kháng sinh có tác d ng di t trùng trong chu ng gà.
Trang 1n Th , 2012
Trang 2Lu n v n t t nghi p Ngành: CH N NUÔI - THÚ Y
Trang 3KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG
n Th , 2012
Trang 4I CAM OAN
Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t qu trình bày trong lu n v n là trung th c và ch a t ng c ai công b trong b t k công trình lu n v n nào tr c ây.
Tác gi lu n v n
VÕ TH DI M
Trang 5I C M T
t c ai trong chúng ta u mong mu n sau khi ra tr ng có c m t ngh nghi p và
ng lai v ng ch c, tôi c ng v y Ch ng ng b n n m i h c th t khó kh n, th thách,
nh ng k ni m vui bu n,… ó s là hành trang, nh ng kinh nghi m mà tôi s mang theo khi
va ch m vào cu c s ng xã h i y nh ng chông gai, c m b y Có c thành qu nh ngày hôm nay tôi vô cùng bi t n n:
Cha m , anh Hai, ã ng viên, lo l ng và dành t t c nh ng gì t t p nh t cho tôi.
Cô c v n Nguy n Th Tuy t Nhung là ng i dành nh ng tình c m thân th ng, s lo l ng,
nh ng l i khuyên b o khi chúng tôi g p nh ng khó kh n trong h c t p và cu c s ng.
Th y Ph m T n Nhã, Th y dành h t ni m tâm huy t, s ân c n d y b o, Th y luôn ng viên
và giúp tôi trong su t quá trình th c hi n tài.
Tôi xin g i l i c m n n cô Ngô Th Sáu ã t o m i u ki n thu n l i cho tôi trong su t quá trình th c hi n tài t i nông h
Quý th y cô b môn ch n nuôi, quý th y cô gi ng d y c a Tr ng i H c C n Th ã truy n t nh ng kinh nghi m và ki n th c vô cùng quý báu.
t l n n a tôi xin c m n n t t c nh ng ng i ã luôn quan tâm giúp tôi Sau này dù
t c n i âu tôi v n kh c ghi nh ng tình c m và công n y.
VÕ TH DI M
Trang 6th th c hoàn toàn ng u nhiên v i 2 nghi m th c (NT) c l p l i 3 l n, m i n vthí nghi m g m 30 con gà, nuôi theo t p th
NT1: n th c n ph ph m (5 - 15 tu n tu i) : 63 ngày
NT2: Th c n h n h p Con Cò C235 (6- 13 tu n tu i): 49 ngày
Qua th i gian thí nghi m, chúng tôi ghi nh n k t qu sau:
nghi m th c 1 cho t ng tr ng bình quân trên ngày th p h n nghi m th c 2(14,65g/con/ngày so v i 19g/con/ngày)
V h s chuy n hóa th c n nghi m th c 1 cao h n nghi m th c 2 (4,62 so v i 3,14)
Nh ng v hi u qu kinh t thì nghi m th c 1 cho l i nhu n cao h n nghi m th c 2(57% so v i 36%)
Trang 8C L C
Trang
Ch ng 1: T V N 1
Ch ng 2: C S LÝ LU N 2
2.1 Các gi ng gà th v n ch y u Vi t Nam 2
2.1.1 Gà Ta Vàng 2
2.1.2 Gà Tàu vàng 2
2.1.3 Gà Nòi 2
2.1 Gà Ri 3
2.1.5 Gà ông T o 3
2.1.6 Gà H 3
2.1.7 Gà Mía 4
2.2 c m c u t o và sinh lý gia c m 4
2.2.1 M và xoang mi ng 5
2.2.2 Th c qu n và di u 5
2.2.3 D dày 5
