Đề cương kinh tế quốc tế 81 câu hỏi và đáp án

- Cơ sở hình thành nền KTTG: + Phân công lao động quốc tế là quá trình chuyên môn hóa sản xuất dựa vào lợi thế về đk tựnhiên, KTXH kỹ thuật của một nước; khác nhau về điều kiện tự nhiên

MÔN: KINH TẾ QUỐC TẾ Câu 1: Trình bày khái niệm và cơ sở hình thành nền KTTG

- Khái niệm: Nền KTTG là tổng thể nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới có mối quan hệ

hữu cơ và tác động qua lại lẫn nhau thông qua sự phân công lao động quốc tế với các quan hệkinh tế quốc tế

- Cơ sở hình thành nền KTTG:

+ Phân công lao động quốc tế là quá trình chuyên môn hóa sản xuất dựa vào lợi thế về đk tựnhiên, KTXH kỹ thuật của một nước; khác nhau về điều kiện tự nhiên tạo nên cho mỗi nướcmột lợi thế khác nhau do đó chuyển những ngành nghề sản xuất của mình ra các nước sau đótrao đổi lại; cuộc cách mạng khoa học và công nghệ bùng nổ, công nghệ giúp cho quá trình sảnxuất và việc chuyển giao công nghệ vượt ra khỏi phạm vi một quốc gia

+ Sự phát triển của cơ sở vật chất kỹ thuật hạ tầng: giao thông vận tải, thông tin liên lạc… làphương tiện không thể thiếu cho hoạt động KTTG

+ Sự phát triển của quan hệ KTQT: TMQT, đầu tư QT, thanh toán QT, dịch chuyển lao độngQT

Câu 2: Trình bày khái niệm và đặc điểm của nền KTTG

- Khái niệm: Nền KTTG là tổng thể nền kinh tế của các quốc gia trên thế giới có mối quan hệ

hữu cơ và tác động qua lại lẫn nhau thông qua sự phân công lao động quốc tế với các quan hệkinh tế quốc tế

-Đặc điểm của nền KTTG: (tr5.6) + giải thích

+Sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia ngày càng gia tăng (VN nhập khẩu 60% - 80% phụliệu dệt may của Trung Quốc): tất cả các quốc gia đề tham gia vào phân công lao động quốc tế,

mở cửa nền kinh tế trên cơ sở quan hệ KTQT phát triển càng tạo nên sự phụ thuộc…

+Các hoạt động thương mại, tiền tệ, đầu tư ngày càng gia tăng (tốc độ tăng trưởng đầu tư quốc

tế > GDP)…

+ xu hướng tự do hóa thương mại diễn ra mạnh mẽ…

+ Đầu tư quốc tế diễn ra mạnh mẽ …

+ Nền KTTG gắn bó chặt chẽ với điều kiện về môi trường sống: không gây ô nhiễm, giảm thiểutác động xấu đến môi trường…

+ Nguy cơ khủng hoảng kinh tế, chính trị ngày càng gia tăng ( 2008 khủng hoảng tài chính;Anh rời EU….)…

Câu 3: Trình bày khái niệm nền KTTG và các quan hệ kinh tế quốc tế

-KN:

-Các quan hệ KTQT(tr.24)

+ Quan hệ về hàng hóa và dịch vụ: mua bán trao đổi hàng hóa dịch vụ

+ Quan hệ về vốn: các dòng vốn nhận vào và đi đầu tư giữa quốc gia này với quốc gia khác;vốn được thể hiện bằng tiền, các tài khoản tương đương tiền và tài sản

+ Quan hệ về lao động: phân công lao động quốc tế, di chuyển lao động quốc tế

+ Quan hệ về công nghệ và môi trường: chuyển giao công nghệ, hợp tác nghiên cứu, sang tạo,các hoạt động nghiên cứu bảo vệ môi trường, gắn hoạt động sản xuất & tiêu thụ với điều kiệnmôi trường

+ Quan hệ thanh toán quốc tế: mua bán đồng tiền các quốc gia, giấy tờ có giá, trái phiếu, chứngkhoán … diễn ra trên thị trường ngoại hối

Câu 4: Các chủ thể của nền kinh tế thế giới: là những đối tượng tham gia vào nền kinh tế thế

giới bằng việc trực tiếp hoặc gián tiếp thực hiện các quan hệ kinh tế quốc tế

+ Cấp quốc gia: là các quốc gia độc lập và vùng lãnh thổ:Đây là loại chủ thể đông đảo nhấttrong nền kinh tế thế giới, trong đó các quốc gia chiếm số lượng chủ yếu, còn lại là một số vùnglãnh thổ

+ Ở cấp độ vượt ra khỏi một quốc gia:

Chủ thể siêu quốc gia là các tổ chức kinh tế quốc tế với vai trò điều phối chung các hoạt độngliên quan đến tất cả các quốc gia như thương mại, đầu tư và tài chính quốc tế, ,

Các công ty đa và xuyên quốc gia: Có tầm ảnh hưởng rộng lớn trải trên nhiều quốc gia, có vaitrò quan trọng trong nền kinh tế thế giới

+ Ở cấp độ thấp hơn phạm vi một quốc gia: Các doanh nghiệp, cá nhân của một quốc gia: thamgia trực tiếp vào các giao dịch lớn về XNK, đầu tư trực tiếp và gián tiếp, chịu ảnh hưởng trựctiếp bởi các chính sách thương mại quốc tế và các cs khác của các quốc gia cũng như các tổchức kinh tế thế giới

Câu 5: Trình bày nội dung của xu hướng nhất thể hóa các nền kinh tế trên thế giới và xu hướng tăng cường các biện pháp bảo hộ theo hướng có lợi cho các nước phát triển

- Xu hướng nhất thể hóa: cơ sở mở rộng các quan hệ hợp tác cùng có lợi giữa các quốc gia

Xu hướng nhất thể khu vực: Asean,

Xu hướng nhất thể hóa toàn cầu: vWTO, Apec,

- Xu hướng tăng cường các biện pháp bảo hộ theo hướng có lợi cho các nước phát triển: +Các biện pháp bảo hộ là việc chính phủ sử dụng các biện pháp bảo hộ mậu dịch, bảo hộ đầutư,… nhằm bảo vệ nền sản xuất trong nước Các biện pháp bảo hộ mậu dịch bao gồm thuế quan

và phi thuế quan, các biện pháp bảo hộ đầu tư là các biện pháp về hành chính, đầu tư, vốn, địabàn đầu tư, lĩnh vực đầu tư,

+ Tác động:

Nước phát triển: đưa ra biện pháp bảo hộ để bảo vệ thị trường trong nước, bảo hộ những ngànhcòn non trẻ chưa đủ sức cạnh tranh, tạo công ăn việc làm cho lao động trong nước và phát triểnsản xuất trong nước

Nước đang phát triển: Hạn chế thâm nhập vào thị trường các nước, tăng cường hợp tác

CÂU 6: Trình bày nội dung của xu hướng mở cửa nền kinh tế trong nước và tham gia hội nhập kinh tế quốc tế Liên hệ Việt Nam (3 điểm)

> Thị trường rộng mở, hàng hoá đa dạng, phong phú có chất lượng và người tiêu dùng có thể

> Tạo ra môi trường cạnh tranh giữa các doanh nghiệp, kích thích được sản xuất phát triển

> Tiếp hu công nghệ mới, phương thức quản lý,…

- Hội nhập kinh tế quốc tế là quá trình chủ động gắn kết các nền kinh tế từng quốc gia với nềnkinh tế khu vực và thế giới thông qua các nỗ lực thúc đảy tự do hóa thương mại và mở cửa thịtrường.

