ẢNH HƯỞNG của các mức độ THAY THẾ đậu lá NHỎ TRONG KHẨU PHẦN cơ bản LÔNG tây lên KHẢ NĂNG SINH sản của THỎ THUẦN GIỐNG NEW ZEALAND

KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG BỘ MÔN CHĂN NUÔI ---o0o--- ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC MỨC ĐỘ THAY THẾ ĐẬU LÁ NHỎ Psophocarpus scandens TRONG KHẨU PHẦN CƠ BẢN LÔNG TÂY Brachiaria mutica

KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

BỘ MÔN CHĂN NUÔI

-o0o -

ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC MỨC ĐỘ THAY THẾ

ĐẬU LÁ NHỎ (Psophocarpus scandens) TRONG KHẨU PHẦN CƠ BẢN LÔNG TÂY (Brachiaria mutica)

LÊN KHẢ NĂNG SINH SẢN CỦA THỎ THUẦN

GIỐNG NEW ZEALAND

Cần Thơ, ngày…tháng…năm 2012 Cần Thơ, ngày… tháng… năm 2012

DUYỆT CÁN BỘ HƯỚNG DẪN DUYỆT BỘ MÔN

GS NGUYỄN VĂN THU

Cần Thơ, ngày… tháng… năm 2012

DUYỆT KHOA NÔNG NGHIỆP VÀ SINH HỌC ỨNG DỤNG

Kính gửi: Ban lãnh đạo Khoa Nông Nghiệp & Sinh Học Ứng Dụng và các Thầy

Cô trong Bộ Môn Chăn Nuôi

Tôi tên Thạch Thị Chên, MSSV: 3092564 là sinh viên lớp Chăn Nuôi Thú Y Khóa 35 Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của chính bản thân tôi Đồng thời tất cả các số liệu, kết quả thu được trong thí nghiệm hoàn toàn có thật

và chưa công bố trong bất kỳ tạp chí khoa học hay luận văn khác Nếu có gì sai trái tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Khoa và Bộ Môn

Cần Thơ, ngày … tháng … năm 2012

Sinh viên thực hiện

Thạch Thị Chên

LỜI CẢM ƠN

Trải qua bao năm tháng học tập dưới mái trường Đại học Cần Thơ Thầy Cô đã

dành biết bao tâm huyết cho sự nghiệp trồng người đã trang bị cho tôi những kiến

thức quý báu, đó là hành trang để tôi bước vào đời Sự chỉ bảo nhiệt tình của Thầy

Cô cùng với sự phấn đấu của bản thân, hôm nay tôi đã hoàn thành luận văn tốt

nghiệp

Con xin bày tỏa lòng biết ơn sâu sắc đến cha mẹ, người đã sinh và nuôi dưỡng con

nên người, cho con niềm tin và tạo mọi điều kiện từ vật chất đến tinh thần để con có

đủ hành trang bước vào trường Đại học

Xin chân thành biết ơn:

Thầy Nguyễn Văn Thu và Cô Nguyễn Thị Kim Đông, người đã hết lòng lo lắng, dạy

bảo, hướng dẫn, động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành tốt đề tài tốt nghiệp

Quý Thầy Cô Bộ môn Chăn Nuôi và Bộ môn Thú Y đã hết lòng truyền đạt những

kiến thức quý báu cho chúng tôi trong suốt thời gian học qua

Thầy cố vấn học tập Đỗ Võ Anh Khoa đã hướng dẫn và chỉ bảo tận tình cho tôi trong

suốt thời gian học tập

Xin Chân thành cảm ơn:

Anh ThS.Trương Thanh Trung, chị ThS Nguyễn Thị Vĩnh Châu, KS Huỳnh Hoàng

Thi, KS Đoàn Hiếu Nguyên Khôi, bạn Trần Minh Kiệt, Trần Hữu Lành… và các bạn

trên phòng thí nghiệm E205 đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua

Cùng tất cả các bạn lớp Chăn Nuôi Thú Y khóa 35 đã động viên, chia sẽ và giúp đỡ

tôi trong suốt thời gian học tập và thực hiện đề tài

Cần Thơ, tháng 12 năm 2012

Thạch Thị Chên

TÓM LƯỢC

Thí nghiệm này được bố trí theo thể thức hoàn toàn ngẫu nhiên với 5 nghiệm thức

cỏ đậu lá nhỏ (ĐLN) thay thế cỏ lông tây là ĐLN 0, ĐLN 20, ĐLN 40, ĐLN 60,

ĐLN 80 (dựa trên vật chất khô) Lần lượt các nghiệm thức có đậu lá nhỏ thay thế

cỏ lông tây ở các mức độ, 0, 20, 40, 60 và 80% đậu lá nhỏ/con/ngày và 4 lần lặp

lại Thí nghiệm được tiến hành trên 20 con cái và 5 con đực, được thực hiện qua 2

lứa Lá rau muống 150g, bã đậu nành 200g, đậu nành 20g được bổ sung đồng đều

cho tất cả các nghiệm thức

Kết quả thu được như sau:

Số con sơ sinh/ổ lứa 1 giữa các nghiệm thức dao động từ 5,33 - 6,33 Số con cai

sữa lứa 1 cao nhất ở nghiệm thức ĐLN80 là 6,33 và thấp nhất ở nghiệm thức

ĐLN0 là 5,00 (P<0,05) Lượng sữa thỏ mẹ ở lứa 1 cao nhất ở nghiệm thức

ĐLN80 là 85,4g và thấp nhất ở nghiệm thức ĐLN0 là 66,0 g (P<0,05)

Số con sơ sinh/ổ ở lứa 2 cao nhất ở nghiệm thức ĐLN80 với 6,67, thấp nhất ở

nghiệm thức ĐLN0 là 5,33 và khác biệt có ý nghĩa thống kê (P<0,05) Số con

cai sữa lứa 2 cao nhất ở nghiệm thức ĐLN80 với 6,67 con, thấp nhất ở nghiệm

thức ĐLN0 5,0 con (P<0,05) Lượng sữa thỏ mẹ lứa 2 cao nhất ở nghiệm thức

ĐLN80 là 108g, thấp nhất ở nghiệm thức ĐLN0 là 92,7 g (P<0,05)

Qua kết quả về một số chỉ tiêu năng suất sinh sản như: số con sơ sinh/ổ, số con

cai sữa, lượng sữa thỏ mẹ lứa 2 cao hơn có ý nghĩa thống kê so với lứa 1

(P<0,05)

Qua kết quả trên chúng tôi nhận thấy rằng ở nghiệm thức ĐLN80 cho năng suất

sinh sản của thỏ thuần giống New Zealand cao nhất

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT vii

DANH MỤC CÁC BẢNG viii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ x

DANH MỤC HÌNH xi

Chương 1: ĐẶT VẤN ĐỀ 1

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN 2

2.1 MỘT SỐ GIỐNG THỎ NUÔI PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM 2

2.1.1 Gống thỏ ngoại nhập 2

2.1.2 Giống thỏ lai 3

2.2 YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA THỎ 3

2.2.1 Nhiệt độ 3

2.2.2 Ẩm độ 4

2.2.3 Sự thông thoáng 4

2.3 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC 5

2.3.1 Sự đáp ứng của cơ thể với khí hậu 5

2.3.2 Thân nhiệt-Nhịp tim-Nhịp thở 5

2.3.3 Đặc điểm về khứu giác 6

2.3.4 Đặc điểm về thính và thị giác 6

2.4 ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THỎ 6

2.5 SINH LÝ SINH SẢN 7

2.5.1 Chọn thỏ đực 7

2.5.2 Chọn thỏ cái 7

2.5.3 Chọn thỏ con làm giống 7

2.5.4 Tuổi cho thỏ sinh sản 7

2.5.5 Phát dục và thành thục tính dục 7

2.5.6 Cơ quan sinh dục cái 8

2.5.7 Cơ quan sinh dục đực 8

2.5.8 Biểu hiện thỏ lên giống và kỹ thuật phối giống 8

2.5.9 Chu kỳ lên giống của thỏ 9

2.6 PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG VÀ KỸ THUẬT NUÔI THỎ SINH SẢN 9

2.6.1 Phương pháp nhân giống 9

2.6.2 Kỹ thuật nuôi dưỡng thỏ sinh sản 10

2.6.3 Thỏ cái có mang 10

2.6.4 Cách khám thai 10

2.6.5 Chăm sóc thỏ cái mang thai 10

2.7 MỘI SỐ HIỆN TƯỢNG BẤT THƯỜNG VÀ BỆNH THƯỜNG GẶP TRONG THỎ SINH SẢN 12

2.7.1 Vô sinh 12

2.7.2 Nhiễm độc huyết thời kỳ mang thai 12

2.7.3 Ăn thịt con ngay sau khi sanh 12

2.7.4 Viêm vú 12

2.7.5 Bệnh cầu trùng 13

2.7.6 Bệnh ghẻ 13

2.7.7 Bệnh chứng hơi, tiêu chảy 13

2.8 CÁC LOẠI THỨC ĂN CỦA THỎ 13

2.8.1 Cỏ lông tây 13

2.8.2 cỏ đậu 14

2.8.3 Lá rau muống 14

2.8.4 Bã đậu nành 14

2.8.5 Đậu nành 15

2.9 NHU CẦU DINH DƯỠNG 15

2.9.1 Nhu cầu năng lượng 16

2.9.2 Nhu cầu cơ bản 16

2.9.3 Nhu cầu duy trì 17

2.9.4 Nhu cầu sản xuất 17

2.9.5 Nhu cầu protein 18

2.9.6 Nhu cầu chất xơ 19

2.9.7 Nhu cầu tinh bột 20

2.9.8 Nhu cầu vitamin 20

2.9.9 Nhu cầu khoáng 21

2.9.10 Nhu cầu nước uống 22

Chương 3: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM 23

3.1 PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU 23

3.1.1 Địa điểm và thời gian 23

3.1.2 Động vật thí nghiệm 23

3.1.3 Chuồng trại thí nghiệm 23

3.1.4 Thức ăn thí nghiệm 24

3.2 PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH THÍ NGHIỆM 25

3.2.1 Bố trí thí nghiệm 25

3.2.2 Cách tiến hành thí nghiệm 26

3.2.3 Các chỉ tiêu theo dõi 27

3.2.4 Xử lý số liệu 28

Chương 4 : KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN 29

4.1 THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA THỨC ĂN DÙNG TRONG THÍ NGHIỆM (% DM) 29

4.2 LƯỢNG THỨC, VÀ DƯỠNG CHẤT ĂN VÀO VÀ NĂNG SUẤT SINH SẢN CỦA THỎ ĐƯỢC NUÔI BẰNG KHẨU PHẦN CÓ CÁC MỨC THAY THẾ ĐẬU LÁ NHỎ KHÁC NHAU 30

