Lãnh đạo và tầm nhìn của một nhà lãnh đạo thành công

LÃNH ĐẠO VÀ TẦM NHÌN CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠOTHÀNH CÔNG Dù nhìn nhận theo cách nào một người lãnh đạo được nhận định là thành công phải đảm bảo được 3 yếu tố: Khả năng tạo tầm nhìn, khả năng

LÃNH ĐẠO VÀ TẦM NHÌN CỦA MỘT NHÀ LÃNH ĐẠO

THÀNH CÔNG

Dù nhìn nhận theo cách nào một người lãnh đạo được nhận định là thành công phải đảm bảo được 3 yếu tố: Khả năng tạo tầm nhìn, khả năng truyền cảm hứng, và khả năng gây ảnh hưởng Hiểu một cách đơn giản, nhà lãnh đạo là người có khả năng tạo ra tầm nhìn cho một tổ chức hay một nhóm và biết sử dụng quyền lực của mình để gây ảnh hưởng cho những người đi theo thực hiện tầm nhìn đó

Thực chất công việc lãnh đạo là khả năng tạo ra tầm nhìn, cảm hứng và ảnh hưởng trong tổ chức Ba nhiệm vụ này kết hợp với nhau, tạo nên sự khác biệt của một nhà lãnh đạo với bất kỳ ai Người nhìn xa trông rộng không phải là người lãnh đạo nếu anh ta không thể truyền cảm hứng Người tạo ra và duy trì được ảnh hưởng không phải là người lãnh đạo nếu anh ta không thể tạo ra một tầm nhìn Tầm nhìn, cảm hứng và ảnh hưởng cần phải được thực hiện một cách khéo léo và bài bản, đòi hỏi nhà lãnh đạo phải có những tố chất và kỹ năng riêng biệt Vì vậy, công việc lãnh đạo vừa mang tính chất nghệ thuật, lại vừa mang tính chất khoa học

Tầm nhìn: là hình ảnh tích cực về tương lai của tổ chức mà tất cả mọi

người trong tổ chức đều tin tưởng và mong muốn biến nó thành hiện thực Tạo ra

tầm nhìn là công việc chính của nhà lãnh đạo Một nhà lãnh đạo phải biết dẫn dắt

tổ chức mình đi tới đâu, phải hình dung ra tương lai chung của tổ chức

Cảm hứng: Khi xây dựng được tầm nhìn, nhà lãnh đạo phải khơi dậy và

truyền được cảm hứng cho người khác để họ đi theo và thực hiện Nếu tầm nhìn không được truyền đạt tới mọi người và không được thực hiện thì tầm nhìn trở nên vô nghĩa Vậy công việc thứ hai của nhà lãnh đạo là truyền cảm hứng cho mọi người

Nhưng truyền cảm hứng ở đây không phải là việc miêu tả lại tầm nhìn một cách đơn giản, mà nhà lãnh đạo phải truyền đạt tầm nhìn một cách lôi cuốn, hấp dẫn nhất Truyền cảm hứng ở đây cũng chính là tạo động lực cho những người đi theo mình Khi thiếu động lực thì ngay cả công việc vô cùng đơn giản cũng trở thành những chướng ngại vật Nhưng khi có động lực, chúng ta sẽ thấy một tương lai xán lạn, chướng ngại chỉ còn là chuyện nhỏ và những rắc rối chỉ còn là tạm thời

Và công việc của nhà lãnh đạo chính là tạo động lực để cuốn hút mọi người

Ảnh hưởng: Lãnh đạo sẽ không thể là lãnh đạo nếu không có ảnh hưởng,

và ảnh hưởng được tạo ra từ quyền lực của nhà lãnh đạo Nói cách khác, tất cả các công việc lãnh đạo đều phải sử dụng đến quyền lực

Quyền lực có thể được tạo ra từ chức vị, từ các mối quan hệ, từ bản thân mỗi cá nhân Người ta thường kết hợp cả ba loại quyền lực này với nhau trong khi thực hiện công việc, tuy nhiên mức độ sử dụng mỗi loại quyền lực lại khác nhau Trong công việc quản lý, nhà quản lý thường sử dụng quyền lực chức vị để

buộc các nhân viên làm theo yêu cầu của mình đưa ra Quyền lực đó mang tính cưỡng chế, sử dụng hình phạt để phát huy tác dụng Còn trong công việc lãnh đạo, nhà lãnh đạo lại sử dụng quyền lực cá nhân, tức là quyền lực xuất phát từ tố chất, năng lực của mình Quyền lực đó mang tính cuốn hút, lôi kéo người khác đi theo mình

