ẢNH HƯỞNG của THỜI GIAN bảo QUẢN TRỨNG TRONG điều KIỆN tự NHIÊN đối với tỷ lệ ấp nở của TRỨNG gà TA và TRỨNG gà SAO

Toàn thân có màu lông tr ng.

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

INH XUÂN DUY

C A TR NG GÀ TA VÀ TR NG GÀ SAO

Lu n v n t t nghi p Ngành: CH N NUÔI - THÚ Y

TR NG I H C C N TH

KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C NG D NG

Lu n v n t t nghi p Ngành: CH N NUÔI - THÚ Y

Tên tài:

C A TR NG GÀ TA VÀ TR NG GÀ SAO

Giáo viên h ng d n: Sinh viên th c hi n:

Ths Ph m T n Nhã inh Xuân Duy

MSSV: 3072598 p: CN K33

I CAM OAN

Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c a b n thân Các s li u, k t

qu trình bày trong lu n v n là trung th c và ch a t ng c ai công b trongcác công trình lu n v n nào tr c ây

Tác gi

inh Xuân Duy

I C M T

Trong quá trình h c t p và rèn luy n t i tr ng, tôi ã c s giúp c a quý

th y cô và r t nhi u ng i, tôi chân thành bi t n n nh ng ng i ã giúp tôi nh ng n m tháng qua

Tôi xin chân thành c m n cha m tôi là nh ng ng i sinh thành, nuôi d ng,

ng viên và t tr n ni m tin vào tôi trong su t quá trình h c t p và rènluy n

Xin t lòng bi t n sâu s c n th y Ph m T n Nhã ng i ã h t lòng th ngyêu, ch d y, ng viên, h ng d n nhi t tình và giúp tôi trong su t quátrình th c hi n tài lu n v n t t nghi p

Xin chân thành bi t n n cô c v n Nguy n Th H ng Nhân ã lo l ng, d y

l p ch n nuôi thú y khóa 33 trong nh ng n m qua

Xin chân thành bi t n n quý th y cô trong B môn Ch n Nuôi và B mônThú Y ã t n tình d y d , truy n t ki n th c và kinh nghi m quý báu cho tôi.Xin chân thành c m n gia ình chú Nguy n H u L c ã nhi t tình giúp và

