Lý thuyết về tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo

Phát triển khả năng lãnh đạoTôi công tác tại một đơn vị kinh doanh nằm dưới sự quản lý của nhà nước và với vai trò là một trong những nhà lãnh đạo trẻ, tôi luôn cố gắng học hỏi, trau dồi

Phát triển khả năng lãnh đạo

Tôi công tác tại một đơn vị kinh doanh nằm dưới sự quản lý của nhà nước và với vai trò là một trong những nhà lãnh đạo trẻ, tôi luôn cố gắng học hỏi, trau dồi kỹ năng và phát huy những tố chất sẵn có của mình Sau khi được tiếp cận các khái niệm của môn học Phát triển khả năng lãnh đạo, tôi thấy học được thêm nhiều kiến thức đặc biệt là các kỹ năng và tố chất của một nhà lãnh đạo thành công

Phát triển khả năng lãnh đạo là môn học rất hữu ích cho những nhà quản

lý, nhà lãnh đạo vì những tình huống thực tế, những kiến thức đúc kết qua nhiều thế kỷ là kho tàng kinh nghiệm quý giá cho chúng tôi học tập Với tôi, việc học tập, trau dồi qua tài liệu, sách báo cũng quan trọng nhưng hiệu quả hơn cả là học tập qua những tấm gương thực tế

Trong khuôn khổ bài viết này, tôi sẽ trình bày lý thuyết cơ bản về những

tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo mà tôi tiếp thu được sau bốn ngày học Sau đó tôi sẽ đưa ra tấm gương của một nhà lãnh đạo mà tôi khâm phục và tôn trọng, đó chính là Giám đốc đơn vị tôi đang công tác Cuối cùng là những

I Lý thuyết về tố chất và kỹ năng của nhà lãnh đạo:

1 Những tố chất cần có của một nhà lãnh đạo

Để tổng kết được hết các tố chất của một nhà lãnh đạo là rất khó vì các nhà lãnh đạo cũng là những cá nhân khác nhau, có tính cách, tư duy, suy nghĩ, cách làm khác nhau Theo đúc kết của nhiều chuyên gia quốc tế, một số nhà lãnh đạo tài năng phải có những tố chất sau:

Thứ nhất, niềm say mê: một nhà lãnh đạo hiệu quả là người luôn khát

khao làm được điều gì đó đóng góp cho xã hội, hoặc chí ít là cho mình Không có sự say mê, thì một nhà lãnh đạo sẽ không thể có được những quyết định táo bạo và tâm huyết

Thứ hai, sự hiểu biết và tính ham học hỏi: điều chắc chắn là, người lãnh

đạo không thể điều hành tốt nếu họ không hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, nguời lãnh đạo còn phải đọc nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật những thông tin và tri thức mới

Thứ ba, nhìn xa trông rộng: tố chất này khác với niềm say mê, song ở

khía cạnh nào đó, nó lại không tách biệt khỏi niềm say mê Nếu một người không quan tâm đến một đối tượng, một vấn đề, một hệ thống nào đó, thì người đó sẽ không chú tâm dành thời gian tìm hướng giải quyết Tuy nhiên, người lãnh đạo, ngoài niềm say mê, còn phải có tầm nhìn, cách nhìn nhận và

những ý tưởng nhất định trước những thay đổi, để từ đó vạch ra những biện pháp phù hợp

Thứ tư, óc sáng tạo: người lãnh đạo luôn phải suy nghĩ để làm sao đưa ra

những chiến lược thực hiện tầm nhìn một cách hiệu quả nhất Trong bất cứ công việc nào, cũng cần phát huy trí sáng tạo để thực hiện công việc nhanh nhất, hiệu quả nhất, chất lượng đảm bảo nhất

Thứ năm, khả năng truyền đạt thông tin: người lãnh đạo phải có khả

năng diễn thuyết và truyền đạt thông tin để thuyết phục những người khác tin tưởng, nghe theo và làm theo