4.3 CHỈ TIÊU VỀ SINH SẢN Ở THỎ ĐƯỢC NUÔI BẰNG KHẨU VỚI CÁC MỨC ĐỘ THAY THẾ ĐẬU LÁ NHỎ KHÁC NHAU 36

4.4 HIỆU QUẢ KINH TẾ 44

Chương 5: KẾT LUẬN ĐỀ NGHỊ 45

5.1 KẾT LUẬN 45

5.2 ĐỀ NGHỊ 45

TÀI LIỆU THAM KHẢO 46

PHỤ CHƯƠNG 49

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ĐBSCL Đồng bằng sông Cửu Long

ĐLN 0 Bổ sung 0 % đậu lá nhỏ/con/ngày

ĐLN 20 Bổ sung 20 % đậu lá nhỏ/con/ngày

ĐLN 40 Bổ sung 40 % đậu lá nhỏ/con/ngày

ĐLN 60 Bổ sung 60 % đậu lá nhỏ/con/ngày

ĐLN 80 Bổ sung 80 % đậu lá nhỏ/con/ngày

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1: Các tiêu chuẩn thông thoáng chuồng trại nuôi thỏ 4

Bảng 2: Sự thải nhiệt ra ngoài, thân nhiệt của trực tràng và nhiệt độ tai thỏ dựa vào nhiệt độ không khí 5

Bảng 3: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của cỏ lông tây 13

Bảng 4: Thành phần hóa học của lá rau muống 14

Bảng 5: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của bã đậu nành 14

Bảng 6: Nhu cầu dinh dưỡng của thỏ theo thể trọng khác nhau 15

Bảng 7: Nhu cầu của thỏ giống ở các thời kì khác nhau 15

Bảng 8: Tiêu chuẩn khẩu phần ăn của thỏ 16

Bảng 9: Nhu cầu năng lượng của thỏ 16

Bảng 10: Nhu cầu cơ bản của thỏ 17

Bảng 11: Nhu cầu duy trì của thỏ 17

Bảng 12: Thành phần hóa học của sữa thỏ và các loài gia súc ăn cỏ khác 18

Bảng 13: Nhu cầu đạm và axit amin của thỏ 19

Bảng 14: Nhu cầu vitamin của thỏ 21

Bảng 15: Nhu cầu khoáng của thỏ 12

Bảng 16: Công thức khẩu phần của thỏ ở tuần đầu của giai đoạn mang thai 25

Bảng 17: Thành phần hóa học (%DM) của các thức ăn dùng trong thí nghiệm 29

Bảng 18: Lượng thức ăn và dưỡng chất ăn vào theo từng giai đoạn của thỏ ở lứa 1 30

Bảng 19: Lượng thức ăn và dưỡng chất ăn vào theo từng giai đoạn của thỏ ở lứa 2 33

Bảng 20: Một số chỉ tiêu sinh sản của thỏ lứa 1 ở các nghiệm thức thay thế đậu lá nhỏ bằng cỏ lông tây 36

Bảng 21: Một số chỉ tiêu về lượng sữa của thỏ ở lứa 2 38

Bảng 22: Một số chỉ tiêu sinh sản của thỏ lứa 2 ở các nghiệm thức thay thế đậu lá nhỏ bằng cỏ lông tây 40

Bảng 23: Một số chỉ tiêu về lượng sữa ở của thỏ ở lứa 2 42

Bảng 24: So sánh một số chỉ tiêu sinh sản của thỏ qua 2 lứa 41

Bảng 25: Phân tích hiệu quả kinh tế của thỏ New Zealand được nuôi bằng khẩu

phần có các mức độ đậu lá nhỏ thay thế cỏ lông tây (đồng/thỏ mẹ) trung bình cả 2

lứa 1 và 2 44

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ

Biểu đồ 1 Lượng cỏ lông tây và cỏ đậu ăn vào của thỏ ở giai đoạn mang thai và

nuôi con ở lứa 1 31

Biểu đồ 2 Lượng DM, CP và NDF ăn vào của thỏ ở giai đoạn mang thai và nuôi

con ở lứa 1 32

Biểu đồ 3 Lượng cỏ lông tây và cỏ đậu ăn vào của thỏ ở giai đoạn mang thai và

nuôi con ở lứa 2 34

Biểu đồ 4 Lượng DM, CP và EE ăn vào của thỏ ở giai đoạn mang thai và nuôi con

DANH MỤC HÌNH

Hình 1: Lồng thỏ trong thí nghiệm 23

Hình 2: Lá rau muống 24

Hình 3: Cỏ lông tây 24

Hình 4: Bã đậu nành 24

Hình 5: Đậu nành 24

Hình 6: Cỏ đậu 24

Hình 7: Thỏ sơ sinh 26

Hình 8: Cân trọng lượng sau khi cho thỏ bú 26

Hình 9: Thỏ con tập ăn 27

Hình 10: Thỏ con cai sữa 27

Trong những năm gần đây, nghề nuôi thỏ đã và đang phát triển trong cả nước góp phần cung cấp “sản phẩm sạch” cho người tiêu dùng trong tình hình dịch cúm gia cầm và heo tai xanh đang diễn ra Ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nghề nuôi thỏ bắt đầu hình thành và phát triển nhanh cung cấp một phần thỏ thương phẩm cho thị trường

Hiện nay, nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, đời sống vật chất và nhu cầu về lương thực thực phẩm của con người ngày càng được nâng cao, cụ thể là những món ngon vật lạ như thịt thỏ Thịt thỏ có mặt ở các nhiều nhà hàng và trở thành món lạ, bổ dưỡng ít béo (10%), đạm (21%) rất tốt cho sức khỏe (Nguyễn Quang Sức và Đinh Văn Bình, 1999)

Do đó ngành chăn nuôi thỏ dần được chú ý đến và thỏ là loài gia súc có nhiều ưu thế: Dễ nuôi, mắn đẻ, chu kỳ sinh sản ngắn, tăng trọng nhanh, chống chịu tốt, tỷ lệ thịt xẻ cao, tận dụng được nguồn thức ăn xanh có ở địa phương, chi phí cho chuồng trại thấp có thể tận dụng các vật liệu sẵn có hay các vật liệu rẻ tiền, thuốc phòng bệnh, công chăm sóc không cao và không đòi hỏi nhiều công lao động Thịt thỏ còn chứa nhiều chất dinh dưỡng và ít cholesterol (Alphonse, 2010) Sản phẩm lại có giá trị tiêu dùng và xuất khẩu

Đồng Bằng Sông Cửu Long với điều kiện sông ngòi dày đặc, khí hậu nóng ẩm nên nguồn thức ăn tự nhiên rất phong phú và đa dạng về chủng loại như: cỏ lông tây, cỏ họ đậu, bìm bìm, rau lang, rau muống… và nguồn phụ phẩm công nông nghiệp dồi dào như bã đậu nành,bã bia… làm thức ăn trong chăn nuôi thỏ Tuy nhiên việc sử dụng hiệu quả nguồn thức ăn này trong chăn nuôi thỏ đặc biệt là nuôi thỏ sinh sản

chưa được nghiên cứu nhiều Đậu lá nhỏ (Psophocarpus scandens) phát triển tự

nhiên rất nhiều có hàm lượng protein thô khá cao khoảng 19,0 % (Võ Thành Dũng,

2008) nên có thể sử dụng như nguồn thức ăn bổ sung đạm trong khẩu phần nuôi thỏ

Vì vậy chúng tôi tiến hành đề tài: “Ảnh hưởng của các mức độ thay thế đậu lá nhỏ (Psophocarpus scandens) trong khẩu phần cơ bản cỏ lông tây (Brachiaria mutica) lên khả năng sinh sản của thỏ thuần giống New Zealand” Nhằm xác

định mức độ đậu lá nhỏ thay thế cỏ lông tây tối ưu trong khẩu phần nuôi thỏ sinh sản

Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN

2.1 MỘT SỐ GIỐNG THỎ NUÔI PHỔ BIẾN Ở VIỆT NAM

2.1.1 Giống thỏ ngoại nhập

Hầu hết các giống thỏ nhà (Domestic rabbit) ngày nay điều có nguồn gốc thỏ Châu

Âu (Oxyctolagus cunicullus) qua chọn lọc từ thế kỷ XVIII và đến nay đã có hơn

100 giống với sự đa dạng về khối lượng cơ thể, màu sắc, ngoại hình và một số đặt

tính khác Ở các nước phát triển, người ta áp dụng công nghệ tiến tiến vào quy trình

chăn nuôi khép kín, trong đó công tác chọn giống, nhân và quản lý nhân giống được

thực hiện rất nghiêm ngặt nhằm đạt hiểu quả chăn nuôi tối đa Giống có tầm vóc

trung bình thường được chọn để nuôi theo hướng thịt kiêm dụng Các giống thỏ này

lúc trưởng thành có khối lượng đạt 4,5 - 5 kg với tỷ lệ thịt xẻ 50-58% Các giống

thỏ có tầm vóc lớn, mặc dù khi trưởng thành khối lượng đạt ở mức cao nhưng ít

được chọn nuôi vì chúng có bộ khung xương to, tỷ lệ thịt xẻ thấp.Một số giống thỏ

có nguồn gốc từ nước ngoài thường được nuôi ở nước ta là New Zealand white,

Californian, Chinchilla…(Đào Hùng, 2006)

