skkn một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ làm quen với chữ viết trong trường mầm non

Để thực hiện được tốt mục tiêu đó thì người giáoviên phải linh hoạt chủ động dạy trẻ làm quen với chữ viết là một trong nhữngnội dung quan trọng cho trẻ mẫu giáo lớn.. Là một giáo viên m

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI

“Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

làm quen với chữ viết trong trường mầm non”.

Lĩnh Vực: Giáo dục mẫu giáo

Cấp học: Mầm non

Năm học: 2016 – 2017

MÃ SKKN

MỤC LỤC

trang

1 Đề tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo

5- 6 tuổi làm quen với chữ viết trong trường mầm non

* Số liệu điều tra trước khi thực hiện 7

3.1

Biện pháp 1: Nghiên cứu, tìm tòi, học hỏi bồi dưỡng bản

thân và nắm vững phương pháp dạy học để xây dựng kế

hoạch thực hiện.

7, 8

3.2 Biện pháp 2: Tạo không khí và hứng thú trong việc cho trẻ

làm quen với chữ viết

8

3.3

Biện pháp 3: Kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin và làm

đồ dung tự tạo cho trẻ chơi luyện tập trong mỗi bài dạy

3.6 Biện pháp 6: Tuyên truyền, phối hợp với phụ huynh 20

4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 21

2 Bài học kinh nghiệm 22

3 Những ý kiến đề xuất sau khi thực hiện đề tài 22, 23

I ĐẶT VẤN ĐỀ:

Làm quen với chữ viết ở lớp mẫu giáo lớn là một nội dung quan trọng đểchuẩn bị tâm thế cho trẻ vào lớp1, giúp trẻ bước đầu nhận biết, phát âm chuẩntừng chữ cái trong bảng chữ cái tiếng việt, nhận ra các chữ cái trong các từ,tiếng trọn vẹn Ngoài ra giáo viên khi tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quenvới chữ viết còn được chơi các trò chơi có luật, chơi mô phỏng, hoạt độngnhóm, hoàn thành nhiệm vụ Trẻ biết thảo luận, đưa ý kiến của mình trong hoạtđộng nhóm, tập thể … sẽ góp phần phát triển kỹ năng sống, qua đó góp phầnphát triển toàn diện cho trẻ Đối với trẻ mẫu giáo lớn, làm quen với chữ viếtgiúp trẻ phát triển khả năng quan sát, so sánh và phát triển ngôn ngữ khi trẻ đãthuộc và phát âm chuẩn các chữ cái

1 Đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5-6

tuổi làm quen với chữ viết trong trường mầm non”.

2 Lý do chọn đề tài:

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,

là bậc học quan trọng trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triểnnhân cách con người trong tương lai Cô giáo và gia đình là những người phải cótrách nhiệm giúp trẻ phát triển một cách toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần,phát triển đồng bộ về các mặt Để thực hiện được tốt mục tiêu đó thì người giáoviên phải linh hoạt chủ động dạy trẻ làm quen với chữ viết là một trong nhữngnội dung quan trọng cho trẻ mẫu giáo lớn Là một giáo viên mầm non tôi trựctiếp đứng lớp chăm sóc và giảng dạy trong năm học vừa qua, tôi luôn cố gắngtìm tòi, học hỏi áp dụng mọi hình thức đổi mới nâng cao phương pháp trong quátrình giảng dạy, mục đích cho trẻ 5 tuổi làm quen với chữ viết không chỉ nhằmcho trẻ biết được các mặt chữ cái để phát âm chuẩn khi nói mà còn tạo cho trẻhứng thú học tiếng mẹ đẻ, làm tiền đề cho trẻ ứng dụng, thích ứng với tập đọc,viết ở bậc học tiếp theo

Ngoài ra việc cho trẻ làm quen với chữ viết còn phát triển tư duy trựcquan hành động, tư duy trực quan hình tượng và đặc biệt là phát triển ngôn ngữmạch lạc cho trẻ Làm thế nào để giúp trẻ hứng thú trong việc đọc, tích cựcluyện phát âm, vận dụng sự hiểu biết và khả năng của trẻ vào hoạt động hằngngày Điều này làm tôi suy nghĩ cố gắng tìm tòi mọi biện pháp như soạn giáo ánđiện tử, sáng tác trò chơi, sưu tầm trò chơi vận dụng vào các hoạt động làm quenchữ viết, chuẩn bị môi trường chữ mới lạ, đẹp mắt nhằm kích thích trẻ tự nguyệntham gia vào hoạt động làm quen chữ viết một cách tích cực, nhẹ nhàng thoải

mái, để trẻ tiếp thu tốt 29 chữ cái Từ những trăn trở trên tôi chọn đề tài“Một số

biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi làm quen với chữ viết trong trường mầm non”.