* Liên hệ:

- Tiến trình mở cửa của VN

+ 1986: Bắt đầu mở cửa nền kinh tế

>Nâng cao năng lực quản lý Nhà nước, các nguồn vốn việt trở, nguồn đầu tư,…

>Giữ vững được quyền tự chủ của nền kinh tế trong nước, hạn chế những tác động của kinh tếthế giới

7 Trình bày các yếu tố ảnh hưởng đến nền kinh tế thế giới? (3 điểm)

- Các bất ổn về chính trị ở các quốc gia: Kinh tế và chính trị có mối quan hệ khăng khít vớinhau, bất ổn về chính trị có ảnh hưởng lớn đến phát triển kinh tế của 1 nước, kéo theo ảnhhưởng đến toàn cầu

VD: Các nhà đầu tư lo ngại khi đầu tư tại một số quốc gia có tình trạng chính trị bất thường, tàisản của họ sẽ hông được đảm bảo bằng pháp luật của nước đó

Với các bất ổn chính trị, các nước sẽ chỉ tập trung giải quyết các bất ổn mà không tập trungnhiều cho việc phát triển kinh tế, do vậy ảnh hưởng đến sự tham gia vào phân công lao độngquốc tế.

- Các cuộc khủng hoảng tài chính: Ảnh hưởng nặng nề đến tăng trưởng và phát triển của nềnkinh tế thế giới do yếu tố tài chính và tiền tệ quốc tế ảnh hưởng đến tất cả các quan hệ kinh tếquốc tế

VD: Khủng hoảng tài chính tại Mexico năm 1982 và 1994-1995, khủng hoảng tài chính ở Nganăm 1998, khủng hoảng nợ công ở Hy Lạp 2011-2012…

- Ý thúc tham gia nền kinh tế thế giới của các quốc gia: Ý thức tuân thủ các nguyên tắc quốc tếkhi tham gia vào các quan hệ trao đổi hang hóa, dịch vụ, đầu tư, tài chính, ngân hàng… Nếu cácquốc tuân thủ tốt các nguyên tắc này thì có thế tránh được các biến động gây bất lợi cho cácnước tham gia vào nền kinh tế thế giới, ngược lại nếu các quốc gia đặt lợi ích của mình lên trênhết bất chấp các quy định trong điều ước quốc tế thì sự tranh chấp là điều không thể tránh khỏi

- Sự khan hiếm nguồn lực: Do nguồn lực luôn luôn là khan hiếm, các nước không thể có đủ tàinguyên để phục vị cho nền sản xuất trong nước, gây nên sự biến động giá cả của các sản phẩm,hàng hóa dịnh vụ sử dụng các yếu tố đầu vào là các yếu tố khan hiếm, hạn chế khả năng sảnxuất và khả năng mở rộng quy mô sản xuất

- Các vấn đề toàn cầu: Biến đổi khí hậu, ôn nhiễm môi trường… chi phí để phòng ngừa và khắcphục hậu quả là rất lớn, để lại hậu quả ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, trao đổi trên phạm vitoàn cầu Theo đó, các yêu cầu sản xuất sản phẩm “ xanh, sạch ” được đặt ra dẫn đến thay đổi

về cơ cấu, chất lượng và tiêu chuẩn của sản phẩm trên toàn cầu…

Câu 8: Trình bày xu hướng phát triển nền kinh tế xanh toàn cầu Liên hệ Việt Nam

*Nền kinh tế xanh: là kết quả mang lại phúc lợi cho con người và công bằng xã hội, nó có ýnghĩa làm giảm những rủi ro môi trường và khan hiếm sinh thái

Cộng cụ

- Sử dụng hiệu quả tài nguyên thiên nhiên: Khuyến khích các ngành kinh tế sử dụng hiệu quả tàinguyên thiên nhiên với giá trị gia tăng cao, hạn chế tiến tới xóa bỏ những ngành sử dụng lãngphí tài nguyên thiên nhiên, gây ô nhiễm môi trường

- Bảo vệ môi trường

- Phát triển các sản phẩm sạch: Phát triển năng lượng tái tạo (năng lượng Mặt trời, năng lượnggió, năng lượng biển, năng lượng thủy điện, năng lượng sinh khối…), yếu tố quan trọng nhấttrong Kỷ nguyên năng lượng – khí hậu sắp tới

- Phát triển bền vững

*Liên hệ với Việt Nam:

+Phát triển nông nghiệp và để trở thành nhân vật chủ chốt, có “quyền lực xanh” trong vai tròđảm bảo an ninh lương thực cho thế giới trong tương lai

+ Đa dạng hóa nền kinh tế, dựa trên sự đa dạng về địa hình, khí hậu và tài nguyên/các HST đểkhai thác thế mạnh của vốn tự nhiên.

+ Phát triển du lịch, nhất là du lịch sinh thái với nhiều cảnh quan thiên nhiên độc đáo và đadạng (28 di sản tự nhiên và văn hóa thế giới, 128 khu bảo tồn trên cạn, 5 khu Ramsa, 8 khu dựtrữ sinh quyển thế giới…)

+ Phát triển vốn tự nhiên, với tính đa dạng sinh học cao (xếp thứ 16 trên thế giới), với độ chephủ của rừng hiện nay xấp xỉ 40%, với vùng núi rừng phía Bắc và dãy Trường Sơn chạy dọc đấtnước, đảm bảo các dịch vụ HST cho sự phát triển kinh tế-xã hội-văn hóa, đảm bảo an ninhnguồn nước, cung cấp nơi cư trú và duy trì văn hóa bản địa, kiểm soát thiên tai như lũ lụt, lởđất, xói mòn và bồi tụ đất đai

+ Liên kết với các cộng đồng quốc tế (UNDP, Ngân hàng Thế giới, Đan Mạch, Thụy Điển,Đức, Nhật Bản, Pháp, Hoa Kỳ…) trong ứng phó với biến đổi khí hậu và tăng trưởng xanh

Câu 9: Vấn đề thảm họa môi trường có ảnh hưởng đến sự phát triển của nền KTTG không? Giải thích Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề này.

- Vấn đề thảm họa môi trường có ảnh hưởng đến sự phát triển của nền KTTG

- Giải thích:

+ Thực trạng:

Thảm họa thiên nhiên

Sạt lở, song thần

Ô nhiễm biển, đại dương, sa mạc hóa

Cạn kiệt tài nguyên thiên nhiên …

+ Phát triển kinh tế xanh

+ Nâng cao ý thức người dân

+ Chú trọng và tổ chức thực hiện nghiêm túc việc thẩm định, đánh giá tác động môi trường đốivới các dự án đầu tư

+ Tiếp tục hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ môi trường, trong đó những chế tài xử phạt+ Xây dựng đồng bộ hệ thống xử lý môi trường trong các nhà máy, các khu công nghiệp theotiêu chuẩn quốc tế

+ Tăng cường công tác nắm tình hình, thanh tra, kiểm tra, giám sát về môi trường

+ Chú trọng công tác quy hoạch phát triển các khu, cụm, điểm công nghiệp, các làng nghề, các

đô thị, tránh tình trạng quy hoạch tràn lan, thiếu đồng bộ, chồng chéo

+ Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục về môi trường trong toàn xã hội

Câu 10: Biến đổi khí hậu toàn cầu có ảnh hưởng đến sự phát triển nền KTTG không? Giải thích Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề này?

- Biến đổi khí hậu toàn cầu có ảnh hưởng đến sự phát triển nền KTTG

- Giải thích:

+ Thực trạng:

Sự nóng lên của Trái đất => băng tan gây ngập úng là các hiện tượng thời tiết bấtthường, bão lũ, sóng thần, động đất, hạn hán và giá rét kéo dài… dẫn đến thiếu lương thực, thựcphẩm và xuất hiện hàng loạt dịch bệnh trên người, gia súc, gia cầm…

Khu vực Châu Phi là khu vục dễ tổn thương nhất bởi biến đổi khí hậu, hứng chịu sự tànphá nặng nề của những hiện tượng thời tiết như các trận siêu bão, hạn hán, các đợt nắng nóng

và lũ lụt, trong khi những quốc gia này lại chỉ phát ra rất ít lượng khí thải nhà kính làm Trái Đất

ấm lên Đói nghèo (8 người thì 1 người bị đói)

Các nước Nam Âu đang đối mặt nguy cơ bị hạn hán nghiêm trọng dễ dẫn tới những trậncháy rừng, sa mạc hóa, còn các nước Tây Âu thì đang bị đe dọa xảy ra những trận lũ lụt lớn, domực nước biển dâng cao cũng như những đợt băng giá mùa đông khốc liệt

+ Nguyên nhân:

Do con người khai thác tài nguyên quá nhiều không thể khôi phục, sử dụng nhiều nhiênliệu hóa thạch

Khí nhà kinh và hiệu ứng nhà kính

Phá rừng, xả rác thải, khí thải ra môi trường

Sự tác động của con người: xuất phát từ sự thay đổi mục đích sử dụng đất và nguồn nước

và sự gia tăng lượng phát thải khí CO2 từ các hoạt động của con người

-Giải pháp:

+ Hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch

+ Giảm các loại chất thải, khí thải chưa xử lý ra ngoài môi trường

+ Phát triển xanh

+ Chặn đứng nạn phá rừng

+ Khai phá những nguồn năng lượng mới

+ Ứng dụng các công nghệ mới trong việc bảo vệ trái đất (quá trình can thiệp kỹ thuật địa chấthay kỹ thuật phong bế mặt trời nhằm giảm hiệu ứng nhà kính.)

