Sáng tạo trong việc truyền bá CNMLN: -NAQ đã truyền bá CNMLN thông qua các tác phẩm sách báo, tham luận… 0,25 -Trong các tác phẩm này, lí luận của CNMLN được NAQ trình bày một cách dễ h
Trang 1Thời gian: 180 phút ( không kể thời gian giao đề)
Câu 1 ( 3,0 điểm) Bối cảnh lịch sử của những đề nghị cải cách duy tân cuối thế kỉ
XIX đầu thế kỉ XX? Nội dung các đề nghị cải cách đó? Tại sao các đề nghị đó khôngđược thực hiện?
Câu 2 ( 2,5 điểm) " Bộ phận các sỹ phu yêu nước đầu thế kỷ XX họ bắt đầu có ý
thức về dân chủ, dân quyền, khái niệm "dân" và "nước" gắn liền với nhau "
Trên cơ sở phong trào yêu nước chống Pháp tiêu biểu ở đầu thế XX giải thíchnhận định này
Câu 3 ( 3,0 điểm) Những sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình vận động
thành lập Đảng Cộng Sản Việt Nam
Câu 4 ( 3,0 điểm) Nêu và nhận xét về phong trào đấu tranh của các lực lượng xã hội
tham gia phong trào dân dân tộc ở Việt Nam trong những năm 1919-1925
Câu 5 (2,5 điểm) Hãy nêu nhiệm vụ và vai trò của các mặt trận từ khi Đảng ra đời
đến năm 1945
Câu 6 (3,0 điểm) Từ kiến thức lịch sử về quan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh
thế giới hãy làm rõ những vấn đề sau:
- Giải thích nước Đức là chủ mưu của cuộc chiến tranh thế giới lần thứ hai
- Suy nghĩ về vấn đề chiến tranh, hòa bình trong bối cảnh thế giới ngày nay
Câu 7 (3,0 điểm) Phân tích những chuyển biến sau Chiến tranh thế giới thứ hai có
ảnh hưởng tới cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các nước Á, Phi và MĩLatinh Những nét nổi bật của châu Á trong cuộc đấu tranh GPDT giai đoạn này
-Hết -Thí sinh không được sử dụng tài liệu Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
Họ và tên thí sinh:……….; Số báo danh:………
GV ra đề: Phùng Thị Ngọc Bích SĐT: 0979305588
Trang 2SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Đáp án gồm 6 trang)
1
Bối cảnh những đề nghị cải cách duy tân cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ
XX? Nội dung các đề nghị cải cách đó? Tại sao các đề nghị đó
1 Bối cảnh:
- Nửa đầu thế kỉ XIX, nền kinh tế Việt Nam lâm vào khủng hoảng suy
- Bộ máy chính quyền từ trung ương đến địa phương ngày càng sâu
mọt, triều đình rối ren…- Mâu thuẫn XH sâu sắc, nhiều cuộc khởi nghĩa
- Trên thế giới, nền văn minh phương Tây đã chuyển sang nền văn minh
tư bản, Nhật Bản và Xiêm đã cải cách thành công Điều này ảnh hưởng
đến các sĩ phu Việt Nam có điều kiện ra nước ngoài công cán… 0.25
2 Nội dung:
-Một số đề nghị cải cách tiêu biểu được đề xuất trong những năm 60
-Về Chính trị: phần lớn các sĩ phu vẫn chấp nhận CĐPK nhưng vẫn
muốn nước ta theo con đường cải cách duy tân của NB, chấn chỉnh bộ
-Về Kinh tế: đề nghị mở mang công thương nghiêp: đẩy mạnh khai mỏ,
-Về VH-GD: cải cách nội dung giáo dục, mở trường học, dạy chữ quốc
3 Các đề nghị cải cách không được thực hiện vì:
-Triều Nguyễn bảo thủ, cố chấp, không chịu thay đổi… 0,25-Đất nước đang có chiến tranh, không có điều kiện hoà bình thuận lợi 0,25
Trang 3để tiến hành cải cách…
-Chưa giải quyết được mẫu thuẫn giữa triều đình phong kiến và nhân
đân, mâu thuẫn giữa nhân dân bấy giờ và thực dân Pháp… 0,25
2
" Bộ phận các sỹ phu yêu nước đầu thế kỷ XX họ bắt đầu có ý
thức về dân chủ, dân quyền, khái niệm "dân" và "nước" gắn liền
với nhau "
Trên cơ sở phong trào yêu nước chống Pháp tiêu biểu ở đầu
thế XX giải thích nhận định này.