2.2.4 Ru t 5
2.3 Thu n l i và khó kh n trong ph ng pháp nuôi gà th v n 6
2.3.1 Thu n l i 6
2.3.2 Khó kh n 7
2.4 K thu t nuôi 7
2.4.1 nh h ng c a u ki n khí h u 7
2.4.1.1 Nhi t .7
2.4.1.2 m .8
2.4.1.3 Ánh sáng 9
2.4.1.4 Chu ng tr i và u ki n ch n th 9
2.4.2 Nhu c u dinh d ng i v i gà 11
2.4.2.1 Glucid 11
2.4.2.2 Protein 12
2.4.2.3 Vitamim 12
2.4.2.4 Khoáng 12
2.4.2.5 N c 12
Trang 92.5.2 K thu t ch m sóc 13
2.5.2.1 Giai n úm 13
2.5.2.2 Giai n nuôi th t 13
2.5.2.3 K thu t nuôi d ng 14
2.6 Cám 14
2.7 Cà chua 15
2.8 Ph ph m cá bi n 16
2.9 Qui trình v sinh phòng b nh 17
2.9.1 V sinh phòng b nh 17
2.9.2 Qui trình phòng b nh 17
CH NG 3: PH NG TI N – PH NG PHÁP THÍ NGHI M 19
3.1 Ph ng ti n thí nghi m 19
3.1.1 a m thí nghi m 19
3.1.2 Th i gian thí nghi m 19
3.1.3 i t ng thí nghi m 19
3.1.4 u ki n t nhiên và u ki n ch n th t i nông h 19
3.1.4.1 u ki n t nhiên 21
3.1.4.2 u ki n ch n nuôi t i nông h 21
3.1.5 Th c n, n c u ng và thu c thú y 21
3.1.5.1 Th c n 21
3.1.5.2 N c u ng 22
3.1.5.3 Thu c thú y 23
3.2 Ph ng pháp thí nghi m 23
3.2.1 B trí thí nghi m 23
3.2.2 Quy trình ch m sóc và nuôi d ng 23
3.2.2.1 Giai n úm 23
3.2.2.2 Giai n nuôi thí nghi m 24
3.3 Quy trình phòng b nh 24
3.4 Các ch tiêu theo dõi 25
3.4.1 T c m c lông 25
3.4.2 Tr ng l ng gà và t c t ng tr ng àn gà qua các tu n tu i (g/con) 25
3.4.3 H s chuy n hóa và t l hao h t 25
3.4.3.1 H s chuy n hóa 25
3.4.3.2 T l hao h t 26
Trang 103.5 Hi u qu kinh t 26
3.6 Ph ng pháp x lý s li u 26
CH NG 4: K T QU VÀ TH O LU N 27
4.1 T c m c lông 27
4.2 Tr ng l ng và t c t ng tr ng cùa gà qua các tu n tu i (g/ con) 27
4.3 Tình hình d ch b nh và t l hao h t 33
4.4 Hi u qu kinh t 33
CH NG 5: K T LU N VÀ NGH 35
5.1 K T LU N 35
5.2 NGH 35
TÀI LI U THAM KH O 36
Trang 11DANH M C HÌNH
Hình 2.1 Gà Ta Vàng 2
Hình 2.2 Gà Tàu Vàng 2
Hình 2.3 Gà Nòi 2
Hình 2.4 Gà Ri 3
Hình 2.5 Gà ông T o 3
Hình 2.6 Gà H 3
Hình 2.7 Gà Mía 4
Hình 2.8 H tiêu hóa c a gà 5
Hình 3.1 T ng quan chuông nuôi gà t i nông h 20
Hình 3.2 K t c u l ng úm gà con 20
Hình 3.3 Ph ng pháp b trí d ng c ch n nuôi trong chu ng nuôi 21
Hình 3.4 Gà con c úm trong chu ng 24
Hình 3.5 Gà ngoài sân v n 24
Trang 12DANH M C B NG
ng 3.1 Công th c kh u ph n và thành ph n d ng ch t c a kh u ph n thí nghi m
21 ng 3.2 Thành ph n hóa h c c a cac th c li u trong thí nghi m 22
ng 3.3 Thành ph n dinh d ng c a th c n h n h p con cò C225 22
ng 3.4 Thành ph n din h d ng c a th c n h n h p con cò C235 22
ng 4.1 Tr ng l ng gà t 0- 4 tu n tu i (g/con) 27