 Thỏ New Zealand White (Thỏ Tân Tây Lan)

Có nguồn gốc từ New Zealand, nuôi phổ biến ở Châu Âu, Châu Mỹ New Zealand

trắng là giống thỏ tầm trung, mắn đẻ, sinh trưởng nhanh, thành thục sớm, nhiều thịt,

phù hợp với phương thức chăn nuôi công nghiệp và gia đình Thỏ có ngoại hình lông

dày, màu trắng tuyền, mắt hồng Trọng lượng trưởng thành từ 5 - 5,5 kg/con Tuổi

động dục lần đầu 4 - 4,5 tháng, tuổi phối giống lần đầu từ 5-6 tháng, khối lượng phối

giống lần đầu 3 - 3,2 kg/con, đẻ 5 - 6 lứa/năm, 6 - 7 con/lứa, khối lượng con sơ sinh

50 - 60 g, khối lượng con cai sữa 650 - 700 g, tỷ lệ xẻ thịt từ 52 - 55% (Hoàng Thị

Xuân Mai, 2005)

 Thỏ California

Nguồn gốc từ Mỹ, được tạo thành do lai giữa thỏ Chinchila, thỏ Nga và New

Zealand, nhập vào Việt Nam từ Hungari năm 1978 và năm 2000 (Chu Thị Thơm et

al,, 2006) Là giống thỏ cho thịt, khối lượng trung bình 4,5 - 5,0 kg, tỷ lệ thịt xẻ 55 -

60%, thân ngắn hơn thỏ New Zealand, lông trắng nhưng tai mũi, bốn chân và đuôi

có điểm màu đen, vào mùa đông lớp lông đen sậm hơn và nhạt dần vào mùa hè khả

năng sinh sản tương tự thỏ New Zealand, giống này cũng được nuôi nhiều ở Việt

Nam (Hoàng Thị Xuân Mai, 2005)

 Thỏ Panon

Nhập vào Việt Nam năm 2000 từ Hungari, xuất phát từ dòng của giống New

Zealand trắng được chọn lọc nghiêm ngặt về khả năng tăng trọng và trọng lượng

trưởng thành tạo nên Thỏ Panon cũng giống như thỏ New Zealand nhưng tăng

trọng cao hơn Trọng lượng khi trưởng thành đạt 5,5 - 6,6 kg/con Giống thỏ này

cũng đã được nuôi đạt kết quả ở nhiều vùng nước ta (Hoàng Thị Xuân Mai, 2005)

 Thỏ Chinchilla

Thỏ Chichilla lần đầu tiên được trình diễn tại Pháp 1913 được tạo ra từ thỏ rừng và

hai giống Blue Beverens và Himalyans được xem như là giống thỏ cho len Giống

thỏ này có hai dòng một có trọng lượng 4,5 - 5 kg và dòng kia 2 - 2,5 kg lúc trưởng

thành Giống thỏ này đẻ trung bình mỗi lứa từ 6 - 8 con có khả năng thích hợp với

điều kiện tự nhiên khác nhau Thỏ có lông màu xanh, lông đuôi trắng pha lẫn xanh

đen, bụng màu trắng xám đen

2.1.2 Giống thỏ lai

Từ năm 1977 cùng với việc nhập ngoại một số giống thỏ, nước ta cũng đã thành lập

Trung tâm Nghiên cứu Thỏ Sơn Tây Sau nhiều năm nghiên cứu lai tạo đã cho ra

một số giống thỏ mới có giá trị kinh tế cao Tiêu biểu là hai giống sau đây:

 Thỏ đen Việt Nam

Màu lông và màu mắt đen tuyền, đầu nhỏ, mõn nhỏ, cổ nhỏ, thịt chắc ngon Trọng

lượng trưởng thành 3,2 - 3,5 kg Mắn đẻ, mỗi năm cho 7 lứa, mỗi lứa 6 - 7 con Sức

chống chịu bệnh tật tốt, thích nghi với điều kiện cả nước, dễ nuôi

 Thỏ xám Việt Nam

Màu lông xám tro hoặc xám ghi, phần dưới ngực,bụng và đuôi có màu trắng mờ,

mắt đen, đầu to vừa phải, lưng hơi cong, khối lượng trưởng thành 3,5 - 3,8 kg Mỗi

năm 6 - 7 lứa, mỗi lứa 6 - 7 con

Hai giống thỏ này phù hợp với điều kiện chăn nuôi gia đình, sử dụng làm nái nền lai

với giống thỏ ngoại, nâng cao năng suất thịt, lông da và dễ nuôi

2.2 YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG ẢNH HƯỞNG ĐẾN HOẠT ĐỘNG CỦA THỎ

2.2.1 Nhiệt độ

Thỏ trưởng thành có nhiệt độ cơ thể (qua trực tràng) ổn định, vì vậy việc sinh và

thải nhiệt phải thay đổi để duy trì thân nhiệt Nếu nhiệt độ xuống dưới 10 o

C thỏ sẽ nằm cuộn mình lại nhằm giảm tối đa bề mặt cơ thể tiếp xúc môi trường để giảm mất

nhiệt, nếu nhiệt độ tăng cao 25 - 30 oC chúng sẽ duỗi cơ thể ra nhằm gia tăng bề mặt

để thải nhiệt Tuyến mồ hôi của thỏ không có chức năng hoạt động và cách duy nhất

để kiểm soát sự thoát nhiệt trong cơ thể là việc thay đổi nhịp thở Khi nhiệt độ xung

quanh lên đến 35 oC thì thỏ không còn kiểm thoát đươch thân nhiệt và chúng sẽ bị

kiệt sức nhanh chóng (Lebas et al.,1986)

2.2.2 Ẩm độ

Thỏ rất nhảy cảm với ẩm độ thấp (dưới 55 %) nhưng lại thích nghi tốt với những

điều kiện ẩm độ cao Điều nay được chứng minh qua việc thỏ hoang có thể sống

trong hang với mức ẩm độ gần 100 %

Thỏ rất mẫn cảm với việc thay đổi ẩm độ một cách đột ngột nên tốt nhất nên cần

giữ cho ẩm độ ổn định và việc này hoàn toàn tùy thuộc vào thiết kế chuồng trại Khi

nhiệt độ và ẩm độ môi trường đều ở mức cao, nhiệt độ bên trong cơ thể không thể

thải ra ngoài vì chỉ có một lượng ít nước được bốc hơi và có thể đưa thỏ đến tình

trạng kiệt sức Những đợt nắng nóng cùng với ẩm độ cao gần 100 % có thể gây ra

nhiều vấn đề nghiêm trọng Điều này thường xảy ra ở vùng nhiệt đới trong mùa

mưa bão (Lebas et al.,1986) Ẩm độ chuồng nuôi không nên vượt quá ẩm độ bên

ngoài quá 5 % và nhiệt không nên khác biệt với bên ngoài 5 oC (Sandford, 1997)

Không khí quá hanh khô (ẩm độ dưới 60 %) và quá nóng thì càng nguy hiểm cho

thỏ Nó không chỉ làm rối loạn sự tiết đờm dãi mà tiếp theo đó làm bốc hơi phân và

nước tiểu mang các tác nhân gây bệnh xâm nhập vào đường hô hấp của thỏ một

cách dễ dàng

2.2.3 Sự thông thoáng

Chuồng thỏ cần có sự thông thoáng tối thiểu để rút các khí có hại phát sinh từ hoạt

động hô hấp của thỏ (CO2) hay từ độn chuồng và các chất thải (NH3, H2S, CH4…)

và thay lượng mới oxygen cùng với giảm thấp ẩm độ, nhiệt độ trong chuồng nuôi

Nhu cầu thông thoáng có thể thay đổi rất lớn tùy thuộc vào khí hậu, kiểu chuồng và

mật độ thỏ

Bảng 1: Các tiêu chuẩn thông thoáng chuồng trại nuôi thỏ

Nhiệt độ Ẩm độ Tốc độ không khí Lượng không khí

Tiêu chuẩn đơn giản cho kích thước chuồng nhốt thỏ là 0,1m2

sàn chuồng cho mỗi 0,5 kg thể trọng thỏ trưởng thành Kích thước trung bình chuồng lồng nuôi thỏ

giống sinh sản là 75 x 60 cm cho giống thỏ nhỏ nhất (Dwaft breeds), và 100 x 60

cm trở lên cho nhóm giống thỏ khối lượng coe thể trung bình (Medium size breeds)

và 125 x 60 cm trở lên cho giống thỏ có khối lượng cơ thể lớn nhất (Giant size

breeds) (Sandford, 1997)

Nồng độ NH3 không khí cao (20-30ppm) làm suy yếu đường hô hấp trên tạo điều

kiện cho các vi khuẩn pasteurella và pordetella xâm nhập cơ thể Mức độ NH3 tối

đa cho phép môi trường chuồng nuôi là 5ppm (Lebas et al., 1986)