2.5
- Sau thất bại PT Cần vương, chấm dứt con đường cứu nước theo
PK các sỹ phu yêu nước tiếp nhận ảnh hưởng của tư tưởng dân chủ tư
sản lãnh đạo PT yêu nước theo khuynh hướng mới
0.5
- Quan niệm mới: thoát dần khỏi quan niệm trung quân ái quốc nhận
thức về dân và nước cứu nước là cứu dân, giải phóng dân tộc phải gắn
liền với duy tân làm cho đất nước phát triển, và thay đổi chế độ xã hội
0.5
- Nhiệm vụ mục tiêu : mất niềm tin vào PK, coi PK là thủ phạm,
PCT phải nâng cao dân trí, dân quyền, tiến tới xây dựng xã hội tiến
bộ
0.5
- Biện pháp cứu nước: kết hợp nhiều biện pháp: đoàn kết dân tộc, chuẩn
bị thực lực, vận động giúp đỡ bên ngoài, tiến hành cải cách điều cốt
yếu phải nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí, làm cho người dân ý thức
được quyền của mình
0.5
- PT yêu nước đầu 20 đã đưa vào nước ta một khuynh hướng cứu nước
mới - Sự thất bại của PT do các nguyên nhân lịch sử dân tộc đánh
giá đóng góp to lớn của lớp sỹ phu cuối cùng của xã hội phong kiến
0.5
3 Những sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình vận động
1 Sáng tạo trong việc lựa chọn con đường cứu nước:
-NAQ sớm nhận thấy sự hạn chế trong các con đg cứu nước của các vị
tiền bối…
0,25
-Từ kinh nghiệm đúc rút trong thực tiễn hoạt đông và tiếp cận ánh sáng
của thời đại mới, NAQ đã lựa chọn con đường cứu nước mới… 0,25
2 Sáng tạo trong xác định các yếu tố thành lập Đ:
-Về lý thuyết, các ĐCS trên thế giới ra đời là sự kết hợp của 2 yếu tố…
0,25
-Tuy nhiên, trong đk VN là một nước thuộc địa, ptr CN không phát 0,25
Trang 4triển mạnh mẽ thì cần phải có thêm 1 nhân tố nữa là ptr yêu nước Ptr
yêu nước là CSXH để tiếp nhận CNMLN
=> NAQ đã sớm nhận thấy rõ tầm quan trọng của ptr yêu nước đối với
sự thành lập Đảng
3 Sáng tạo trong việc truyền bá CNMLN:
-NAQ đã truyền bá CNMLN thông qua các tác phẩm sách báo, tham
luận…
0,25
-Trong các tác phẩm này, lí luận của CNMLN được NAQ trình bày một
cách dễ hiểu nên có thể đi sâu vào trong quần chúng nhân dân, kể cả các
tầng lớp nhân dân lao động như CN, ND… CNMLN đc truyền bá sâu
rộng là cơ sở để phong trào công nhân, phong trào yêu nước theo
4 Sáng tạo trong việc thành lập HVNCMTN làm tiền thân cho
ĐCSVN
-Trong những năm 20 của thế kỉ XX, những yếu tố để thành lập
ĐCSVN chưa chín muồi…
0,25
-Vì thế, NAQ đã thành lập HVNCMTN (1925) Thông qua hoạt động
của hội đã truyền bá CNMLN sâu rông, từ đó thúc đẩy ptr CN, ptr yêu
nước phát triển…
0,5
-1929…NAQ đã sớm nhận thấy yêu cầu của ls…=> NAQ đã có nhiều
sáng tạo để thành lập ĐCSVN, Người là linh hồn của sự thống nhất dân
tộc
0,5
4
Nêu và nhận xét về phong trào đấu tranh của các lực lượng xã hội
tham gia phong trào dân dân tộc ở Việt Nam trong những năm
1919-1925.
3,0
- Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt nam trong những năm 1919-1925
có bước phát triển với sự tham gia của nhiều lực lượng xã hội nổi bật là
1 Phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản
- Năm 1919, tư sản Việt Nam đã tổ chức cuộc tẩy chay tư sản Hoa kiều
ở một số tỉnh và thành phố như Sài Gòn, Hà Nội, Hải Phòng…Ở Hà
Nội có cuộc vận động người Việt Nam chỉ mua hàng của người Việt
Nam Năm 1923, địa chủ và tư sản Việt Nam đấu tranh chống tư bản
Pháp độc quyền cảng Sài Gòn, độc quyền xuất cảng lúa gạo ở Nam Kì
Giai cấp tư sản đã dùng báo trí để bênh vực quyền lợi cho mình trong
0,25
Trang 5cuộc đấu tranh chống độc quyền.
- Một số tư sản và địa chủ lớn ở Nam Kì lập ra Đảng Lập hiến (1923)
với cơ quan ngôn luận là tờ Diễn đàn Đông Dương và tờ Tiếng dội An
Nam Ngoài Đảng Lập hiến ở trong Nam còn có nhóm Nam Phong của
Phạm Quỳnh và nhóm Trung Bắc tân văn của Nguyễn Văn Vĩnh ở
Ngoài Bắc… Khi phong trào đấu tranh lên cao, thực dân Pháp nhượng
bộ cho ít quyền lợi (Cho tham gia Hội đồng Quản hạt Nam Kì) tư sản
Việt Nam đi vào con đường thoả hiệp
0,25
- Phong trào đấu tranh của giai cấp tư sản ở Việt Nam trong những năm
1919-1925 mang tính chất dân chủ công khai với những hình thức tổ
chức và hoạt động phong phú song còn mang tính cải lương, thoả hiệp;
có tác dụng cổ vũ tinh thần yêu nước của nhân dân ta và góp phần
chuẩn bị điều kiện cho những phong trào đấu tranh sau
0,25
2 Phong trào đấu tranh của tiểu tư sản trí thức ở Việt Nam
- Tiểu tư sản trí thức đã thành lập các tổ chức chính trị Việt Nam nghĩa
đoàn, Hội Phục Việt… với nhiều hoạt động phong phú sôi nổi mít tinh,
biểu tình, bãi khóa…
0,25
- Lập ra các nhà xuất bản tiến bộ Nam đồng thư xã, Cường học thư xã,
Quan hải tùng thư…; ra nhiều tờ báo tiến bộ Chuông rè, An Nam trẻ,
Người nhà quê… Các cuộc đấu tranh đòi nhà cầm quyền Pháp thả Phan
Bội Châu(1925)
0,25
- Phong trào trên đây mang tính chất dân chủ công khai với những
hình thức tổ chức và hoạt động phong phú, thu hút đông đảo quần
chúng nhân dân tham gia có tác dụng cổ vũ tinh thần yêu nước của
nhân dân ta và góp phần chuẩn bị điều kiện cho những phong trào đấu
tranh sau
0,25
3 Phong trào đấu tranh của công nhân