ng 4.2 H s chuy n hóa th c n, t ng tr ng trong giai n úm t 0- 4 tu n tu i (g/con/ ngày) 28
ng 4.3 H s chuy n hóa và t ng tr ng c a hai nghi m th c t 6- 15 tu n tu i(g/con/ ngày) 30 ng 4.4 H ch toán kinh t c a gà trong giai n thí nghi m .33
Trang 13DANH M C BI U
Bi u 4.1 H s chuy n hóa th c n qua các tu n tu i và giai n úm 29
Bi u 4.2 T ng tr ng c a gà qua các tu n tu i và giai n úm 29
Bi u 4.3 Tr ng l ng u và tr ng l ng cu i trong thí nghi m 31
Bi u 4.4 T ng tr ng c a hai nghi m th c 31
Bi u 4.5 H s chuy n hóa c a hai nghi m th c 32
Trang 14CH NG 1: T V N
Trong ch n nuôi gia súc gia c m hi n nay r t a d ng và phong phú v i nhi u hình
th c khác nhau song v i m c ích chung là mang l i hi u qu kinh t và n ng su tcao Trong ch n nuôi công nghi p ng i ta th ng s d ng th c n h n h p c ch
bi n t các nhà máy ch bi n th c n, ngu n dinh d ng n nh nh ng i l i là giáthành s n ph m cao Trong ch n nuôi nông h ng i ta th ng dùng các ngu n ph
ph m nông nghi p nh : lúa, b p, khoai lang, khoai mì, t m, cám, c ng mang l i hi u
qu kinh t áng k Nh ng hi n nay các ngu n th c n này có giá thành t ng icao làm cho ng i ch n nuôi l i nhu n th p
Xu h ng c a ng i ch n nuôi ra là s d ng ngu n th c n nào ó có giá thành
th p và ít nh h ng n sinh tr ng và phát tri n c a gia súc gia c m T xu h ng
ó chúng tôi nh n th y r ng: u cá, cà chua, cám,… là ngu n th c li u có giá thành
ng i r so v i ngu n th c n k trên c s ch p thu n c a B m n ch n nuôichúng tôi ti n hành th c hi n tài: “ nh h ng c a vi c cung c p các ph ph m
th c n u cá, cà chua và cám n t ng tr ng c a gà ta t 5- 15 tu n tu i ” thí
nghi m c th c hi n theo nguyên t c thay th d n th c n h n h p b ng các ph
ph m nh : u cá, cà chua, cám, gi m chi phí th c n h n h p, mang l i hi u qukinh t cho ng i ch n nuôi
M c tiêu tài: s d ng các th c n ph ph m thay th th c n h n h p và so sánh
kh n ng t ng tr ng c a các nghi m th c
Trang 15l a kho ng 10- 12 tr ng bi t p và nuôi con r t
khéo, kh n ng tìm m i t t (Lê Thanh H i và ctv,
1995)
2.1.2 Gà tàu vàng
Gà tàu vàng có nhi u màu s c lông do b lai t p
nhi u nh ng ph bi n là màu vàng và màu s m có
m en c , cánh, uôi, chân và da có màu vàng
2.1.3 Gà nòi
Gi ng gà này th ng c ng i dân nuôi v i m c
ích ch i tuy nhiên nó c ng c s d ng lai
t o các gi ng gà khác nh : gà tàu vàng nh m m c
ích t o con lai nuôi th t ngo i hình gà có t m
vóc cao to, ch c kho , lông có màu vàng chu i l a
Trang 16cao, p tr ng và nuôi con khéo.
