NHỮNG PHẨM CHẤT – TỐ CHẤT CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO NHẤTĐỊNH THÀNH CÔNG Nhiều khi chúng ta thường phải tự hỏi, hầu như con người ta khi cống hiến sức mình vào một công việc gì đó và mong muốn
Trang 1NHỮNG PHẨM CHẤT – TỐ CHẤT CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO NHẤT
ĐỊNH THÀNH CÔNG
Nhiều khi chúng ta thường phải tự hỏi, hầu như con người ta khi cống hiến sức mình vào một công việc gì đó và mong muốn trở thành người có vị trí, có tiếng nói và có quyền
kiểm soát mà được gọi là lãnh đạo, vậy lãnh đạo là gì ? Tại sao lại có nhiều người quan
tâm và cố gắng bằng mọi cách để trở thành ba chữ “ nhà lãnh đạo ” như vậy? Liệu có phải chỉ cần trên đầu một ai đó, có uy quyền với họ thì mình đã trở thành một nhà lãnh đạo hay chưa? Thế nào là nhà lãnh đạo thành công?
Quả thật rất khó khi có thể đưa ra một định nghĩa, khái niệm chuẩn mực chung về nhà lãnh đạo Có bao nhiêu người cố gắng định nghĩa thế nào là lãnh đạo thì cũng có bấy nhiêu định nghĩa, chẳng hạn như:
- Với Hemphill & Coons thì lãnh đạo là hành vi của một cá nhân chỉ đạo các hoạt động của một nhóm người thực hiện một mục tiêu chung
- Với Richard & Engle, lãnh đạo là việc truyền đạt các tầm nhìn, thể hiện các giá trị
và tạo ra môi trường trong đó các mục tiêu có thể đạt được
- Với Rauch & Behling thì lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đối với các hoạt động của một nhóm người có tổ chức để thực hiện một mục tiêu chung
Trang 2- Lãnh đạo là khả năng của một cá nhân gây ảnh hưởng, thúc đẩy và khuyến khích người khác cống hiến vì hiệu quả và thành công chung của tổ chức (House et al) Qua đây chúng ta có thể nhận thấy rằng các định nghĩa này được đưa ra dựa trên mỗi một quan điểm cá nhân và các mặt vấn đề họ quan tâm, đây là một khái niệm tương đối, nó sẽ chỉ đúng và đủ trong mỗi hoàn cảnh, mỗi lĩnh vực và mỗi thời điểm nhất định
Có thể khái niệm chung về lãnh đạo như sau: Lãnh đạo là khiến người khác muốn những gì bạn đang làm để hoàn thành mục tiêu của tổ chức.
Hay lãnh đạo là một quá trình gây ảnh hưởng đến người khác để họ theo chúng ta đạt được mục tiêu đã đặt ra
Nhà lãnh đạo có thể xuất hiện ở mọi vị trí, từ những người có chức vụ quan trọng đến những người có vị trí bình thường như chủ tịch nước, tổng thống, vua, các bộ trưởng, chủ tịch các tập đoàn đa quốc gia, giám đốc, kế toán trưởng, trưởng phòng, nhân viên, thuyền trưởng, cha xứ, giáo chủ một giáo phái, hay thậm chí là đội trưởng đội bóng, cha mẹ trong gia đình, trưởng nhóm trong một nhóm bạn học Có thể thấy lãnh đạo luôn xuất hiện trong các nhóm hoặc tổ chức với tư cách là người đại diện, dẫn đầu, có khả năng đề xướng hướn đi cho mọi người, và quyết định cho các hoạt động nội bộ
Hiểu nôm na định nghĩa về lãnh đạo là thế,vậy để trở thành một nhà lãnh đạo thành công thì cần phải có những phẩm chất nào, làm sao để khiến cho người khác có thể nghe theo mình, hiểu những gì mình mong muốn, làm sao có thể từ lý thuyết vận dụng vào thực
tế cho phù hợp ? Vấn đề này sẽ được sáng tỏ ngay dưới đây
PHẨM CHẤT CỦA NGƯỜI LÃNH ĐẠO (25 phẩm chất cơ bản)
1 Tính cách, phẩm chất
2 Ảnh hưởng, uy tín
3 Cam kết
4 Lắng nghe và giao tiếp
5 Năng lực
6 Lòng can đảm
7 Nhận định của tài năng
8 Cam kết cho sự phát triển
9 Tập trung
10 Rộng lượng
Trang 311 Sáng kiến
12 Lắng nghe
13 Niềm say mê
14 Thái độ tích cực
15 Cách giải quyết vấn đề
16 Xây dựng cộng đồng và các mối
quan hệ
17 Trách nhiệm
18 Sự bảo đảm
19 Tự kỷ luật
20 Lãnh đạo vì người khác
21 Kỹ năng dạy được
22 Tầm nhìn
23 Câu chuyện
24 Cương vị quản lý
25 Ba đức tính kín đáo (sự tiết chế, tính khiêm tốn, sự bền bỉ)
Chuyên gia trong nghiên cứu đặc tính cá nhân Ralph Stogdill đã tiến hành hàng loạt
nghiên cứu về lãnh đạo và kết luận: “Nhà lãnh đạo phải có động cơ mạnh mẽ, sự đam mê mãnh liệt và lòng kiên nhẫn trong việc đạt được mục đích đề ra, khả năng dám mạo hiểm
và tính sáng tạo độc đáo trong cách giải quyết vấn đề Lãnh đạo phải có khả năng khởi xưởng các hoạt động mới mẻ với sự tự tin, sự sẵn lòng chấp nhận hậu quả cho các quyết định và hành động của mình, có khả năng đối phó với căng thẳng, sẳn lòng tha thứ”.