- Năm 1920, công nhân Sài Gòn- Chợ Lớn bí mật thành lập công hội do
- Năm 1922, công nhân, viên chức các sở công thương tư nhân ở Bắc Kì
- Nhiều cuộc bãi công của công nhân các nhà máy dệt, rượu, xay gạo ở
Nam Định, Hà Nội, Hải Dương Năm 1925, thợ máy Ba Son ở cảng Sài
Gòn bãi công đánh dấu một bước tiến mới của phong trào công nhân
Việt Nam
0,25
- Phong trào đấu tranh của công nhân Việt Nam trong những năm
1919-1925 có những bước phát triển mới Trong quá trình đấu tranh giai cấp
Trang 6công nhân Việt Nam từng bước trưởng thành và giác ngộ Tuy nhiên
các cuộc đấu tranh này vẫn trong khuôn khổ tự phát, vẫn chỉ là một bộ
phận của phong trào yêu nước mặt dù đã giữ một vị trí quan trọng
0,25
5 Hãy nêu nhiệm vụ và vai trò của các mặt trận từ khi Đảng ra đời đến năm 1945. 2,5
1.Mặt trận thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương (7/1936), đến
t3/1938 đổi là Mặt trận thống nhất dân chủ Đông Dương 0,25
-Nhiệm vụ và mục tiêu: tập hợp mọi tầng lớp, giai cấp, các nhân yêu
nước không phân biệt tôn giáo, đảng phái nhằm chống phát xít, phản
động thuộc địa và tay sai, đòi tự do dân sinh dân chủ, tự do cơm áo hòa
bình
0,25
-Vai trò: đoàn kết đông đảo quần chúng nhân dân, tổ chức các cuộc đấu
tranh dân chủ công khai với nhiều hình thức phong phú, góp phần xây
dựng lực lượng chính trị của quần chúng, đóng góp vào thắng lợi của
CMT8/1945
0,25
2.Mặt trận thống nhất dân tộc phản đế Đôn Dương (11/1939): 0,25
-Nhiệm vụ và mực tiêu: đoàn kết mọi tầng lớp, giai cấp, cá nhân yêu
nước, không phân biệt tôn giáo, đảng phái nhằm chĩa mũi nhọn vào đế
quốc phát xít và tay sai, đấu tranh giải phóng dân tộc, làm cho Đông
Dương hoàn toàn độc lập
0.25
-Vai trò: đoàn kết rộng rãi các tầng lớp nhân dân thực hiện nhiệm vụ
giải phóng dân tộc Dưới ảnh hưởng của mặt trận dân tộc thống nhất
của phản đế Đông Dương, nhân dân ta bước vào thời kì đấu tranh vũ
trang giải phóng dân tộc
0,25
-Nhiệm vụ và mục tiêu: tập hợp mọi người VN yêu nước, không phân
chia tôn giáo, đảng phái, nhằm chống đế quốc phát xít Pháp-Nhật và tay
sai, đấu tranh gpdt
0,25
-Vai trò: góp phần cùng Đảng xây dựng lực lượng ctri, lực lượng vũ
trang, căn cứ địa chuẩn bị cho cuộc TKN Cùng Đảng tổ chức thắng lợi
cao trào kháng Nhật và TKN t8, đưa đến sự ra đời của nước
VNDCCH…
0.5
6 Từ kiến thức lịch sử về quan hệ quốc tế giữa hai cuộc chiến tranh
thế giới hãy làm rõ những vấn đề sau:
-Giải thích nước Đức là chủ mưu của cuộc chiến tranh thế giới lần
thứ hai
-Suy nghĩ về vấn đề chiến tranh, hòa bình trong bối cảnh thế giới
3,0
Trang 7ngày nay
1 Giải thích: - CTTG1 kết thúc, hòa ước Vecxai – Oasinhton được kí
kết với những điều khoản bất bình đẳng…
0.5
- Sau chiến tranh TG lần thứ nhất, Đ bại trận, bất mãn với hòa ước
Vec-xai, Đ tuyên bố trả thù…
0.5
- Năm 1932 thiết lập chế độ phát xít, ra sức chạy đua vũ trang….lập
quân đội, cảnh sát, tái vũ trang, công khai chuẩn bị gây chiến tranh để
chia lại TG
0,5
- Gây các cuộc chiến tranh xâm lược ở nhiều khu vực trên thế giới…, ở
hội nghị Myn ních, ở vùng Xuy đét…ngày 1/9/1939 Đ gây chiến với
Ba Lan chiến tranh TG thứ 2 bùng nổ
0.5
2 Suy nghĩ : Chiến tranh đều ác liệt và tàn khốc, ngày nay HB là vấn đề
toàn cầu trách nhiệm của mỗi dân tộc Chiến tranh hay hòa bình tùy
thuộc vào ý thức và trách nhiệm của mỗi quốc gia đối với nhân loại, có
thể ngăn ngừa để chiến tranh không nổ ra
0.5
7
Phân tích những chuyển biến sau Chiến tranh thế giới thứ hai có
ảnh hưởng tới cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của nhân dân các
nước Á, Phi và Mĩ Latinh Những nét nổi bật của châu Á trong
cuộc đấu tranh GPDT giai đoạn này.
3,0
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai Chủ nghĩa phát xít bị tiêu diệt, chủ
- Sự lớn mạnh của Liên Xô và hệ thống xã hội chủ nghĩa…;Sự ra đời
của các tổ chức tiến bộ: Liên hợp quốc, phong trào không liên kết… 0,25
- Mĩ với tiếm lực kinh tế, tài chính, quân sự vượt trội thực hiện chiến
lược toàn cầu, lôi kéo các nước đồng minh đàn áp phong trào giải
phóng dân tộc…
0,25
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, chủ nghĩa thực dân, đế quốc tăng
cường xâm lược, đàn áp, bóc lột nhân dân thuộc địa…
0,25
- Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, các lực lượng cách mạng ở các nước
A-Phi- Mĩ la tinh không ngừng lớn mạnh, trưởng thành… 0,5
b Nét nổi bật của PT GPDT ở châu á: diễn ra liên tục, sôi nổi, ngay
trong năm 1945 đã có một số nước giành độc lập, vào những năm
1950,1960 Pt phát triển mạnh nhiều quốc gia giành độc lập…
Trang 8- 1975: cuộc kc chống P của nhân dân VN thắng lợi… 0,25
Câu 2 (2,5 điểm)
Vì sao, phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam đầu XX theo khuynh hướng dân chủ tư sản với hai xu hướng bạo động và cải cách? Hai xu hướng ấy có làm suy yếuphong trào giải phóng dân tộc ở nước ta không?
Câu 3 (3,0 điểm).
Phân tích những sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình chuẩn bị và thànhlập Đảng Cộng sản Việt Nam Ý nghĩa của những sáng tạo đó
Câu 4 (3,0 điểm).