Nuôi th t có t c t ng tr ng ch m, th t th m ngon Gà Ri thích h p v i nuôi ch n
th ho c bán ch n th ( ng V Bình, 2007)
2.1.5 Gà ông T o
Gà ông T o có xu t x vùng Khoái Châu,
ng Yên Gà ông T o có thân hình to, gà tr ng
Trang 17Hình 2.7: Gà Mía
2.1.7 Gà Mía
Gà Mía có ngu n g c t thôn ng Lâm
thu c huy n Ba Vì t nh Hà Tây Gà Mía có
t m vóc t ng i to, mào n (mào c ),
con tr ng có lông màu en, con mái màu
Gia c m có m c b c b i m t l p s ng có c u t o c bi t tùy theo loài gà m
nh n thích ghi cho vi c m r a l y th c n trên c n
Xoang mi ng: trong xoang mi ng có l i và m t h th ng tuy n n c b t r t phongphú và ph c t p h n ng v t có vú Tuy n n c b t ti t ra n c b t nh ng trong ókhông có enzyme tiêu hóa tinh b t Tác d ng c a n c b t là làm tr n d nu t th c
n, th m t th c n
Trang 182.2.2 Th c qu n và di u
Th c qu n: ng th c qu n dài, tr c khi vào xoang ng c nó c phình to thành
m t cái túi g i là di u, sau ó tr l i nh ng th c qu n bình th ng vào d dàytuy n Trên niêm m c su t ng th c qu n và di u có r t phong phú tuy n n c nh n
Nh d ch nh n ti t ra nhi u mà r t tr n gia c m d nu t th c n v i th c qu n r tdài c a chúng Hình thái gi a th c qu n và di u gà r t d phân bi t lúc no c ng nhlúc ói
Di u: có nh ng ch c n ng sinh lý quan tr ng nh d tr và i u ti t l ng th c n itrong ng tiêu hóa, ti t ra d ch di u th m t làm m m th c n, di u còn ti t ra s a
di u nuôi con nh b câu
2.2.3 D dày
D dày tuy n: n m tr c d dày c , có dung tích r t nh Th i gian th c n d ng l i
d dày tuy n c ng r t ng n D dày tuy n ti t ra HCL và enzyme pepsin b t utiêu hóa protein Th c n i qua ây c th m t b i d ch v và ti p t c cchuy n xu ng d dày c tiêu hóa ti p
D dày c : d dày c th ng c g i là m , có dung tích l n h n d dày tuy n.Trong niêm m c d dày c có lót b i l p t bào s ng hóa r t c ng ch ng l i s va
p, xay xát khi m nghi n th c n Ph n d i c a l p t bào này là l p t bào t ngsinh thay th cho l p t bào bên trên b bào mòn Trên b m t c a l p t bào này cónhi u gai nh nhô lên làm cho niêm m c tr nên nhám Ng i ta g i gai nh này là
Trang 19g i là van h i manh tràng không cho th c n i ng c t ru t già lên ru t non manh tràng có quá trình lên mem vi sinh v t, m t ph n ch t x c ng c tiêu hóa
ây gà ch tiêu hóa c 1% ch t x , Protein ch a c tiêu hóa ru t non, xu ng
ây c ng c vi sinh v t lên men th i và s n sinh nhi u ch t c Ngoài ra manhtràng còn có quá trình t ng h p vitamin nhóm B, c bi t là B12 K t tràng có tác d ngnhu ng ng c a ch t ch a lên mang tràng và t manh tràng xu ng tr c tràng
i vào l huy t, quá trình h p thu ch t khoáng và n c ây t ng i m nh
L huy t: có c u t o g n nh m t cái túi, có các c a vào nh ru t già, hai ng d n
ni u, ng sinh d c Phân và n c ti u n m l huy t m t th i gian, ây có quátrình h p thu mu i và n c Vì v y làm cho phân gia c m c khô i N c ti u
c ng b cô ng l i thành mu i urate sinh ra nhi u làm cho phân có màu tr ng nhi u,
n u cho n thi u protein thì phân có màu en nhi u ( ng Thanh Liêm, 2003)
V n u t vào s n xu t ít, quay vòng v n nhanh, chu ng tr i, d ng c ch n nuôi n
gi n, có th t n d ng tre n a,…phù h p v i u ki n kinh t c a i b ph n nôngdân
Chi phí th c n ít, do t n d ng c ph ph m nông nghi p (cà chua, m n, d a h u,
u cá,…) th c n th a và do gà t ki m n thêm c th c n: sâu b , giun, d , rau
c xanh,…
Th tr ng tiêu th càng r ng l n do ch t l ng s n ph m h p v i kh u v và th hi u
ng i tiêu dùng trong n c và nhi u n c khác
Gà ta bao gi c ng bán c cao giá h n gà công nghi p 30- 40%, 5000- 7000ng/kg ( ng Th H nh, 1999)
Chu kì s n xu t ng n, s n ph m a d ng, ch n nuôi gà h gia ình v i quy mô nh dthích ng v i tình tr ng cung c u trên th tr ng bi n ng theo ki u làn sóng H giaình có i u ki n t ng thu nh p nh m trang trãi các chi tiêu c n thi t th ng xuyên
ho c t xu t ào V n Huy n, 1999)
Gà th v n có s c kháng b nh t t và phù h p môi tr ng t t h n các gi ng gàcông nghi p cao s n, c n ít thu c kháng sinh h n Nên gi ng c ch n t g c và v
Trang 20sinh môi tr ng c t t, gà th v n s là ngu n “th t s ch” ph c v ng i n cngoài công tác t i Vi t Nam và nông dân c n c.
