thanh Thời gian t½ khoảng 1,5 giờ ở chó

và đại gia súc

2.3.3.2 Cơ chế tác động

Amoxycillin có tác dụng diệt khuẩn: men transpeptidase (tham gia vào quá trình tổng hợp vách tế bào) khi gặp được β- lactamin thì tạo phức nhầm với β – lactamin, phức bền vững không hồi phục, phức này sẽ cản trở phản ứng xuyên mạch peptid của vi khuẩn vi khuẩn vẫn tiến hành tổng hợp protein, nhưng β – lactamin làm mất

sự tạo vỏ, những chuỗi peptidoglycan trở nên dị dạng (Bùi Thị Tho, 2003)

2.3.4 Tính chất dược lý của Colistin

Đây là thành phần còn lại của thuốc TD.COLI-AMOXI

2.3.4.1 Tính chất

Thuốc thường dùng dưới dạng sulfat để cho uống và dạng metan – sulfonat để tiêm Khi uống Colistin ít ngấm qua đường ruột, nên dùng với liều cao không nguy hiểm (Nguyễn Phước Tương, 1994) Bằng đường tiêm, thuốc được chuyển hóa ở gan, thải trừ qua thận, mật và phân (Bùi Thị Tho, 2003)

2.3.4.2 Cơ chế

Colistin là thuốc diệt khuẩn: thuốc gắn vào lớp phospholipid ở màng vi khuẩn, làm các lớp màng của tế bào bị mất tính bền vững Do vậy chức năng làm hàng rào của màng bị phá hủy, cân bằng thẩm thấu bị thay đổi, các thành phần trong tế bào bị thoát ra làm vi khuẩn chết (Bùi Thị Tho, 2003)

2.4 Tình hình chăn nuôi thú y của trại

Tình hình chăn nuôi

Giống heo chủ yếu của trại là lai từ các giống Yorkshire, Landrce, Pietrain

Thức ăn sử dụng chủ yếu của công ty Cargill cho heo con theo mẹ, heo con cai sữa

và thức ăn của công ty Unipresident cho heo đực, heo nái và heo giai đoạn nuôi thịt.Nguồn nước trại sử dụng là nước giếng: nước được đưa lên bể chứa và qua hệ thống lọc rồi được dẫn qua hệ thống ống dẫn đến các vòi tự động cho heo uống, đồng thời nước này cũng sử dụng cho việc vệ sinh chuồng trại và tắm heo

Tình hình thú y

Trong thời gian thực tập ở trại thường xảy ra các bệnh như: tiêu chảy, viêm khớp,

phù do E coli phù, ghẻ, viêm tử cung, kém sữa sau khi sinh Ngoài ra còn có một

vài ca phó thương hàn, bệnh do tụ cầu khuẩn, nấm móng, ấp xe, herni rốn hoặc dịch hoàn…

Qui trình chăm sóc nuôi dưỡng heo của trại

Đực làm việc:

Cho đực phối kép vào 2 buổi: sáng chiều hoặc chiều tối, đực làm việc phải có ít nhất 1 ngày nghỉ trong tuần

Heo nái sinh sản

Cho ăn 2 lần: sáng 8g, chiều 14g

1 tuần trước khi đẻ chuyển lên chuồng đẻ

3 tuần trước khi đẻ tăng thức ăn

Trực heo đẻ 24/24

Đẻ xong kiểm tra số cuống nhau (= số nhau)

Tiêm thuốc kháng sinh chống viêm nhiểm hậu sản (nếu cần)

Thục rửa nếu trường hợp viêm nặng

Giai đoạn nuôi con cho heo nái ăn khẩu phần tự do (>5kg)

Tiêm phòng: FMD sau khi sanh 6 tháng lặp lại

Dịch tả sau khi sanh 6 tháng lặp lại

PRRS sau khi sanh 6 tháng lặp lại

Heo sơ sinh

1 ngày tuổi: cắt rốn, bấm răng, tai, cắt duôi, úm đèn

2 – 3 ngày tuổi: tiêm Fe lần 1

7 ngày tuổi: tập ăn cho heo

8 – 10 ngày tuổi: tiêm Fe lần 2, thiến heo đực

20 ngày tiêm vaccin PRRS

27 ngày: tiêm vaccin dịch tả lần 1

Heo con cai sữa

Cho heo con ăn 6 lần/ngày

35 ngày: tiêm vaccin FMD lần 1

50 ngày: tiêm vaccin tả lần 2

60 ngày: tiêm vaccin FMD lần 2

Chú ý: Vệ sinh tiêu độc chuồng trại 2ngày trong tuần (thứ 3, 6) bằng hóa chất Gencocid

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM

3.1 Thời gian và địa điểm thí nghiệm

3.1.1 Thời gian

Thí nghiệm được tiến hành từ ngày 15 tháng 12 đến ngày 15 tháng 3 năm 2008

3.1.2 Địa điểm

Thí nghiệm được thực hiện tại trại chăn nuôi thực nghiệm Đại Học Cần Thơ thuộc

xã Hòa An, Huyện Phụng Hiệp, Tỉnh Hậu Giang

3.1.2.1 Cơ sở vật chất và điều kiện tự nhiên của trại

Trại gồm có: văn phòng, nhà kho, phòng thay đồ, phòng học, các dãy chuồng nuôi

A, B, C, D

Dãy A, D là những dãy chuồng nền dùng để nuôi heo đực giống và heo thịt

Dãy B, C được thiết kế theo kiểu chuồng lồng dùng để nuôi nái nuôi con và heo con theo mẹ Riêng dãy B được xây dựng ½ nền để nuôi nái khô và nái chửa, ½ còn lại với 16 lồng để nuôi nái chờ đẻ và nái nuôi con

Trại chăn nuôi thực nghiệm chịu ảnh hưởng của khí hậu Đồng Bằng Sông Cửu Long quanh năm nóng ẩm, chia làm 2 mùa, mùa mưa và mùa nắng rõ rệt Nhiệm vụ chính của trại là phục vụ cho việc giảng dạy, nghiên cứu khoa học và cung cấp con giống cho bà con chăn nuôi ở các vùng lân cận