Giai cấp tư sản dân tộc ở Việt Nam có những điểm gì giống và khác so với giai cấp
tư sản ở các nước tư bản phương Tây? Hãy nêu và nhận xét về phong trào dân chủ công khaicủa giai cấp tư sản Việt Nam trong những năm 1919 – 1925
Câu 5 (3,0 điểm)
Kể tên các hình thức tổ chức Mặt trận thống nhất do Đảng Cộng sản Đông Dươngthành lập từ 1930 – 1945 Nêu nhiệm vụ và vai trò của từng mặt trận Theo em, Mặt trậnthống nhất dân tộc nào của riêng Việt Nam?
Câu 6 (3,0 điểm).
Trang 9Nêu nét đặc trưng nổi bật của quan hệ quốc tế trong những năm 1919 – 1939 Từquan hệ quốc tế trên hãy làm rõ con đường dẫn tới Chiến tranh thế giới thứ hai
Trang 10 Những nội dung cơ bản của các đề nghị cải cách…
- Nửa sau thế kỉ XIX, triều đình nhà Nguyễn rơi vào khủng hoảng
trầm trọng…mâu thuẫn giữa các tầng lớp nhân dân với phong kiến trở
nên sâu sắc…Thực dân Pháp đang đẩy mạnh quá trình xâm lược nước
ta…Trước vận mệnh đất nước nguy nan….nhiều đề nghị cải cách được
đưa ra…
- Đi đầu trong các trào lưu cải cách, duy tân…quan chức, sĩ phu có
học vấn cao…Nguyễn Hiệp, Lê Đính, Đinh Văn Điền, Nguyễn Lộ Trạch,
Nguyễn Trường Tộ….thấy rõ sự trì trệ của đất nước…tác hại của « đóng
cửa khóa nước », quay lưng…Do đó, họ mong muốn nước ta đi theo con
đường duy tân của Nhật Bản…
- Năm 1868, Đinh Văn Điền đã mật trình đề nghị… Ông Trần Đình
Túc, Nguyễn Huy Tế, Viện Thương Bạc xin mở cửa biển…Tiêu biểu,
Trường Tộ đã có chương trình cải cách rộng lớn nhất, gây ra cuộc canh
tân đất nước với gần 60 bản điều trần (từ năm 1863 – 1871) đề nghị…
0,25
0,5
0,75
Có ý kiến : … trào lưu canh tân đất nước…không phải là sản
phẩm … mà là “phương thuốc” của một thời kì nguy cấp…Bởi lẽ:
- Những người khởi xướng trào lưu cải cách duy tân cuối XIXxuất phát từ lòng yêu nước, có tư tưởng tiến bộ muốn duy tân…họ
vượt qua định kiến, sự ghen ghét, cả sự nguy hiểm gửi điều trần,
mong muốn…Tuy vậy, triều đình nhà Nguyễn thì bảo thủ, cố chấp,
không chịu chấp nhận…
0,5
0,5
Trang 11- Những tư tưởng đề cấp khá nhiều đến vấn đề kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục, đối ngoại nhưng chỉ mới dừng lại ở việc tấn công
vào tư tưởng thủ cựu của xã hội còn nhiều hạn chế không nói đến
việc giải quyết nhiệm vụ cơ bản của dân tộc
- Có thể thấy một cuộc cải cách có thể thành công cần đảm bảo:
phải có sự đồng thuận từ trên xuống dưới, Người lãnh đạo phải quyết
tâm, nhân dân ủng hộ; Tiến hành trong điều kiện đất nước hòa bình,
độc lập; Nội dung cải cách phải phù hợp với đất nước, đáp ứng yêu cầu
của đất nước đặt ra, phải đồng bộ, toàn diện; Phải có điều kiện thuận
lợi về cơ sở vật chất, hạ tầng, xã hội để đảm bảo công cuộc cải cách đi
đến thắng lợi…
0,5
Câu 2 (2,5 điểm) Vì sao, phong trào yêu nước và cách mạng ở Việt Nam đầu XX theo khuynh hướng dân chủ tư sản với hai xu hướng bạo động và cải cách? Hai xu hướng ấy
có làm suy yếu phong trào giải phóng dân tộc ở nước ta không?
2
Vì sao…
- Do tác động của bối cảnh thời đại mới:
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, phong trào GPDT diễn ra mạnh mẽ
(trước hết từ châu Á như Nhật Bản, Trung Quốc) đã xâm nhập…
+ Ở Trung Quốc, trào lưu cải cách…của Lương Khải Siêu, Khang
Hữu Vi…cách mạng Tân Hợi (1911) với tư tưởng “Tam dân”…đã ảnh
hưởng tới nhận thức của các sĩ phu Việt Nam.
+ Ở Nhật Bản….cuộc Duy Tân Minh Trị…đưa Nhật thành cường
quốc tư bản…nhiều sĩ phu Việt Nam muốn theo Nhật, coi Nhật là nước
“đồng văn, đồng chủng…dựa vào Nhật để đánh Pháp…
Như vậy, duy tân đất nước là một yêu cầu phù hợp với xu thế thời
đại và là điều kiện để giành cho dân tộc.