ph m n nh, thì ti m n ng phát tri n ch n nuôi gà th v n, k c gà ch t l ng cao,
s có u ki n phát tri n nhanh m nh ( oàn Xuân Trúc, 1999)
“D ch toi gà” v i t l ch t r t cao ã gây thi t h i l n cho phát tri n toàn dân và thuathi t v kinh t Vì v y, s thành b i c a ch tr ng phát tri n ch n nuôi gà tùy thu cvào vi c phòng ch ng “d ch toi gà”, ( ào V n Huy n, 1999) Gà th v n có s c kháng khá, nh ng v n b lây nhi m b nh, do khó th c hi n cách ly T i vùng xa, nuôi
gà quy mô nh th ng không th c hi n chích ng a d ch b nh, ã làm gi m hi u qu
ch n nuôi gà th v n ( ng Th H nh, 1999)
Nông dân c n c chính quy n và các t ch c giúp v v n và k thu t (h tr
gi ng, thu c thú y, h ng d n k thu t ch n nuôi, phòng b nh,…) nuôi gà th v n
t hi u qu cao Trong th c t , nhi u gia ình gi l i gà th t th ng ph m s n xu t
gà con bán gi ng, th m chí không i gà tr ng, b i v y, d n d n gà tr ng này trongdân b phân ly, do c n huy t n ng su t gi m M c khác, trong lúc có c n s t gà convùng nào ó, m t s lái buôn gà l i d ng s thi u hi u bi t c a nông dân a gà t pkhông ch n l a vào ( ng Th H nh, 1999)
Vi khu n gây b nh lây lan nh vào nh ng v t trung gian: Ph ng ti n ch gà, áo
qu n, giày ng, chó mèo, chu t chim,… các nông h th ng nuôi các gia c m khácnhau trong cùng m t tr i là nguy c bùng n d ch b nh (theo tài li u c a USGC)
2.4 K thu t nuôi
2.4.1 nh h ng c a u ki n khí h u
2.4.1.1 Nhi t
Trang 21có tuy n m hôi nên gà r t nh y c m v i u ki n ti u khí h u, v i nh ng thay i
c a th i ti t bên ngoài
N u nhi t thay i ít, di n bi n t t không gây tác h i mà có khi có tác d ng nh
m t kích thích có l i, tr ng h p bi n i t ng t, biên dao ng l n, v t xa gi i
h n bình th ng s gây tác h i tr c ti p hay gián ti p n gà (Võ Bá Th , 1996)
Tr ng h p nhi t b t th ng quá th p hay quá cao thì gia c m con y u t S c t ng
tr ng kém, kh n ng tiêu th th c n cao T l nuôi s ng th p N u nhi t thay
i ít so v i bình th ng (kho ng 20C) thì nói chung không nh h ng n s n ph mphát d c c a chúng ( ào c Long và ctv., 1980).