Giúp trẻ thuộc chữ cái và nắm vững kiến thức kiến thức cô đã dạy

Tạo hứng thú tích cực cho trẻ ham học và vui chơi để từ đó nâng cao hiệuquả của việc giáo dục trẻ làm quen với chữ viết nhằm phát triển toàn diện chotrẻ

4 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu: Trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

5 Phạm vi thực hiện đề tài:

Đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi

làm quen với chữ viết trong trường mầm non” được thực hiện từ tháng 9/2016 –

4/2017 trong năm học 2016 – 2017 tại trường mầm non

6 Phương pháp nghiên cứu:

II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

1.Tình trạng thực tế của trường khi chưa thực hiện.

a.Cơ sở lý luận:

Như chúng ta đã biết việc cho trẻ làm quen 29 chữ cái còn mang tính chấthoạt động biệt lập chưa đáp ứng với yêu cầu đổi mới của giáo dục mầm nontrong tổ chức các hoạt động cho trẻ làm quen với việc đọc và việc viết nhằmchuẩn bị cho trẻ vào lớp 1 Trẻ từ 0- 6 tuổi là giai đoạn phát triển có tính chấtquyết định để phát triển thể lực, nhân cách, năng lực, trí tuệ và con người toàndiện trong tương lai

Những năm gần đây, bậc học mầm non đang được các cấp, các nghành vàđược cả xã hội quan tâm đặc biệt là đối với trẻ 5- 6 tuổi, lứa tuổi cần chuẩn bịtâm thế bước vào lớp 1 “ Ở độ tuổi này trẻ bắt đầu có nhu cầu khám phá, tìmhiểu tiếp thu kiến thức phổ thông với hoạt động chủ đạo là học tập Đó là hoạtđộng hoàn toàn mới mẻ đối với trẻ, ít giống với hoạt động vui chơi Điều đó đòi

hỏi trẻ năm tuổi phải được các kiến thức và chuẩn bị đầy đủ về tâm thế để thíchnghi với giai đoạn mới” Với mục tiêu chung: “ Đảm bảo hầu hết trẻ em nămtuổi ở mọi vùng miền được đến lớp để thực hiện chăm sóc, giáo dục 2 buổi/ngày, đủ một năm học, nhằm chuẩn bị tốt về thể chất, trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ,tiếng việt và tâm lý sẵn sàng đi học, bảo đảm chất lượng để trẻ bước vào lớp 1”.

b Cơ sở thực tiễn:

Chuyên đề“Làm quen với chữ viết”được phòng giáo dục và đào tạo Hà

Đông quan tâm chỉ đạo thực hiện trong nhiều năm qua đã chỉ rõ được tầm quantrọng của chữ viết đối với trẻ Trên thực tế hiện nay việc cho trẻ làm quen vớichữ viết ở trong trường mầm non có nhiều bất cập: Bất cập về phương pháp, vềcách tổ chức, khả năng vận dụng sáng tạo của từng giáo viên, bất cập giữachương trình học với nhu cầu của phụ huynh Theo chương trình của bộ giáodục và đào tạo quy định nội dung cho trẻ làm quen với chữ viết là “ Dạy trẻnhận biết, phát âm chuẩn 29 chữ cái” nhưng nhu cầu của phụ huynh muốn trẻ ởgiai đoạn này phải biết đọc, biết viết trước khi vào lớp 1

Qua khảo sát và trao đổi với đồng nghiệp và thực tế các giờ dạy, tôi thấyhầu hết giáo viên khi tổ chức hoạt động làm quen với chữ viết, theo các bước cơbản, dập khuôn, khả năng gây hứng thú cho trẻ giáo viên còn nhiều hạn chế,chưa kích thích được tính tích cực của trẻ Do thiếu đồ dùng sáng tạo, các tròchơi luyện tập củng cố mới chỉ tập trung cho trẻ nhận biết và phát âm chữ cái,chưa có nhiều trò chơi luyện tập theo hướng đổi mới nhằm phát huy sự sáng tạocho trẻ