+Xây dựng kế hoạch hành động ứng phó biến đổi khí hậu trong tương lai (nhân tố chính là conngười)

+ Tăng cường việc tuân thủ, thực thi các quy định quốc tế và đẩy mạnh triển khai thực

11 Theo anh/chị, vấn đề an ninh lương thực có ảnh hưởng đến sự phát triển của nềm kinh

tế thế giới hay không? Giải thích Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề này (1.5 điểm)

 Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến năng suất, ảnh hưởng đến an ninh lương thực

 Bất bình đẳng trong tiếp cận lương thực

 Thiệt hại của thiên tai và điều kiện tự nhiên làm cho diện tích đất canh tác bị thu hẹp

 Con người khai thác quá mức các tài nguyên đất, lạm dụng các chất hóa học

 Đô thị hóa tăng tốc khiến đất đai canh tác của nhiều nước đang ngày càng bị thu hẹp, đầu tưnông nghiệp không được chú trọng, không áp dụng khoa học kĩ thuật, sản lượng thấp

 Sự tác động của chính trị: Ví dụ như việc chính phủ Nga kiểm soát giá lương thực nhằmgiành thiện cảm của người dân trong cuộc bỏ phiếu Một số quốc gia dùng lương thực để sảnxuất năng lượng sinh học thay vì phục vụ nhu cầu thiết yếu

- Đẩy mạnh hợp tác ngăn chặn quá trình biến đổi khí hậu, giảm thiểu thiên tai phải là ưu tiên sốmột của thế giới trong nỗ lực chung đảm bảo an ninh lương thực toàn cầu.

12 Theo anh/chị, vấn đề đói nghèo có ảnh hưởng đến sự phát triển của nềm kinh tế thế giới hay không? Giải thích Đề xuất giải pháp để giải quyết vấn đề này (1.5 điểm)

- Các nước kém phát triển phải được hỗ trợ để đầu tư, nâng cấp cơ sở hạ tầng Các nước nghèocần có được một hệ thống giao thông, để cho nông phẩm dễ và nhanh chóng đến tay người dân.

- Trợ cấp cho những người nghèo được đi học, học nghề… giảm chi phí về y tế cho ngườinghèo…

- Kêu gọi các tổ chức trên thế giới hỗ trợ các nước có tỷ lệ người nghèo cao: Phân phát lươngthực miễn phí, các đoàn y tế khám bệnh từ thiện, khử trùng nơi ở tránh dịch bệnh…

Câu 13.(1,5đ) Theo anh/chị vấn đề Xung đột sắc tộc, tôn giáo có ảnh hưởng đến sự phát triển của nền KT thế giới không? Giải thích Đề xuất giải pháp.

_ Có Giải thích: Gây ra nhiều thiệt hại về tài sản, con người Không có môi trường ổn định đểphát triển kinh tế Bội chi ngân sách để trang bị cho quân đội, khắc phục hậu quả của chiếntranh…

_ Thực trạng: Quá trình toàn cầu hóa k thể tránh khỏi va chạm, đối lập, gạt bỏ, phủ định lẫnnhau giữa các tôn giáo (Cơ Đốc giáo và Kito giáo, Sunny và Shite, Hồi giáo - Thiên chúa giáo -Phật giáo…) và mâu thuẫn sắc tộc (giữa các dân tộc khác nhau trong cùng 1 quốc gia, tôn giáo)

Từ sau chiến tranh thế giới thứ II đến nay, có hàng trăm cuộc xung đột, trong đó 70% các cuộcxung đột liên quan đến sắc tộc, tôn giáo

+ Ở châu Âu: xung đột sắc tộc ở Ban Căng giữa người Xécbi với người Bôxnhia,Crôatia; sự ly khai của người Anbani ở Côxôvô; sự xung đột ở Nga và các nước Liên Xô(cũ) như: tranh chấp vùng Nam Ôsêtia giữa Grudia với Nga, tranh chấp Crimea giữa Nga vàUkraina Xung đột ở Bắc Ai Len giữa người Tin Lành với người Thiên Chúa giáo, và xứ nàyđòi tách khỏi Liên hiệp Anh

+ Ở châu Á: Chiến tranh ở Afganixtan giữa quân chính phủ với phiến quân nổi dậy Taliban;cuộc chiến tranh xung đột giữa Ixraen với Palextin và các nước Ảrập về lãnh thổ; các hoạt độngkhủng bố của Nhà nước Hồi giáo (IS); phong trào ly khai ở Tây Tạng (Trung Quốc); Ở TháiLan, Philippin và Myanma, xung đột dân tộc đòi phân tách, tự trị nổi lên vẫn chưa được giảiquyết.Các tranh chấp lãnh thổ, biển đảo đang diễn gay gắt ở khu vực châu Á - Thái BìnhDương

+ Ở châu Phi: nhóm phiến quân Hồi giáo Boko Haram ở Nigeria , Nội chiến giữa các bộ tộc ởLibi; nội chiến ở Somalia

+ Ở châu Mỹ: Phân biệt chủng tộc giữa người da trắng và người da màu, nhất là với bộ phậnngười Mỹ gốc Phi ở Hoa Kì.Căng thẳng trong quan hệ biên giới giữa Côlômbia với Vênêruêla._ Nguyên nhân:

+ Sự phát triển kinh tế không đồng đều, khoảng cách giàu – nghèo lớn

+ Một bộ phận người thiểu số theo một tôn giáo với số ít tín đồ trong quốc gia mà đa số ngườitheo một tôn giáo khác lại nắm quyền cai trị nên gây ra sự bất bình của cộng đồng sắc tộc, tôngiáo đối lập.

+ Kết quả tích tụ từ lâu của những mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo trong lịch sử từ sự bành trướng,chinh phục của chủ nghĩa đế quốc, thực dân và vấn đề di cư,…

+ Các xung đột sắc tộc có chứa đựng các lợi ích của cả nước trực tiếp tham gia và cả nhữngnước đứng ngoài Trong các cuộc xung đột, không ít những phần tử bên ngoài muốn tận dụng

cơ hội để kiếm lời

_ Giải pháp:

+ Thực hiện các biện pháp phát triển kinh tế, giáo dục, xóa đói giảm nghèo: xây dựng và cungcấp nhà ở cho người dân có thu nhập thấp với giá rẻ, các hộ gia đình thuộc các dân tộc khácnhau cùng sống trong một khu chung cư với điều kiện, môi trường xã hội như nhau nhằm giúp

họ xóa bỏ được những mặc cảm, ngăn cách Tất cả các học sinh ở độ tuổi đi học đều được đếntrường, không phân biệt dân tộc, tôn giáo,

+ Giải quyết tốt mối quan hệ dân tộc, tôn giáo với chính quyền: cần phải thừa nhận sự đa dạng

về văn hóa, tôn giáo và tôn trọng bản sắc riêng của mỗi tộc người trong mỗi quốc gia, tôn trọngquyền tự do tín ngưỡng tôn giáo của mỗi người dân, đối xử bình đẳng giữa các tôn giáo, dântộc, và đặc biệt là phải kiên trì nguyên tắc tách biệt giữa chính trị và tôn giáo

+ Khuyến khích các tôn giáo, dân tộc tăng cường đối thoại để hiểu nhau, tìm ra những điểmtương đồng và khắc phục dị biệt hay những cái nhìn méo mó về các tôn giáo, dân tộc khác

Câu13:Có ý kiến cho rằng thuế quan là một công cụ quan trọng trong chính sách thương mại quốc tế Anh/ chị có đồng ý với nhận định trên không? Vì sao?