m tuy t i: là s gram h i n c có trong 1m3 không khí m t nhi t xácnh
m và nhi t chu ng gà th ng có liên quan v i nhau, n u nhi t cao và
m cao làm gi m s thoát h i n c và to nhi t gây cho gà khó th , ng th i t o
i u ki n cho m m b nh phát tri n N c ta th ng có m không khí r t cao(trên75%) do ó dùng bi n pháp gi m m trên h th ng thông gió và gi khô l p
n chu ng là t t nh t ng th i gi m m t nuôi, khai thông c ng rãnh và phátquang b i r m m t ng i c a chu ng nuôi thích h p là 60- 65oC (Lã Th ThuMinh, 2000)
m ngoài tr i nh h ng tr c ti p n nhi t trong chu ng, nh ng trên th c t
m trong chu ng nuôi bao gi c ng cao h n so v i m ngoài tr i vì các nguyênnhân sau:
+ thông thoáng trong chu ng kém
+ Do s th , s th i h i n c c a gà
+ Nhi t trong chu ng cao t o u ki n n c b c h i nhanh
Gia c m r t nh y c m v i s thay i c a m , m quá cao hay quá th p u nh
ng không t t n s c kh e c a chúng c bi t m càng cao nguy hi m h n
m cao không nh ng gây tác h i tr c ti p lên c th gia c m mà còn t o u ki ncho s t n t i và phát tri n c a các lo i m m b nh nh : ký sinh trùng, vi trùng, n m
m c,… Trong ó s nh t là các lo i c u trùng (Võ Bá Th , 1996)
Trang 222.4.1.3 Ánh sáng
Ch ng trình chi u sáng chi m m t v trí quan tr ng trong ch n nuôi gà con N u kéodài th i gian chi u sáng s làm t ng òi h i v th c n và kích thích cho c th pháttri n nh ng l i làm gi m hi u qu s d ng th c n N u làm gi m th i gian chi u sáng
Th c ch t c a vi c nuôi gà th v n là nuôi theo t p tính c a gi ng gà Gà th ng
c nuôi ch n gi m t mi n a lý h n ch , nên d thích nghi v i phong th a
ph ng, thích ng v i cách di ng d o dai B i b i ki m m i,… gà v n cnuôi theo ph ng th c ngày th v n êm nh t chu ng Chu ng nuôi c n thi t
nh t gà ban êm, cho gà n thêm th c n hàng ngày (Tr n ình Miên, 1999)
ctv., 1995).
Trang 23Tuy nhiên trong th c t không ph i b t c a i m nào ta c ng có th ch n h ngchu ng thích h p, tu thu c vào a th ta có th xây chu ng gà theo h ng khác và
kh c ph c b ng cách tr ng cây che ch n gió (Bùi Quang Toàn và ctv., 1989).
* Thi t k chu ng gà
Hi n nay ch a có công trình nghiên c u ki u chu ng nuôi gà con thích h p Tuy v y
ki u chu ng nào thích h p v i u ki n c a n c ta, t c là v a r ti n, v a lâu h ng,
v a d xây d ng, v a m b o v sinh, v a h n ch c nh ng u ki n b t l i c akhí h u trong b n mùa thì ki u chu ng ó ch c ch n s thích h p (Lã Th Minh Thu,2000)
Lê Thanh H i và ctv 1997 khi gi i thi u v nuôi gà th v n có khuy n cáo m t ki uchu ng nh sau:
Tuy theo v t li u r ti n s n có a ph ng nh tre, n a, g , lá, g ch ngói, tôn, gi y
d u,… mà s d ng làm chu ng, tuy nhiên trong i u ki n khí h u nhi t i c a Vi tNam, nên s d ng lá d a, lá c , lá cói, tranh, r m r ,… l p mái chu ng gà M c dùcác lo i này mau h , khó sát trùng, d cho chu t b n n p, nh ng cho gà m v mùaông và mát m v mùa hè Chu ng làm có m t ti n r ng ánh n ng bu i sáng chi uvào càng nhi u cáng t t Mái tr c ng n mà cao, mái sau dài mà th p