- Xuất phát từ yêu cầu của sự nghiệp giải phóng dân tộc:
+ Phong trào yêu nước chống Pháp cuối thế kỉ XIX theo hệ tư tưởng
phong kiến đã hoàn toàn bất lực trước yêu cầu của đân tộc…đòi hỏi cần
có hệ tư tưởng và khuynh hướng chính trị phù hợp…
+ Thực dân Pháp tiến hành chương trình khai thác thuộc địa… làm
cơ cấu kinh tế VN bước đầu thay đổi, kéo theo sự phân hóa xã hội sâu
sắc… Trong đó, các sĩ phu Nho học có nhiều chuyển biến về tư tưởng
chính trị Họ không chỉ đọc…còn đọc những sách báo mới…hô hào lập
trường học theo lối mới… Họ mất niềm tin vào…có ý thức về dân chủ,
dân quyền nhận thức về việc độc lập dân tộc cần kết hợp nhiều biệt
pháp…
+ Người đi tiên phong…Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh…Cả hai
đều có mục đích cứu nước và giải phóng dân tộc, đều chịu sự chi phối
của hệ tư tưởng tư sản…Tuy nhiên, chủ trương, biện pháp đề giành độc
Trang 12lập của hai ông khác nhau: PBC chủ trương chống Pháp khôi phục nền
độc lập, thiết lập…dung bạo động để giành độc lập…Còn PCT chủ
trương bỏ nền quân chủ, mong muốn người Pháp giúp đỡ…thực hiện cải
cách duy tân…
- Do nhận thức của hai nhà yêu nước PBC và PCT khi tiếp thu
khuynh hướng DCTS Thể chế dân chủ còn quá mới mẻ, chưa quen… cả
hai ông đều xuất thân… còn nhiều hạn chế về tư tưởng, giai cấp… PBC
sinh ra… Nghệ An trung tâm…khởi nghĩa vũ trang…tác động đến tư
tưởng bạo động cứu nước của ông….Còn PCT sinh ra…Quảng Nam…đã
tận mắt chứng… những biến đổi kinh tế của quê hương nên ông có tư
tưởng muốn dựa vào người Pháp để khai dân trí…
0,5đ
* Sự xuất hiện của hai xu hướng chính trị ở Việt Nam không làm
suy yếu phong trào yêu nước và cách mạng, bởi lẽ:
- Các xu hướng chính trị…đều có điểm chung là đấu tranh nhằm vào
mục tiêu cứu nước, giải phóng dân tộc…thức tỉnh tinh thần yêu nước…
Truyền bá tư tưởng dân chủ theo khuynh hướng DCTS …tấn công vào
nền văn hóa phong kiến…
- Mặc dù bị thất bại, nhưng…để lại nhiều bài học…chứng tỏ, khuynh
hướng …không còn phù hợp… tạo cơ sở cho luồng tư tưởng mới…
0,25đ
0,25đ
Câu 3 (3,0 điểm) Phân tích những sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong quá trình chuẩn
bị và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam Ý nghĩa của những sáng tạo đó.
* Những sáng tạo của Người được biểu hiện:
- Năm 1920…Nguyễn Ái Quốc khẳng định…cách mạng vô sản, dựa trên tư tưởng Mác - Lênin…không sao chép nguyên văn…có sự vận dụng
sáng tạo vào điều kiện lịch sử… xây dựng lên lí luận GPDT theo khuynh
hướng vô sản…truyền bá lí luận…nước ta, chuẩn bị đầy đủ
- NAQ có nhiều sáng tạo trong quá trình truyền bá CN Mac Lê Nin qua nhiều tài liệu như viết các bài đăng tải trên báo…; qua các tác phẩm
lớn…; qua những lập trường quan điểm tại ĐH V của QTCS (1924 - ở
LX) Từ đó, giác ngộ thanh niên… theo khuynh hướng chính trị vô sản
Đặc biệt tháng 6 – 1925, NAQ… sáng lập Hội VNCMTN…Qua đó chủ
nghĩa M – L đã thâm nhập sâu rộng về nước ta…
- NAQ đã sáng tạo rất độc đáo trong việc triệu tập và chủ trì hội nghị thành lập ĐCS VN Năm 1929, do sự phát triển của phong trào yêu nước,
PTC… xuất hiện 3 tổ chức Cộng sản đầu tiên: DDCSD, ANCSD,
ĐCSLD… nhưng hoạt động riêng rẽ Nắm bắt được tình hình đó…là
phái viên của QTCS chủ động triệu tập và chủ trì hội nghị thành lập
Đảng… hợp nhất ba tổ chức cộng sản… một chính Đảng duy nhất…Đảng
Cộng sản Việt Nam…
- NAQ đã có nhiều sáng tạo trong việc hoạch định đường lối chiến
0,5đ 0,5đ
0,5đ
0,5đ
Trang 13lược, sách lược cho CMVN … Cương lĩnh chính trị… thể hiện đầy đủ,
đúng đắn những sáng tạo của NAQ trong việc vận dụng…Giương cao ngọn
cờ GPDT… nhằm chống ĐQ, PK làm cho VN độc lập
* Ý nghĩa…
- NAQ là một nhà hoạt động CM đầy sáng tạo …Từ chỗ vận dụng chủ nghĩa M – L một cách sáng tạo … để hình thành lí luận GPDT…chuẩn bị…
dẫn tới sự ra đời chính ĐCS Việt Nam…
- Có thể khẳng định: ở thời điểm mang tính bước ngoặt của lịch sử, sự xuất hiện của NAQ là sự xuất hiện của một vị lãnh tụ, người chính là hiện
diện cho bước ngoặt vĩ đại của tiến trình CMVN….
0,5đ
0,5đ
Câu 4 (3,0 điểm) Giai cấp tư sản dân tộc ở Việt Nam có những điểm gì giống và khác so với giai cấp tư sản ở các nước tư bản phương Tây? Hãy nêu và nhận xét về phong trào dân chủ công khai của giai cấp tư sản Việt Nam trong những năm 1919 – 1925.
Điểm giống và khác…
- Giống nhau về bản chất : là giai cấp cơ bản của xã hội TBCN, chiếm
hữu tư liệu sản xuất, làm chủ nhà máy, xí nghiệp… tiến hành bóc lột sức
lao động của công nhân Giai cấp tư sản mâu thuẫn đối kháng với giai cấp
công nhân.
* Điểm khác nhau
- Về thời gian ra đời và số lượng: Giai cấp tư sản chính quốc ra đời sớm
từ thế kỉ XV – XVI…tăng nhanh về số lượng… Tư sản Việt Nam ra đời
sau chương trình khai thác thuộc địa lần thứ hai … không phát triển do …
bị phân hoá làm hai: TS mại bản … tư sản dân tộc….
- Về xã hội: Giai cấp tư sản chính quốc là giai cấp thống trị… Ở thuộc
địa luôn bị đế quốc chèn ép….