Thứ sáu, khả năng lập Kế hoạch và tổ chức: người lãnh đạo là người

luôn nhìn thấy những việc cần làm và có khả năng giúp tập thể lập kế hoạch

và tổ chức việc thực hiện

Thứ bảy, khả năng làm việc theo nhóm: người lãnh đạo cần phải có khả

năng hoạt động cùng những người khác, biết lắng nghe, sống trung thực và cởi mở, biết sắp xếp và bố trí công việc cho nhân viên một cách khoa học và hợp lý, biết cách giải quyết và dàn xếp những mâu thuẫn nội bộ

Thứ tám, tài xoay xở: người lãnh đạo cần có nghị lực rất lớn Khi khó

khăn, họ không nản chí Khi công việc xem ra quá khó, họ sẽ tìm cách tiếp cận khác Họ luôn tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề, để từ đó lựa chọn hướng đi tối ưu

Thứ chín, lòng dũng cảm: người lãnh đạo là người có một trong những

công việc khắc nghiệt nhất Giám đốc điều hành phải luôn xác định rõ, họ là đại diện cho ai và cần phải làm gì Họ phải dũng cảm và cương quyết trong các vấn đề liên quan đến sự sinh tồn và phát triển của doanh nghiệp, như việc

bổ nhiệm, sa thải, …

Thứ mười, sẵn sàng chấp nhận rủi ro: người lãnh đạo tài năng là người

không trốn tránh trước thực tế giảm sút, biết lường trước những kịch bản xấu nhất có thể xảy ra với doanh nghiệp Khi đó, họ cần có kế hoạch hỗ trợ

Trong những tố chất cơ bản trên, có những tố chất rất quan trọng mà nhà lãnh đạo cần phải có, đó là sự hiểu biết và ham học hỏi, có tầm nhìn và quyết đoán, dũng cảm và kiên trì

Sự hiểu biết và ham học hỏi: Người lãnh đạo không thể điều hành tốt

nếu họ không hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, người lãnh đạo còn phải đọc nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật những thông tin và tri thức mới Điều này giúp cho nhà lãnh đạo có một vốn kiến thức sâu rộng vừa hoàn thiện bản thân lại vừa có cái nhìn tổng thể để phát triển doanh nghiệp

Tầm nhìn và sự quyết đoán: Sự thành bại của doanh nghiệp phụ thuộc

vào tài năng của nhà lãnh đạo, vào sự quyết đoán và tầm nhìn xa trông rộng của người lãnh đạo Bởi xã hội có nhiều biến chuyển, xu thế phát triển có

nhiều mới mẻ đòi hỏi nhà lãnh đạo phải có tầm nhìn chiến lược thực tế, vạch định rõ ràng mục tiêu và những khó khăn, thuận lợi trước mắt để đưa ra kế hoạch tiến triển công việc Nếu không có khả năng phán đoán tương lai thì sẽ rất khó để đưa ra tầm nhìn, chiến lược phát triển lâu dài của doanh nghiệp Bên cạnh đó, tính quyết đoán trong mọi công việc sẽ giúp cho họ có những quyết định kịp thời và sáng suốt

Dũng cảm và kiên trì: Một nhà lãnh đạo tốt không bao giờ đầu hàng

khó khăn, thất bại mà quan trọng là họ biết đối mặt và dũng cảm vượt qua sự khó khăn, thất bại đó đồng thời để trải nghiệm thêm cho mình vốn tích lũy thiết thực về quản lý hay chiến lược kinh doanh Mọi thứ không phải lúc nào cũng dễ dàng và nhất là người đứng đầu nên biết chấp nhận thử thách và kiên trì, giữ vững ý chí cho đến khi nào thành công thì thôi Niềm hy vọng và lòng kiên trì, không ngại khó khăn là động lực lớn để phát triển doanh nghiệp

2 Kỹ năng cần có của nhà lãnh đạo

Một người lãnh đạo thực sự không chỉ hội tụ những tố chất lãnh đạo vốn

có mà còn phải trau dồi những kỹ năng cần thiết để lãnh đạo hiệu quả

Để trở thành một nhà lãnh đạo ưu tú, ngoài những tố chất cần có thì họ cần trang bị cho mình những kiến thức, kỹ năng không thể thiếu như: kỹ năng quản lý và lập kế hoạch, kỹ năng giao quyền hiệu quả, kỹ năng truyền cảm hứng và kỹ năng giao tiếp