o u ki n thu n l i cho tôi hoàn thành lu n v n t t nghi p t i n i tôi th c

hi n ê tài

Xin c m n t t c nh ng ng i ã giúp tôi hoàn thành lu n v n t t nghi p

C L C

I CAM OAN i

I C M T ii

C L C iii

DANH SÁCH CH VI T T T vi

DANH M C HÌNH vii

DANH SÁCH B NG viii

TÓM L C ix

Ch ng 1 T V N 1

Ch ng 2 L C KH O TÀI LI U 2

2.1 CÁC GI NG GÀ C NUÔI PH BI N VI T NAM 2

2.1.1 Gà Ri 2

2.1.2 Gà ông T o 2

2.1.3 Gà H 2

2.1.4 Gà Tàu Vàng 2

2.1.5 Gà Ác 3

2.1.6 Gà Tam Hoàng 3

2.1.7 Gà Ta 3

2.1.8 Gà Sao 4

2.3 C M C A TR NG GÀ 5

2.3.1 Thành ph n c u t o 5

2.3.2 Ch t l ng tr ng gà Sao 7

2.3.3 Ph m ch t tr ng 7

2.3.4 Hình d ng tr ng 9

2.3.5 Tr ng l ng tr ng 9

2.3.6 Nh ng bi n i c a tr ng trong quá trình b o qu n 9

2.4 CÁC Y U T NH H NG N QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N C A

PHÔI VÀ T L P 11

2.4.1 nh h ng c a vi c thu l m tr ng 11

2.4.2 nh h ng c a nhi t 12

2.4.3 nh h ng c a m 13

2.4.4 nh h ng c a thông thoáng 14

2.4.5 nh h ng c a vi c o tr ng 14

2.4.6 B o qu n tr ng p 15

2.4.7 nh h ng c a thi u vitamin và khoáng 15

2.4.8 Nh ng nh h ng khác 16

2.5 P TR NG GIA C M 17

2.5.1 Yêu c u tr ng a vào p 17

2.5.2 B o qu n và v n chuy n tr ng p 18

2.5.3 u ki n p tr ng gia c m 18

2.5.4 Quy trình p 19

2.6 QUÁ TRÌNH PHÁT TRI N C A PHÔI 20

Ch ng 3 PH NG TI N VÀ PH NG PHÁP THÍ NGHI M 22

3.1 PH NG TI N THÍ NGHI M 22

3.1.1 Th i gian thí nghi m 22

3.1.2 a m thí nghi m 22

3.1.3 Các d ng c thí nghi m 22

3.1.4 i t ng thí nghi m 22

3.2 PH NG PHÁP TI N HÀNH THÍ NGHI M 23

3.2.1 Ph ng pháp b trí thí nghi m 23

3.2.2 K thu t p 23

3.2.3 Ph ng pháp ti n hành 24

3.2.3.1 u ki n p 24

3.2.3.2 Nh ng thao tác c n làm trong quá trình p 25

3.3 Các ch tiêu theo dõi 25

3.3.1 T l tr ng không phôi (%) 25

3.3.2 T l tr ng ch t phôi (%) 25

3.3.3 T l tr ng có phôi (%) 26

3.3.4 T l tr ng sát (%) 26

3.3.5 T l n (%) 26

3.3.6 Nhi t và m b o qu n tr ng 26

3.4 X LÝ S LI U 27

Ch ng 4 K T QU - TH O LU N 28

4.1 QUY TRÌNH K THU T P TR NG GÀ SAO B NG MÁY P BÁN NG 28

4.1.1 Mô t c u t o máy p tr ng bán t ng c s d ng trong thí nghi m 4.1.2 Chu n b tr ng tr c khi a vào máy p 28

4.1.3 Ch o, làm mát và soi tr ng gà Sao trong quá trình p 29

4.2 NHI T VÀ M MÔI TR NG B O QU N TR NG 29

4.3 K T QU CÁC CH TIÊU P N TR NG GÀ C P B NG MÁY P BÁN T NG 31

4.3.1 T l tr ng không phôi (%) 31

4.3.2 T l tr ng ch t phôi (%) 32

4.3.3 T l tr ng sát (%) 34

4.3.4 T l n (%) 35

Ch ng 5 K T LU N – NGH 38

5.1 K T LU N 38

5.2 NGH 38

DANH M C HÌNH

Hình 2.1 Gà Sao……….5

Hình 2.1 C u t o tr ng gia c m……… 7

Hình 3.1 Tr ng tr c khi p và tr ng c t trong máy p 24

Hình 4.1 C u t o máy p tr ng bán t ng .28

Hình 4.2 Bi u t l tr ng không phôi c a gà Ta và gà Sao 31

Hình 4.3 Bi u t l tr ng ch t phôi c a gà Ta và gà Sao 33

Hình 4.4 Bi u t l tr ng sát c a gà Ta và gà Sao 35

Hình 4.5 Gà Sao n 36

Hình 4.6 Bi u t l n c a gà Ta và gà Sao 36

DANH SÁCH B NG

ng 2.1 M t s c m s n xu t c a gà Sao 4

ng 2.2 Ch tiêu ch t l ng tr ng gà Sao 7

ng 2.3 nh h ng c a nhi t n t l p n tr ng gà 13

ng 4.1 Nhi t môi tr ng b o qu n tr ng (0C) 30

ng 4.2 m môi tr ng b o qu n tr ng (%) 30

ng 4.3 T l tr ng không phôi c a gà Ta và gà Sao (%) 31

ng 4.4 T l tr ng ch t phôi c a gà Ta và gà Sao (%) 32

ng 4.5 T l tr ng sát c a gà Ta và gà Sao (%) 34

ng 4.6 T l n c a gà Ta và gà Sao (%) 35

TÓM L C

tài nh h ng c a th i gian b o qu n tr ng trong u ki n t nhiên

i v i t l p n c a tr ng gà Ta và tr ng gà Sao c ti n hành trên

1762 tr ng gà Sao và 1528 tr ng gà Ta Tr ng gà Sao và gà Ta c l y t

àn gà sinh s n c nuôi b ng kh u ph n th c n: 30% bã bia và 70% th c

n h n h p 20% CP.

Thí nghi m c b trí hoàn toàn ng u nhiên, v i 7 nghi m th c và 10 l n l p

i M i nghi m th c t ng ng v i s ngày b o qu n.

NT1: Tr ng c b o qu n 1 ngày NT5: Tr ng c b o qu n 5 ngày NT2: Tr ng c b o qu n 2 ngày NT6: Tr ng c b o qu n 6 ngày NT3: Tr ng c b o qu n 3 ngày NT7: Tr ng c b o qu n 7 ngày NT4: Tr ng c b o qu n 4 ngày.

ph ng…vì v y ng i nuôi thu c l i nhu n cao.