Trong tất cả các phẩm chất trên có thể thấy có 4 phẩm chất quan trọng nhất, đó là:
Tính cách
Ảnh hưởng
Tầm nhìn
Giao tiếp
Cụ thể:
Tính cách
Khi phán xét một con người, yếu tố đầu tiên bao giờ cũng là phẩm chất tính cách, một nhà lãnh đạo cũng không thể thiếu được đức tính này
Trang 4Tính cách là bản chất, năng lực là tài năng - khả năng (hiện tượng) Bản chất có tính cách
bẩm sinh, khó thay đổi, ấn định đạo đức con người còn năng lực do học hỏi trau dồi mà có Bản chất quyết định hiện tượng, hiện tượng làm nổi bật bản chất Tính cách tức là ĐỨC, năng lực tức là TÀI, Đức và Tài tạo nên nhân cách của con người
Người lãnh đạo hiệu quả là người luôn kiểm soát, chủ động được trong tính cách của mình
Ảnh hưởng
Một nhà lãnh đạo để có thể làm tròn vai trò trách nhiệm của mình cũng không thể thiếu được khả năng lôi cuốn mọi người, gây dựng được khả năng thu hút, có tiếng nói riêng, biết cách để người khác muốn và luôn luôn lắng nghe mình Nếu không ai tôn trọng, nể phục mình thì làm sao có thể đứng đầu tàu chỉ huy mà vượt sóng gió
Trong cuốn “Phát triển kỹ năng lãnh đạo”, John G Maxwell nêu ra định nghĩa “lãnh đạo là gây ảnh hưởng.” Lãnh đạo sẽ không thể là lãnh đạo nếu không có ảnh hưởng, và ảnh hưởng được tạo ra từ quyền lực của nhà lãnh đạo Nói cách khác, tất cả các công việc lãnh đạo đều phải sử dụng đến quyền lực
Để truyền cảm hứng và gây ảnh hưởng với người khác, bản thân nhà lãnh đạo phải gây dựng được niềm tin cho bản thân mình Mọi người theo họ là vì tin vào khả năng của họ trước khi tin vào tầm nhìn của họ đưa ra Để tạo được niềm tin cho mình, phẩm chất quan trọng nhất mà nhà lãnh đạo cần phải có đó là tính nhất quán Peter Drucker, tác giả của
nhiều cuốn sách quản lý đã kết luận: “Yếu tố cần thiết cuối cùng để lãnh đạo hiệu quả là
sự tín nhiệm Nếu không, sẽ không có người theo bạn Tín nhiệm nghĩa là tin chắc nhà lãnh đạo đó và những gì anh ta nói là một, chính là tin tưởng sự nhất quán trong con người anh ta” Trong cuộc khảo sát của một trung tâm nghiên cứu về lãnh đạo của Mĩ có
tới 1300 giám đốc cấp cao cho rằng tính nhất quán là phẩm chất cần thiết nhất, 71% số người khảo sát coi đó là phẩm chất quan trọng nhất giúp nâng cao tầm ảnh hưởng của một nhà quản trị Một người có tính nhất quán nghĩa là người ấy không bao giờ sống hai mặt, hay giả dối với chính mình cũng như với người khác Hành động của nhà lãnh đạo phải tương đồng, phù hợp với hệ thống niềm tin, với mục tiêu mà mình theo đuổi và hướng mọi người thực hiện
Trang 5Tầm nhìn
Đây là khả năng nhìn thấu khuynh hướng của tương lai, từ đó xác định được những mục tiêu phát triển của tổ chức Đây cũng là giá trị về thời gian trong tương lai đối với mỗi quyết định, lựa chọn hoặc kết quả của một quá trình lao động của người có trách nhiệm hoạch định