Chính sự khác nhau trong việc sử dụng quyền lực giữa nhà lãnh đạo và nhà quản lý đã tạo ra sự khác nhau giữa công việc của hai nhóm người này Chẳng hạn nhà quản lý sử dụng quyền lực chức vị của mình để tập trung, duy trì, giữ vững hệ thống, tiến trình sản xuất Họ khó áp đặt mọi người đi theo một thay đổi nào đó Ngược lại, nhà lãnh đạo lại là người tạo ra những thay đổi, vì bằng sức ảnh hưởng của mình họ có thể đưa mọi người tới một định hướng mới

Để thực hiện công việc chính của nhà lãnh đạo là tạo ra tầm nhìn cho tổ chức, truyền cảm hứng và gây ảnh hưởng để mọi người thực hiện tầm nhìn đó, nhà lãnh đạo phải có những tố chất đặc biệt Năng lực lãnh đạo phụ thuộc nhiều vào tố chất của nhà lãnh đạo

Tố chất chính là những yếu tố tạo nên giá trị của nhà lãnh đạo Một số nhà nghiên cứu coi tố chất cá nhân là yếu tố quyết định đối với một nhà lãnh đạo Học thuyết về năng lực lãnh đạo của Bass (công bố vào năm 1989 & 1990) đưa

ra 3 học thuyết để chúng ta trở thành nhà lãnh đạo, trong đó có một thuyết tính cách (Trait Theory) cho rằng: Khi có một vài đặc điểm tính cách cá nhân đặc biệt thì người ta có thể đảm nhận vai trò lãnh đạo một cách tự nhiên

Chuyên gia trong nghiên cứu đặc tính cá nhân Ralph Stogdill đã tiến hành hàng loạt nghiên cứu về lãnh đạo và kết luận: “Nhà lãnh đạo phải có động cơ mạnh

mẽ, sự đam mê mãnh liệt và lòng kiên nhẫn trong việc đạt được mục đích đề ra, khả năng dám mạo hiểm và tính sáng tạo độc đáo trong cách giải quyết vấn đề Lãnh đạo phải có khả năng khởi xưởng các hoạt động mới mẻ với sự tự tin, sự sẵn lòng chấp nhận hậu quả cho các quyết định và hành động của mình, có khả năng đối phó với căng thẳng, sẳn lòng tha thứ”

Dưới mỗi khía cạnh nghiên cứu khác nhau, người ta lại đưa ra những nhóm

tố chất khác nhau của nhà lãnh đạo

1 Niềm say mê: Một nhà lãnh đạo hiệu quả là người luôn khát khao làm được điều gì đó đóng góp cho xã hội, hoặc chí ít là cho mình Không có sự say

mê, thì một nhà lãnh đạo sẽ không thể có được những quyết định táo bạo và tâm huyết

2 Sự hiểu biết và tính ham học hỏi: Điều chắc chắn là, người lãnh đạo không thể điều hành tốt nếu họ không hiểu biết gì về lĩnh vực hoạt động của họ Ngoài những kiến thức cơ bản trong lĩnh vực hoạt động của mình, nguời lãnh đạo còn phải đọc nhiều và luôn có tinh thần học hỏi để không ngừng nâng cao kiến thức, nhận biết và cập nhật những thông tin và tri thức mới

3 Nhìn xa trông rộng: Tố chất này khác với niềm say mê, song ở khía cạnh nào đó, nó lại không tách biệt khỏi niềm say mê Nếu một người không quan tâm đến một đối tượng, một vấn đề, một hệ thống nào đó, thì người đó sẽ không chú

tâm dành thời gian tìm hướng giải quyết Tuy nhiên, người lãnh đạo, ngoài niềm say mê, còn phải có tầm nhìn, cách nhìn nhận và những ý tưởng nhất định trước những thay đổi, để từ đó vạch ra những biện pháp phù hợp

4 Óc sáng tạo: Người lãnh đạo luôn phải suy nghĩ để làm sao đưa ra những chiến lược thực hiện tầm nhìn một cách hiệu quả nhất Trong bất cứ cong việc nào, cũng cần phát huy trí sáng tạo để thực hiện công việc nhanh nhất, hiệu quả nhất, chất lượng đảm bảo nhất

