Hoạt động trải nghiệm ngữ văn 10 văn cụm bản thuyết minh

Tiêu đề bài dạy VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TÔI  Tính chuẩn xác và hấp dẫn của văn bản thuyết minh  Phương pháp thuyết minh  Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh  Tóm tắt văn bản thuyết minh V

trêng thpt …

*****  *****

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

“CỤM VĂN THUYẾT MINH”

Tác giả :

Chức vụ:

Lĩnh vực nghiên cứu: Giáo dục

Đơn vị công tác: Trường THPT

……, tháng 04 năm 2018

HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO

“CỤM VĂN THUYẾT MINH”

I Người soạn

II Tổng quan về bài dạy

1 Tiêu đề bài dạy VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG TÔI

 Tính chuẩn xác và hấp dẫn của văn bản thuyết minh

 Phương pháp thuyết minh

 Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh

 Tóm tắt văn bản thuyết minh

Vietnam_travel được giao nhiệm vụ giới

thiệu về một danh lam thắng cảnh ở miền Bắc Việt Nam để tham gia buổi

triển lãm VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG

TÔI.

 Sản phẩm:

- Bài viết giới thiệu về một danh lam

buổi triển lãm VIỆT NAM QUÊ

HƯƠNG TÔI nên đã gửi bài viết và

hình ảnh để tham gia buổi triển lãm này.

 Sản phẩm:

- Bài viết giới thiệu về một danh lam

thắng cảnh hay một di tích lịch sử ở miền Trung.

- Tập san ảnh về danh lam thắng cảnh

ở miền Nam Việt Nam để tham gia buổi

triển lãm VIỆT NAM QUÊ HƯƠNG

TÔI.

 Sản phẩm:

- Một bài viết giới thiệu một danh lam

Kĩ năng cứng (tích hợp công nghệ thông tin vào thực hiện dự án)

- Kĩ năng tìm kiếm, sử dụng, chọn lọc thông tin trên sách báo, internet, truyền hìnhKĩ

năng sử dụng các phần mềm soạn thảo văn bản: Microsoft Word, Microsoft Power point,…

- Tìm hiểu và sử dụng các phần mềm ứng dụng khác: Photoshop, Proshow Producer,

Window Movie Maker, Cool Edit Pro,…

hội, vấn đề hiểu biết tính đa dạng văn hóa.

3 Về thái độ

- Hiểu được tầm quan trọng của văn bản thuyết minh trong đời sống.

- Có ý thức lập dàn ý khi viết một văn bản thuyết minh và sử dụng các phương

pháp thuyết minh phù hợp để viết một bài văn thuyết minh hoàn chỉnh.

- Có ý thức viết một bài văn thuyết minh chuẩn xác và hấp dẫn.

IV Bộ câu hỏi định hướng

Câu hỏi khái quát Việt Nam là một đất nước như thế nào?

Câu hỏi bài học 1 Theo em, văn bản thuyết minh có vai

trò như thế nào đối với cuộc sống của con người?

2 Theo em, một văn bản thuyết minh hay cần phải đảm bảo những yêu cầu nào?

3 Em hãy kể tên những danh lam thắng cảnh, những di tích lịch sử nổi tiếng ở Việt Nam mà em biết?

Câu hỏi nội dung 7 Theo em, để một văn bản thuyết

minh có tính chuẩn xác và hấp dẫn người viết cần phải làm gì?

8 Theo em, phương pháp thuyết minh

có vai trò như thế nào đối với một văn bản thuyết minh? Khi lựa chọn phương pháp thuyết minh cho bài văn thuyết minh, em cần lưu ý điều gì?

9 Theo em có thể chọn phương pháp thuyết minh nào để làm một bài văn thuyết minh về 1 địa danh, 1 di tích lịch sử? Vì sao?

khi viết một đoạn văn thuyết minh là gì?