Xuất phát từ những lý do trên, tôi mạnh dạn suy nghĩ, chọn đề tài: “Một

số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi làm quen với chữ viết trong trường mầm non” với mục đích đem đến cho trẻ những giờ

làm quen với chữ viết có các hình thức thật hấp dẫn, phong phú và đạt hiệu quảcao

2 Thực trạng vấn đề:

Năm học 2016- 2017, tôi được nhà trường phân công dạy lớp mẫu giáo lớn 5 - 6tuổi với số trẻ là: 35 cháu.Tôi nhận thấy ở lớp tôi có nhữngthuận lợi và khókhăn như sau:

a Thuận lợi:

Trường, lớp khang trang, rộng rãi, được ban giám hiệu nhà trường muasắm cho trang thiết bị, đồ dung phục vụ cho hoạt động tương đối đầy đủ 1 vôtuyến, 1 cây máy tính, 1 bộ loa

Ban giám hiệu nhà trường thực sự quan tâm đến chất lượng chăm sóc vàgiáo dục trẻ, luôn phát động những phong trào thi đua, xây dựng những buổi họctập chuyên đề rất thiết thực với giáo viên.

Đối với đồng nghiệp cùng lớp: Nhiệt tình, đoàn kết, luôn giúp đỡ lẫn nhau

về công việc và công tác chuyên môn

Bản thân luôn yêu nghề mến trẻ, hết lòng chăm sóc và quan tâm đến trẻ.Tôi luôn xác định lấy trẻ làm trung tâm trong việc chăm sóc và nuôi dạy trẻ

Về phía phụ huynh : Nhiệt tình, quan tâm tới việc chăm sóc và nuôi dạytrẻ, luôn hưởng ứng phong trào thi đua của lớp học, cùng giáo viên làm tốt côngtác chăm sóc giáo dục trẻ

Đối với trẻ: Trẻ trong lớp nhanh nhẹn và thông minh

b.Khó khăn:

Một số trẻ trong lớp học ở lớp tư thục hoặc chưa qua lớp mẫu giáo 3 tuổi,

4 tuổi nên chưa có nề nếp, kỹ năng

Trong quá trình thực hiện chương trình bản thân tôi còn gặp phải nhiềukhó khăn Một số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, cháu cònnói ngọng, nói lắp nhận thức của trẻ còn chênh lệch nhau nên việc truyền thụkiến thức còn gặp rất nhiều khó khăn

Hầu hết phụ huynh ở trường tôi đều làm nghề buôn bán nên phụ huynhchưa nhận thức được tầm quan trọng của độ tuổi mẫu giáo, còn xem nhẹ việchoc tập của các con ở độ tuổi này

Một số phụ huynh chưa chịu khó kèm con học ở nhà, cũng có một số phụhuynh còn nôn nóng đã dạy con tập viết trước, dẫn đến việc tiếp thu bài của trẻchưa đồng đều, trẻ tỏ ra không thích học nữa vì mình đã học rồi nên không chú ýđến tiết học

Phương tiện để dạy học còn sơ sài chưa thu hút trẻ vào hoạt động

Dân địa phương nói ngọng nhiều do vậy trẻ trong lớp nói ngọng

Vào đầu năm học tôi thấy hoạt động cho trẻ làm quen với chữ viết cònkhô cứng, trẻ thụ động trong hoạt động, phát âm còn nhỏ và chưa chính xác, cácnét tô của trẻ còn chờm ra ngoài, nhiều trẻ chưa biết cách cầm bút

* Số liệu điều tra trước khi thực hiện.