5 Khả năng truyền đạt thông tin: Người lãnh đạo phải có khả năng diễn thuyết và truyền đạt thông tin để thuyết phục những người khác tin tưởng, nghe theo và làm theo

6 Khả năng lập Kế hoạch và tổ chức: Người lãnh đạo là người luôn nhìn thấy những việc cần làm và có khả năng giúp tập thể lập kế hoạch và tổ chức việc thực hiện

7 Khả năng làm việc theo nhóm: Người lãnh đạo cần phải có khả năng hoạt động cùng những người khác, biết lắng nghe, sống trung thực và cởi mở, biết sắp xếp và bố trí công việc cho nhân viên một cách khoa học và hợp lý, biết cách giải quyết và dàn xếp những mâu thuẫn nội bộ

8 Tài xoay xở: Người lãnh đạo càn có nghị lực rất lớn Khi khó khắn, họ không nản chí Khi công việc xem ra quá khó, họ sẽ tìm cách tiếp cận khác Họ luôn tìm kiếm các giải pháp cho vấn đề, đẻ từ đó lựa chọn hướng đi tối ưu

9 Lòng dũng cảm: Người lãnh đạo là người có một trong những công việc khắc nghiệt nhất Giám đốc điều hành phải luôn xác định rõ, họ là đại diện cho ai

và cần phải làm gì Họ phải dũng cảm và cương quyết trong các vấn đề liên quan đến sự sinh tồn và phát triển của doanh nghiệp, như việc bổ nhiệm, sa thải…

10 Sẵn sàng chấp nhận rủi ro: Người lãnh đạo tài năng là người không trốn tránh trước thực tế giảm sút, biết lường trước những kịch bản xấu nhất có thể xảy ra với doanh nghiệp Khi đó, họ cần có kế hoạch hỗ trợ

Một người lãnh đạo thực sự không chỉ hội tụ những tố chất lãnh đạo vốn

có mà cần phải có những kỹ năng cần thiết để lãnh đạo hiệu quả

Kỹ năng lãnh đạo là khả năng vận dụng những kiến thức về lãnh đạo vào hoạt động thực tế để đạt được hiệu quả lãnh đạo cao nhất Một nhà lãnh đạo tốt phải có được các kỹ năng nhận thức, kỹ năng quan hệ và kỹ năng công việc

Tất nhiên, không ai có thể hội tụ đủ tất cả các kỹ năng này, nhà lãnh đạo có thể có kỹ năng này nhưng không có kỹ năng kia Vì vậy, họ cần phải có khả năng học tập liên tục và tự phát triển những kỹ năng mà mình còn khiếm khuyết, cũng như cần phải áp dụng một cách rất linh hoạt các kỹ năng trong công việc lãnh đạo của mình

Kỹ năng nhận thức: bao gồm khả năng phân tích, tổng hợp vấn đề, suy

nghĩ logic và toàn diện Nhà lãnh đạo cần có các kỹ năng này để nhận thức được các xu thế phát triển, những cơ hội và thách thức trong tương lai, dự đoán được những thay đổi, từ đó hình thành nên tầm nhìn cho tổ chức

Kỹ năng quan hệ xã hội: bao gồm khả năng nhận thức về hành vi của con

người và quá trình tạo lập mối quan hệ giữa con người với con người Cụ thể đó

là những hiểu biết về cảm xúc, thái độ, động cơ của con người thông qua lời nói

và hành động của họ Chính kỹ năng “hiểu người” sẽ giúp nhà lãnh đạo có cách truyền cảm hứng và tạo động lực cho cấp dưới một cách hiệu quả

Kỹ năng công việc: là những kiến thức về phương pháp, tiến trình, kỹ

thuật… về một lĩnh vực chuyên biệt nào đó Người lãnh đạo cần phải là người sở hữu các tri thức và phải là chuyên gia trong lĩnh vực họ đang làm Một nhà lãnh đạo tốt phải là một nhà quản lý giỏi, vì vậy nhà lãnh đạo phải có được các kỹ năng quản lý, lập kế hoạch…của một nhà quản lý