11 Vì sao ta phải tóm tắt một văn bản thuyết minh? Để tóm tắt một văn bản thuyết minh ta cần thực hiện những bước nào?

12 Theo em, để tóm tắt một bài văn thuyết minh, ta cần lưu ý điều gì?

V Quá trình thực hiện dự án

1 Trước dự án

Xác định chuẩn học tập

Hoàn thiện kiến thức cụm bài về

văn thuyết minh ở học kỳ 2:

- Tính chuẩn xác và hấp dẫn của văn

bản thuyết minh

- Phương pháp thuyết minh

- Luyện tập viết đoạn văn thuyết minh

- Tóm tắt văn bản thuyết minh

Xác định năng lực và kĩ năng cần

hình thành (kỹ năng viết bài văn thuyết

minh, kỹ năng sử dụng công nghệ

thông tin), năng lực hợp tác, giải

đề tài thì vào chung một nhóm).

 GV hỗ trợ việc chia nhóm, tư vấn cho HS chọn nhóm (Để làm tốt chủ

đề được giao thì cần làm công việc gì? Cần có các thành viên như thế nào? ) để tránh trường hợp HS chọn nhóm không đều hoặc không phù hợp, nhóm quá nhiều, nhóm quá ít hay có nhóm chỉ mạnh về công nghệ thông tin có nhóm chỉ mạnh về viết bài văn thuyết minh,…

 HS hoàn thành danh sách nhóm nộp lại cho GV.

của văn bản thuyết minh (1 tiết).

 Phương pháp thuyết minh (1

tiết).

 HS thu thập, phân tích và xử lí thông tin về đề tài của nhóm Vận dụng những kiến thức mà GV cung cấp để tiến hành thực hiện sản phẩm của dự án.

Tuần 2

 GV cung cấp lý thuyết cho HS :

 Luyện tập viết đoạn vănthuyết minh (1 tiết)

 Tóm tắt văn bản thuyết minh(1 tiết)

 HS vận dụng những kiến thức mà

GV cung cấp để hoàn thành sản phẩm của dự án.

 GV theo dõi, nhắc nhở, hỗ trợ HS hoàn thành sản phẩm.

PHỤ LỤC 2: CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ DỰ ÁN PHIẾU KHẢO SÁT NHU CẦU HS

A Kiến thức.

1 Em biết gì về phương pháp DH DTDA?

a) Đã biết về phương pháp này b) Đã được học bằng phương pháp này c) Đang được học bằng phương pháp này d) Đã biết nhưng chưa từng được học e) Chưa biết về phương pháp DH DTDA

2 Em có thích học môn Làm văn không? Vì sao?

6 Em hãy kể những danh lam thắng cảnh hoặc những di tích lịch sử ở nước ta mà em biết?

……….

……….

B Kỹ năng

7 Em biết sử dụng những phần mềm nào sau đây ?

a) Word (nhóm phần mềm soạn thảo) b) Power point (nhóm phần mềm trình diễn) c) Proshow / Movie Maker (nhóm phần mềm biên tập phim) d) Call Edit Pro / Gold Wave (nhóm phần mềm biên tập âm thanh) e) Tất cả