Đầu năm học tôi đã khảo sát đánh giá về kiến thức nhận biết của trẻ đối vớihoạt động như sau : Tổng số trẻ là 35 trẻ

*Kết quả khảo sát đầu năm:

Số lượng Tỉ lệ%

1 Trẻ nhận biết và phân biệt được các chữ cái đã học 4/35 11,4%

2 Trẻ sao chép lại được chữ cái đã học 3/35 8,5%

3 Trẻ phát âm chuẩn, chính xác chữ cái 5/35 14,2%

4 Trẻ hứng thú tham gia hoạt động làm quen chữ viết 7/35 20,0%

Để giúp trẻ làm quen với chữ viết đạt hiệu quả cao nhất tôi suy nghĩ làmthế nào để trẻ hứng thú, làm thế nào để nâng cao chất lượng cho trẻ học tốt bộmôn và nắm vững 29 chữ cái tôi đã tìm tòi nghiên cứu và đưa ra một số biệnpháp như sau:

đã học vào thực tế hàng ngày của trẻ, tôi đọc và nghiên cứu kỹ chương trìnhchăm sóc và giáo dục trẻ mầm non 5- 6 tuổi Tham gia các đợt kiến tập và cácchuyên đề do trường tổ chức.Tìm đọc tham khảo trên mạng và trong sách đểnâng cao kiến thức và phương pháp dạy cho bản thân có sáng tạo giúp trẻ tiếpthu bài nhanh hơn và hứng thú hơn

Ngoài ra tôi tự bồi dưỡng bản thân, học hỏi đồng nghiệp cũng như xem cácphương tiện thông tin hiện đại để nắm vững được các phương pháp dạy trẻ làmquen với chữ viết nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo của trẻ

Tôi càng thấy rõ hoạt động làm quen với chữ viết có vị trí quan trọng trongchương trình của lớp mẫu giáo 5 – 6 tuổi Do đó, để dạy tốt hoạt động này, cầnnắm rõ nội dung dạy trẻ mẫu giáo lớn làm quen với chữ viết như sau:

Nhận biết (nhận dạng) và phát âm đúng 29 chữ cái trong bảng chữ cái tiếngViệt

Đồng thời còn dạy trẻ một số kỹ năng:

Trẻ phát âm đúng chữ cái

Đọc và sao chép một số ký hiệu, sao chép chữ cái

Trẻ cầm bút đúng cách và biết tô chữ và in chữ cái

Từ việc nắm rõ nội dung dạy trẻ làm quen với chữ viết, tôi cần phải xâydựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động làm quen với chữ viết theo các chủ đềgiáo dục trong năm học.

Luôn sáng tạo và đổi mới trong việc tổ chức các hoạt động cho trẻ làmquen với chữ viết ở mỗi chủ đề

Thiết kế các trò chơi luyện tập củng cố và phát âm phù hợp nhằm pháthuy tính tích cực của trẻ trong mỗi giờ dạy

3.2 Biện pháp 2: Tạo không khí và hứng thú trong việc cho trẻ làm quen với chữ viết.

Thực tế ở trên lớp cho thấy trẻ ghi nhớ không chủ định chiếm đa số, đểthu hút trẻ có hứng thú vào hoạt động học yêu cầu giáo viên cần có nghệ thuật

và luôn đổi mới, sáng tạo Hơn nữa tâm lý trẻ vốn hiếu động, thích tò mò, hamhiểu biết và nhạy cảm, muốn trẻ học được tốt hơn và hứng thú học hơn khi dạytôi càng tạo hứng thú cho trẻ để trẻ tập trung vào bài học

Ví dụ 1: Trẻ làm quen với chữ cái h,k.

Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, tôi đọc câu đố

về hoa hồng tôi có hình ảnh hoa hồng và dưới bức tranh có từ hoa hồng, bạnnào hãy lên chỉ những chữ cái đã được học và cô cho trẻ làm quen chữ “ h ” Tiếp đến chữ “ k” cô mời đại diện của 3 tổ lên cầm nét chữ và hát, khi hết mộtbản nhạc trẻ phải ghép thành chữ “k”

Ví dụ 2: Trẻ làm quen với chữ cái i,t,c

Vào bài cô có chiếc túi giấy không có gì, sau đó làm ảo thuật biến chiếctúi không thành có một chú vịt bằng nhựa, trẻ rất hứng thú xem và tò mò vì sao

cô lại làm được như vậy sau đó cô cho trẻ xem hình ảnh con vịt trên màn hìnhdưới ảnh có từ “con vịt”

Ví dụ 3: Trẻ làm quen với chữ cái e,ê.