Kích th c chu ng nuôi 70 gà giò: b m t 5m, b sâu 2,5 m, phía tr c cao 2m (tính
t n n), phía sau cao 1,4 – 1,5m N u chu ng gà quá th p, kín mít, không khôngkhí l u thông, sinh ra m t, tích t khí c, gà d nhi m b nh N u chu ng gà c tcao quá c ng có h i, vào ban êm không khí m trong chu ng b c lên nhanh h n vàkhông khí l nh bên ngoài tràn vào làm cho gà d b l nh, s ng ph i và có nguy c
b nh t huy t trùng
Xung quanh chu ng gà c che ch n b ng các t m mành tre, phên cót ho c phên tre
an C n l u ý tránh dùng các lo i bao, gi y b ng ni-lông vì các lo i này r t kín làmcho không khí không l u thông c Các t m rèm che này c g n m t u vàoxung quanh chu ng, ban ngày tr i n ng p, m r ng các t m rèm cho ánh n ng chi uvào chu ng Ban êm vào nh ng lúc m a gió, các rèm che c óng l i gi m và
ch n gió lùa
Khi c t chu ng gà làm sao ch n ng n ng i t i c a chó, mèo, ch n, chu t, chimchóc,… Tuy v y, ng i ph i thu n ti n cho vi c ch m sóc, cho n, cho u ng, quét
d n v sinh h ng ngày N n chu ng p t cao 30 – 50cm tu t ng vùng, n n c ng
ho c lát g ch xi- ng,…Tr ch t n chu ng dày 10 – 15cm nh : tr u, d m bào, m ca,… có th tr n thêm phân trâu bò khô ã c p nát M i ngày gà cào b i, tr n
l n v i phân mà nó th i, hoai d n t o ra l p phân x p hút n c, làm khô ráo n nchu ng Ngoài ra phân và ch t n chu ng hoai sinh các lo i m c ch a nhi u ch t
Trang 24kháng sinh có tác d ng di t trùng trong chu ng gà Các lo i sâu b , d , gián a n n p
i l p phân m c này Hàng ngày gà b i móc ki m th c n, cung c p ngu n m
ng v t và ngu n kháng sinh phòng b nh
* Khu v n ch n th
Hi n nay, ph ng th c truy n th ng c a nông thôn Vi t Nam là nuôi gà ch n th t
do ch có th áp d ng c i v i nh ng vùng nông dân th a th t, t v n r ng
i v i nh ng vùng t có di n tích gi i h n trong khi mu n có quy mô àn gà l n
n, ng th i có th h n ch c s lây lan d ch b nh òi h i c n thi t ph i có
ph ng pháp thi t k khu v n ch n th có l i ch n xung quanh gi i h n di ntích di chuy n c a àn gà L i kéo cao 15,2 m tránh cho gà bay qua t bi t là gàmái vì b lông c a chúng hoàn thi n s m h n, chúng nh cân h n và vì v y bay gi i
n gà tr ng (Lã Th Minh Thu, 1999)
n th gà có c t i, mát m s h p d n sâu b , trùng, d vào làm ngu n th c n
m ng v t b sung cho gà C xanh ch a nhi u vitamin và ch t khoáng c ng s làngu n dinh d ng b sung cho gà Trong các lo i c , gà thích h p nh t là c g u
t o bóng mát trong v n th gà nên tr ng m t s cây n trái nh b i, cam, quýt,…ánh n ng chi u c vào chu ng ít nh t 5m thu c hi u qu kinh t cao m i giaình c n c vào di n tích v n c a mình quy t nh s l ng gà nuôi Các khu
n màu m thì m i gà th t c n 4-5m2 là v a N u v n quá h p mà nuôi v i m tcao (0,5-1 m2/ con) thì gà d m p nhi u, ch t c , v n còi t, d b n, ô nhi m và
gà d b b nh (Lê Thanh H i và ctv, 1997).