- Về thái độ chính trị và khả năng cách mạng
+ G/c ts chính quốc muốn duy trì quyền thống trị của mình ở cả chính
quốc mà còn cả ở thuộc địa Còn g/cts thuộc địa do bị chèn ép về quyền lợi
nên mâu thuẫn với đế quốc, có tinh thần yêu nước, muốn đấu tranh lật đổ
ách thống trị của đế quốc, thực dân đòi địa vị cao hơn trong nền kinh thế
Trang 14Việt Nam
+ Gcts chính quốc là đối tượng của cách mạng vô sản và cách mạng giải
phóng dân tộc; Còn g/cts thuộc địa lại là lực lượng của cách mạng gpdt.
Thậm chí, trong chừng mực nào đó họ có thể trở thành lực lượng tham gia
lãnh đạo
Nêu và nhận xét về phong trào…của giai cấp tư sản Việt Nam
- Các hoạt động yêu nước dân chủ công khai (1919 – 1925) Họ sử
dụng nhiều hình thức đấu tranh như: phát động phong trào “Chấn
hưng….”, đấu tranh chống độc quyền… dùng báo chí làm cơ quan tuyên
truyền… Năm 1923 thành lập Đảng Lập Hiến nhằm…Các hoạt động trên
buộc TDP phải nhượng bộ một số quyền lợi như:…
- Các hoạt động … đã khơi dạy lòng yêu nước, truyền thống đấu tranh ….góp phần hỗ trợ và thúc đẩy phong trào yêu nước dân chủ phát
triền… Song do những hạn chế về tư tưởng, nhỏ bé về kinh tế, tinh thần
chiến đấu chưa triệt để, dễ thoả hiệp, thiếu… biểu hiện “tính non yếu,
không vững chắc của phong trào tư sản”…
- Qua thực tiễn của phong trào chứng tỏ khuynh hướng dân chủ tư sản không thành công, không đáp ứng yêu cầu, điều kiện khách quan của
sự nghiệp giải phóng dân tộc, độc lập dân tộc không gắn liền với CNTB.
- Từ những thất bại của PTYN theo khuynh hướng DCTS… làm nảy sinh những tổ chức chính trị tiên tiến Tạo điều kiện cho CNM-L …truyền
bá vào VN, đưa PTYN VN từ lập trường DCTS sang lập trường VS và trở
thành một trong ba nhân tố quan trọng dẫn tới thành lập Đảng sau này
em, Mặt trận thống nhất dân tộc nào của riêng Việt Nam?.
Hội đồng minh phản đế Đông Dương (18/11/1930)
- Nhiệm vụ và mục tiêu: tập hợp quần chúng nhân dân, chủ yếu … chống đế quốc, phong kiến và tay sai giành độc lập dân tộc và ruộng
0,25 0.25
Trang 15- Vai trò: Hội đã đoàn kết các tầng lớp nhân dân…trên toàn ĐD.
Tuy nhiên, chủ yếu là lực lượng công nhân và nông dân chưa tập hợp
rộng rãi các tầng lớp khác…
MT Thống nhất nhân dân phản đế Đông Dương (7/1936)
- Nhiệm vụ và mục tiêu: tập hợp các đảng phái chính trị,…tổ chức
quân chúng….cả bộ phận người Pháp…đấu tranh chống bọn phản động
thuộc địa…chủ nghĩa phát xít…
- Vai trò: + khắc phục từng bước hạn chế về việc tập hợp lực lượng
đề ra trong Luận Cương chính trị (10/1930), lực lượng được mở rộng…
công nhân, nông dân và trí thức, tiểu tư sản…
+ Tổ chức quần chúng nhân dân đẩy mạnh các hoạt động dân chủ
công khai với nhiều hình thức…công khai, hợp pháp….trên phạm vi…
góp phần xây dựng lực lượng chính trị hùng hậu… Qua đó, Đảng được
tôi luyện và dày dặn kinh nghiệm đấu tranh, nhân dân được giác ngộ,
thấm nhuần tư tưởng M – L…
MT Thống nhất dân tộc phản đế Đông Dương (11/1939)
- Nhiệm vụ và mục tiêu: đoàn kết mọi tầng lớp, giai cấp, cá nhân
yêu nước Đ D chĩa mũi nhọn vào kẻ thù chủ yếu là đế quốc – phát xít,
chống chiến tranh đế quốc, làm cho ĐD độc lập…
- Vai trò: Dưới lãnh đạo… các hoạt động đấu tranh vũ trang…mở
ra thời kì đấu tranh mới cho dân tộc bằng bạo lực cách mạng…
MT Việt Nam Độc lập Đồng minh (Mặt trận Việt Minh)
(19/5/1941)
- Nhiệm vụ và mục tiêu: liên hiệp hết…các giai cấp, tầng lớp…
đấu tranh chống bọn đế quốc – phát xít…giải phóng dân tộc…đồng thời,
giúp đỡ …Lào, Cam puchia…đổi tên Hội phản đế thành Hội cứu quốc…
- Vai trß cña MÆt trËn VM
+ MTVM là hình thức tập hợp thích hợp nhất của Đảng đã phát
huy cao nhất lực lượng toàn dân tộc thực hiện nhiệm vụ giai phóng dân
tộc, giành độc lập, tự do Góp phần cô lập và phân hóa cao độ kẻ thù…
+ Dưới sự lãnh đạo của MTVM đã xây dựng và phát triển lực
lượng về mọi mặt… phát huy sức mạnh tổng hợp để cả dân tộc nổi dậy
giành góp sức vào phe đồng minh chống phát xít, bảo vệ hòa bình thế
gới… tranh thủ sự ủng hộ của các nước trong phe đồng minh chống phát
Trang 16+ Trực tiếp chỉ đạo Cao trào kháng Nhật cứu nước…Thực hiện chức năng của chính quyền…quyết định tới thắng lợi của CM tháng
Tám
Mặt trận Việt Minh là sự sáng tạo của Đảng và Chủ tịch Hồ
Chí Minh…là một điển hình trong công tác xây dựng mặt trận của
Đảng…Đây là tổ chức Mặt trận của riêng Việt Nam…
Nét đặc trưng nổi bật của quan hệ quốc tế…
Hòa bình được lặp lại giữa các nước nhưng chỉ là tạm thời và mong manh
với diễn biến phức tạp, chồng chéo.