f) Khác

8. Em sử dụng phần mềm trên ở mức độ nào ?

a) Thông thạob) Bình thườngc) Không tốt lắmd) Không biết

9 Phòng học của em có trang bị máy chiếu hay không ?

a) Cób) Không

10 Lớp em có thường xuyên tổ chức hoạt động nhóm hay không ?

a) Thường xuyênb) Không thường xuyênc) Không bao giờ

11 Hoạt động nhóm có mang lại hiệu quả không ?

a) Rất hiệu quả

b) Hiệu quảc) Không hiệu quả

12 Bản thân em có thích học nhóm không ?

a) Cób) Không

ĐÁNH GIÁ KHẢ NĂNG HOẠT ĐỘNG NHÓM

 Vắng mặt nhiều hơn 3 buổi

 Không tham gia buổi nào

2 Tôi tích cực, chủ động đóng góp, chia sẻ tài liệu, thông tin và ý kiến thích hợp cho đề tài của nhóm

 Luôn luôn

 Thường xuyên

 Thỉnh thoảng

 Không bao giờ

3 Tôi quan tâm, tôn trọng ý kiến của các thành viên khác trong nhóm

 Luôn luôn

 Thường xuyên

 Thỉnh thoảng

 Không bao giờ

4 Tôi có trách nhiệm hoàn thành những công việc được nhóm phân công

 Luôn luôn

 Thường xuyên

 Thỉnh thoảng

 Không bao giờ

5 Tôi giải quyết các tình huống xảy ra ngoài dự kiến trong quá trình thực hiện sản phẩm

 Tốt

 Chưa tốt

 Nhờ các bạn trong nhóm hoặc nhóm trưởng giải quyết

 Không giải quyết

6.Tôi hợp tác với các thành viên khác trong nhóm

 Tốt

 Chưa tốt

 Hay mâu thuẫn với các thành viên khác

7 Tôi hoàn thành công việc tốt, chất lượng

 Luôn luôn

 Thường xuyên

 Thỉnh thoảng

 Không bao giờ

8 Tôi có ý tưởng hay, sáng tạo

 Luôn luôn

 Thường xuyên

 Thỉnh thoảng

 Không bao giờ

9 Nếu bạn có ý tưởng hay và sáng tạo, hãy cho biết cụ thể:

BẢNG KHẢO SÁT Ý KIẾN HS SAU DỰ ÁN

1. Sau khi được học bằng phương pháp DH DTDA, em thấy thế nào khi

học

môn Làm văn?

e) Rất thích (15/47) f) Thích (28/47) g) Bình thường (3/47) h) Không thích (1/47)

2 Em thấy thế nào khi được học môn Làm văn bằng phương pháp DH

DTDA?

e) Rất hiệu quả (5/47) f) Hiệu quả (38/47) g) Bình thường (3/47) h) Không hiệu quả (1/47)

3 Nếu em được chọn lựa phương pháp khi học môn Làm văn em sẽ

chọn phương pháp nào sau đây Vì sao?

c) Phương pháp truyền thống (3/47) (Không cần làm việc nhiều, không

phức tạp, không muốn làm việc nhóm)

d) Phương pháp DH DTDA (44/47) (Được tự do sáng tạo, được làm

việc nhóm chung với các bạn, không nhàm chán và buồn ngủ, …)

4 Sau khi thực hiện dự án, em thấy mình tiến bộ ở những phương diện nào?

d) Kiến thức về văn thuyết minh (44/47) e) Kĩ năng làm việc nhóm (45/47) f) Kĩ năng sáng tạo, tự lập trong học tập (40/47)

độc đáo, sáng

tạo và hấp dẫn.

 Nội dung của hình ảnh phù hợp với buổi triển lãm và làm nổi bật chủ đề của buổi triển lãm.

 Nội dung của các hình ảnh làm nổi bật đặc các điểm của đối tượng cần giới thiệu.

 Nội dung hình ảnh chưa độc đáo, sáng tạo và hấp dẫn.

 Nội dung của hình ảnh phù hợp với buổi triển lãm nhưng chưa làm nổi bật chủ đề của buổi triển lãm

 Nội dung của các hình ảnh chưa làm nổi bật đặc điểm của đối tượng cần giới thiệu.

 Nội dung hình ảnh chưa độc đáo và hấp dẫn

 Nội dung của hình ảnh phù hợp với buổi triển lãm nhưng chưa làm nổi bật chủ đề của buổi triển lãm

 Nội dung của các hình ảnh chưa giới thiệu được đối tượng cần giới thiệu.

 Nội dung hình ảnh chưa hấp dẫn, độc đáo.