Hi n nay ng B ng Sông C u Long ch n nuôi gà Sao m i b t u ch n nuôigia ình v i quy mô nh và m t s ít tr i gà Sao nh Ti n Giang áp ngcho nhu c u phát tri n gi ng gà Sao, ph i a gà Sao vào ch n nuôi quy mô l n,nên s d ng p tr ng nhân t o nh m cung c p s l ng l n con gi ng Bên c nh

t s các nghiên c u v nhu c u dinh d ng nh m, n ng l ng và kh n ng

n d ng ch t x trong kh u ph n nuôi cho gà Sao t ng tr ng và sinh s n thì t l trong máy p tr ng nhân t o c ng c n c quan tâm Vi c p tr ng nhân t okhông ch áp ng nhu c u l n v con gi ng, mà còn rút ng n th i gian ngh do

p, nâng cao n ng su t tr ng/n m có s l ng l n tr ng em p, chúng ta

ph i thu th p và b o qu n trong nhi u ngày Trong th i gian b o qu n do nh ng

bi n ng v nhi t , m gi a ngày và êm khá cao nên nh h ng r t l n n

l p n xác nh th i gian và u ki n b o qu n tr ng trong t nhiên phù

p và mang l i hi u qu kinh t nh t T ó chúng tôi ti n hành theo dõi tài :

nh h ng c a th i gian b o qu n tr ng trong u ki n t nhiên i v i t

p n c a tr ng gà Ta và tr ng gà Sao”.

tr ng n ng 50 - 55g/qu (Tr nh Quang Khuê và Nguy n V n Vinh, 2003).

2.1.3 Gà H

Gà H có ngu n g c t thôn Song H thu c huy n Thu n Thành t nh B c Ninh

m vóc, hình dáng và màu s c c a gà H t ng t gà ông T o tu i tr ngthành con tr ng n ng 3,5 – 4kg, con mái n ng 3 – 3,5kg Gà mái tr ng mu n,

qu tr ng u tiên vào 180 ngày tu i, t l 26%, bình quân s n l ng tr ng 100

qu /mái/n m, tr ng l ng tr ng 50g/qu , tr ng có phôi 80%, t l p n 88%, tính

p cao, nuôi con khéo Gà s sinh có tr ng l ng 30g, vào 1,8kg, lúc tr ngthành gà tr ng n ng 3,0kg, gà mái 2,1kg Th ng m th t lúc 16 tu n tu i, con

tr ng n ng 2,0kg, con mái 1,5kg, t l thân th t 67%, th t và tr ng ngon Gà Tàuvàng d nuôi, ki m m i t t (Lê Minh Hoàng, 2002)

2.1.5 Gà Ác

Gà Ác là m t gi ng gà c bi t n c ta, chúng ch y u c nuôi nhi u vùngnông thôn Mi n Nam G n ây chúng c ng c nuôi nhi u Mi n B c Gà Ác có

u nh , c ng n, m màu en Toàn thân có màu lông tr ng Da có màu en, chân

có màu xám xanh, bàn chân có n m ngón ( c g i là ng tr o) Gà ác d nuôi,thích ng v i nhi u ph ng th c nuôi d ng khác nhau, thích h p v i u ki n tnhiên c a n c ta, có kh n ng ki m m i t t, t l nuôi s ng cao ây là gi ng gà

nh c nuôi n th t, th t gà c coi là lo i th c n b i b s c kh e

ng gà c ng có màu xám en, gà c nuôi n khi t tr ng l ng c thkho ng 250-300g là bán c Gà Ác c nuôi theo àn nh trong các h dân.Theo ào c Long (2004) thì gà Ác có các ch tiêu n ng su t sau: kh i l ng c

th tu i tr ng thành con tr ng t 700 - 800g và con mái t 500 - 600g S n

ng tr ng t 80 - 90 tr ng/mái/n m Kh i l ng tr ng t 20 - 30g T l tr ng

có phôi 90% T l n trên t ng s tr ng p t nhiên 70 - 80% T l nuôi s ng gàcon 90% Kh i l ng c th lúc gi t th t c 50 - 60 ngày tu i là 250 - 300g.Tiêu t n th c n t ng 1kg th tr ng n lúc gi t th t là 0,8 - 3,2 kg Riêng theo

Nguy n V n Thi n et al (1999) thì gà Ác có s c s ng cao, t l nuôi s ng t 1

ngày n 56 ngày tu i trung bình t 95 - 98%, cá bi t có àn t 100% Tr ng

ng lúc m i n là 16,3 - 16,5g, 60 ngày tu i t 299g và 120 ngày tu i t

639 -757g

2.1.6 Gà Tam Hoàng

Gà Tam Hoàng có ngu n g c t Qu ng ông – Trung Qu c, c nh p vào n c

ta vào n m 1992 Gà Tam Hoàng có 3 dòng: dòng 882, dòng Jiangcun và dòng

ng Ph ng (H i ch n nuôi Vi t Nam, 2000) Gà L ng Ph ng là gi ng gà cóngo i hình gi ng gà Ri, lông a d ng s m, vàng, en, cú, mào c , y m, tai màu

ng Gà mái u thanh, thân s n ch c, chân th p nh , màu lông vàng tía n 80%

Gà có t l nuôi s ng 96 – 98%, s n l ng tr ng 157 – 167 tr ng/mái, kh i l ng

tr ng 55 – 56g Gà nuôi th t 70 ngày tu i con tr ng n ng 1,87 kg, con mái n ng1,58 kg, t l nuôi s ng 93%, tiêu t n th c n 2,53kg/kg t ng tr ng (Lê H ng M n,Bùi c L ng, 2004)