2.3 ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC

2.3.1 Sự đáp ứng của cơ thể với khí hậu

Thỏ rất nhạy cảm với ngoại cảnh, thân nhiệt của thỏ thay đổi theo nhiệt độ môi

trường, do thỏ ít tuyến mồ hôi, cơ thể thải nhiệt chủ yếu qua đường hô hấp Khi

nhiệt độ không khí tăng cao (35 oC) và kéo dài thì thỏ thở nhanh và nông để thải

nhiệt do đó dễ bị cảm nóng Ở nước ta nhiệt độ môi trường thích hợp nhất đối với

thỏ khoảng 20 - 28,5 o

C (Hoàng Thị Xuân Mai, 2005)

2.3.2 Thân nhiệt-Nhịp tim-Nhịp thở

Nhiệt độ cơ thể của thỏ phụ thuộc và tăng theo môi trường không khí, trung bình là

39,5oC Nhịp tim của thỏ rất nhanh từ 120 - 160 lần/phút Tần số hô hấp bình

thường là 60 - 90 lần/ phút Bình thường thỏ thở nhẹ nhàng, các chỉ tiêu sinh lý của

thỏ đều tăng nếu thỏ lo sợ vì tiếng động, âm thanh lớn, bị chọc phá, trời nóng bức

hoặc chuồng trại chật hẹp làm cho không khí ngột ngạt Do vậy cần tạo môi trường

thông thoáng, mát mẽ và yên tĩnh cho thỏ (Nguyễn Văn Thu, 2009)

Bảng 2: Sự thải nhiệt ra ngoài, thân nhiệt của trực tràng và nhiệt độ tai thỏ dựa vào nhiệt độ

Nhiệt thải ra

từ bên trong (W/kg)

Thân nhiệt ( 0 C)

Nhiệt độ tai thỏ ( 0 C)

2.3.3 Đặc điểm về khứu giác

Mũi thỏ rất phát triển, có thể phân biệt được mùi thỏ con Xoang mũi thỏ có nhiều

vách ngăn chi chít có thể lọc được các tạp chất, bụi lẫn trong không khí hoặc từ thức

ăn, kích thích gây viêm mũi và tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển gây bệnh

đường hô hấp Do đó thức ăn của thỏ cần phải sạch sẽ Nếu là thức ăn hỗn hợp thì

cần phải trộn ẩm hoặc đóng thành viên Vệ sinh lồng chuồng thường xuyên để tránh

bụi bặm, hết sức chú ý các loại rau cỏ còn dư lại trong lồng làm cho ẩm mốc và ẩm

độ cao trong lồng dễ gây bệnh đường hô hấp cho thỏ (Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.3.4 Đặc điểm về thính và thị giác

Cơ quan thính giác thỏ rất tốt Thỏ rất nhạy với tiếng động dù là rất nhẹ chúng cũng

phát hiện và chúng cũng rất nhát, dễ sợ hãi, do vậy trong chăn nuôi tránh tiếng động

ồn ào đối với thỏ.Trong đêm tối vẫn nhìn thấy mọi vật nên chúng vẫn có thể ăn vào

ban đêm như là ban ngày (Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.4 ĐẶC ĐIỂM TIÊU HÓA Ở THỎ

 Thu nhận thức ăn và tiêu hóa cơ học

Thỏ gặm thức ăn nhờ răng cửa, rồi đẩy sâu vào khoang miệng và nghiền bằng răng

hàm với sự hỗ trợ của các cơ hàm dưới rất khỏe Ở miệng thức ăn luôn ngập trong

nước bọt (giai đoạn đầu của sự tiêu hóa hóa học)

 Qúa trình tiêu hóa hóa học của thức ăn

Qúa trình tiêu hóa kéo dài 4 - 5 giờ Thức ăn được nuốt vào thực quản vượt qua tâm

vị đến dạ dày, nơi có môi trường rất acid (pH=2,2), tại đây thức ăn được nhào trộn

và phân hủy thành các phần tử nhỏ hơn Sau đó nhờ sự co thắt của các cơ dạ dày,

thức ăn đã đồng hóa và chuyển hóa đến ruột non Ruột non có 3 phần:

Tá tràng là nơi nối với tuyến tụy và túi mật, nơi có nhiều men tiêu hóa để phân hủy

các phân tử

Không tràng (ruột chay) và hồi tràng: tại đây các phân tử dinh dưỡng được cơ thể

hấp thụ Phần còn lại đi vào manh tràng, nơi có các cơ chế phân hủy khác nhau tùy

thuộc thời điểm trong ngày: Ban ngày, tạo phân “bình thường”, khô Ban đêm, tạo

phân dinh dưỡng ở manh tràng, ẩm

Thức ăn đã tiêu hóa đi qua hồi tràng và manh tràng, vào buổi tối và một phần buổi

sáng, được một cơ chế đặc biệt chế biến thành phân dinh dưỡng, gồm thức ăn mịn

và nước, bao quanh bằng một lớp màng nhầy Phân dinh dưỡng di chuyển về phía

trực tràng, nơi đây nhờ độ nhớt và hình thỏi của nó, khiến thỏ có cảm giác đặc biệt

báo hiệu là chúng đến nơi: thỏ có thể thu hồi phân dinh dưỡng trực tiếp tại hậu môn,

không để rơi xuống nền

Tóm lại, tiêu hóa thức ăn ở thỏ diễn ra vào lúc hoàng hôn và bình minh, nó có thể

tạo phân dinh dưỡng và hấp thu trực tiếp vào buổi sáng tại hậu môn, đó là một thức

ăn thực thụ Hành vi này giúp thỏ tiết kiệm nước và sử dụng tối đa thức ăn tiêu thụ (

Nguyễn Văn Thu, 2004)

2.5 SINH LÝ SINH SẢN

2.5.1 Chọn thỏ đực

Chọn thỏ đực tương đối quan trọng, vì nó truyền đặc tính rộng rãi của mình hơn thỏ

cái Tiêu chuẩn chọn thỏ đực: to con, đầu to vừa, ngực mông vai to, lưng rộng, chân

sau vạm vỡ, chân sau to, mạnh dạn hăng hái, phải đạt tiêu chuẩn về trọng lượng qui

định cho mỗi giống thỏ

2.5.2 Chọn thỏ cái

To con nhưng không quá mập, dài và rộng ngang, nhất là mông Đầu tương đối nhẹ,

lông mướt mịn… Thông thường khó chọn được thỏ cái tốt nếu chỉ căn cứ vào hình

dáng bên ngoài Vì thế phải chọn những con thỏ cái mà mẹ của nó là những con thỏ

tốt như đẻ sai (>6 con), nuôi con tốt

2.5.3 Chọn thỏ con làm giống

Chọn những con thỏ con mà cha mẹ tốt, trong bầy thỏ này chọn những con nhanh lẹ

làm giống, những con thỏ làm giống có thể cai sữa muộn hơn khoảng 6 tuần tuổi

thay vì 3 - 4 tuần (Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.5.4 Tuổi cho thỏ sinh sản

Trong điều kiện Đồng Bằng Sông Cửu Long thì thỏ cái từ 3 - 4 tháng tuổi đã có khả

năng sinh sản Tuy nhiên vào tuổi này thỏ cái thành thục chưa đầy đủ, cho nên cho

thỏ sinh sản vào tuổi này: sữa ít, số con không sai, thỏ con dễ bệnh Vì thế phải để

thỏ sinh sản ở 8 tháng tuổi đối với thỏ đực, đối với thỏ cái là 6 tháng Ở các trại

giống thì thỏ cái sinh sản là 8 tháng, thỏ đực là 10 tháng

Một thỏ đực có thể nhảy 8 - 12 thỏ cái (trung bình là 10 con) Căn cứ vào số lượng

này ta tính được lượng thỏ đực cần thiết phải nuôi Thời gian sử dụng thỏ giống tùy

thuộc vào số con thỏ cái đẻ và tình trạng sức khoẻ của thỏ cái Nếu thỏ cái đẻ 5

lứa/năm thì có thể sử dụng trong vòng 3 năm tùy theo tình trạng sức khoẻ và khả

năng sinh con, sau đó thì vỗ béo bán thịt Còn đối với thỏ đực thì cũng có thể sự

dụng trong 3 năm tùy tình trạng sức khoẻ và khả năng sai con của nó

2.5.5 Phát dục và thành thục tính dục

Thỏ cái 5 - 6 tháng tuổi tính dục đã phát triển thành thục, sức vóc đã phát triển, lúc

này thỏ cái có thể vừa mang thai vừa lớn lên Nước ta ở vùng khí hậu nhiệt đới thỏ

cái nội vào tháng tuổi thứ 5 đã bắt đầu cho phối giống, thỏ cái ngoại thì từ tháng

tuổi thứ 6 thì mới cho phối

Sự thành thục của thỏ còn phụ thuộc vào chế độ nuôi dưỡng, thỏ cho ăn tự do có

khả năng thành thục sớm hơn thỏ cho ăn hạn chế (75 %) khoảng 3 tuần (Lebas et al

.,1986)