Kỹ năng lập kế hoạch: Nhà quản lý là người ra quyết định và toàn bộ bộ

máy của công ty sẽ hành động theo quyết định đó Nghĩa là quyết định của nhà quản lý ảnh hưởng rất lớn tới vận mệnh của doanh nghiệp Một kế hoạch sai lầm rất có thể sẽ đưa đến những hậu quả khó lường.Vì vậy kỹ năng lập kế hoạch rất quan trọng để đảm bảo cho nhà quản lý có thể đưa ra những kế hoạch hợp lý và hướng toàn bộ nhân viên làm việc theo mục tiêu của kế hoạch đã định Khi kế hoạch được hoàn thành, nhà quản lý phải chuyển tải thông tin kế hoạch cho cấp trên và cấp dưới để tham khảo ý kiến Trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch, người quản lý sẽ cần đến những công cụ giải quyết vấn đề và khi cần thiết, phải

ra và thực thi các quyết định trong quyền hạn của mình

Kỹ năng giải quyết vấn đề: Quá trình giải quyết vần đề có thể được tiến

hành qua các bước sau: nhận diện vấn đề, tìm nguyên cớ của vấn đề, phân loại vấn đề, tìm giải pháp và lựa chọn giải pháp tối ưu Một nhà quản lý giỏi sẽ tiến hành quá trình này một cách khoé léo và hiệu quả

Kỹ năng giao tiếp tốt: Càng ngày người ta càng nhận ra sức mạnh của

các mối quan hệ, cái mà có được từ một kỹ năng giao tiếp tốt Bạn phải thành thạo giao tiếp bằng văn nói và cả văn viết Bạn phải biết cách gây ấn tượng bằng giọng nói, ngôn ngữ cơ thể, đôi mắt và cách diễn đạt dễ hiểu, thuyết phục Các bản hợp đồng ngày nay có được phụ thuộc rất nhiều vào khả năng thương thuyết Khả năng giao tiếp tốt cũng phát huy tác dụng trong quản lý nhân sự

Đối với một nhà lãnh đạo thành công, bao nhiêu phần trăm là do tố chất và bao nhiêu phần trăm là do kỹ năng và kinh nghiệm thực tế tạo ra ? và Yếu tố nào

là quyết định sự thành công của một nhà lãnh đạo: tố chất hay kỹ năng ? Cùng với kinh nghiệm và hiểu biết, tôi cảm nhận hai yếu tố này như một mệnh đề trong toán học: “điều kiện cần và đủ” Tố chất của nhà lãnh đạo là điều kiện cần và kỹ năng là điều kiện đủ Anh có tố chất mà không có kỹ năng thì cũng không thể trở thành một nhà lãnh đạo thành công và ngược lại Ta có thể hình dung một nhà lãnh đạo tài năng như một viên kim cương và để có một viên kim cương đẹp thì người ta phải làm từ một viên kim cương thô (tố chất), chứ không thể từ một viên

đá bình thường và để nó trở thành một viên kim cương có giá trị thì cần phải có

sự gọt giũa dưới bàn tay của người thợ (kỹ năng)

* Liên hệ thực tiễn về những tố chất và kỹ năng của Giám đốc Công ty

cổ phần tư vấn xây dựng giao thông Yên Bái.

Công ty cổ phần tư vấn xây dựng giao thông Yên Bái tiền thân là Viện Khảo sát Yên Bái sau khi được cổ phần hóa năm 2000, với với ngành nghề kinh doanh là khảo sát, thiết kế các công trình giao thông; đội ngũ cán bộ vừa thiếu và yếu nhưng đến nay Công ty đã có 132 người, đội ngũ kỹ sư gần 100 người có thể đảm nhận tư vấn thiết kế các công trình lớn, phức tạp (trong đó có 75 người có trình độ từ đại học trở lên còn lại đều có trình độ cao đẳng và trung cấp) Không chỉ phát triển nguồn nhân lực mà ngành nghề kinh doanh theo đó cũng đa dạng hơn từ tư vấn, khảo sát địa hình, địa chất, thuỷ văn, tư vấn lập hồ sơ thiết kế, dự toán công trình xây dựng giao thông, tư vấn thí nghiệm vật liệu xây dựng, tư vấn giám sát công trình xây dựng, kiểm định chất lượng…

Với thành tích hàng chục năm kinh nghiệm trong xây dựng các công trình giao thông, từng tham gia rất nhiều công trình, dự án giao thông trọng điểm, có tải trọng lớn, địa hình phức tạp, Công ty đã từng bước khẳng định thương hiệu của mình trên địa bàn tỉnh nhất là sau khi thực hiện cổ phần hoá Vượt qua những khó khăn ban đầu, đến nay Công ty đã dần đi vào ổn định, hoạt động khinh doanh ngày càng đạt hiệu quả cao, giá trị sản lượng sản lượng hàng năm đạt gần 30 tỷ đồng Với 56 công trình và hạng mục trong và ngoài tỉnh, sản lượng thực hiện 10 tháng của năm nay đã đạt 27 tỷ 742 triệu đồng Trong đó, Công ty đã đảm nhận nhiều công trình lớn như: đường nối quốc lộ 70 với quốc lộ 32, đường cao tốc