2.1.7 Gà Ta

Gà ta hay còn g i là gà nòi ho c gà ch i Gà nòi có t m vóc cao, to, ch c, kh e,màu lông th ng g p nh t là màu chu i l a, xám, hoa m , en xen l n v i các v txanh bi c, da , th t ch c, tính tình hi u chi n (Nguy n V n Th ng và ctv, 1999)nên c ng i nuôi ch n theo h ng ch i ch i gà c m gi ng: Tr ng tr ngthành n ng 2,5 - 3,5 kg Mái tr ng thành n ng 2 - 3 kg trung bình 60 - 80

qu /n m, kh i l ng tr ng 50 - 55g, gà mái 7 - 8 tháng tu i b t u

u m: Tính thích nghi t t, chóng l n, kh n ng ch ng b nh cao Nh c m:

ng su t tr ng th p, nuôi con v ng

2.1.8 Gà Sao

Gà Sao (Guinea Fowl) có tên khoa h c là Numida melagis là ng v t hoang dã có

ti m n ng phát tri n trong u ki n th c n có nhi u x , có ph m ch t th t, tr ng

c bi t th m ngon, th t s n ch c, ít tích l y m và có h ng v gi ng nh th t cácloài chim (Phùng c Ti n et al, 2006) Gà Sao có nhi u tên g i nh : Gà Nh t, GàPhi, Gà Lôi, chim Tr Châu Phi Gà Sao có c m ngo i hình có b lông xám

en, trên phi n lông m nhi u nh ng ch m tr ng tròn nh

Gà Sao có nhi u u m nh : S c kháng cao, d nuôi, thích nghi v i nhi uvùng sinh thái, có th nuôi nh t ho c th v n c bi t gà sao không m c các

nh nh : Marek, Gumboro, Leucois, do v y gà Sao không ph i tiêm Marek hayGumboro Nh ng b nh mà trong giai n sinh s n nh ng gi ng gà khác hay m c

nh : Mycoplasma, Sallmonella thì gà Sao ch a th y.

Gà Sao có t l nuôi s ng cao 96,6 - 100% N ng su t tr ng/mái/23 tu n : 85,73

Các gi ng gà khác khi giao ph i th ng b t u b ng hành vi gh mái c a con

tr ng, ó chính là s khoe mã, ngoài ra chúng còn th hi n s c m nh thông qua

ti ng gáy dài nh ng gà Sao l i không nh v y, chúng không b c l b n tính sinh

c rõ ràng ngay c khi ng i ch n nuôi hàng ngày c ng khó phát hi n th y GàSao mái khi tr ng ra không c c tác mà l ng l i ra kh i (Phùng c Ti n et

al, 2006)

Gà Sao mái b t u vào mùa xuân (ánh sáng ban ngày t ng) và kéo dài kho ng

6 - 9 tháng Th i gian c ng có th kéo dài b ng cách s d ng ánh sáng nhân t o

l tr ng mái có th s d ng 1 tr ng/4 - 5 mái (Moreki, 2006) Theo S NôngNghi p Hoa K (USDA) n u qu n lý t t có th s d ng 1 tr ng cho 6 - 8 mái, tuynhiên s d ng 1 tr ng/5 mái là t t nh t

2.3.1 Thành ph n c u t o

Theo Lã Th Thu Minh (2000) Bài gi ng Ch n nuôi gia c m Tr ng c u t o g m 3

ph n: Ph n v vôi chi m 11,5%, ph n lòng tr ng chi m 58,5%, ph n lòng chi m 30%

Tìm hi u v c u t o qu tr ng t ngoài vào trong ta th y: L p ngoài cùng là l pmàng keo ây chính là l p b o v v vôi qu tr ng V vôi không nh ng b o vthành ph n bên trong qu tr ng mà còn cung c p canxi cho nhu c u phát tri n c aphôi sau này Trên b m t v vôi có nhi u l nh li ti g i là l thông khí S phân

nh ng l khí trên b m t v vôi không u nhau gi a các m, th ng thì lkhí t p trung nhi u ph n u l n qu tr ng, quan sát trên m t cm2 qu tr ng: u