Ngày nay, một nhiệm kỳ quản lý kéo dài từ 3-5 năm hoặc dài hơn tùy vào cơ cấu, điều lệ hoạt động của từng tổ chức Các nhà lãnh đạo phải có trách nhiệm dẫn dắt tổ chức của mình một cách chủ động và đúng đắn đi theo một mục đích chung, cùng nhìn về một hướng Từ đó mỗi tổ chức mới có khả năng xác định được những kế hoạch hành trình cụ thể cần thực hiện ở mỗi lát cắt của hành trình đó
Quy luật của chi phí cơ hội ngày càng tăng cho thấy nếu xác định Tầm nhìn sai hoặc ngắn hạn thì người ta càng phải trả giá đắt trong tương lai, do đó thay vì phát triển người ta ngày càng bị chồng chất những gánh nặng chi phí do phải “ cơi nới ” hay sửa chữa những sai lầm…điều đó sẽ dẫn đến không còn có thể thấy gì là cơ hội nữa mà chết chìm ngoắc ngoải,
sa vào vũng bùn lầy càng cố càng bị tụt xuống sâu
Để tạo ra tầm nhìn cho tổ chức, đòi hỏi nhà lãnh đạo phải có khả năng thích ứng với môi trường, nhạy bén, linh hoạt và sáng tạo Tầm nhìn của nhà lãnh đạo phải dựa trên những thế mạnh của doanh nghiệp và phải vượt qua được những giới hạn của những suy nghĩ thông thường, có khả năng dự đoán những biến động để tận dụng chúng làm bàn đạp cho doanh nghiệp tiến lên Vì vậy, khả năng thích nghi, nhạy bén và linh hoạt cho phép nhà lãnh đạo nắm bắt được sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh, phán đoán được những xu hướng phát triển thị trường, sản phẩm trong tương lai Sáng tạo là khả năng
tư duy tạo ra cái mới, cái khác lạ có giá trị đối với bản thân và xã hội, cải tạo cái cũ cái lạc hậu để gia tăng giá trị Sáng tạo có thể xuất phát chính từ niềm đam mê muốn khám phá, chinh phục cái mới Tầm nhìn là một sự tưởng tượng về tương lai dựa trên thực tế, vì vậy nhà lãnh đạo phải có sự sáng tạo, phải có niềm đam mê
Tầm nhìn phải đạt được các tiêu chuẩn sau:
Thống nhất một mục tiêu xuyên suốt của tổ chức ở mọi cấp
Trang 6 Tạo sự nhất quán trong việc lãnh đạo
Động viên tinh thần nhân viên và cấp quản lý
Định hướng sử dụng nguồn lực
Tình cờ trong một lần lang thang lướt web tôi đã tìm được một bài viết về tầm nhìn như sau :
Để có Tầm Nhìn xa, người ta phải có khả năng để có thể Biết ( KNOW ( K ) : Knowledge
– Tri thức N: Nucleation – nắm được điều cốt lõi, cơ bản O : Observation - Nhãn
quan Wise: Hiểu và dẫn dắt được những điều vi tế ), trong một phạm vi bao nhiêu từ Quá khứ tới Tương lai
Công thức:
Như vậy :
Không phải người ta cứ đi nhiều, đọc nhiều hay lớn tuổi, có nhiều bằng cấp, có
trọng trách cao là có được sự Trải nghiệm hay có Tầm nhìn xa trông rộng.