0,5đ
Con đường dẫn tới chiến tranh…
- Cuộc khủng hoảng kinh tế TG 1929 – 1933, gây hậu quả nặng nề về
kinh tế - chính trị đe dọa nghiêm trọng sự tồn tại của CNTB
Để cứu vãn tình thế các nước tư bản lựa chọn hai con đường khác nhau : những nước TB nhiều thuộc địa thực hiện cải cách kinh tế, tăng
cường bóc lột thuộc địa Các nước TB ít thuộc địa tìm lối thoát bằng con
đường phát xít hóa, thực hiện chế độ độc tài phát xít hình thành khối liên
minh phát xít Đức – Ý – Nhật (gọi phe Trục), mâu thuẫn đế quốc với đế
quốc ngày một sâu sắc
- CNPX là phần tử phản động nhất, sô vanh nhất, đế quốc nhất, vừa
mở rộng bành trướng xâm lược đòi chia lại thị trường, vừa chống Cộng sản
(Liên Xô) Các nước phát xít ráo riết chuẩn bị lực lượng gây chiến tranh
- Trước nguy cơ chiến tranh đế quốc, các nước lớn có thái độ khác nhau trong việc thực hiện mục tiêu chung là duy trì hòa bình và an ninh thế
giới :
+ Hoa Kì
+ Liên Xô
+ Anh, Pháp
- Đỉnh cao của chính sách dung dưỡng và nhượng bộ là Hội nghị
Muy-ních (28/9/1938) làm quan hệ quốc tế càng trở nên căng thẳng,
phức tạp và chồng chéo thúc đẩy cuộc chiến tranh bùng nổ.
0,25 0,25đ
0,25đ
0,75
0,5đ
0,5đ
Trang 17- Như vậy : sự phân chia thuộc địa giữa các nước tư bản không đồng đều làm mâu thuẫn giữa ĐQ><ĐQ trở lên gay gắt, quan hệ quốc tế căng
thẳng, hình thành các khối đế quốc đối lập…Tạo điều kiện cho chủ nghĩa
đế quốc hiếu chiến ráo riết chuẩn bị lực lượng phát động chiến tranh
Câu 7 (2,5 điểm) Phong trào giải phóng dân tộc sau Chiến tranh thế giới thứ hai có góp phần làm thay đổi bản đồ chính trị thế giới đúng hay không? Vì sao?
Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một cao trào giải phóng dân
tộc đã dấy lên mạnh mẽ ở các nước Á, Phi và Mĩ Latinh, làm cho bản đồ
chính trị thế giới có những thay đổi to lớn và sâu sắc…
0,5
Có thể khẳng định như trên vì:
+ Các lực lượng cách mạng đều trưởng thành, mỗi quốc gia đều tìm được con đường đấu tranh phù hợp với đặc điểm, tương quan của giai cấp
mình lãnh đạo và truyền thống dân tộc Vì vậy, một cao trào giải phóng dân
tộc đã dấy lên mạnh mẽ ở các nước Á – Phi – MLT… mở đầu là cuộc đấu
tranh giành độc lập ở In đô-nê-xia (117/8/1945), Việt Nam (2/9/1945), Lào
(12/10/1945)…Năm 1949 nhà nước CHDCND Trung Hoa ra đời đưa hệ
thống CNXH mở rộng trên phạm vi toàn TG… thắng lợi của cách mạng
Cuba (1959) là ngọn cờ đầu trong phong trào GPDT ở Milatinh… năm 1960
được coi là “Năm Châu Phi” 17 quốc gia lần lượt tuyên bố độc lập… Đến
năm 1975 hầu hết các nước tuyên bố độc lập, chủ nghĩa thực dân sụp đổ ở
châu Á, MLT… Năm 1994 lần đầu tiên Nenxon Manđêla – trở thành tổng
thống người da đen đầu tiên của nước CH Namphi, chế độ phân biệt chủng
tộc chấm dứt….
+ Thắng lợi của phong trào giải phóng dân tộc đã xoá bỏ ách thống trị
của chủ nghĩa thực dân, làm cho hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc
và chế độ phân biệt chủng tộc kéo dài nhiều thế kỉ sụp đổ hoàn toàn….
+ Đưa tới sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập Các quốc gia độc lập
ngày càng tích cực tham gia và có vai trò quan trọng trong đời sống chính
trị thế giới với ý chí chống chủ nghĩa thực dân, vì hoà bình, độc lập dân tộc
và tiến bộ xã hội….
+ Góp phần vào quá trình làm "xói mòn" và tan rã trật tự thế giới hai
cực Ianta được thiết lập sau Chiến tranh thế giới thứ hai….
Trang 18TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN BỈNH KHIÊM
TỈNH QUẢNG NAM
ĐỀ ĐỀ NGHỊ
MÔN: LỊCH SỬ 11 THỜI GIAN: 180 PHÚT (KHÔNG KỂ THỜI GIAN PHÁT ĐỀ) Câu 1 (3 điểm):Vào những thập niên cuối thế kỉ XIX, các sĩ phu đề nghị Duy Tân cải cách xuất
phát từ động cơ nào? Nội dung cơ bản của các đề nghị Duy Tân cải cách Ý nghĩa.
Câu 2 (2,5 điểm):Tại sao trong phong trào dân tộc dân chủ Việt Nam đầu thế kỉ XX phân thành hai
xu hướng bạo động và cải cách Sự thất bại hai xu hướng trên nói lên điều gì?
Câu 3 (3 điểm):Phân tích những điểm sáng tạo của Nguyễn Ái Quốc trong việc thành lập và tổ chức
hoạt động của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên.
Câu 4 (3 điểm): Hãy phát biểu nhận xét và đánh giá phong trào yêu nước dân tộc dân chủ ở Việt
Nam những năm 1919 đến 1925.
Câu 5 (2,5 điểm): Quan điểm của Đảng ta về mặt trận Những điểm khác nhau về Mặt trận thống
nhất nhân dân phản đế Đông Dương và Mặt trận Việt Minh: Hoàn cảnh lịch sử, nhiệm vụ, vai trò.