n có 77 - 144 l , gi a có 106 - 131 l , u nh có 16 - 90 l

Hình 2.1: Gà Sao

i l p v vôi là l p màng v (còn g i là v l a) V l a qu tr ng g m có l p

t m ng, l p ngoài sát v i v vôi, l p trong sát v i lòng tr ng, b dày c a hai l pmàng không gi ng nhau, l p ngoài dày h n l p trong dày c a hai l p kho ng0,057 - 0,069mm C hai l p màng u có các l th cho không khí i vào Khi

qu tr ng ch a c ra ngoài, hai l p màng v n m sát vào nhau Nh ng khi

qu tr ng c ra ngoài, hai l p màng v m i t t tách r i nhau t o thành

bu ng khí u l n qu tr ng, sau 24 gi bu ng khí có l n c c i Tuy nhiên

l n c a bu ng khí còn ph thu c vào th i gian và u ki n môi tr ng n i b o

qu n tr ng Lòng tr ng tr ng ch a nhi u ch t dinh d ng và n c cung c p chonhu c u phát d c c a phôi thai Ch t dinh d ng ch y u trong lòng tr ng là

ng, vitamin B2 Lòng tr ng tr ng g m 4 l p (tính t ngoài vào trong):

p lòng tr ng loãng ngoài chi m 23% tr ng l ng lòng tr ng

p lòng tr ng c ngoài chi m 50 - 57% tr ng l ng lòng tr ng

p lòng tr ng loãng trong chi m 16,8% tr ng l ng lòng tr ng

p lòng tr ng c trong, l p này dính ch t vào màng lòng và chi m kho ng2,7% tr ng l ng lòng tr ng

Trong cùng là lòng : Lòng là m t t bào r t l n, c bao b c b i m t l pmàng g i là màng lòng L p này r t m ng có tính àn h i r t l n, nh ó màlòng c b o v , nó ng n c n s th m th u c a lòng và lòng tr ng Tuynhiên n u tr ng b o qu n lâu ngày ho c c b o qu n trong u ki n không t tthì tính àn h i c a màng lòng s ngày m t gi m i T bào tr ng có nhi u n p

m và l t màu khác nhau (màu vàng), c m t l p vàng s m, l i m t l p màng l txen k nhau Ngay t i trung tâm t bào tr ng có m t l p l t màu nh t g i là lõi c alòng Trên b m t c a lòng có m t a phôi hay còn g i là m phôi Saukhi c th tinh a phôi s phát tri n thành phôi

hai u lòng có hai s i dây gi ch t hai u c a nó thành m t tr c ngang và

c g i là dây ch ng hay dây treo Nhi m v c a dây treo là gi cho lòng luôn

tr ng thái cân b ng, tránh kh i s tác ng c a nh ng ch n ng bên ngoài, nh t

là nh ng khi v n chuy n tr ng

p cho gà Sao là 40 tu n M t gà mái có th 170 - 180 tr ng/n m, m t ph ng

th c nuôi trên t gà có th 70 - 100 tr ng/n m

Theo Phùng c Ti n et al (2006), m t s c m v ph m ch t tr ng nh sau: cân i c a qu tr ng: S d ng ch s hình dáng (CSHD) c a tr ng:

Ch s Haugh là 82,26 – 83 (Phùng c Ti n et al, 2006).

Tr ng d hình: Là nh ng tr ng khác th ng nh quá bé, quá to ho c tròn, méo mó,

n sùi ho c không có lòng , hai lòng , không phân bi t c u l n, nh ,

tr ng có v m m

2.3.4 Hình d ng tr ng

ánh giá v hình d ng qu tr ng ta d a vào các ch tiêu sau:

Qu tr ng cân i ph i có hình d ng “chu n” (hình ovan m t u h i to h n ukia)

Theo Lã Th Thu Minh (2000), qu tr ng cân i có hình dáng c tính theocông th c:

CSHD = x100

Hình d ng qu tr ng là m t c tính có liên quan n t l p n K t qu p n scao i v i các tr ng có hình d ng bình th ng, cân i, úng “chu n” và ng c

i s cho t l p n th p

2.3.5 Tr ng l ng tr ng

Tr ng l ng c a tr ng thay i tùy theo tu i, cá th , gi ng,…

Tr ng l ng tr ng là m t c tính có liên quan n t l p n (Bùi c L ng,Nguy n Th San, 1993)

2.3.6 Nh ng bi n i c a tr ng trong quá trình b o qu n

Theo Lã Th Thu Minh (2000) thì tr ng có nh ng bi n i sau:

Gi m kh i l ng: tr ng c b o qu n có hi n t ng bay h i n c, ch y u là lòng tr ng do ó mà kh i l ng c a nó b gi m