Kỹ năng quản lý và lập kế hoạch: đây là một kỹ năng không thể thiếu

của nhà lãnh đạo Họ xây dựng tầm nhìn chiến lược cho công ty, đồng thời cũng phải quản lý và lập kế hoạch cho các mục tiêu mà công ty cần đạt tới

Có khả năng quản lý và lập kế hoạch, thì nhà lãnh đạo mới có thể duy trì, phát triển và thay đổi được tầm nhìn chiến lược khi cần thiết

Kỹ năng giao quyền hiệu quả: nhà lãnh đạo phải biết phát hiện nhân tài

– người có khả năng bổ sung những khiếm khuyết của mình thay vì biết cách khen ngợi mà hãy phân quyền và phân bổ công việc một cách hợp lý Bên cạnh đó, người lãnh đạo cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt cho những con người giỏi, những người dám đặt những mục tiêu vô cùng thách thức và tìm cách để thực hiện nó

Kỹ năng truyền cảm hứng: biết cách truyền cảm hứng cho người khác

và bạn sẽ nhận được những điều mà bạn mong đợi khi bạn quan tâm nhiều đến họ Muốn trở thành nhà lãnh đạo giỏi, bạn cần phải hiểu nhân viên của mình, biết lắng nghe và chia sẻ với cấp dưới chứ không phải chỉ biết ra lệnh

và quát tháo Khi có vấn đề rắc rối, phải đặt mình vào hoàn cảnh cụ thể để từ

đó có hướng giải quyết hợp tình hợp lý

Kỹ năng giao tiếp: nhà lãnh đạo phải có một kỹ năng giao tiếp tốt bằng

cả văn nói và văn viết, vì điều đó sẽ bộc lộ được khả năng nhiều mặt của bạn

và có ảnh hưởng không nhỏ tới sự thành công của công ty Muốn thuyết phục được nhân viên tin mình, theo mình, nhà lãnh đạo phải biết cách truyền đạt thông tin Muốn thúc đẩy tinh thần làm việc của nhân viên, nhà lãnh đạo phải

biết cách khuyến khích, động viên, hay muốn có các bản hợp đồng, nhà lãnh đạo cũng phải biết cách thương thuyết

II Tấm gương thực tế của một nhà lãnh đạo

Giám đốc đơn vị tôi đang công tác là một tấm gương thực tế, sinh động

về khả năng lãnh đạo Ông có những tố chất và kỹ năng đặc biệt mà tôi học được rất nhiều từ khi tôi được làm việc tại đơn vị Trung tâm Hội nghị Quốc gia, là một công trình cấp Nhà nước, với tổng chi phí xây lắp lên đến hơn 10,000 tỷ VNĐ Để hoạt động kinh doanh và nuôi sống bộ máy của đơn vị với hơn 300 cán bộ công nhân viên, sức ép về cách thức quản lý, phương hướng kinh doanh đặt ra cho đội ngũ lãnh đạo đơn vị là vô cùng lớn

Hằng năm, chúng tôi phải hoàn thành chỉ tiêu doanh thu mà Văn phòng Chính phủ, đơn vị chủ quản giao phó Và mức doanh thu này, tăng lên hàng năm Với toàn thể cán bộ công nhân viên thì để đạt được doanh thu như yêu cầu là rất khó khăn do môi trường cạnh tranh khốc liệt và tình hình kinh tế thế giới đang rơi vào tình trạng khủng hoảng, lạm phát tăng cao Tuy nhiên, từ năm 2009 đến nay, doanh thu của Trung tâm không những đạt mức kế hoạch

đề ra mà còn vượt mức dự kiến Có được thành công như vậy là nhờ vào tài lãnh đạo của các cấp quản lý đơn vị, đặc biệt là sự dìu dắt của Giám đốc Trung tâm

Vốn là một nhà tài chính giỏi cộng thêm có thâm niên công tác với vai trò lãnh đạo, tham gia vào các hoạt động lớn của Đảng, Nhà nước nên Giám