2.5.6 Cơ quan sinh dục cái

Ở con cái buồng trứng có dạng oval và dài không quá 1 - 1,5 cm Phía dưới buồng

trứng (noãn sào) là ống dẫn trứng nối liền với hai sừng tử cung độc lập hai bên

khoảng 7 cm và thông với phần trên âm đạo bằng cổ tử cung Toàn bộ bộ phận sinh

dục được đỡ bởi những sợi dây chằng lớn dính vào bốn điểm dưới cột sống

2.5.7 Cơ quan sinh dục đực

Cơ quan sinh dục thỏ đực bao gồm dịch hoàn, ống dẫn tinh các tuyến sinh dục và

dương vật Tuy nhiên thỏ có vài đặc điểm khác sau: có thể co rút dịch hoàn khi sợ

hãi hay xung đột với các con đực khác và dịch hoàn hiện diện khi thỏ đực được hai

tháng tuổi

2.5.8 Biểu hiện thỏ lên giống và kỹ thuật phối giống

Khó có thể xác định được thời kì lên giống của thỏ cái Tuy nhiên có thể dựa vào

một số biểu hiện và những biểu hiện này chỉ có tính tương đối Bình thường khi thỏ

nghỉ ngơi, thỏ nằm dồn lại thành một khối tròn, hai chân trước duỗi ra, chân sau

được xếp dưới bụng và lưng làm thành một vòng cung Nhưng khi lên giống thì thỏ

nằm duỗi ra trong lồng, mông chõng lên hơi cao Có những con chạy tới chạy lui,

cắn cỏ cắn máng Điều này phải có nhiều kinh nghiệm mới biết được thỏ lên giống

Trường hợp thỏ cái không cho thỏ đực nhảy thì có thể kích thích thỏ cái Chúng ta

có thể tiến hành như sau: bỏ thỏ cái trong lồng thỏ đực vài giờ sau đó bắt thỏ cái ra,

hoặc bỏ một nắm cỏ của chuồng thỏ đực cho vào lồng thỏ cái, cũng có thể nhốt thỏ

cái kế lồng thỏ đực từ 24 - 48 giờ Sau đó thỏ cái có thể chịu phối Cũng có thể

dùng kích dục tố để kích thích thỏ cái lên giống và chịu cho thỏ đực phối (Nguyễn

Văn Thu, 2009)

Thường cho thỏ phối giống vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát, không nên cho thỏ

phối vào lúc nắng nóng Bắt thỏ cái nhẹ nhàng bỏ vào lồng thỏ đực, không nên bắt

thỏ đực bỏ vào lồng thỏ cái, phải quan sát coi thỏ phối Khi phối thành công thỏ đực

kêu lên một tiếng và ngả sang bên cạnh Thỏ đực chỉ có thể nhảy 1 - 2 lần/ngày

Không nên bỏ thỏ cái trong lồng thỏ đực suốt đêm làm mất sức thỏ đực và thỏ cái

Trong một vài trại cho thỏ đực nhảy liên tiếp 2 lần trước khi bắt thỏ cái ra chỉ áp

dụng cách này khi thỏ đực ít được phối Cách dùng 2 thỏ đực khác nhau để phối

một thỏ cái có hạn chế là không xác định được di truyền con đực và thỏ cái yếu sức

sẽ không chịu đực Thỏ đực tốt có thể nhảy 2 lần/ngày (Đinh Văn Bình và Nguyễn

Quang Sức, 2001)

2.5.9 Chu kỳ lên giống của thỏ

Chu kỳ động dục của thỏ cái thường là 14 - 16 ngày tùy theo con Sau khi đẻ thỏ

động dục ngay vào ngày thứ 2 - 3 (Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.6 PHƯƠNG PHÁP NHÂN GIỐNG VÀ KỸ THUẬT NUÔI THỎ SINH SẢN

2.6.1 Phương pháp nhân giống

 Nhân giống thuần

Nhân giống thuần chủng là phương pháp nhân giống trong cùng một giống tạo ra

thỏ con có đặc điểm tính trạng di truyền ổn định của giống Nó được áp dụng khi

đàn thỏ bố mẹ được xác định đã có năng suất cao ổn định Do vậy những đặc tính

chắc chắn có lợi về mặt kỹ thuật và kinh tế sẽ được chọn lọc và phát huy Sự ổn

định về di truyền giống sẽ cao

 Nhân giống trong dòng

Là cách nhân giống nhằm tạo ra từng nhóm thỏ đã chọn lọc có tính di truyền ổn

định và phẩm giống cao hơn bình thường Để tạo ra đàn thỏ có những ưu điểm đặc

biệt cần phải tiến hành chọn đôi giao phối và chọn lọc con giống qua nhiều thế hệ

và có nhiều cá thể tham gia trong quá trình tạo giống Nếu số con đưa vào chọn lọc

quá ít và thời gian ngắn thì kết quả sẽ rất hạn chế Phương pháp này cũng dẫn đến

một mức độ đồng huyết nhất định Nếu như số lượng thỏ tham gia dưới mức cho

phép sẽ dẫn đến đồng huyết, năng suất sẽ kém, số con chết sẽ tăng lên do hiện

tượng đồng hợp tử gen xấu xuất hiện Kinh nghiệm cho thấy nếu dòng thỏ đực dưới

40 con và 200 con cái thì không thể duy trì dòng thuần được Nếu định duy trì dòng

thuần theo kiểu công tác giống thì phải có số lượng thỏ đực và cái nhiều hơn thế

hoặc ít nhất là bằng số lượng trên Đây là phương pháp có tầm quan trọng đặc biệt

trong sự tạo ra dòng thỏ vừa có phẩm chất tốt được cải thiện vừa đảm bảo sự ổn

định cao về tiềm năng di truyền, tuy nhiên có nhiều tốn kém về tài chính để loại bỏ

những thỏ có khả năng làm tăng sự đồng huyết trong đàn giống

 Nhân giống khác dòng

Là sự cho phối giống những con thỏ khác dòng với nhau nhằm hạn chế bớt sự đồng

huyết xảy ra, tuy nhiên vẫn ổn định được những tiềm năng di truyền tính trạng có

lợi ích của giống Ta có thể cho phối giống, cho giao phối chỉ hai dòng hay liên tục

cho phối nhiều dòng với nhau với dòng khác hoặc sau đó cho phối với thỏ dòng cũ

để ổn định hay bổ sung đặc tính mới được hình thành Thông thường phương pháp

này có thể tạo ra những dòng mới thích nghi được những điều kiện nuôi dưỡng hay

khí hậu ở những cơ sở khác nhau

 Lai giống

Là sự phối hợp giống của những thỏ đực và cái khác nhau về giống nhằm để tạo ra

con lai có các tính trạng cần thiết, trung gian hay tốt hơn cả bố lẫn mẹ nó, do hiện

tượng ưu thế lai được tạo ra từ các dị hợp tử Đây có thể là phương pháp phổ biến

nhằm mục đích tạo ra thỏ làm giống để sản xuất kinh tế hay tạo ra những giống

mới Tiến trình này dùng để sản xuất con lai có năng suất cao Thỏ đực và thỏ cái

dùng để tạo giống mới thường là giống thuần chủng khác nhau mới có thể cho kết

quả cao Chúng ta có thể lai chỉ hai giống hoặc trên hai giống, cũng có thể sau khi

tạo ra giống mới ta cần phải ổn định các tính trạng di truyền của chúng bằng các

phương pháp nhân giống thuần

2.6.2 Kỹ thuật nuôi dưỡng thỏ sinh sản

Nuôi thỏ sinh sản bao gồm thỏ đực giống và thỏ cái giống Yêu cầu là thỏ đực phối

được nhiều thỏ cái và đạt tỉ lệ thụ thai cao, thường đạt tỉ lệ trung bình trên 70%

Tránh thỏ đực quá mập mỡ hay quá gầy, tránh cho thỏ ăn quá nhiều làm cho thỏ đực

lười, sản xuất tinh trùng kém Thỏ đực ngoài cho ăn rau cỏ cần bổ sung thêm

khoảng 50g lúa, bắp hay đậu Đối với thỏ đực có thể cho ăn lúa 3 ngày liên tục, kết

quả phối giống thụ thai sẽ rất tốt Thức ăn cần giàu đạm và vitamin nhất là vitamin

A và E vì chúng có vai trò quan trọng trên cơ sở phát triển tế bào và mô cơ Thường

một thỏ đực có thể phục vụ cho từ 9 12 thỏ cái Tuổi thỏ đực có thể sử dụng từ 8

-10 tháng tuổi

2.6.3 Thỏ cái có mang

Thời gian có mang của thỏ là 28 - 32 ngày Nếu cho thỏ đẻ dày, thời gian mang thai

thường dài hơn 1 - 3 ngày Khó có thể xác định thỏ chửa bằng quan sát ngoại hình

Kiểm soát tốt nhất là ngày thứ 15, nên khám coi thỏ có thai hay không?

2.6.4 Cách khám thai

Sờ bằng tay: bắt thỏ cái đặt nhẹ nhàng lên trên mặt nhám, tay phải nắm lổ tai và vai

thỏ, tay trái đặt dưới mình thỏ giữa hai chân sau và trước vùng xương chậu, đặt

ngón cái một bên và bốn ngón còn lại một bên, lướt nhẹ nhàng từ trước ra sau, nếu

gặp một cục tròn nhỏ như sâu chuỗi là thỏ có thai Nên phân biệt với phân nằm gần

xương sống và trực tràng

2.6.5 Chăm sóc thỏ cái mang thai

 Mang thai

Thời gian mang thai của thỏ cái là 30 ngày, có thể sớm hoặc trễ hơn 1 - 2 ngày Sau

khi cho thỏ nhảy nếu khoảng 6 - 7 ngày sau mà thỏ cắn cỏ, lông để làm ổ thì có thể

kết luận là thỏ không có thai Thỏ có thai thì nên đặt thỏ ở một nơi yên tỉnh, kín đáo

và sau 15 ngày thì khám thai Sau đó thì cho thỏ vào lồng rộng hơn, có nước uống

thường xuyên, có cỏ đầy đủ và thêm thức ăn bổ sung, bánh dầu

 Thỏ đẻ

Thỏ thường đẻ vào ban đêm, thỏ có thể đẻ 1 - 12 con/lứa Thỏ có bản năng nhặt cỏ,

rác vào ổ đẻ, cào bới ổ, tự nhổ lông bụng và trộn đồ lót để làm ổ ấm rồi mới đẻ con,