Vì khi có thuế sẽ làm tăng ngân sách nhà nước, tác động đến giá cả và cung- cầu thị trường

Câu 14: Nhóm

Câu 15: Xu hướng nhất thể hóa các nền kinh tế trên thế giới có ảnh hưởng đến VN hay ko? Giải thích? (1,5)

- Xu hướng nhất thể hóa là các quốc gia liên kết trên nhiều lĩnh vực: KT-CT-XH-VH,…

ở cấp độ khu vực, khu vực mở rộng, toàn thế giới,…

- Tác động đến VN: Gt 205-207

+ Tiến trình hội nhập:

> 1986: Bắt đầu mở cửa nền kinh tế

> Các tổ chưc tham gia ở cấp độ khu vực: ASEAN

> Các tổ chưc tham gia ở cấp độ toàn cầu: WTO, WB,…

+ Cơ hội:

> tiếp cận thị trường rộng lớn hơn với những ưu đãi thương mại

> tiếp thu công nghệ mới,

> mở rộng quan hệ

+ tiêu cực:

> các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong nước có nguy cơ phá sản

> trình lý quản lý Nhà nước chưa cao có thể dẫn các vấn đề về nợ công, ô nhiễm môi trường docông nghệ được chuyển giao,…

Câu 16.(1,5đ) Theo anh/chị cu hướng các nước phát triển tăng cường các biện pháp bảo

hộ có ảnh hưởng đến nền KT VN không? Giải thích.

_ Có.

_ ND: Xu hướng tăng cường các biện pháp bảo hộ của các nước phát triển ngày càng trở nêntinh vi, đa dạng theo hướng có lợi cho họ khi tham gia hợp tác Các BP bảo hộ: Mậu dịch (Thuếquan, phi thuế quan), Đầu tư (Hạn chế về vốn và quyền kiểm soát, rào cản về hành chính…)_ Tác động:

+ Thương mại: XK bị ảnh hưởng (hàng rào thuế quan, phi thuế quan làm hạn chế XK hoặc XKđược nhưng chịu thuế cao làm giảm năng lực cạnh tranh của hàng hóa) => Ảnh hưởng đến KTtrong nước

+ Đầu tư: Gặp nhiều khó khăn, giảm dòng vốn ĐT vào VN (Mĩ tăng thuế đối với các DN đầu

tư ra nước ngoài) => Hạn chế dòng vốn đầu tư chảy vào trong nước

+ Thúc đẩy DN trong nước phát triển: Để cạnh tranh được phải nâng cao chất lượng sản phẩm._ Thực trạng:

Những nước phát triển như Hoa Kì, Nhật Bản, EU,… là các thị trường xuất khẩu lớn của ViệtNam đang có xu hướng tăng cường bảo hộ mậu dịch Bằng việc đặt ra các rào cản kĩ thuật, ràocản thuế quan, hay các biện pháp gắn với môi trường và tiêu chuẩn lao động để hạn chế nhậpkhẩu, bảo vệ các ngành sản xuất, các doanh nghiệp trong nước Chính vì vậy, các sản phẩm xuấtkhẩu của Việt Nam rất khó thâm nhập thị trường các quốc gia này

Mặc dù số lượng các vụ điều tra liên quan đến phòng vệ thương mại trên thế giới ngày cànggiảm song đối với hàng hóa Việt Nam lại có xu hướng gia tăng Thống kê cho thấy mỗi năm

VN thiệt hại hơn 14 triệu USD do hàng xuất khẩu bị trả lại Từ năm 1995 đến năm 2015, đã cótổng cộng 73 vụ kiện phòng vệ thương mại của nước ngoài điều tra với hàng hóa xuất khẩu củaViệt Nam, trong đó, hàng xuất khẩu của Việt Nam đã chịu 43 vụ kiện chống bán phá giá, 15 vụkiện tự vệ, 5 vụ chống trợ cấp và 10 vụ chống lẩn tránh thuế

Câu 17: Khái niệm và các hình thức phân công lao động quốc tế

-Khái niệm: Phân công lao động quốc tế là phân công lao động xã hội, sự phân chia lao động

giữa các quốc gia, dựa trên nền sản xuất đặc thù của các quốc gia

-Hình thức PCLĐ quốc tế:

+

Chuyên môn hóa quốc tế : là tính chuyên môn hóa của các doanh nghiệp ở các quốc gia khác

nhau trong việc sản xuất một phần sản phẩm

Chuyên môn hóa quốc tế chia làm 2 hướng: chuyên môn hóa sản xuất theo ngành, lĩnh vực,doanh nghiệp và chuyên môn hóa theo lãnh thổ

+ Hợp tác sản xuất quốc tế: trên cơ sở mức độ phát triển ngày càng tăng của lực lượng sản xuất

và các mối quan hệ sản xuất giữa các doanh nghiệp độc lập trong và ngoài nước

3 đặc trưng cơ bản: phạm vi, lĩnh vực hoạt động, phương pháp hợp tác

Các lĩnh vực hợp tác:

*Hợp tác công nghệ sản xuất

*Các quá trình kinh tế thương mại có liên quan đến việc thực hiện hợp tác sản xuất

*Bảo dưỡng thiết bị công nghệ kĩ thuật sau khi bán

Câu 18: Tại sao các quốc gia lại phải tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế?

Các quốc gia lại phải tham gia vào quá trình phân công lao động quốc tế, vì:

- Các quốc gia tiếp cận với thị trường mới ở nước ngoài: các quốc gia cần giải quyếtlượng cung trong nền kinh tế khi sản suất quá nhiều và họ mong muốn bán được sản phẩm củamình với giá cao hơn giá thị trường trong nước nhằm thu lợi nhuận, thu ngoại tệ để phát triểnnền kinh tế; khi quốc gia đó sản xuất không đủ hoặc không đủ điều kiện để sản xuất sản phẩm

đó nên cần nhập khẩu hàng hóa đó với giá thấp hơn và bán với giá cao hơn để thu lợi nhuận.Thay vì sản xuất với giá cao thì có thể mua hàng hóa với giá rẻ hơn Giúp các quốc gia mở rộnggiới hạn tiêu dùng trong nước

- Các nước đang phát triển được tiếp nhận chuyển giao công nghệ từ các nước phát triển,khi sản phẩm phát triển và được chuyển hóa lúc này nhiều nước sẽ tham gia vào quá trình sảnxuất.

- Giải quyết vấn đề thiếu hụt tài nguyên thiên nhiên: sự phát triển của nhu cầu xã hôingày càng tăng cao do đó nguồn tài nguyên vốn có không đủ đáp ứng, nên khi tham gia vào quátrình phân công lao động quốc tế nguồn tài nguyên được cải thiện

- Là xu hướng tất yếu của nền KTTG …

Câu 19: Có ý kiến cho rằng, ngành dệt may của Việt Nam hiện nay chỉ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ở các công đoạn có gía tri gia tăng thấp Anh/chị có đồng ý với ý kiến trên không? Giải thích Đề xuất biện pháp thúc đẩy các doanh nghiệp dệt may tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

- Ngành dệt may của Việt Nam hiện nay chỉ tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu ở các công đoạn

có gía tri gia tăng thấp

-Giải thích:

+ phụ thuộc vào nhập khẩu nguyên liệu

+ thiếu thông tin, năng lực thiết kế, marketing, trung gian

+ thời gian giao hàng, chậm thuế, phí vận chuyển cao

+ thiếu liên kết các công đoạn dệt – nhuộm – may

+ kỹ thuật thấp -> hàng rào kĩ thuật ở các quốc gia

- Biện pháp thúc đẩy các doanh nghiệp dệt may tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu:

+ Rút ngắn thời gian sản xuất, thủ tục hải quan

+ Phát triển, hình thành các vùng nguyên liệu; phát triển công nghiệp phụ trợ

+ Đào tạo nhân lực thiết kế

+ Liên kết Doanh nghiệp Việt Nam với các Hiệp hộ

+ Phát triển sản phẩm mang thương hiệu Việt Nam

+ Tìm hiểu và nắm chắc nhu cầu của thị trường trong nước và quốc tế

Câu 20: Có ý kiến cho rằng mặc dù Việt Nam đã tham gia tích cực vào quá trình phân công lao động quốc tế, tuy nhiên hiệu quả và giá trị lao động chưa cao Anh/chị có đồng ý với ý kiến trên không? Tại sao?