đốc đơn vị tôi là người có tầm nhìn xa trông rộng, có sức ảnh hưởng đến không chỉ đội ngũ nhân viên mà còn nhiều cơ quan, đơn vị cấp Nhà nước Đặc biệt, là một người quản lý thì vấn đề kỷ cương, kỷ luật là một trong những mối quan tâm hàng đầu của ông vì đặc thù của đơn vị tôi là kinh doanh dịch vụ, nhân viên chủ yếu là trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm công tác, nhiều khi còn bộc lộ việc thiếu ý thức kỷ luật nên ông luôn thắt chặt kỷ cương mọi nơi, mọi lúc Mục tiêu của ông là xây dựng đội ngũ nhân viên có nề nếp, trình

độ chuyên môn cao, nhiệt huyết trong công việc

Bất kỳ một đơn vị/doanh nghiệp nào muốn phát triển đều phải có đặc trưng riêng của mình, có khẩu hiệu hay slogan để toàn bộ tập thể luôn ghi nhớ

và phấn đấu trong công việc hằng ngày Ngay khi được lãnh đạo Văn phòng Chính phủ giao công việc quản lý Trung tâm Hội nghị Quốc gia, ông đã đưa

ra một tôn chỉ cho chúng tôi “Chất lượng - Kỷ cương - Tiền lương - Đoàn kết” Đây có thể gọi là “tám chữ vàng” mà tôi cảm thấy rất tâm đắc vì nó bao hàm được tất cả ý chí, mục tiêu, mối quan tâm và tầm nhìn chiến lược của nhà lãnh đạo Qua 4 năm làm việc dưới sự lãnh đạo của ông, tôi học được ở ông tính kỷ luật, lạc quan, quyết đoán, chính trực, nhiệt huyết, kiên trì, tư duy mở, tính cầu thị, luôn đặt ra mục tiêu ngày càng cao và nỗ lực hết mình để đạt được mục tiêu đó

Ngoài những đức tính hay tố chất như trên, ông còn có những kỹ năng tuyệt vời của nhà quản lý, đó là kỹ năng giao tiếp hiệu quả - ông có khả năng thuyết phục người khác bằng sự hiểu biết, kiến thức thực tế của mình Việc

này thể hiện rõ nhất thông qua các sự kiện lớn, cấp nhà nước được tổ chức tại Trung tâm Mỗi năm chúng tôi có hàng trăm sự kiện lớn, nhỏ; gần đây nhất năm 2011 chúng tôi phải phục vụ hai sự kiện mang tính chính trị cao, đó là Hội nghị thường niên lần thứ 44 của Ngân hàng Phát triển Châu Á do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam chủ trì (tháng 5/2011) và Kỳ họp Đại hội đồng Interpol lần thứ 80 (tháng 11/2011) Mỗi sự kiện có khoảng 3000 khách tham

dự và diễn ra trong nhiều ngày, cùng với hàng chục phiên họp mỗi ngày Theo

sự chỉ đạo của Giám đốc Trung tâm thì chúng tôi phải thành lập Tổ thường trực cho các Hội nghị và thường xuyên cập nhật thông tin để kịp thời phục vụ khách hàng Để lãnh đạo hàng trăm nhân viên phục vụ cho sự kiện, các quyết định đưa ra phải được quán triệt, thống nhất thực hiện từ trên xuống dưới, đòi hỏi người lãnh đạo phải có khả năng điều hành các quy trình làm việc theo nhóm và khả năng xây dựng sự gắn bó của các nhân viên cấp dưới để thành một thể thống nhất, đoàn kết thì mới phục vụ thành công các sự kiện lớn như vậy Ngoài ra, ông còn có tư duy rõ ràng, mạch lạc và logic Điều đó thể hiện

ở sự điều phối hợp lý, khoa học nhân sự phục vụ các phiên họp trong cùng một thời điểm; hướng dẫn phân bổ thiết bị hợp lý, tránh chồng chéo và tiết kiệm được chi phí Đối với các nhà lãnh đạo thì một kỹ năng đặc biệt quan trọng và không thể thiếu, là kỹ năng quản lý và lập kế hoạch Giám đốc đơn

vị tôi là một nhà quản lý giỏi, được lãnh đạo Văn phòng Chính phủ công nhận

và ông đã vận dụng sáng tạo khả năng của mình để xây dựng tầm nhìn chiến lược cho Trung tâm Ông không tự mình lập kế hoạch kinh doanh cho đơn vị

nhưng ông hướng dẫn nhân viên cấp dưới cách thức lập kế hoạch ngắn hạn, dài hạn cho sự phát triển của Trung tâm Qua đó, ông chỉ quản lý và dành thời gian tham gia vào các công việc mang tính vĩ mô hơn cho sự tồn tại của đơn vị