Cô có 2 hình ảnh trên màn hình “ bế bé”, “âu yếm” Cô cho trẻ quan sát từrồi cho trẻ tìm chữ cái giống nhau trong 2 từ trên Đó là chữ “ê”

Qua cách gây hứng thú trên đa số trẻ đều tích cực tham gia vào hoạt độnglàm quen với chữ viết

3.3.Biện pháp 3: Kết hợp ứng dụng công nghệ thông tin và làm đồ dùng tự tạo cho trẻ chơi luyện tập trong mỗi bài dạy

Để thu hút trẻ có hứng thú vào hoạt động học bản thân tôi cần có nghệthuật để dạy trẻ và luôn đổi mới, sáng tạo Riêng với các giờ làm quen với chữviết, tôi thường xuyên soạn giáo án điện tử

Qua các tiết dạy giáo án điện tử tôi thấy đa số trẻ rất hứng thú tham gia vàkết quả đạt được trên trẻ cũng rất cao

Hình ảnh minh họa trẻ học chữ cái trên vô tuyến

Tôi kết hợp lựa chọn các trò chơi khác hỗ trợ cho trẻ vừa được rèn sự kiêntrì, khéo léo của đôi bàn tay, vừa được nhiều trẻ tham gia chơi luyện tập cùng

một thời gian trò chơi vô cùng hấp dẫn trên máy vi tính như trò chơi:“ô cửa bí

mật”;“zich zắc cùng bé yêu” ;“chiếc nón kỳ diệu” hay “tìm chữ còn thiếu trong từ”… là những trò chơi không những rèn cho trẻ tư duy lôgic và nhớ, phản ứng

nhanh trong thời gian nhất định mà còn cho trẻ làm quen với kỹ năng di chuyển

“con chỏ chuột” trên máy tính cho trẻ

Hình ảnh trẻ chơi trò chơi zích zắc cùng bé yêu

Hình ảnh minh họa trò chơi chiếc nón kỳ diệu

Phát huy những trò chơi hứng thú trên máy tính nhằm giúp trẻ có phảnứng nhanh với hình ảnh, âm thanh nhưng có mặt hạn chế của trò chơi trên máytính là ít trẻ được tham gia

Với các trò chơi truyền thống, tôi sưu tầm rất nhiều nút chai, sỏi rửa bằng

xà phòng, ngâm khử trùng, sấy khô cho trẻ chơi:

Xếp các chữ cái theo yêu cầu của cô

Tìm và xếp chữ còn thiếu trong từ

Các trò chơi phát triển vốn từ: Nhằm củng cố động từ và danh từ cho trẻ.Chủ đề động vật, tôi dùng lịch làm bàn cờ, các hình ảnh con vật tôi download từmạng internet các hình con vật cho trẻ tô màu và làm lô tô Cột dọc của bàn cờtôi viết

các động từ, trẻ chọn nhanh lô tô và các từ tương ứng ghép vào ô hàng ngang

Trò chơi ghép chữ cái, ghép nét chữ cái: Tôi in hình bàn chân và chữ cáivào que gạc lưỡi sau đó trẻ ghép từng que thành chữ cái theo ý thích của trẻ Tiếp theo tôi cắt các nét để trẻ ghép các nét tạo thành chữ cái và xếp theoyêu cầu của cô

Hình ảnh minh họa cô làm đồ dùng để trẻ chơi ghép thành chữ cái

Trò chơi in chữ cái: Tôi cắt miếng mêka trắng cho mỗi trẻ một miếng vàmột cái bút viết bảng trắng trẻ tìm chữ cái xung quanh lớp và đặt miếng meekalên chữ cái rồi in chữ cái theo yêu cầu của cô

Hình ảnh đồ dùng cô làm để trẻ chơi trò chơi in chữ cái bằng tấm mêka

Trò chơi hoa tìm lá, lá tìm hoa: Tôi chuẩn bị những bông hoa và nhữngchiếc lá ở giữa hoa và lá tôi gắn chữ cái như chữ h,k tôi cho trẻ cầm hoa lá khihết một bản nhạc trẻ nào cầm hoa và lá có chữ h thì tìm về với nhau ghép thànhmột cặp hoa lá, cũng như chữ k trẻ nào cầm hoa và lá có chữ k thì tìm về vớinhau ghép thành một cặp hoa lá

Hình ảnh cô làm đồ dùng để trẻ chơi trò chơi hoa tìm lá, lá tìm hoa

Tôi có kế hoạch làm thêm nhiều đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho hoạt