-Mặc dù Việt Nam đã tham gia tích cực vào quá trình phân công lao động quốc tế, tuy nhiên hiệu quả và giá trị lao động chưa cao

- Giải thích: **Tham gia tích cực vào quá trình phân công lao động quốc tế

+ Xuất khẩu: kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam tăng qua các năm

Có sự chuyển dịch cơ cấu hàng xuất khẩu của Việt Nam: hàng nông sản, hàng thô sang các mặthàng có qua chế biến

Mở rộng thị trường xuất khẩu: trước đây tập trung ở một số nước Đông Âu sau đó mở cửa sangthị trường Mỹ, EU

+Nhập khẩu: kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam tăng => đáp ứng tốt hơn nhu cầu sản xuấttrong nước

Ngoài nhập khẩu hàng tiêu dùng, Việt Nam còn nhập khẩu nguyên vật liệu phục vụ cho sảnxuất

**Tuy nhiên hiệu quả và giá trị lao động chưa cao:

+Cơ cấu hàng xuất khẩu: tuy chuyển dịch theo cơ cấu theo hướng hiện đại hóa, mặt hàng xuấtkhẩu đứng đầu gồm điện thoại, linh kiện điện thoại, máy tính, linh kiện máy tính… tuy nhiêncác mặt hàng chiếm ưu thế của Việt Nam vẫn là dệt may, da giày, nông sản, thủy hải sản cóGTGT thấp

+ Với các mặt hàng điện thoại, máy tính, linh kiện điện thoại… chủ yếu là gia công lắp ráp cóGTGT thấp

+ Việt Nam nhập khẩu rất nhiều hàng hóa trong đó nhập khẩu phần lớn là máy móc

 Những hàng hóa có GTGT cao Việt Nam chưa làm được

Câu 21:Có ý kiến cho rằng: nhà nước can thiệp vào hoạt động thương mại quốc tế làm tổng lợi ích toàn xã hội giảm xuống.Anh/ chị có đồng ý với nhận định trên không? Vẽ sơ

đồ lý giải thông qua mô hình công cụ thuế đối với hàng nhập khẩu.( vẽ hình và nhận xét

trong vở)

Câu 22.(3đ) Hạn ngạch NK là gì? Dùng MH phân tích tác động hạn ngạch.

_ Hạn ngạch nhập khẩu là quy định của nhà nước về số lượng tối đa 1 mặt hàng được phép nhậpkhẩu từ 1 thị trường nhất định trong 1 khoảng thời gian xác định, thông qua hình thức cấp giấyphép

_ Theo phương pháp áp dụng, có thể chia ra thành 2 loại: Hạn ngạch tuyệt đối và hạn ngạchthuế quan

+ Tuyệt đối: Quy định số lượng hàng hóa nhất định được phép nhập khẩu (không được phépnhập khẩu vượt quá mức quy định).

+ Thuế quan: Áp dụng đối với 1 khối lượng hàng nhập khẩu nhất định ở 1 mức thuế suất nhấtđịnh Đối với lượng hàng nhập khẩu vượt quá mức quy định của hạn ngạch, lượng hàng nhậpkhẩu bổ sung sẽ phải chịu mức thuế suất cao hơn (được phép nhập khẩu vượt mức quy định)._ Sử dụng mô hình: Giáo trình-250

23 Trợ cấp xuất khẩu là gì? Sử dụng mô hình để phân tích tác động của trợ cấp xuất khẩu tới các đối tượng trong nền kinh tế (3 điểm)

- Trợ cấp xuất khẩu là: việc nhà nước áp dụng các ưu đãi về mặt tài chính bằng cách trợ cấptrực tiếp hoặc cho vay với lãi suất thấp đối với các nhà xuất khẩu trong nước, nhằm nâng caonăng lực cạnh tranh và thúc đẩy xuất khẩu hàng hóa ra nước ngoài

- Mô hình (trang 256 hoặc vở ghi)

Câu 24 Thuế quan là gì? Hãy nêu một số cách phân loại thuế quan đang được áp dụng phổ biến trong thương mại quốc tế hiện nay

- Thuế quan là thuế đánh vào hàng hóa di chuyển qua biên giới của một quốc gia hoặc lãnhthổ hải quan

- Cách phân loại:

+ Phân loại đối tượng là hàng hóa đánh thuế:

o Thuế xuất khẩu: Thuế đánh vào các hàng hóa xuất khẩu

o Thuế nhập khẩu: Thuế đánh vào các hành hóa nhập khẩu,

o Thuế chuyển khẩu:Thuế đánh vào các hàng hóa chuyển khẩu,tức là hàng hóa tạm nhập táixuất

o Thuế chống bán phá giá: Áp dụng với hàng hóa nước ngoài bán ở thị trường nước nhậpkhẩu thấp hơn so với giá bán thông thường của hàng hóa đó bán tạo nội địa của nước xuất khẩu

o Thuế chống chuyển giá: Áp dụng cho các công ty mẹ ở nước ngoài bán hàng cho công tycon với giá cao hơn giá thị trường, nhằm chống sự lũng đoạn về giá

+ Phân loại theo cách tính thuế: 3 loại- thuế trị giá , thuế tính theo số lượng, thuế hỗn hợp

Thuế trị giá: là loại thuế tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị của hàng hóa

P1=P0(1+t) với P0 giá trước thuế; P1: giá sau thuế; tỷ lệ % thuế tính theo giá hàng

Thuế tính theo số lượng: là loại thuế đánh trên số đơn vị vật chất hàng hóa mậu dịch

P1=P0+ T với T thuế tính theo đơn vị hàng hóa

Thuế hỗn hợp là cách tính thuế kết hợp giữa thuế trị giá và thuế tính theo số lượng

+ Phân theo mức độ ưu đãi:

Thuế suất không ưu đãi: dành cho việc nhập khẩu từ các nước không có thỏa thuận đối xử tốihuệ quốc trong quan hệ thương mại

Thuế suất ưu đãi tối huệ quốc: áp dụng cho các đối tác cùng là thành viên của WTO

Thuế suất ưu đãi đặc biệt: Dành cho việc nhập khẩu từ các nước hoặc khu vực có ký kết hiệpđịnh thương mại song phương hoặc đa phương với nhau Ví dụ như: ACFTA, ATIGA, AKFTA,AJCEP, VJEPA

Câu 24.(3đ) Thuế quan là gì? Hãy nêu 1 số cách phân loại thuế quan đang được áp dụng phổ biến trong thương mại quốc tế hiện nay.