Tôi đưa ra đây một dẫn chứng cụ thể để thấy được các tố chất và kỹ năng nổi trội ở vị Giám đốc Trung tâm Đó là vào Tháng 5 năm 2011, trong khuôn khổ Hội nghị thường niên ADB, có phần Triển lãm của các Bộ ngành của Việt Nam gồm Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Công thương, Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Chuyên viên Ban Kế hoạch làm việc với các đơn vị này gặp rất nhiều khó khăn vì thái độ bất hợp tác, họ không muốn trả bất cứ khoản phí nào để vào dàn dựng triển lãm Họ nói là sẽ báo cáo lãnh đạo Bộ để can thiệp và xin miễn giảm toàn bộ chi phí Khi đó, lãnh đạo Ban Kế hoạch đã báo cáo Giám đốc Trung tâm để xin ý kiến chỉ đạo Ngay lập tức, Giám đốc yêu cầu phát hành văn bản gửi tất cả các Bộ liên quan và lãnh đạo Văn phòng Chính phủ (VPCP) đề nghị họp khẩn cấp tại Trung tâm để xử lý sự việc trên Và ngày hôm sau, buổi họp diễn ra nghiêm túc gồm đại diện là các Cục truởng, Cục phó phụ trách trực tiếp công việc cùng với sự tham gia của Phó Chủ nhiệm VPCP; Giám đốc Trung tâm chủ trì buổi họp Đầu tiên là đại diện các Bộ ngành nêu ý kiến và họ đều nói là do kinh phí có hạn và các Bộ ngành là đơn vị Nhà nước, cùng hệ thống với Trung tâm nên xin miễn giảm toàn bộ các khoản phí và tạo điều kiện cho các đơn vị vào dàn dựng gian hàng để kịp phục vụ hội nghị Sau khi nghe các Bộ

ngành trình bày, Giám đốc Trung tâm đã phát biểu, nêu lên các yêu cầu cụ thể, rõ ràng từ phía Trung tâm: 1 Theo quy định, tất cả các đơn vị dàn dựng vào Trung tâm phải trả phí đặt cọc mặt bằng, đề phòng khi xảy ra hư hỏng tài sản trong quá trình dàn dựng, Trung tâm sẽ trừ vào khoản phí đó 2 Theo thông lệ quốc tế, các đơn vị tổ chức phải trả chi phí sử dụng điện, nước, vệ sinh, điều hòa cho tòa nhà và chi phí này sẽ theo quy định của Trung tâm, không thể miễn giảm 3 Các đơn vị dàn dựng/ nhà thầu vào dàn dựng phải viết cam kết sẽ tuân theo toàn bộ các quy định của Trung tâm về an toàn cháy

nổ, sử dụng thiết bị điện, phương án thi công, vật liệu thi công, … Nếu đơn

vị nào không tuân theo thì nhất định không được vào thi công

Sau khi nghe các yêu cầu và lý do xác đáng mà Giám đốc đưa ra, Phó Chủ nhiệm VPCP đã phát biểu thể hiện sự đồng tình và ủng hộ Trung tâm đồng thời đề nghị các Bộ ngành hợp tác thực hiện Các Bộ ngành cũng không thể có thêm yêu sách gì vì thấy các lý do đưa ra hoàn toàn hợp lý

Qua sự việc trên tôi học được tính quyết đoán, khả năng thuyết trình, sự

tự tin, bản lĩnh, nói là làm của Giám đốc

III Kết luận:

Qua việc tìm hiểu về các tố chất và kỹ năng của một nhà lãnh đạo được các nhà nghiên cứu thế giới tổng kết, tôi đã hệ thống được phần nào những kiến thức tích lũy được từ thực tế của mình; đó là sự hiểu biết và ham học hỏi, tầm nhìn và sự quyết đoán, dũng cảm và kiên trì; kỹ năng quản lý và lập kế