Trang 7Người Cao minh, có thể an cư một mình nơi rừng xanh núi thẳm, vẫn thấu hiểu Thiên Địa Nhân mà người ta phải tìm đến vời họ ra giúp xã tắc là vì vậy
Phẩm chất “ tầm nhìn ” được tôi chú trọng phân tích sâu hơn cả vì trong cả bốn phẩm chất trên thì có lẽ tầm nhìn ít được nhắc đến nhất và cũng còn chưa rõ nét
Giao tiếp
Có thể khẳng định luôn rằng người lãnh đạo giỏi là người có khả năng giao tiếp tốt, tạo được sự thu hút đối với người khác Ngay từ lần gặp ban đầu cũng có thể khiến cho người khác cảm thấy nể phục, trân trọng mình Giao tiếp cũng là thể hiện sự tự tin của bản thân bằng cách nói chuyện thì nhìn thẳng vào mắt đối phương, ngôn từ dễ nghe ngắn gọn và cũng biết cách lắng nghe cầu thị, tiếp thu ý kiến
Giao tiếp cũng bao gồm khả năng nhận thức về hành vi của con người và quá trình tạo lập mối quan hệ giữa con người với con người Cụ thể đó là những hiểu biết về cảm xúc, thái
độ, động cơ của con người thông qua lời nói và hành động của họ Chính kỹ năng “hiểu người” sẽ giúp nhà lãnh đạo có cách truyền cảm hứng và tạo động lực cho cấp dưới một cách hiệu quả
Martin Linsky, người đồng sáng lập của Tổ chức tư vấn Cambridge Leadership Associates đồng thời là trợ giảng trường Harvard, cho biết: “kỹ năng cần thiết cho việc lãnh đạo hiệu quả là kỹ năng tạo lập mối quan hệ, khác với những chuyên môn cụ thể” Nhiều người thăng tiến nhờ vào sự xuất sắc trong việc áp dụng chuyên môn của mình trong kinh doanh
Và rồi, khi họ có được những vị trí cao hơn, họ có thể bị vấp ngã do họ đã cố gắng áp dụng những chuyên môn trước đây vào những vấn đề đòi hỏi kỹ năng hiểu biết con người và sự nhạy bén về mặt cảm xúc
Tôi nhớ đã từng nghe thấy câu: “ Nếu bạn bảo bạn là nhà lãnh đạo, hãy thử xem có ai đi theo mình không? ”.
Khi lãnh đạo một doanh nghiệp cụ thể, nhà lãnh đạo doanh nghiêp thường thực hiện những hoạt động sau:
Trang 8• Xác định tầm nhìn rõ ràng, chính xác cho doanh nghiệp và lịch trình để đạt được mục tiêu đó
• Huy động và thúc đẩy cấp dưới thực hiện mục tiêu Nhà lãnh đạo tập trung vào yếu
tố con người Họ kêu gọi, lôi kéo những người dưới quyền đi theo mình, hướng tới thực hiện mục tiêu chung của doanh nghiệp
• Liên kết giữa các bộ phận trong doanh nghiệp và giữa doanh nghiệp với hệ thống bên ngoài
• Thực hiện công việc của một nhà quản lý cấp cao: Xây dựng, thực thi chiến lược, lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực của công ty Kiểm tra, đánh giá mức độ thực hiện mục tiêu của doanh nghiệp
Nhắc đến nhà lãnh đạo, chúng ta cũng nên phân biệt một chút giữa Nhà lãnh đạo chức vị với Nhà lãnh đạo thật sự
- Nhà lãnh đạo chức vị có quyền hành do vị trí, nghi thức, truyền thống và các cơ cấu tổ
chức đem lại Nhà lãnh đạo này sử dụng chức vụ để gây ảnh hưởng lên người khác khi mất chức rồi thì không còn gây ảnh hưởng lên người khác được nữa Mọi người sẽ không phục tùng nhà lãnh đạo này nếu sự việc nằm ngoài thẩm quyền của ông ta
- Nhà lãnh đạo thât sự là nhà lãnh đạo dùng tài năng, phẩm chất của mình để gây ảnh
hưởng tới mọi người, lôi cuối mọi người đi theo con đường của họ Đây mới là những nhà lãnh đạo có giá trị bền vững, sức mạnh của họ đến tự nhiên xuất phát từ con người họ chứ không phải từ cái gì bên ngoài họ
Không phải lúc nào ta cũng đúng khi nghĩ đến khái niệm nhà lãnh đạo, chẳng hạn như việc ngộ nhận, nhầm lẫn với nhiều khái niệm khác Người ta thường đánh đồng nhà quản lý, hay chủ doanh nghiệp với nhà lãnh đạo Thực chất những đối tượng này là hoàn toàn khác nhau