_ K/n: Thuế quan là thuế đánh vào hàng hóa di chuyển qua biên giới của 1 quốc gia hoặc lãnhthổ hải quan Trong đó lãnh thổ hải quan không đồng nhất với quốc gia, vd khu chế xuất là 1lãnh thổ hải quan vì hàng hóa ra vào khu này được coi là hàng hóa xuất, nhập khẩu

_ Phân loại:

+ Phân loại theo đối tượng là hàng hóa đánh thuế:

 Thuế xuất khẩu: Là thuế đánh vào hàng hóa xuất khẩu Thường chỉ được áp dụng ở cácnước xuất khẩu sản phẩm thô, tài nguyên hay nước XK sản phẩm truyền thống mà việc

XK của họ có thể ảnh hưởng đến thị trường thế giới

 Thuế nhập khẩu: Là thuế đánh vào hàng hóa NK

 Thuế chuyển khẩu: Là thuế đánh vào hàng hóa chuyển khẩu (hàng hóa tạm nhập tái xuất)nhằm khuyến khích phát triển ngành vận tải

 Thuế chống bán phá giá: Áp dụng khi giá hàng hóa nước ngoài bán tại thị trường nước

NK thấp hơn giá bán thông thường của hàng hóa đó tại thị trường nội địa của nước XK.Thuế thường cao để bảo vệ thị trường nội địa

 Thuế chống chuyển giá: Áp dụng khi công ty mẹ ở nước ngoài bán hàng cho công ty convới giá cao hơn giá cả thị trường, nhằm chống sự lũng loạn về giá

+ Phân loại theo cách tính thuế:

 Thuế trị giá: Thuế tính bằng tỷ lệ phần trăm theo giá trị của hàng hóa => Kiểm soát giácả

 Thuế tính theo số lượng (thuế tuyệt đối): Thuế tính trên số đơn vị hàng hóa (đánh mức ấnđịnh bằng tiền trên 1 đơn vị hiện vật vd: 1 USD/chiếc) => Kiểm soát số lượng XNK

 Thuế hỗn hợp: Kết hợp 2 cách trên (1 kg hàng nhập khẩu phải chịu thuế là 5% + 0,1USD/kg)

+ Phân loại theo mức độ ưu đãi:

 Thuế suất không ưu đãi

 Thuế suất ưu đãi tối huệ quốc: Áp dụng cho các đối tác cùng là thành viên của WTO tuântheo nguyên tắc thương mại tối huệ quốc

 Thuế suất ưu đãi đặc biệt: Áp dụng mức thuế ưu đãi đối với 1 số hàng hóa của đối tác làthành viên trong cùng 1 liên kết KT

25 Bán phá giá là gì? Tại sao các doanh nghiệp lại tiến hành bán phá giá? Kể tên 4 mặt hàng ở các thị trường cụ thể mà hàng hóa Việt Nam đã bị kiện bán phá giá? (3 điểm)

* Bán phá giá: Khi giá bán hàng hóa tại nước nhập khẩu thấp hơn giá ở nước xuất khẩu theo cácđiều kiện thương mại thông thường

* Các doanh nghiệp bán phá giá vì:

- Khi bán phá giá, các doanh nghiệp thực hiện bán phá giá có khả năng đánh bại đối thủ, loại bỏdần các đối thủ cạnh tranh và chiếm lĩnh thị trường nước ngoài

- Tùy thuộc vào khả năng cạnh tranh và mức độ phá giá, có thể trở thành doanh nghiệp độcquyền, độc quyền nhóm, qua đó tận dụng lợi thế của doanh nghiệp độc quyền để tăng lợi nhuận

- Trong một số trường hợp, doanh nghiệp có mức tồn kho lớn, để giải phóng hàng tồn kho,doanh nghiệp có thể bán phá giá để giải phóng hàng tồn kho hoặc trong trường hợp khan hiếmngoại tệ hoặc tìm kiếm ngoại tệ trong trường hợp khẩn cấp, doanh nghiệp có thể thực hiện bánphá giá

* Hàng hóa Việt Nam bị kiện bán phá giá:

- Thép: Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Mỹ và Canada

- Cá tra, cá basa: Mỹ

- Sợi: Thổ Nhĩ Kỳ

- Pin khô AA: Ấn Độ

Câu 26: Bảo hộ mậu dịch là gì? Các công cụ? Vì sao các quốc gia tiến hành bảo hộ mậu dịch?(3)

- Bảo hộ mậu dịch là nhà nước sử dụng các công cụ của chính sách thương mại quốc tế nhằmbảo vệ các doanh nghiệp trong nước trước sự cạnh tranh gay gắt từ các doanh nghiệp nướcngoài

- Công cụ sử dụng trong chính sách bảo hộ mậu dịch:

phân theo cách tính

thuế

thuế trị giá, tính theo

số lượng, hỗn hợp

theo mức độ ưu đãi

thuế suất ưu đãi, thuế suất ưu đãi tối huệ quốc, ưu đãi dặc biệt.

Phi thuế quan

hạn chế nhập khẩu

hạn ngạch

hạn chế xuất khẩu tự nguyện

những quy định về tiêu chuẩn kỹ thuật

khuyến khích xuất khẩu

trợ cấp xuất khẩu

bán phá giá hàng hóa

bán phá giá hối đoái

+ Tạo điều kiện phân phối lại thu nhập

+ Tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước: doanh thu từ thuế nhập khẩu tạo nguồn thu cho cánước đánh thuế

Câu 27: Xu hướng tự do hóa thương mại là gì? Biểu hiện của tự do hóa thương mại trong hoạt động thương mại thực tiễn là gì?Ngoài chính sách tự do hóa, thương mại quốc tế còn

xu hướng nào khác không?Nếu có biểu hiện của xu hướng này là gì?

TDHTM là quá trình nhà nước giảm dần sự can thiệp vào các hoạt động TMQT của quốc gianhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động đó phát triển một cách hiệu quả

Biểu hiện:

+Thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu phát triển: tăng khả năng XK ra nước ngoài, đồng thời mởrộng NK những hàng mà trong nước ko sx or sx với hiệu quả thấp để tập trung nguồn lực ptr sxhàng có khả năng khai thác tốt hơn của các qgia

+Tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển quan hệ hợp tác ktqt trong nước và nước ngoài nóichung mà trước hết là quan hệ hợp tác đầu tư

+Tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh giữa các doanh nghiệp trong và ngoài nước Đó là độnglực cho các doanh nghiệp trong nước nâng cao khả năng cạnh tranh để tồn tại và phát triểntrong điều kiện hội nhập ktqt nói chung và trong xu thế tự do hoá TM nói riêng

+Tạo điều kiện nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực trong nước, đặc biệt là nguồn nhân lực

và thành tựu khoa học công nghệ

5 xu hướng trong vận động của nền kinh tế thế giới:

+ Xu hướng phát triển mạnh mẽ của khoa học – công nghệ: Tác động đến việc hoạch định

cs và qúa trình phát triển của 1 quốc gia như đưa tới sự tăng trưởng đột biến và sự biến đổi sâusắc về cơ cấu kinh tế của quốc gia, thay đổi cơ bản quan niệm về nguồn lực trong đó con ngườigiữ vai trò quan trọng nhất, đưa XH loài người bước sang nền văn minh mới

+ Xu hướng quốc tế hoá đời sống kinh tế thế giới trên hai cấp độ toàn cầu hoá và khu vực hoáđưa tới yêu cầu khách quan của việc hình thành các liên kết kinh tế và các tổ chức kinh tế cótính chất khu vực và tính chất toàn cầu Các qgia cần phải chủ động mở cửa và tham gia vàoquá trình hội nhập

+ Xu hướng các quốc gia chuyển từ đối đầu sang đối thoại: nhằm giải quyết các mâu thuẫnthông qua đàm phán, thoả thuận, tạo môi trường thuận lợi cho qtr ptr

+ Xu hướng phát triển mạnh mẽ của khu vực Châu Á – Thái Bình Dương: với việc xuấthiện các nền kinh tế năng động, ptr nhanh về trình độ KHCN, nguồn nhân lực, tốc độ tăngtrưởng kinh tế cao, có nhiều cơ hội và thách thức lớn,

+ Xu hướng chuyển sang kinh tế thị trường mở cửa: trên quy mô toàn cầu với sự phát triểncác mối quan hệ kinh tế quốc tế cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, do đó cần phải đổi mới, điềuchỉnh cs, luật pháp cho phù hợp

+ Xu hướng phát triển mạnh mẽ các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia làm thay đổi cơcấu tổ chức sản xuất cũng như phương thức quản lý có ảnh hưởng tới quan hệ kinh tế quốc tếgiữa các nước.

Câu 28: Sử dụng mô hình cung – cầu đơn giản để phân tích của thương mại quốc tế khi không có sự cam thiệp của nhà nước (3)

Vẽ trong vở

Câu 29: Thương mại quốc tế là gi? TMQT bao gồm hđ nào? Đặc điểm? Cơ sở ra đời.