Trong u ki n b o qu n gi ng nhau tr ng gà t s gi m kh i l ng nhi u h n

gi m tr ng l ng riêng: Kh i l ng c a qu tr ng gi m trong quá trình b o

qu n trong khi th tích không thay i, d n n tr ng l ng riêng c a tr ng gi m thay i c a v vôi: bay h i n c c a tr ng làm cho v vôi c a qu tr ng

xu t hi n nh ng v t loang d ng á hoa

Màu s c c a v vôi thay i theo th i gian b o qu n

u tr ng c b o qu n trong phòng t i có nhi t th p thì t c thay i màu

c c a v tr ng s ch m l i

Mùi c a tr ng: nh ng tr ng t i, v vôi c a chúng có mùi vôi nh Tr ng sau khi

c ra ngoài r t d dàng h p thu nh ng mùi c a môi tr ng xung quanh Vì

y c n ph i tránh không cho tr ng ti p xúc ho c g n các lo i có mang mùi

Nh ng thay i c a lòng tr ng và lòng : Khi các u ki n b o qu n tr ng không

t, c bi t khi nhi t quá cao s kích thích s phân h y c a lòng tr ng và lòng

v m t hóa h c Ph n ng c a lòng tr ng t i nghiêng v ki m tính, pH=7,6 9,3 Trong quá trình b o qu n d n tr lên trung tính pH c a lòng t ng lên

-nh ng ch m h n lòng tr ng Nó có th t ng t 6,0 - 6,8 S t ng ki m (t ng pH)

là h u qu c a vi c m t CO2 trong tr ng

2.3.7 Tr ng d hình

Theo ào c Long (1993), tr ng d hình là nh ng tr ng có hình d ng khác

th ng ho c là tr ng quá bé, quá to, tr ng dài ho c tròn, tr ng méo mó, s n sùi, vdày m ng không u,…

Theo Bùi c L ng và Nguy n Xuân S n (1999), u ki n p tr ng t nhiên (gà

t p) ph thu c hoàn toàn vào u ki n môi tr ng t nhiên và s khéo léo

phôi bi n ng 37 - 390C, ôi khi nhi t này không m b o c, do nhi t môi tr ng quá cao ho c quá th p Cho nên t l p n ph thu c hoàn toàn vàonhi t , m c a môi tr ng Th ng t l p n r t th p, ch t 60 - 70%, mùa hè ho c mùa ông Vì v y các n c tiên ti n có n n ch n nuôi gia c m côngnghi p ã ch t o ra máy p p tr ng nhân t o u ki n môi tr ng trong quátrình p tr ng là:

Nhi t : Nhi t môi tr ng p tr ng là y u t quan tr ng nh t, có ý ngh aquy t nh n kh n ng n , phát tri n, s c s ng c a phôi Nhi t p trong máy

i u ph thu c vào giai n phát tri n phôi, vào lo i gia c m và môi tr ngtrong phòng p Nh ng bình th ng ph i t 370C n nay nhi u tác gi nghiên

u ã a vào quy trình p nhi t thích h p là 37,5 - 390C

m: m không khí c n thi t u ch nh s th i nhi t c a tr ng qua th igian p, nó t o ra môi tr ng cân b ng cho quá trình sinh lý, sinh hóa x y ra c aphôi thai N u m không t (cao ho c th p h n tiêu chu n) làm tr ng tích tr

ho c m t n c nhi u, làm cho phôi phát tri n y u, gà n mu n, gà nh ho c n ng

ng T l n kém do tr ng sát và ch t phôi nhi u

Qua nghiên c u, các nhà k thu t ã a thành quy trình v m trong máy p là

55 - 60% (ngày u) n 70 - 75%, còn qua n a cu i chu k c bi t vài ngày

cu i, m ph i b o m 70 - 75%

Trao i không khí trong máy: tr ng p yêu c u không khí nh c th gia c m

ng bên ngoài Khi l ng O2 trong máy p d i 15% gây ch t phôi hàng lo t Khi

ng CO2 trong không khí kho ng 1% làm ình tr s phát tri n, sinh tr ng c aphôi thai c ng nh t ng cao t l ch t c a chúng, nh ng nghiên c u c aTrechiacov (1979) ã xác nh r ng l ng khí CO2 bi n ng trong kho ng 0,2 –0,4% là m b o cho phôi phát tri n t t

2.4.1 nh h ng c a vi c thu l m tr ng

Theo Lê H ng M n và Hoàng Hoa C ng (1999), vi c thu nh t tr ng ngay có l i:

Tr ng ít b nhi m khu n (do th i gian ti p xúc v i t p ch t ít) Trong vòng 2 gisau khi ra kh i c th gà mái, tr ng có kh n ng ng n c n s xâm nh p c a vikhu n vào bên trong tr ng Tr ng không b nóng lên khi gà khác vào n m -

nh t là vào mùa hè

Theo H V n Giá (1969), n u không thu l m tr ng sau m i khi gà vào , gà s

m lên tr ng G p nhi t c a gà chuy n sang m m c a tr ng s t ng hình

n khi xong gà r i , tr ng ngu i tr l i M m tr ng v a t ng hình, r i vàohoàn c nh không phù h p thì ch t ho c b y u i Khi em p, tr ng không n ,

ch t phôi giai n u ho c n y u i

Vi c thu l m tr ng s nh h ng n t l p n , vì v y nên th ng xuyên thu

m tr ng, m i ngày thu 5 l n vào lúc 8 gi , 10 gi , 12 gi , 14 gi và 17 gi

2.4.2 nh h ng c a nhi t

Theo Bùi c L ng và Nguy n Xuân S n (1999), trong các máy p l n, nhi t

p th ng xuyên trong ph m vi 37 - 380C và r t ít khi v t ra ngoài gi i h n này.Giai n u (6 - 7 ngày sau khi p) c n nhi t cao h n kho ng 37,8 - 380C.Nhi t cao làm phôi phát tri n nhanh, do làm t ng tiêu hóa th c n trong tr ng

a phôi, ni u nang khép kín s m N c trong tr ng b c h i nhanh t o kho ng

tr ng ni u nang ch a n c n i sinh (n c t o ra do quá trình trao i ch t) Do

ó kích thích phôi tiêu hóa nhi u lòng tr ng lòng h n và th i nhi u n c c nn

Vào cu i chu kì p, khoang ni u nang khép kín, màng ni u nang tiêu i, lúc nàyphôi hô h p b ng ph i

u thi u nhi t trong nh ng ngày u p tr ng s làm gi m s l n c a phôi bi u

hi n phôi nh , n m g n v và di ng y u, m ch máu lòng phát tri n kém,làm phôi ch t nhi u sau 4 - 6 ngày p Nh ng tr ng ch t phôi lúc này có vòng máu

nh , nh t

u nhi t ho c th p chút ít, gà n kh e, lông bung, b ng nh , nhanh nh n

u thi u nhi t kéo dài d i 370C gà n b n ng b ng, th ng b a ch y, sau khi

m t trong c a v tr ng có màu nâu ngà ho c h ng nh t

Khi p, tr ng ph i ch u nhi t quá th p d i 35 - 360C kéo dài trong nhi u th i

m p, thì túi lòng không co vào c xoang b ng, gà n b h r n, túi lòng

có màu xanh lá cây

ng 2.3 nh h ng c a nhi t n t l p n tr ng gà

Nhi t

( o C)

l n (%)

Th i gian kéo dài (ngày)

Theo Bùi c L ng và Nguy n Xuân S n (1999), có hai nh h ng quan tr ng:

Th nh t: nh h ng b i s bay h i c a n c t tr ng Ph n l n trong th i gian

p bay h i n c t tr ng ph thu c tr c ti p vào m t ng i c a máy p

u m trong máy t ng, thì l ng n c bay h i t tr ng gi m và ng c l i Khibay h i làm cho kh i l ng tr ng gi m

Trong nh ng ngày u p tr ng, c n làm gi m bay h i n c trong tr ng các

ch t dinh d ng c a lòng tr ng và lòng d hòa tan, cung c p cho phôi phát tri n

và làm gi m t l ch t phôi Vì v y m t ng i trong máy ph i duy trì m cquy nh, gi m bay h i n c trong tr ng

Gi a quá trình p (sau m i ngày p), l ng n c trong tr ng b t d n, cho nên

m t ng i trong máy cao h n, ch bay h i n c n i sinh (n c t o ratrong quá trình trao i ch t c a phôi)

Vào cu i th i kì p (sang máy n ), phôi ã phát tri n hoàn toàn thành gà con,trong tr ng c n m gà con d n Cho nên m t ng i trong máycao h n so v i các giai n p khác, m c ích làm gi m bay h i n c trong

tr ng N u lúc này m trong máy th p h n so v i quy nh s làm gà ch t trong

tr ng m trong máy giai n gà con chu n b n ph i m b o 86 - 95,50Fhay 75 - 80% N u cao h n m c yêu c u, gà n ch m, lông t.