2.4.2 Nhu c u dinh d ng i v i gà
Sau ph m ch t con gi ng, th c n là y u t quy t nh s thành công trong ch n nuôi
Nó v a là nguyên li u duy trì s s ng hàng ngày, v a là nguyên li u cho s sinh
tr ng và phát tri n c a c th t o ra s n ph m tiêu bi u cho m i loài m i gi ng, th c
n bao gi c ng chi m m t t l 70 – 80% trong giá thành s n ph m (Lê H ng M n vàHoàng Hoa C ng, 1999)
th gà có nhu c u các ch t dinh d ng nh các gia súc khác òi h i toàn di n, cân
i, trong ó các ch t c b n glucid, lipid, protein, vitamin, mu i khoáng và n c ph i
y h p lý
2.4.2.1 Glucid
Glucid cung c p n ng l ng ch y u cho các ho t ng s ng hàng ngày, i l i, n ng ,
hô h p, tiêu hoá, sinh ,…N u trong kh u ph n, l ng glucid cung c p v t quá nhu
c u c a c th thì nó c d tr l i gan ho c chuy n hoá thành m
Trang 252.4.2.2 Protein
Protein là ch t quan tr ng nh t trong c quá trình s ng, sinh tr ng, b o t n nòi gi ng
Nó óng vai trò ch y u trong vi c c u t o c th gà (da, lông, máu, ph t ng), ch t
m (protein) r t c n thi t cho gia c m t o nên th t, tr ng, giúp cho gà mau l n, nhi u Ch t m còn t o nên kháng th ch ng l i b nh t t N u không cung c p
m, gà d m t b nh, còi c c, ch m l n, ít N u thi u nhi u gà s c n m , n th t
l n nhau ho c m võ tr ng n li n sau khi ( ng Thanh Liêm, 1996)
Ngoài vi c cung c p y l ng protein thô, gà còn òi h i ph i và cân ói cácacid amin thi t y u: Methionim, Phenylalanyl, Lysin, Tryptophan, Valin, Leusin,Arginin, Histidin, Isoleusin, Threonin, Glysin và Glutamid acid (Võ Bá Th , 1996)
2.4.2.3 Viatmin
Vitamin là h p ch t không th thi u c trong các quá trình ho t ng sinh lý, sinhhoá c a c th M i quá trình c n m t vitamin t hi u khác nhau, n u thi u s gây ra
m i quá trình b nh t t (Lê H ng M n và Hoàng Hoa C ng, 1996)
Nhu c u vitamin tuy v i s l ng nh nh ng không v t ch t nào có th thay th c
Vi c m b o nhu c u vitamin cho gà là v n không d th c hi n, vì h u h t cácvitamin thông d ng u r t khó b o qu n Chúng b phân h y b i tác ng r t nhi u
y u t , t bi t là các y u t khó phòng ch ng nh nhi t , ánh sáng, m,….(Võ
Bá Th , 1996)
2.4.2.4 Khoáng
Ch t khoáng tham gia c u t o nên m t s b ph n và các h p ch t quan tr ng i v i
th gà: b x ng, v tr ng, trong máu và các d ch th khác, ó là khoáng a l ng
g m các ch t Canxi (Ca), Photpho (P), mu i (NaCl), s t (Fe),…(c n v i s ng ít):
ng, k m, l u hu nh, coban, Mangan,…
Thông th ng gà thi u khoáng a l ng, t bi t là Canxi, Photpho Trong kh u ph n
n hàng ngày ph i chú ý b sung b t x ng, b t v sò nh t là v i gà con Nh ng gànuôi th ít b thi u khoáng do chúng t b sung b ng các th c n tìm c trong thiênnhiên (Lê H ng M n và Hoàng Hoa C ng, 1996)
Trang 26m i (Lê H ng M n, Hoàng Hoa C ng, 1996) Nhu c u n c cho gà nhi u hay ít
ph thu c vào gi ng gà, tu i, th tr ng, tr ng thái sinh lý, s c kho c a gà và th i ti tkhí h u, nhi t khí h u
2.5 K thu t ch m sóc và nuôi d ng gà th v n
2.5.1 Ch n gà con
Ch nên ch n àn gà con nào chúng ta bi t ngu n g c c a b m , bi t tình tr ng s ckho c a àn b m ng th i bi t c m c s n xu t c a b m vì d a vào ó màchúng ta có th oán c t ng lai c a àn gà con Ph i lo i b nh ng gà còi c c và
y u u i ra kh i àn Gà con c a nh ng gi ng nh con lúc nh ph i n ng 35- 40,
nh ng gi ng trung bình n ng 40 – 45g V ngo i hình ph i l y nh ng con nào th hi nkho m nh, lông khô, không dính b t vào thân t bi t là vùng l huy t, lông t m m
m i che ph toàn thân, không h r n, gà con nhanh nh n, m ch c, chân luôn luôn th
hi n nh ng t m kho m nh, không b d t t nh t là m và chân (Lã Th ThuMinh, 2000)
Lót b ng gi y báo su t 3 ngày u, và thay gi y m i ngày 1 l n
i m: Dùng 1 bóng èn 75W là cho 1m2 chu ng úm trong 1 tu n u và che kínxung quanh
gi khi m t tr i m c (Lê Thanh H i, 1999)
Nên ch cho khô s ng bu i sáng m i th gà ra sân (lúc gà còn nh )