phủ lông kín đàn con Có trường hợp thỏ không làm ổ mà đẻ con ra ngoài ổ đẻ,

hững con thỏ này không giữ lại làm giống

 Sinh trưởng và phát triển của thỏ con trong thời kỳ bú mẹ

Tác động ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của thỏ bú mẹ bắt đầu ngay từ

khi còn ở tử cung Chăm sóc thỏ chửa là yếu tố quan trọng đến sự phát triển của thai

và chất lượng của thai ảnh hưởng đến sinh trưởng của thỏ con sau này Nếu thỏ cái

có chửa mà không cung cấp dinh dưỡng tốt, con mẹ sẽ sử dụng dinh dưỡng của bản

thân nuôi thai, làm suy nhược cơ thể mẹ và sức sống đàn con cũng giảm sút vì sữa

mẹ kém

Thỏ con theo mẹ rất nhạy cảm với môi trường bên ngoài, đặc biệt là nhiệt độ Nếu

nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn so với nhu cầu (25 – 28 oC), thỏ con ít hoạt động,

không muốn bú mẹ, da nhăn nheo, biến màu, tỷ lệ chết cao

Thỏ sơ sinh nặng 45 - 55 g, đỏ hỏn, không có lông, nhắm mắt Sau một tuần bộ lông

mịn, mỏng đã phủ hết mình Thỏ con mở mắt vào 9 - 12 ngày tuổi Thỏ đẻ nhiều

con thì thỏ con mở mắt muộn hơn so với thỏ đẻ ít con Lúc 3 tuần tuổi, thỏ con đạt

200 - 300 g và ra khỏi ổ đẻ, tập ăn thức ăn của mẹ (Nguyễn Văn Thu, 2004)

Thường thỏ cái chỉ cho con bú 1 lần trong một ngày (Lebas et al., 1986) Matics et

al (2004) cho rằng số lần thỏ mẹ chủ động cho thỏ con bú còn phụ thuộc vào chế

độ cho bú Đối với thỏ nhốt chỉ cho bú 1 lần (Hudson và Distel, 1982; Lebas et al.,

1986) Trong điều kiện nuôi thả tự do có trường hợp thỏ mẹ cho bú 2 lần hoặc 3 lần

(Hoy và Selzer, 2002; Matics et al., 2004)

 Sự tiết sữa của thỏ mẹ

Sự tổng hợp sữa ở thỏ phụ thuộc vào hormone Prolactin và hormone Lactogenic

Trong giai đoạn có thai Prolactin sẽ bị ức chế bởi estrogen và progesterone Khi thỏ

đẻ một sự hạ thấp mức độ progesterone nhanh Oxytocin và prolactin sẽ được tiết tự

do và tạo lên sự tổng hợp sữa và thải sữa ra ngoài Sữa sẽ thải ra như sau: thỏ mẹ

vào ổ cho con bú, các kích thích từ sự cho bú sẽ làm cho sự tiết oxytocin và như thế

sữa sẽ được thải ra cho con bú Lượng oxytocin tiết ra tỷ lệ thuận với số lần cho con

bú, tuy nhiên thỏ mẹ sẽ chủ động số lần cho bú trong ngày Sự theo bú mẹ sẽ không

tạo ra sự tiết oxytocin mà tùy theo thỏ mẹ có muốn cho con bú hay không Sữa thỏ

có giá trị dinh dưỡng cao (13 %) hơn sữa bò, sau khi đẻ 3 tuần sữa thỏ chở nên giàu

đạm và mỡ sữa (20 - 22 %) Lượng sữa trong 2 ngày đầu khoảng 30 - 35 g sẽ tăng

đến 200 - 300 g vào tuần thứ 3 Nó sẽ giảm nhanh sau đó đặc biệt là trong trường

hợp mang thai

2.7 MỘI SỐ HIỆN TƯỢNG BẤT THƯỜNG VÀ BỆNH THƯỜNG GẶP

TRONG THỎ SINH SẢN

2.7.1 Vô sinh

Có nhiều nguyên nhân gây hội chứng vô sinh ở thỏ Các nguyên nhân thường gặp

nhất: chu kỳ ngày đêm không đúng: thỏ hoạt động chủ yếu vào hoàng hôn và ban

đêm, như vậy cần ưu tiên thời gian này để tạo điều kiện thuận lợi cho sinh sản Dinh

dưỡng quá dồi dào hay quá thiếu thốn Bệnh truyền nhiễm (Staphylococcus sp,

Pasteurella sp, Salmonella sp) (Chu Thị Thơm et al., 2006)

2.7.2 Nhiễm độc huyết thời kỳ mang thai

Chứng nhiễm độc huyết thời kỳ mang thai xảy ra chủ yếu ở thỏ béo phì, vào 3 tháng

cuối thai kỳ hoặc tuần lễ đầu cho bú

Triệu chứng: bỏ rơi con, ngưng cho sữa, bỏ ăn, tiêu chảy, co cứng cơ, liệt hai chi

sau, co giật, hôn mê

Cần phải chữa trị khẩn cấp (cung cấp canxi, truyền dịch…) Tiếp theo cần tăng cung

cấp Ca, Mg, Methionin trong thức ăn (Chu Thị Thơm et al., 2006)

2.7.3 Ăn thịt con ngay sau khi sanh

Thường xảy ra nhất là sau lần sinh thứ nhất, do bị xáo trộn môi trường hoặc stress

Có nhiều yếu tố gây ra: chuồng bận thiếu sự cách biệt, không có ổ do thiếu vật liệu,

con cái còn quá nhỏ hoặc quá già, lớp lót chuồng có mùi quá mạnh, thiếu nước uống

và chứng ăn thịt con sau khi sanh thường kèm theo chứng thiếu sữa (Chu Thị Thơm

et al., 2006)

2.7.4 Viêm vú

Phần lớn bệnh viêm vú ở thỏ là Staphylococcus aureus Bệnh thường xảy ra nhất

vào thời gian cho con bú, và thường chuyển sang dạng mãn tính Bệnh thường xuất

do tình trạng vệ sinh kém , cai sữa con không đúng, lứa đẻ quá lớn hoặc do cắn con

Điều trị bằng kháng sinh (Chu Thị Thơm et al., 2006)

2.7.5 Bệnh cầu trùng

Là bệnh phổ biền nhất ở các trại thỏ và gây tử vong cao Thỏ mắc bệnh nặng nằm

trong tuổi 1 - 3 tháng làm giảm sức đề kháng của cơ thể Đối với bệnh cầu trùng

ruột , thỏ bị đau bụng ỉa chảy, chướng hơi, kén ăn, lông xù, gầy yều và có thể chết

trong 10 - 15 ngày Ở bệnh cầu trùng gan có thêm triệu chứng niêm mạc vàng và

thiếu máu

2.7.6 Bệnh ghẻ

Đây là bệnh khá phổ biền ở thỏ do 3 giống ghẻ: Psoroptes cuniculi, Sarcoptes và

Notoedses cuniculi… Bệnh này lây nhanh, ghẻ đục khoét các rãnh, nốt lớn Thỏ bị

ngứa, cọ gãy vào chuồng, rụng lông, có mùi rất hôi, có thể lan đến bộ phận sinh

dục Thỏ gầy ốm, chậm lớn, sinh sản kém…

2.7.7 Bệnh chứng hơi, tiêu chảy

Bệnh gây ra do thỏ ăn phải thức ăn bị ôi, mốc hoặc do thay đổi thức ăn đột ngột làm

rối loạn tiêu hóa Các loại thức ăn thô xanh có chứa nhiều nước cũng có thể làm cho

thỏ bị tiêu chảy Bệnh thường xảy ra ở thỏ lớn và thỏ sau khi cai sữa

Triệu chứng là bụng chứng hơi, phình to, thở khó, sùi bọt mép Sau đó tiêu chảy

màu hơi đen rất thối Có thể thỏ sẽ chết nhanh

2.8 CÁC LOẠI THỨC ĂN CỦA THỎ

2.8.1 Cỏ lông tây

Loại cỏ thân bò trên mặt đất, rễ nhiều, thân dài 0,6 - 2 m, lá to bản, có long Giống

cỏ này có nguồn gốc từ Châu Phi thuộc giống cỏ đa niên, giàu đạm, dễ trồng, chịu

được đất ẩm ướt Ở Việt Nam cỏ lông tây được nhập trồng ở Nam Bộ từ năm 1887

tại các cơ sở chăn nuôi bò sữa, nay đã trở thành cây mọc tự nhiên ở khắp hai miền

Nam Bắc, sau 1,5 - 2 tháng trồng thì có thể thu hoạch lứa đầu.Từ đó cứ khoảng 30

ngày thì thu hoạch được một lần, trừ mùa khô phải hơn hai tháng mới cắt được Có

thể sử dụng cỏ lông tây cho gia súc ăn cỏ dưới dạng cỏ tươi hoặc phơi khô (Nguyễn

Thiện, 2003)

Bảng 3: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của cỏ lông tây

TP (%) DM OM CP EE NFE CF NDF Ash

Cỏ lông tây 15,5 89,2 12,6 4,5 45,9 23,1 65,5 10,8

DM: vật chất khô, OM: vật chất hữu cơ, CP: đạm thô, EE: chất béo, NFE: chiết chất không đạm, CF: xơ

thô, NDF: xơ trung tính, Ash: khoáng tổng số

(Nguồn: Nguyễn Tấn Nam, 2011)

2.8.2 Cỏ đậu

Cỏ họ đậu là một loài thực vật rất quan trọng bao gồm 3 họ phụ: họ phụ muồng, họ

phụ trinh nữ và họ phụ đậu Cỏ họ đậu như so đũa, Bình linh, Stylo, Kudzu, đậu

biếc, đậu ma… Có hàm lượng dưỡng chất cao (Nguyễn Thị Hồng Nhân, 2005)