Nội Bài Lào Cai và các khu tái định cư trị giá 3,5 tỷ đồng, đường Mường La

-Mù Cang Chải trên 2,8 tỷ đồng…

Đặc biệt với năng lực của mình, Công ty đã cạnh tranh và đấu thầu nhiều công trình và hạng mục công trình ở địa bàn ngoại tỉnh như: đường Âu Cơ (tỉnh Phú Thọ) trị giá trên 4,2 tỷ đồng; đường vành đai biên giới tỉnh Điện Biên trị giá trên 8,8 tỷ đồng…

Hoạt động sản xuất kinh doanh hiệu quả, đời sống cán bộ công nhân viên và người lao động được đảm bảo với việc được tham gia các loại bảo hiểm, thu nhập bình quân đạt từ 5 - 7 triệu đồng/tháng, cổ tức đạt 24% năm Để có được thành công trên, ngoài bề dày kinh nghiệm do nhiều năm hoạt động trong lĩnh vực tư vấn, thiết kế giao thông, Công ty đã có bước đi đúng về con người và phương tiện, cùng với sự nỗ lực của toàn bộ cán bộ công ty là sự chỉ đạo nhạy bén và nỗ lực hết mình của Giám đốc Lê Đức Bình

Phân tích những tố chất và kỹ năng lãnh đạo của Giám đốc Lê Đức Bình

đã mang lại những thành công trong việc phát triển và nâng cao vị thế của một công ty đầu ngành của tỉnh Yên Bái trong điều kiện khó khăn khi mới cổ phần hóa, trong điệu kiện khó khăn chung của nền kinh tế và sự cạnh tranh khốc liệt giữa các công ty hiện nay

1 Sự tự tin, say mê và hiểu biết: Từ khi tốt nghiệp Đại học Giao thông vận tải Lê Đức Bình đã quyết định trở về Yên Bái với tư tưởng đóng góp một phần sức lực của mình để xây dựng quê hương, xây dựng đất nước Sau khi là thành

viên của Viện thiết kế Yên Bái anh say mê, tìm tòi, học hỏi những kiến thức của những tiền bối trong Viện và những người bạn thời Đại học để nâng cao trình độ bản thân và tìm ra hướng đi mới cho Viện

2 Nhìn xa trông rộng: Với những vốn liếng kinh nghiệm tích lũy được sau thời gian cống hiến hết mình anh đã được bổ nhiệm làm Giám đốc công ty (sau khi công ty đã được cổ phần hóa doanh nghiệp) Anh mạnh dạn đưa những tiến

bộ của khoa học kỹ thuật mới vào áp dụng cho Công ty (trước đây khi thiết kế công trình giao thông thường được vẽ bằng tay và tính toán bằng thủ công Sau năm 2001 khi chương trình thiết kế Autocad và Nova được phổ biến tại Việt Nam anh đã bắt tay vào nghiên cứu và phổ biến cho toàn công ty, song song với đó anh cũng cử cán bộ chủ chốt của công ty đi đào tạo nhằm nắm bắt hết những tính năng ưu việt mà những phần mềm hiện đại mang lại) Chính vì nhờ bắt kịp xu hướng hiện đại hóa anh đã đưa Công ty lên một tầm cao mới, trở thành đơn vị đầu tiên của Yên Bái áp dụng thành công và trở thành Công ty đứng đầu Ngành Giao thông Yên Bái, từ đó làm tiền đề cho sự phát triển lớn mạnh của Công ty sau này

3 Sáng tạo: Trong suốt thời gian là lãnh đạo Công ty nhưng anh luôn tự tích lũy thêm kiến thức và truyền thêm ngọn lửa say mê, sáng tạo cho những lớp cán bộ của Công ty sau này Những bằng khen của Ngành, của tỉnh hằng năm là một minh chứng rõ nhất cho sự cố gắng, say mê sáng tạo của anh và đội ngũ cán

bộ công ty ( bằng khen của Ngành Giao thông vận tải về sáng tạo phần mềm áp