HÌNH

THỨC

 Hình ảnh được sắp xếp

theo bố cục, chủ

đề rõ ràng, hợp

lý

 Hình ảnh có kích

thước và độ

phân giải phù

hợp

 Hình ảnh được sắp xếp theo

bố cục, chủ đề rõ ràng, hợp lý

 Hình ảnh có kích thước và độ phân giải phù hợp

Hình ảnh được sắp xếp theo bố cục, chủ

đề rõ ràng, hợp lý

Hình ảnh nhỏ, độ phân giải

thấp

 Hình ảnh chưa được sắp xếp theo bố cục, chủ đề rõ ràng, hợp lý

 Hình ảnh quá nhỏ, mờ

TỔNG

ĐIỂM

THANG ĐIỂM Đánh giá bài giới thiệu

 Đảm bảo thông tin đầy đủ, chính xác về nội dung chính của bài viết.

 Nội dung ngắn gọn, súc tích, hấp dẫn.

 Ngôn ngữ phù hợp, dễ hiểu, gây được hứng thú cho người đọc.

 Giới thiệu được những nội dung của bài viết đến độc giả.

 Đảm bảo thông tin đầy đủ nội dung chính của bài viết.

 Nội dung ngắn gọn, súc tích, hấp dẫn.

 Ngôn ngữ phù hợp, dễ hiểu cho người đọc.

 Giới thiệu được những nội dung của bài viết đến độc giả.

 Đảm bảo thông tin đầy

đủ nội dung chính của bài viết.

 Nội dung còn dài, không hấp dẫn.

 Ngôn ngữ gây khó hiểu cho người đọc, sử dụng từ địa phương.

 Nêu được những nội dung chính của bài viết đến độc giả.

 Thông tin đầy đủ nội dung chính của bài viết.

 Nội dung

sơ sài, dài dòng.

 Ngôn ngữ gây khó hiểu cho người đọc, sử dụng từ địa phương, nhiều từ không phù hợp.

HÌNH

THỨC

 Bố cục đầy đủ các phần,

rõ ràng, thu hút.

 Font chữ phù hợp, dễ đọc, màu sắc hài hòa.

 Không bị lỗi đánh máy, không sai chính tả.

 Hình ảnh minh họa đẹp,

 Bố cục đầy đủ các phần, rõ ràng.

 Font chữ phù hợp,

dễ đọc.

 Không bị lỗi đánh máy, không sai chính tả.

 Hình

 Bố cục đầy đủ các phần, rõ ràng.

 Font chữ chưa phù hợp.

 Còn bị lỗi đánh máy, không sai chính tả.

 Hình ảnh

 Bố cục đầy đủ các phần.

 Font chữ chưa phù hợp, khó đọc.

 Bị lỗi đánh máy, còn sai chính tả.

 Hình ảnh minh họa chưa

THANG ĐIỂM Đánh giá đoạn phim ngắn

 Đề tài thể hiện rõ ràng, cụ thể chủ đề, làm nổi bật chủ đề của buổi triển lãm.

 Nội dung phim rõ ràng, hấp dẫn, dễ hiểu.

 Đảm bảo nội dung phù hợp với chủ đề triển lãm Việt Nam quê hương tôi.

 Đề tài thể hiện được

rõ ràng chủ đề của buổi triễn lãm nhưng chưa làm nổi bật chủ đề.

 Nội dung phim rõ ràng, dễ hiểu.

 Đảm bảo nội dung phù hợp với chủ đề triển lãm Việt Nam quê hương tôi.

 Đề tài thể hiện được chủ đề của buổi triển lãm.

 Nội dung phim rõ ràng nhưng khó hiểu.

 Đảm bảo nội dung phù hợp với chủ đề triển lãm Việt Nam quê hương tôi.

 Đề tài thể hiện được chủ

đề của buổi triển lãm nhưng không rõ ràng, không làm nổi bật được chủ đề của buổi triển lãm.