Đây là nguồn thức ăn cung cấp đạm tốt cho thỏ Cỏ đậu nước ta thường giàu

protein thô, vitamin, giàu khoáng Ca, Mg, Zn, Cu, Fe, nhưng ít P, K Hơn cỏ hòa

thảo Tuy vậy hàm lượng protein thô ở cỏ đậu trung bình là 167gam/kg chất khô,

xấp xỉ trung bình cỏ đậu nhiệt đới, thấp hơn giá trị trung bình ôn đới (175 gam/kg

chất khô) (Viện chăn nuôi quốc gia, 1995) Ưu điểm của cỏ đậu sử dụng làm thức

ăn gia súc là sự cộng sinh với vi sinh vật trong nốt sần ở rễ nên có thể sử dụng được

Nitơ trong không khí nên thức ăn giàu protein, vitamin, khoáng đa lượng và vi

lượng mà không bón nhiều phân Nhược điểm cơ bản của cỏ đậu làm thức ăn gia

súc chứa chất khó tiêu hay độc tố làm gia súc ăn không dược nhiều Bởi vậy, Cần

thiết phải sử dụng phối hợp với cỏ hòa thảo để nâng cao hiệu suất sử dụng thức ăn

(Viện chăn nuôi quốc gia, 1995)

2.8.3 Lá rau muống

Lá rau muống là nguồn phụ phẩm được sử dụng sau khi người dân lấy cọng làm thức

ăn cho con người Lá rau muống có hàm lượng CP cao (Nguyen Thi Kim Dong et

al., 2006)

Bảng 4: Thành phần hóa học của lá rau muống

Nguồn: Nguyễn Tấn Nam ( 2011), DM:vật chất khô, CP: đạm thô, OM: chất hữu cơ, EE: chất béo, NDF: xơ

trung tính, ADF: xơ axid, Ash: khoáng tổng số

2.8.4 Bã đậu nành

Bã đậu nành là phụ phẩm sau khi sản xuất chao và sữa đậu nành

Bảng 5: Thành phần hóa học và giá trị dinh dưỡng của bã đậu nành

Loại thức ăn Giá trị dinh dưỡng, %DM

DM OM CP EE NDF ADF Ash

Bã đậu nành 12,4 96,2 21,0 15,5 3,80 27,1 36,5

(Nguồn: Nguyễn Tấn Nam, 2011)

Loại thức ăn Giá trị dinh dưỡng, %DM

DM OM CP EE NDF ADF Ash

Lá rau muống 11,5 90,6 29,6 8,00 41,0 24,2 9,40

2.8.5 Đậu nành

Bột đậu nành là một nguồn protein thực vật có giá trị dinh dưỡng tốt và được dùng

để thay thế một phần protein động vật trong chăn nuôi Bột đậu nành có hàm lượng

protein cao, chiếm khoảng 40 - 45% DM, thành phần của các acid amin cũng gần

giống với protein sữa (Lê Đức Ngoan , 2005)

2.9 NHU CẦU DINH DƯỠNG

Nhu cầu dinh dưỡng của thỏ hiện nay còn nhiều hạn chế do các nghiên cứu về dinh

dưỡng thỏ ít, tài liệu thiếu thốn cũng như biến động về nhu cầu dưỡng chất của các

giống thỏ cũng khác nhau

Bảng 6: Nhu cầu dinh dưỡng của thỏ theo thể trọng khác nhau

Thể trọng (g) Protein tiêu hoá

(g/ngày)

Đương lượng tinh bột

(g/ngày)

Năng lượng (KJ)

(Nguyễn Quang Sức & Đinh Văn Bình, 2000)

Bảng 7: Nhu cầu của thỏ giống ở các thời kì khác nhau

Thời kì sản xuất Tinh bột

(g/ngày)

Năng lượng (kcal/ngày)

Protein thô (g/ngày)

Protein tiêu hóa hóa (g/ngày)

Tiết sữa ngày thứ 40 100 - 120 510 - 600 25 - 35 18 - 26

(Nguyễn Văn Thu, 2009)

Bảng 8: Tiêu chuẩn khẩu phần ăn của thỏ

Loại Thức ăn tinh Phụ phẩm Thô xanh Củ quả

(Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.9.1 Nhu cầu năng lượng

Một cách chung nhất, nhu cầu về năng lượng đối với gia súc thường thay đổi theo tỉ

lệ nghịch với tầm vóc của cơ thể Nếu thú càng nhỏ con thì nhu cầu năng lượng trên

một đơn vị thể trọng càng cao Ví dụ như thỏ là một trong những loại động vật có

vú có nhu cầu năng lượng tương đối cao, so với trâu bò nó có nhu cầu năng lượng

gấp 3 lần

Bảng 9: Nhu cầu năng lượng của thỏ

Chỉ tiêu Nguồn Thỏ thịt Duy trì Nuôi con Mang thai

DE: năng lượng tiêu hoá, ME: năng lượng trao đổi

2.9.2 Nhu cầu cơ bản

Nhu cầu này có thể xác định thỏ không sản xuất và hoạt động trong 24 giờ theo

nghiên cứu của Nguyễn Văn Thu, (2009) ở các loại thỏ có trọng lượng khác nhau

Bảng 10: Nhu cầu cơ bản của thỏ

Nhu cầu cơ bản (Kcal)

(Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.9.3 Nhu cầu duy trì

Được xác định là nhu cầu cơ bản cộng thêm với một số năng lượng cần thiết như ăn

uống, tiêu hóa và những hoạt động sinh lý khác nhưng không sản xuất Nhu cầu này

có thể tính bằng cách nhân đôi nhu cầu cơ bản, nên kết quả ở bảng sau:

Bảng 11: Nhu cầu duy trì của thỏ

Nhu cầu cơ bản (Kcal)

(Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.9.4 Nhu cầu sản xuất

Nhu cầu sản xuất của thỏ thường bao gồm: nhu cầu sinh sản, nhu cầu sản xuất sữa

và nhu cầu tăng trăng trưởng

 Nhu cầu sinh sản

Nhu cầu này cho cả thỏ đực có thể phối con cái và nhu cầu thỏ cái có mang Một số

nghiên cứu đề nghị là nhu cầu của thỏ đực giống và thỏ cái có mang chiếm khoảng

từ 5 đến 10% nhu cầu duy trì Thỏ cái có thai trong khoảng 30 ngày thì đẻ Số ngày

mang thai có thể tăng hay giảm chút ít tùy theo giống và só lượng thai mang trong

cơ thể Trong 20 ngày đầu trọng lượng bào thai phát triển chậm, sau đó trọng lượng

thai tăng rất nhanh trong 10 ngày cuối điều này sẽ cho thấy là trọng lượng sơ sinh

của thỏ tùy thuộc rất nhiều vào dưỡng chất cung cấp cho thỏ mẹ trong giai đoạn

này Lúc này nhu cầu mang thai có thể tăng lên khoảng 30 – 40 % nhu cầu duy trì

theo Nguyễn Văn Thu, 2009

 Nhu cầu sản xuất sữa

Nhu cầu này tùy thuộc rất nhiều vào khẩu phần thức ăn Lượng sữa trong 5 ngày

đầu có thể thay đổi khoảng 25 g/ngày/con cái Mục đích trong giai đoạn này là đảm

bảo cho thỏ con tăng trọng tốt và thỏ mẹ không bị gầy ốm do nuôi con Sản lượng

sữa sản xuất cao khoảng 35 g/ngày/con cái thường từ ngày 12 - 25 Lượng sữa sẽ

giảm nhanh sau khi sinh 30 ngày và chu kỳ cho sữa trung bình của thỏ cái là 45

ngày Chất lượng khẩu phần của thỏ sẽ ảnh hưởng lớn không những ở sản lượng sữa

mà còn ở chất lượng sữa Thành phần hóa học của sữa thỏ như sau:

Bảng 12: Thành phần hóa học của sữa thỏ và các loài gia súc ăn cỏ khác

Nước Đạm Mỡ Đường Khoáng

(Nguyễn Văn Thu, 2009)

Chúng ta thấy rằng do nước ít hơn nên vật chất khô của sữa thỏ cao hơn các loại sữa

khác, tỉ lệ đạm và béo cao hơn một cách rõ rệt so với sữa của loài gia súc ăn cỏ

khác Trong lúc đó tỉ lệ đường sữa (chủ yếu là lactose) thì thấp hơn các loại sữa

khác Một cách tổng quát là dưỡng chất của sữa thỏ rất cao so với các loại sữa khác,

do vậy thức ăn sẽ có một vai trò rất quan trọng trong việc cung cấp đầy đủ về số và

chất lượng dinh dưỡng cho thỏ con Trong trường hợp thức ăn nghèo nàn thì dẫn

đến thỏ mẹ dễ bị giảm trọng và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản trong chu kì sinh

sản kế tiếp và cũng sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến thể trọng của thỏ con và sức sống

của chúng sau khi sinh ra

Theo Nguyễn Văn Thu, (2004) nhu cầu về năng lượng đối với thỏ cái cho sữa nếu

tính theo % so với nhu cầu duy trì theo thời gian thì kết quả như sau: tuần 1 - 2: 200

%, tuần 3 - 4: 330 %, tuần 5 - 6: 370 %, tuần 7 - 8: 400 %

2.9.5 Nhu cầu protein

Protein được xem là chỉ tiêu dinh dưỡng quan trọng bậc nhất trong quá trình chăn

nuôi thỏ, thiếu protein thỏ sẽ gầy yếu và sinh bệnh Đối với từng loại thỏ và trong

từng thời kì khác nhau yêu cầu về protein khác nhau Thỏ đực trong thời kì giao

phối, thỏ cái nuôi con và đặc biệt là thỏ con đang thời kì lớn rất cần nhiều

protein.Tuy nhiên nhu cầu đạm có rất ít tài liệu nói đến, tuy nhiên một số các tài

liệu cho biết:

+ Thỏ cái có thai 3 kg có nhu cầu hàng ngày là 20 g DP (đạm tiêu hóa)

+ Thỏ nuôi con và thỏ đang tăng trưởng cần 30 - 35 g DP mỗi ngày

+ Thỏ đực sinh sản hoặc thỏ cái khô có nhu cầu 10 - 12 g DP/ngày

Theo Nguyễn Quang Sức & Đinh Văn Bình, (2000) nhu cầu protein cho thỏ tăng

trưởng rất quan trọng, thỏ nuôi thâm canh cần 4 - 5 g protein/kg thể trọng/ngày

Nhu cầu protein tiêu hoá cho thỏ 6 - 7 tuần tuổi là 7 - 9,5 g/kg thể trọng/ngày Sau 8

tuần tuổi giảm xuống còn 4,5 - 7 g/kg thể trọng/ngày

Theo Lebas, (2004) cho rằng thỏ 18 - 42 ngày tuổi có nhu cầu đạm trong khẩu phần

là 15 - 16 %, thỏ 42 - 80 ngày tuổi và sinh sản có nhu cầu đạm trong khẩu phần lần

lượt là 16 - 17 % và 18 - 19 % Những giá trị này hàm ý rằng chất lượng protein

trong khẩu phần phải đủ số lượng các axit amin thiết yếu

Bảng 13: Nhu cầu đạm và axit amin của thỏ

Chỉ tiêu, % Thỏ 18-42 ngày Thỏ 42-80 ngày Thỏ sinh sản

2.9.6 Nhu cầu chất xơ

Mức độ xơ trong khẩu phần thấp tạo điều kiện cho các rối loạn tiêu hoá xảy ra cho

nên cần tính mức độ xơ tối thiểu trong khẩu phần phù hợp để tránh các vấn đề trên

Nhưng chất xơ là hợp chất hoá học có đặc tính rất khác nhau tuỳ theo nguồn cung

cấp nên nhu cầu tối thiểu của nó được nhiều tác giả xác định và biến động từ 5 - 14

% CF đối với thỏ đang tăng trưởng

Đối với thỏ đang sinh trưởng thì mức độ xơ khuyến cáo từ 10 - 14 % CF hay 14 - 18

% ADF, đối với thỏ cái đang tiết sữa thì các nhu cầu này thấp hơn và chúng từ 10 -

12 % CF hay 14 - 16 % ADF

Chất xơ cũng là nguồn cung cấp năng lượng và có tác động tốt đến quá trình lên

men của vi khuẩn manh tràng Nếu cho thỏ ăn thức ăn nghèo xơ (dưới 8 %) thì thỏ

sẽ bị tiêu chảy

Nhu cầu chất xơ tối thiểu là 12%, phù hợp nhất từ 13 - 15 %, thức ăn này sẽ kích

thích sự hoạt động bình thường của đường tiêu hoá và nhu động ruột Riêng thỏ

giống trưởng thành có thể sử dụng được khẩu phần chứa xơ thô cao 16 – 18 %

Cung cấp xơ thô cho thỏ có thể theo dạng cỏ, lá xanh, khô hoặc dạng bột nghiền

nhỏ 2 - 5 mm trộn vào thức ăn hỗn hợp để đóng viên hoặc dạng bột

2.9.7 Nhu cầu tinh bột

Có nhiều trong thức ăn hạt ngũ cốc, khoai, sắn… những chất này trong quá trình

tiêu hóa sẽ được phân giải thành đường, cung cấp năng lượng cho cơ thể Đối với

thỏ sau cai sữa trong thời kỳ vỗ béo thì cần tăng dần lượng tinh bột Đối với thỏ hậu

bị (4 - 6) tháng tuổi và cái giống không sinh đẻ thì phải khống chế lượng tinh bột để

tránh sự vô sinh do quá béo Đến khi thỏ đẻ và nuôi con trong 20 ngày đầu thì phải

tăng lượng tinh bột gấp 2 - 3 lần so với khi có chữa, bởi vì con mẹ vừa phải phục

hồi sức khỏe, vừa phải sản xuất sữa nuôi con Đến khi sức tiết sữa giảm (sau khi đẻ

20 ngày) thì nhu cầu tinh bột cũng cần ít hơn

2.9.8 Nhu cầu vitamin

Dù thỏ là loài ăn cỏ nhưng thỏ con sau cai sữa chưa tổng hợp được vitamin và thỏ

sinh sản vẫn thiếu một số vitamin quan trọng như A, B, D, E Nếu thiếu vitamin A,

thỏ sinh sản kém hoặc rối loạn sinh sản, thỏ con sinh trưởng chậm dễ bị viêm da,

viêm kết mạc, niêm mạc và đường hô hấp Nếu thiếu vitamin E, thai kém phát triển,

số con sơ sinh chết cao, thỏ đực không hăng, tinh trùng kém hoạt lực, do đó tỉ lệ thụ

thai kém Nếu thiếu vitamin B, thỏ dễ bị thần kinh bại liệt, nghiêng đầu, chậm lớn,

kém ăn, thiếu máu Nếu thiếu vitamin D, thỏ còi cọc, mềm xương (Nguyễn Văn

Bảng 14: Nhu cầu vitamin của thỏ

Tên vitamin Đơn vị Thỏ mẹ Thỏ hậu bị Có chữa nuôi con

(Nguồn: Nguyễn Văn Thu, 2009)

2.9.9 Nhu cầu khoáng

Bảng 15: Nhu cầu khoáng của thỏ

Thành phần khoáng 18 - 42 ngày tuổi 42 - 80 ngày tuổi Sinh sản

Khoáng rất cần thiết cho sự phát triển ở thỏ, trong đó canxi, photpho chiếm 65 – 70

% toàn bộ chất khoáng trong cơ thể, thiếu canxi, photpho thỏ cái sẽ bị ảnh hưởng về

sự phát triển của bào thai, thỏ con bị còi xương Sữa thỏ có lượng canxi gấp 2 lần

sữa bò, dê Các loại thức ăn giàu canxi, photpho như: cây họ đậu, củ cà rốt, bột cá,

bột thịt xương Ngoài 2 chất này, thỏ còn cần một lượng muối nhất định (thỏ con

mỗi ngày cần 0,5 g, thỏ lớn từ 1 - 2 g)

2.9.10 Nhu cầu nước uống

Thỏ được cung cấp nước từ 2 nguồn: nước thực vật và nước uống Trong thức ăn

xanh, củ quả thường có nhiều nước (75 – 93 %) Nhu cầu nước của thỏ phụ thuộc

vào nhiệt độ không khí và các giai đoạn sinh trưởng, phát dục

+ Thỏ vỗ béo, hậu bị giống: 0,2 - 0,5 lít/ngày

+ Thỏ mang thai: 0,5 - 0,6 lít/ngày

+ Sau khi đẻ: 0,6 - 0,8 lít/ngày

+ Khi tiết sữa tối đa: 0,8 - 1,5 lít/ngày

Thỏ thiếu nước nguy hiểm hơn thiếu thức ăn, chúng nhịn khát đến ngày thứ hai là

bỏ ăn dẫn đến ngày thứ 10 - 12 là chết (Nguyễn Văn Thu, 2009)

Chương 3: PHƯƠNG TIỆN VÀ PHƯƠNG PHÁP THÍ NGHIỆM

3.1 PHƯƠNG TIỆN NGHIÊN CỨU

3.1.1 Địa điểm và thời gian

Địa điểm: Thí nghiệm được tiến hành ở trại thỏ tại 474/C khu vực Bình An, phường

Long Hòa, quận Bình Thủy và phòng thí nghiệm Bộ Môn Chăn Nuôi, Khoa Nông

Nghiệp và Sinh Học Ứng Dụng, Trường Đại Học Cần Thơ

Thời gian: Thí nghiệm được tiến hành từ ngày 01/08/2012 đến ngày 30/11/2012

3.1.2 Động vật thí nghiệm

Thí nghiệm được tiến hành trên 20 thỏ cái sinh sản thuần và 5 thỏ đực thuần New

Zealand Tuổi sinh sản từ 5 – 7 tháng tuổi Trọng lượng trung bình 2,9 kg

3.1.3 Chuồng trại thí nghiệm

Hình 1: Lồng thỏ trong thí nghiệm

Chuồng trại, gồm 4 dãy lồng, mỗi dãy gồm 5 ô, mỗi thỏ cái sinh sản được nhốt

riêng từng ô Ngoài ra, còn có 1 dãy lồng để nhốt thỏ đực và 1 dãy lồng để nhốt thỏ

con

Bên trong chuồng được bố trí máng uống bằng nhựa Ngoài ra, còn có 25 thau nhựa

dùng để cho thỏ ăn bã đậu nành và đậu nành Thau nhựa được rửa mỗi ngày, rau

muống được để trực tiếp trong chuồng cho thỏ ăn, cỏ lông tây được treo bằng dây

chì trong chuồng

Dưới đáy chuồng được bố trí tấm lưới cước để thu thức ăn thừa mỗi ngày Bên dưới

tấm lưới cước còn được trang bị thêm tấm bạc nilong để hứng nước tiểu Tấm bạc

được bố trí hai đầu cao thấp, ở đầu thấp có để một cái thao dùng để hứng nước tiểu

3.1.4 Thức ăn thí nghiệm

Hình 2: Lá rau muống Hình 3: Cỏ lông tây

Hình 4: Bã đậu nành Hình 5: Đậu nành

Hình 6: Cỏ đậu