Th hai: u ch nh s t a nhi t c a tr ng ph thu c vào t ng giai n p Trong

a u c a chu kì p nhi t c a tr ng ch b ng ho c th p h n nhi t c akhông khí trong máy p, vì tr ng m i vào ch thu nhi t Lúc này tr ng b m t nhi t

do s bay h i n c (n c bay h i làm thu nhi t c a tr ng) Vì v y m caotrong nh ng ngày u s làm gi m bay h i n c, góp ph n gi nhi t, ng th ilàm n c trong tr ng b c h i t t

Vào n a sau c a chu kì p tr ng, do quá trình trao i ch t c a phôi t ng, tr ng

n sinh nhi t nhi u M t ph n nhi t này dùng vào làm bay h i n c Nhi t c a

tr ng, nh t là nh ng ngày cu i c a chu kì p cao h n so v i nhi t không khítrong máy p Vì v y trong nh ng ngày cu i cùng này ( máy n ) ph i t ng mtrong máy hút b t nhi t c a tr ng, làm h nhi t trong tr ng và trong máyp

Khi m trong máy v t quá yêu c u (quá 80%) gà n b y u, ít ho t ng, lông

gà b dính b t r n và h u môn, màu lông vàng m, m và chân nh t nh t Gàcon b b ng to và n ng Sau này nuôi gà ch m l n, t l ch t cao

2.4.4 nh h ng c a thông thoáng

Khái ni m: thông thoáng là t c hút không khí s ch ngoài vào và t c

y không khí b n (ch a nhi u CO2, H2S…), khí nóng trong máy ra ngoài m

o thông thoáng khí là m b o cung c p l ng oxi c n thi t cho phôi hô h p vàphát tri n, ng th i lo i khí c CO2

u n ng CO2 v t cao, n ng khí O2 gi m c ng có th làm cho phôi ch thàng lo t

u hi u phôi ch t ng t th ng th y phôi c a tr ng c p sau 9 - 12 ngày t tnhiên còn có th k t h p m t s nguyên nhân khác nh tr ng b b n l p h t lthông khí trên m t v tr ng

trên Khi sang máy n , thì tr ng không ph i x p nh trên mà t tr ng n m ngang,

vì lúc này u gà con ã ngóc lên bu ng khí r i h n n a tr ng n d dàng

Tr ng trong khay p khi còn trong máy ph i c o nghiêng (trái, ph i) theo chu

kì 1 - 2 gi /l n

Trong nh ng ngày p u tiên, n u không o tr ng phôi s b lòng ép vào v , phát tri n b ng ng l i và phôi b ch t Khi soi tr ng s th y v t en dính vào

u này c ng có th x y ra khi trong máy p có nhi t và m cao, t c

qu t gió l n

2.4.6 B o qu n tr ng p

Theo Bùi Quang Toàn (1981), ch b o qu n tr ng nh sau: Nhi t sau khi

i ra tr ng s b l nh i so v i c th m , s phát tri n phôi thai t m d ng l i

nh ng s trao i ch t trong tr ng v n ti p t c b o v kh n ng s ng c a phôi

ng i ta th ng b o qu n tr ng p nhi t 100C n 150C, nhi t th p quá

ng không t t i v i tr ng Khi nhi t lên cao quá 270C các quá trình s ngtrong tr ng s t ng lên, nh ng s phát tri n c a phôi di n ra không úng quy lu t

n n s ch t phôi Nhi t là y u t quan tr ng nh t trong th i gian b o qu n

tr ng, nhi t có liên quan n th i gian, nhi t 150C – 160C có th b o qu n

tr ng trên 1 tu n và nhi t th p h n có th b o qu n tr ng lâu h n n a

Ngoài ra nhi t cao còn làm lòng tr ng và lòng b phân gi i và t o thành khí

CO2 Khi nhi t lên cao 270C thì tr ng b t u phát tri n phôi, nh ng phôi l nkhông u và b ch t s m (khi soi tr ng th y v t máu hay lòng phôi thai)

m thích h p nh t là t 70 - 80% v mùa khô

Theo ào c Long (1993), nhi t t t nh t cho vi c b o qu n tr ng p là 13

-180C v i m t ng i là 75 - 80% Tr ng p mùa hè không nên lâu quá 7ngày, t t nh t là 5 ngày tr l i Nhi t cao quá 300C còn gây ra tình tr ng phôiphát tri n s m r i ch t n a ch ng

2.4.7 nh h ng c a thi u vitamin và khoáng

thi u m t s vitamin và khoáng trong tr ng (chính là thi u chúng trong th c n

a gà ) ã nh h ng l n n s phát tri n c a phôi và quá trình p n , c ng

nh ch t l ng c a gà con

Thi u vitamin B (Thiamin): c tr ng khi trong tr ng thi u vitamin B1 là gà con

ra có hi n t ng viêm a th n kinh (Polineurist) Gà i ng t ng ng, lo ngcho ng, m t s con có th b li t C n t ng vitamin B1 trong th c n