 Nội dung phim không rõ ràng, gây khó hiểu.

HÌNH

THỨC

 Bố cục phim rõ ràng, khoa học.

 Âm thanh chất lượng cao, rõ,

dễ nghe.

 Hình ảnh đẹp, sắc nét, rõ ràng, mang tính thẩm mỹ cao.

 Âm nhạc phù hợp.

 Phụ đề (nếu có) rõ ràng,

dễ đọc, không phạm lỗi đánh

máy, không sai chính tả.

 Tổng thể phim hài hòa về màu sắc, âm

 Bố cục phim rõ ràng.

 Âm thanh rõ, dễ nghe.

 Hình ảnh sắc nét, rõ ràng, có tính thẩm mỹ.

 Âm nhạc phù hợp.

 Phụ đề (nếu có) rõ ràng, dễ đọc, không sai chính tả.

 Bố cục phim rõ ràng.

 Âm thanh rõ nhưng vẫn có thể nghe được.

 Hình ảnh

rõ ràng, nhưng tính thẩm mĩ không cao.

 Âm nhạc phù hợp.

 Phụ đề (nếu có) rõ ràng nhưng khó đọc, phạm lỗi đánh máy, không sai chính tả.

 Tổng thể phim hài hòa về màu sắc, âm thanh, hình ảnh.

 Bố cục phim không rõ ràng.

 Âm thanh không rõ, lẫn nhiều tạp

âm, khó nghe.

 Hình ảnh không rõ ràng, không có tính thẩm mỹ.

 Âm nhạc chưa phù hợp.

 Phụ đề (nếu có) không

rõ ràng, khó nhìn, khó đọc, sai chính tả.

thanh, hình ảnh, tính thẩm mỹ cao.

 Tổng thể phim hài hòa về màu sắc, âm thanh, hình ảnh có tính thẩm mỹ nhưng không cao.

 Tổng thể phim chưa hài hòa về màu sắc, âm thanh, hình ảnh, không

có tính thẩm mỹ.

TỔNG

ĐIỂM

Bài 1

PHỤ LỤC 3: GIÁO ÁN CỤM VĂN BẢN THUYẾT MINH

TÍNH CHUẨN XÁC, HẤP DẪN CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH

(1 tiết)

A-MỤC TIÊU BÀI HỌC

Giúp HS :

1 Kiến thức:

- Biết được những kiến thức cơ bản về tính chuẩn xác và tính hấp dẫn của văn

bản thuyết minh.

- Biết được một số yêu cầu và biện pháp đảm bảo sự chuẩn xác và hấp dẫn của

văn bản thuyết minh.

Campuchia và Lào và phía Đông giáp biển Đông.Việt Nam có diện tích 331.698 km², baogồm khoảng 327.480 km² đất liền và hơn 4.500 km² biển nội thủy, với hơn 2.800 hòn đảo, bãi

đá ngầm lớn nhỏ, gần và xa bờ, bao gồm cả Trường Sa và Hoàng Sa Địa hình Việt Nam rất

đa dạng theo các vùng tự nhiên như vùng tây bắc, đông bắc, Tây Nguyên có những đồi vànhững núi đầy rừng, trong khi đất phẳng che phủ khoảng ít hơn 20% Núi rừng chiếm độ40%, đồi 40%, và độ che phủ khoảng 75% Các vùng đồng bằng như đồng bằng sông Hồng,đồng bằng sông Cửu Long và các vùng duyên hải ven biển như Bắc Trung Bộ và Nam Trung

Bộ Điểm cao nhất Việt Nam là 3.143 mét, tại đỉnh Phan Xi Păng, thuộc dãy núi Hoàng LiênSơn Diện tích đất canh tác chiếm 17% tổng diện tích đất Việt Nam Việt Nam có khí hậunhiệt đới xavan ở miền Nam với hai mùa và khí hậu cận nhiệt đới ẩm ở miền Bắc với bốnmùa rõ rệt, còn miền trung và Nam bộ có đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa

Văn bản 2:

Việt Nam nằm trong bán đảo Đông Dương, thuộc vùng đông nam châu Á Việt Nam

có đường biên giới đất liền dài giáp với nhiều nước và giáp với biển Đông.Việt Nam có baogồm phần đất liền và vùng biển.Địa hình Việt Nam rất đa dạng gồm có đồi núi, đồng bằng,cao nguyên, biển và hải đảo Việt Nam có khí hậu nhiệt đới, khí hậu có sự khác nhau giữa cácmiền

Để trả lời cho câu hỏi đó cô và các em sẽ cùng nhau tìm hiểu qua bài: Tính chuẩn xác

và hấp dẫn của văn bản thuyết minh Và cô cũng hy vọng là sau bài này các em có thể

làm được 1 bài văn thuyết minh có tính chính xác và đầy hấp dẫn cho sản phẩm dự áncủa nhóm mình

Hoạt động của GV và HS Nội dung cần đạt

Hoạt động 1: Tính chuẩn xác trong văn

bản thuyết minh.

GV: Theo em mục đích của văn bản thuyết

minh là gì? Để đạt được mục đích của văn

bản thuyết minh ta cần lưu ý điều gì?

GV: Vậy theo em tính chuẩn xác có vai trò

như thế nào đối với một văn bản thuyết

minh?

1 Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết minh.

GV: Để đảm bảo tính chuẩn xác trong văn

bản thuyết minh ta cần chú ý điều gì?

GV: Theo em cách viết trong ví dụ a)

sgk/24 có thuyết phục không? Vì sao?

VD a) sgk/24: không thuyết phục vì không

không chỉ học tục ngữ, ca dao, câu đố mà

còn có truyện cổ tích, truyền thuyết,…

GV: theo em câu văn trong ví dụ b) sgk/25

sai ở điểm nào?

VD b) sgk/25 sai vì:

Thiên cổ hùng văn là áng văn của muôn

đời, tức nói đến sự bất tử  khẳng định

giá trị, sức sống lâu bền của tác phẩm chứ

không phải là áng văn được viết ra tư

nghìn năm trước

GV: Vậy theo em một văn bản thuyết minh

chuẩn xác cần đáp ứng những yêu cầu nào?

b) Một số biện pháp để đạt được tính

chuẩn xác

- Hiểu thấu đáo vấn đề trước khi viết

- Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo

- Yêu cầu những tri thức giới thiệu phải

Gv: Vậy theo các em, làm thế nào để đảm

bảo tính hấp dẫn của một VBTM? b) Một số biện pháp đảm bảo tính hấp

dẫn.

- Đưa ra những chi tiết cụ thể sinh động,những con số chuẩn xác để bài văn không trừu tượng mơ hồ

- So sánh để làm nổi bật sự khác biệt,khắc sâu vào trí nhớ của người đọc

- Sử dụng và kết hợp các kiểu câu làmcho bài văn thuyết minh biến hóa linhhoạt, không đơn điệu

- Khi cần nền phối hợp nhiều loại kiến thức để đối tượng cần thuyết minh đượcsoi rọi từ nhiều mặt

E - Dặn dò (3 phút)

Các nhóm dự án chọn danh lam thắng cảnh hay di tích lịch sử mà mình thuyếtminh, sau đó lập dàn ý và nộp lại cho GV vào tiết sau

Đọc trước bài Phương pháp thuyết minh và trả lời câu hỏi ở mục 1 Các

phương pháp thuyết minh đã học trong phần II Một số phương pháp thuyết minh:

• Xác định mục đích thuyết minh của các ví dụ?

• Xác định phương pháp thuyết minh được sử dụng trong từng ví dụ?

• Nêu tác dụng của phương pháp thuyết minh đó?