Trang 9• Nhà lãnh đạo và nhà quản lý: Nhà lãnh đạo được mô tả là người "tìm đường", nhà
quản lý là người "đi đường", chức năng lãnh đạo là "bức tranh lớn", chức năng quản lý lại hẹp hơn Trong doanh nghiệp, người đứng đầu thường giữ cả hai vai trò lãnh đạo và quản
lý, trong tình huống này họ thực hiện công việc lãnh đạo, trong tình huống khác họ thực hiện công việc quản lý Mọi người có thể gọi họ là nhà lãnh đạo hoặc nhà quản lý của doanh nghiệp, và điều này dẫn tới những nhầm lẫn giữa nhà quản lý và nhà lãnh đạo Phải chú ý rằng, một nhà lãnh đạo cũng là một nhà quản lý chuyên nghiệp, nhưng một nhà quản
lý giỏi chưa chắc đã là một nhà lãnh đạo
Theo tác giả của nhiều cuốn sách viết về lãnh đạo, John Maxwell thì điểm khác biệt lớn nhất giữa nhà lãnh đạo và nhà quản lý được phân biệt dựa vào khả năng gây ảnh hưởng Theo ông, để biết một người có thể lãnh đạo hay chỉ làm quản lý là đề nghị họ tạo ra những thay đổi tích cực Nhà quản lý có thể tiếp tục duy trì phương hướng của tổ chức nhưng họ không đủ sức ảnh hưởng để đưa tổ chức tới một định hướng mới
Điểm khác biệt thứ hai giữa một nhà lãnh đạo và một nhà quản lý là khả năng tạo ra tầm nhìn Nhà lãnh đạo có khả năng tạo ra tầm nhìn cho tổ chức, hướng tới mục tiêu tương lai của tổ chức, còn nhà quản lý thì chỉ tập trung vào mục tiêu hiện tại của tổ chức
• Nhà lãnh đạo và chủ doanh nghiệp: Chủ doanh nghiệp là người bỏ vốn vào công
ty để kinh doanh và bỏ tiền ra để thuê người khác làm việc cho mình Họ có thể thuê giám đốc lãnh đạo công ty cho mình Vì vậy, chủ doanh nghiệp có quyền quyết định nhiều vấn
đề đối với doanh nghiệp Ngoài ra, chủ doanh nghiệp trong nhiều trường hợp cũng chính là người điều hành doanh nghiệp Điều này cũng làm người ta nhầm lẫn giữa chủ doanh nghiệp và nhà lãnh đạo
Sự khác biệt giữa nhà lãnh đạo và chủ doanh nghiệp cũng chính là sự ảnh hưởng Chủ doanh nghiệp thuê người khác làm việc cho mình, nhưng không có nghĩa là họ có ảnh hưởng với những người đó Họ chỉ trả tiền để người lao động thực hiện những công việc yêu cầu Nhà lãnh đạo bằng ảnh hưởng của mình để cuốn hút, lôi kéo người khác, khiến họ làm việc tốt hơn
Trang 10Phân tích lý thuyết về nhà lãnh đạo là như vậy, tuy nhiên nhà lãnh đạo mà tôi đã rất yêu thích từ lâu chưa chắc đã đủ điều kiện về phẩm để trở thành nhà lãnh đạo thành công như
trên, đó chính là Tổng thống mới tái đắc cử của nước Nga : Vladimir Putin.
Đây là một người mà có lẽ cả thế giới này sẽ không còn xa lạ gì, ông luôn nằm trong Top danh sách các nhân vật có tầm ảnh hưởng nhất thế giới
Vladimir Putin, tên đầy đủ là Vladimir Vladimirovic Putin, sinh ngày 7 tháng 10 năm
1952, xuất thân từ mộ gia đình công nhân, rất bình dân Thời niên thiếu của ông cũng giống như bao người, kết quả học tập ở trường cũng rất bình thường Khi tiểu sử của ông được giới thiệu ra dân chúng, mọi người đều nghĩ rằng “ Tổng thống là một thành viên trong chúng ta”, điều này đã đem lại hy vọng cho tất cả dân chúng Nga
Có rất nhiều nhận xét về Putin như:
Nhà khoa học nổi tiếng Nga Anvenqiannike đã nói: “ Nếu như ở ông có sức hấp dẫn kỳ diệu của một Tổng thống, tôi nghĩ rằng, đó là do ông đã có được khí phách nam nhi mà người dân hết sức hâm mộ, là một nhà chính trị nhưng ông chưa bao giờ làm cho người dân có cảm giác bị lừa dối ”.