Câu 6 (3 điểm): Hãy phân tích nguyên nhân, đặc điểm và hệ quả của cuộc khủng hoảng kinh tế
1929 – 1933 Các nước tư bản đã rút ra những kinh nghiệm gì để hạn chế các cuộc khủng hoảng kinh tế thường xuyên xảy ra.
Câu 7 (3 điểm): Trình bày điều kiện lịch sử bùng nổ, kết quả và tác động đối với quan hệ quốc tế
của phong trào giải phóng dân tộc Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ hai.
/.Hết./
Họ và tên: Nguyễn Thành Khoa
Số điện thoại: 0905 673.171
Trang 21Câu Điểm Câu 1 Vào những thập niên cuối thế kỉ XIX, các sĩ phu đề nghị Duy Tân cải cách xuất
phát từ động cơ nào? Nội dung cơ bản của các đề nghị Duy Tân cải cách Ý
nghĩa.
3 điểm
+ Nhận thấy sự khủng hoảng kinh tế, tài chính… “Quân và dân của đã hết, sức
đã yếu Trong khi đó, nhà Nguyễn tăng cường bóc lột, bộ máy chính quyền từ
trung ương đến địa phương trở nên sâu mọt, mâu thuẫn xã hội sâu sắc”….
+ Những đề nghị Duy Tân cải cách xuất phát từ lòng yêu nước, tư tưởng tiến bộ,
muốn Duy Tân phát triển đất nước để đối phó với sự xâm lược của Pháp, bảo vệ
độc lập chủ quyền của dân tộc
0,5 đ
0,5 đ
+ Về kinh tế, đề cập đến cải cách phát triển nông nghiệp, công nghiệp, thương
nghiệp, tài chính, đề cập đến tiềm năng về rừng, biển, khoáng sản đề nghị có kế
hoạch khai thác
+ Chính trị, công kích những kẻ sâu mọt, tham nhũng, đề nghị cải cách hành
chính.
+ Ngoại giao, quốc phòng: Củng cố, mở rộng quan hệ các nước tư bản, mua sắm
vũ khí, huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây
+ Về giáo dục: Đề xuất tinh thần tự lực, tự cường, khuyến khích lối học mới,
khoa học thực dụng, học ngoại ngữ…
0,25đ 0,25đ
0,25đ 0,25đ
+ Thể hiện tinh thần yêu nước, có tâm huyết, có tầm nhìn xa, trông rộng của bộ
phận sĩ phu quan lại tiến bộ…
+ Góp phần tấn công vào những tư tưởng bảo thủ, hẹp hòi của chế độ phong
kiến, chuẩn bị cho sự ra đời của trào lưu duy tân mang màu sắc dân chủ tư sản
sôi nổi đầu thế kỉ XX.
0,5 đ 0,5 đ
Câu 2 Tại sao trong phong trào dân tộc dân chủ Việt Nam đầu thế kỉ XX phân thành
hai xu hướng bạo động và cải cách Sự thất bại hai xu hướng trên nói lên điều
gì?
2,5 điểm
Tại sao trong phong trào dân tộc dân chủ Việt Nam đầu thế kỉ XX phân thành
+ Nền tảng tư tưởng phong trào yêu nước Việt Nam đầu thế kỉ XX là giải phóng
dân tộc gắn với tiến bộ xã hội Nhưng đi vào hành động cụ thể thì nhận thức các
sĩ phu không hoàn toàn giống nhau…
+ Phái bạo động do Phan Bội Châu đứng đầu, đặt vấn đề độc lập dân tộc lên
trước, là cốt lõi trước tiên phải giải quyết…Có độc lập sẽ có dân chủ dân quyền…
để có độc lập không có cách nào khác là phải vũ trang bạo động đánh đổ Pháp
* Chủ trương bạo động của Phan Bội Châu kế tục truyền thống đánh giặc giữ
nước cha ông, nhưng không phải bạo động đơn thuần mà theo phương pháp
mới, có trù liệu, tính đến những điều kiện đảm bảo thắng lợi…
* Chính vì vậy mà khi thành lập Duy Tân hội, sau đó là Việt Nam Quang Phục
Hội Phan Bội Châu và đồng chí của mình đã tìm cách tập hợp lực lượng, bằng
Trang 22HỘI CÁC TRƯỜNG THPT CHUYÊN
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề thi gồm 01 trang)
Câu 1 (3,0 điểm).
Nêu những điểm tương đồng và khác biệt giữa phong trào Duy tân Việt Nam với một số
nước trong khu vực.
Câu 2 (2,5 điểm)
Phân tích những nhân tố tác động đến sự ra đời của phong trào giải phóng dân tộc theo
khuynh hướng dân chủ tư sản ở Việt Nam đầu thế kỉ XX Khuynh hướng dân chủ tư sản có những
đóng góp gì mới đối với sự phát triển của lịch sử dân tộc lúc bấy giờ?
Câu 3 (3,0 điểm).
Hãy chọn lọc và trình bày ba đóng góp to lớn nhất của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trong 50 năm
đầu thế kỷ XX cho cách mạng Việt Nam Lý giải sự lựa chọn đó?
Câu 4 (3,0 điểm)
Hãy đánh giá vai trò của phong trào dân tộc, dân chủ ở Việt Nam trong những năm đầu thế
kỉ XX đối với sự phát triển của lịch sử dân tộc.
Câu 5 (2,5 điểm).
Vì sao đến năm 1941 Trung ương Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương thành lập Mặt
trận Việt Minh? Vai trò của Mặt trận Việt Minh đối với thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm
1945?
Câu 6 (3,0 điểm).
Nêu nguyên nhân sụp đổ của trật tự Vécxai – Oasinhton
Câu 7 (3,0 điểm).
Nêu những đặc điểm của phong trào giải phóng dân tộc ở Á, Phi, Mĩ Latinh từ sau Chiến tranh
thế giới thứ hai Chọn và phân tích một đặc điểm có vai trò quyết định đến con đường giải phóng
dân tộc của các nước khu vực này
Hết
-Người ra đề: Phạm Ngọc Hùng -01646.253.535.