- Thương mại quốc tế: Là toàn bộ hoạt động trao đổi mua bán hàng hóa dịch vụ giữa một quốc

gia với các nền kinh tế trên thế giới trên nguyên tắc ngang giá, lấy tiền tệ là phương tiện thanhtoán, mang lại lợi ích cho các bên

- Hoạt động:

+ Xuất nhập khẩu hàng hóa hữu hình như máy móc thiết bị

+ XNK hàng hóa vô hình như dịch vụ vận tải, bảo hiểm, hàng không, bí quyết công nghệ, sangchế,…

+ Hoạt động tái xuất khẩu, chuyển khẩu

+ Chuyển khẩu không chuyển giao quyền sử hữu hàng hóa

+ Xuất khẩu tại chỗ

- Đặc điểm:

+ Chủ thể tham gia mang quốc tịch khác nhau, văn hóa, ngôn ngữ khác nhau

+ Chịu ảnh hưởng của hệ thống pháp luật quốc tế và luật pháp các bên tham gia

+ Đồng tiền được sử dụng để thanh toán là đồng tiền mạnh có khả năng chuyển đổi

+ Khoảng cách địa lý là yếu tố ảnh hưởng ko nhỏ đến vận tải hàng hóa trong TMQT

- Cơ sở thực tiễn:

+ Sự khác nhau về điều kiện tự nhiên, vị trí địa lý

+ thể chế, kinh tế, văn hóa, xã hội

+ khoa học kỹ thuật

+ thị hiếu, …

Câu 30.(3đ) Khi chưa có sự can thiệp của nhà nước, hoạt động thương mại làm tăng tổng lợi ích của toàn xã hội Anh chị có đồng ý với ý kiến này không Vì sao?

_ Có đồng ý với ý kiến này

_ Giải thích: Mô hình tác động trong vở, chương 7 Thương mại quóc tế

_ Nhìn chung, tổng thặng dư của xã hội tăng

Câu 31:Có ý kiến cho rằng thuế quan chỉ mang lại những tác động tiêu cực đối với xã hội Anh chị có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao( vẽ hình và chứng minh trong vở)

- Không đồng ý

- Thuế quan:

-Ngân sách nhà nước,người tiêu dùng, nhà sản xuất, xã hội

Câu 32.(3đ) Các BP phi thuế quan được sử dụng trong thương mại quốc tế là gì? Sử dụng

mô hình để phân tích tác động của 1 BP đối với các đối tượng trong nền kinh tế.

_ Các BP phi thuế quan:

+ Nhóm BP hạn chế nhập khẩu: Hạn ngạch, hạn chế xuất khẩu tự nguyện, những quyđịnh về tiêu chuẩn kĩ thuật

+ Nhóm BP hỗ trợ và đẩy mạnh xuất khẩu: Trợ cấp xuất khẩu, bán phá giá hàng hóa, bánphá giá hối đoái

_ Mô hình phân tích: Giáo trình.tr 250

Câu 33.(1,5đ) Liên hệ thực tiễn với thuế quan đối với hàng nhập khẩu của Việt Nam.

_ Thực trạng:

+ Áp dụng mức thuế nhập khẩu cao với hàng hóa như ô tô, hoang hóa đã qua sử dụng (ô tô

cũ, xe máy cũ…) => điều tiết hoạt động thương mại, bảo hộ các DN sản xuất trong nước, hạnchế khả năng gây ảnh hưởng quyền lợi người tiêu dùng và môi trường

+ Danh mục nhóm mặt hàng và mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi riêng Áp thuế suấtthuế nhập khẩu ưu đãi 0% với hàng hóa nhập khẩu là nguyên liệu, vật tư, linh kiện và bộ phậnphụ trợ để sản xuất các sản phẩm CNTT trọng điểm Với số lượng nhập khẩu hàng năm phùhợp với quy mô công suất/nhu cầu sử dụng để sản xuất, lắp ráp hàng năm của nhà máy

+ Áp dụng bảng giá tối thiểu tính thuế nhập khẩu làm xảy ra tình trạng DN nhập hàng giácao không có trong danh sách này để hưởng lợi nhuận VD: nhập khẩu điện thoại theo từngdòng máy có sự khác nhau, đối với những dòng máy không có trong quy định chịu 1 mức thuế

riêng DN nếu nhập những dòng máy mới ra, giá cao, lại chưa được cập nhật trong bảng giá sẽvẫn chỉ chịu mức thuế cũ như trong quy định.

+ Quản lý khai báo và thu thuế chưa hiệu quả: Hiện tượng khai báo không đúng tên hàng, sốlượng, giá trị hàng hóa; làm giả C/O để hưởng thuế suất ưu đãi đặc biệt;…

+ Một số mặt hàng như thịt gà, thịt bò,… chịu thuế NK khá thấp

+ Việt Nam duy trì thuế suất, thuế nhập khẩu trung bình đối với hàng nông sản là khoảng25%, thuế suất đỉnh từ 40-100% đối với hoa quả tươi, đường kính, ngũ cốc, rượu, bia, thuốc lá,

…

_ Tác động của thuế NK đối với VN:

+ Đối với nhà sx: Thuế NK hàng hóa cùng loại với hàng nội địa cao => Bảo hộ sản xuấttrong nước, không có động lực thúc đẩy phát triển Thuế NK thấp => thúc đẩy nâng cao nănglực cạnh tranh, phục vụ sản xuất trong nước (đối với nguyên vật liệu NK phục vụ sản xuất)

+ Đối với người tiêu dùng: Thuế cao, người tiêu dùng phải mua hàng hóa với giá caohơn, hạn chế khả năng tiêu dùng Thuế thấp, tiêu dùng hàng hóa chất lượng từ nước ngoài vớigiá rẻ

+ Đối với nhà nước: đánh thuế cao làm gia tăng nguồn thu vào ngân sách nhà nước

_ Giải pháp:

+ Tiến hành bảo hộ trong nước theo hướng có chọn lọc: Chỉ bảo hộ những ngành non trẻtheo lộ trình giảm dần Tránh lạm dụng làm triệt tiêu sức cạnh tranh của sản xuất trong nước + Vận dụng tăng, giảm thuế 1 cách hợp lý đối với từng đối tượng: Giảm đối với nhữngmặt hàng nhập phục vụ mục đích sản xuất và tăng đối với các ngành hàng nhập khẩu phục vụcho tiêu dùng và có ảnh hưởng lớn tới nền kinh tế

+ Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động NK, thu thuế NK

Câu 34.(1,5đ) Liên hệ thực tiễn với hạn ngạch đối với hàng nhập khẩu của Việt Nam.

_ WTO cho phép áp dụng BP hạn ngạch thuế quan (cho phép sử dụng 2 mức thuế suất: 1 mứcthấp cho khối lượng trong hạn ngạch và mức cao cho nhập khẩu ngoài hạn ngạch) Khi cam kếtvới WTO, Việt Nam đã bảo lưu được quyền áp dụng hạn ngạch thuế quan đối với 4 nhóm mặthàng là: đường, trứng gia cầm, thuốc lá nguyên liệu, và muối (riêng muối không được WTO coi

là mặt hàng nông sản nên thường không được áp dụng hạn ngạch thuế quan, nhưng Việt Nam

đã kiên quyết đàm phán quyền áp dụng) Đối với 4 mặt hàng này, mức thuế trong hạn ngạch làtrứng 40%, đường thô 25%, đường tinh 40-50%, thuốc lá nguyên liệu 30%, muối ăn 30%, vàmức thuế ngoài hạn ngạch cao hơn rất nhiều

_ Năm 2010, hạn ngạch nhập khẩu đường được cấp là thay vì mua trong nước (Giáo 253)

trình-_ Công cụ hạn ngạch nhập khẩu thuần túy (hạn ngạch tuyệt đối) có xu hướng ít phổ biến hơnbởi việc điều hành, phân bố hạn ngạch nhập khẩu là 1 bài toán khó, đặc biệt việc áp dụng khôngđem lại nguồn thu cho chính phủ Còn đối với hạn ngạch thuế quan sẽ đem lại 1 phần nguồn thucho nhân sách nhà nước

35 Liên hệ thực tiễn với trợ cấp đối với hàng xuất khẩu của Việt Nam (1.5 điểm)

* Một số mặt hàng được trợ cấp xuất khẩu của VN:

- Đối với sản phẩm gạo: Hỗ trợ lãi suất thu mua lúa gạo trong vụ thu hoạch, hỗ trợ lãi suất chodoanh nghiệp xuất khẩu gạo, hỗ trợ lãi suất xuất khẩu gạo trả chậm, bù lỗ cho doanh nghiệpxuất khẩu gạo, thưởng xuất khẩu

- Đối với mặt hàng cà phê: Hoàn phụ thu, bù lỗ cho tạm trữ cà phê xuất khẩu, bù lỗ cho doanhnghiệp xuất khẩu cà phê, hỗ trợ lãi suất tạm trữ, thưởng xuất khẩu

- Đường: Hỗ trợ giá, hỗ trợ giống mía, giảm thuế VAT 50%, hỗ trợ lãi suất sau đầu tư, bù chênhlệch tỷ giá, hỗ trợ lãi suất thu mua mía trong vụ thu hoạch, hỗ trợ phát triển vùng mía nguyênliệu

- Chè, lạc nhân, thịt gia súc, gia cầm các loại, hạt tiêu, hạt điều: Thưởng theo kim ngạch xuấtkhẩu

- Sản phẩm, phụ tùng xe hai bánh gắn máy: Thuế suất nhập khẩu ưu đãi theo tỷ lệ nội địa hoá

- Xe đạp, quạt điện: Ưu đãi về tín dụng, miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, miễn thuế xuấtkhẩu, miễn thuế nhập khẩu linh kiện, phụ tùng, vật tư, thiết bị lẻ, hỗ trợ lãi suất vay vốn ngânhàng

- Gốm sứ, đồ gỗ mỹ nghệ, mây tre lá: Thưởng theo kim ngạch xuất khẩu

…

* Trợ cấp xuất khẩu với VN

- Với người sản xuất: các ngành sản xuất trong nước được lợi khi sản xuất nhiều hơn,xuất khẩunhiều hơn, tăng khả năng cạnh tranh, được bảo hộ phát triển Tuy nhiên, việc trợ cấp quá lâu cóthể dẫn đến tình trạng bị trì trệ, kém phát triển

Ví dụ: Cà phê là mặt hàng nông sản quan trọng, luôn được nhận những trợ cấp ưu đãi đểkhuyến khích phát triển từ năm 2000 đến nay, nhưng các doanh nghiệp không đổi mới,sử dụng

những công nghệ chế biến lạc hậu so với thế giới, xuất khẩu chủ yếu cà phê thô, lợi nhuận thuđược không nhiều.

- Với người tiêu: mua hàng hóa với giá cao hơn, bị thiệt, hạn chế khả năng của người tiêu dùng

- Với nhà nước:

+ Bảo hộ được các ngành sản xuất có tiềm năng nhưng còn non trẻ, các ngành trọng điểm kinhtế…

VD: Các ngành công nghiệp phụ trợ, các mặt hàng nông sản: gạo, chè, cà phê…

+ Tuy nhiên, nhà nước phải chịu thiệt hại do đã bỏ ra một khoản chi phí cho trợ cấp

Câu 36: Xu hướng chính của hoạt động thương mại quốc tế hiện nay là gì? Các quốc gia đang theo đuổi chính sách thương mại quốc tế nào?

-Xu hướng chính của hoạt động thương mại quốc tế hiện nay là: Bảo hộ mậu dịch và Tự do hóa

thương mại

- Các quốc gia đang theo đuổi cả 2 chính sách:

+ Bảo hộ các ngành cần bảo hộ

+ Tự do hóa các ngành mà quốc gia đó đã có thế mạnh

+ Ký kết các hiệp định thương mại AFTA và mở cửa thị trường

+ Tuy nhiên, các quốc gia vẫn áp dụng các rào cản kỹ thuật và thuế khi cần

37 Bán phá giá là gì? Bán phá giá có tác động như thế nào tới hoạt động thương mại quốc

tế của các quốc gia? (1.5 điểm)

* Bán phá giá: Khi giá bán hàng hóa tại nước nhập khẩu thấp hơn giá ở nước xuất khẩu theo cácđiều kiện thương mại thông thường

* Bán phá giá ảnh hưởng đến hoạt động thương mại quốc tế của các quốc gia:

- Nước xuất khẩu:

+ Tăng khả năng cạnh tranh

+ Người sản xuất nước nhập khẩu bị thiệt do vẫn bán hàng hóa với giá cao, mất khả năng cạnhtranh

+ Ảnh hưởng chung đến nền sản xuất trong nước, nhà sản xuất trong nước bị mất thị phần ngaytrên thị trường nội địa

Câu 38: Việt Nam đang theo đuổi chính sách thương mại nào?

- Việt Nam đang theo đuổi 2 chính sách

Việt Nam bắt đầu mở cửa năm 1986, cùng với đó từng bước tự do hóa hoạt động thương mạiquốc tế với việc giảm thiểu sự can thiệp của Nhà nước và các doanh nghiệp Nhà nước cho phépdoanh nghiệp tư nhân tự do tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa, dịch vụ Trướcđây thời bao cấp, mọi hoạt động đều do Nhà nước và tập đoàn các công ty Nhà nước nắm giữ,sau 1986 các doanh nghiệp tư nhân và các thành phần trong nền kinh tế đều được tham gia vàohoạt động TMQT

-Tự do hóa thương mại:

+ Ký kết các hiệp định FTA: cắt giảm các hàng rào thuế quan và phi thuế quan

Trong AEC cắt giảm thuế từ 5% xuống 0%

CPTPP (11 nước) chưa có hiệu lực

+Tuy nhiên vẫn áp thuế để bảo hộ một số ngành trong nước chưa đủ sức cạnh tranh (côngnghiệp ô tô)

Câu 39:TMQT là gi? Có y kiến cho rằng: TMQT….?

- Thương mại quốc tế: Là toàn bộ hoạt động trao đổi mua bán hàng hóa dịch vụ giữa một quốc

gia với các nền kinh tế trên thế giới trên nguyên tắc ngang giá, lấy tiền tệ là phương tiện thanhtoán, mang lại lợi ích cho các bên

Câu 42.(1,5đ) Để điều tiết hoạt động thương mại quốc tế hiện nay CP có sử dụng 1 số BP thuế quan và phi thuế quan Phân tích tác động của 1 BP và liên hệ thực tiễn tại Việt Nam.

_ Phân tích tác động của BP thuế quan: Mô hình G.tr 239

_ Liên hệ thực tiễn tại Việt Nam: Thuế quan đối với hàng nhập khẩu: Câu 33

43 Hạn ngạch là gì? Phân loại hạn ngạch? Việt Nam hiện còn sử dụng hạn ngạch để điều tiết thương mại quốc tế không? Nếu có, hãy kể tên mặt hàng hiện đang áp dụng hạn ngạch (1.5 điểm)

* Hạn ngạch: là quy định của nhà nước về số lượng tối đa một mặt hàng được phép xuất khẩu từmột thị trường nhất định trong một khoảng thời gian xác định (thường là 1 năm), thông quahình thức cấp giấy phép

* Mặt hàng Việt Nam đang áp dụng hạn ngạch:

- Xuất khẩu: gạo…

- Nhập khẩu: trứng gia cầm, muối, đường, thuốc lá…

Câu 44: Hai xu hướng mậu dịch tự do và bảo hộ mậu dịch có mâu thuẫn với nhau ko? Các quốc gia giải quyết vấn đề này như thế nào?

- Không mâu thuẫn

- Giải pháp:

+ Các quốc gia sử dụng cả 2 chính sách

+ không thực hiện chính sách mậu dịch tự do đối với tất cả các ngành hàng, mà chỉ thực hiện sự

tự do mậu dịch trong một số ngành hàng đủ mạnh, cạnh tranh được với hàng hóa nước ngoài vàcũng chỉ thực hiện trong một thời gian nhất định

+ thi hành chính sách bảo hộ mậu dịch (với mức độ khác nhau) với cách nhanh hàng non trẻ,chưa đủ sức cạnh tranh và trong khoảng thời gian nhất định.

- Mục đích

- Pháp luật điều hành

- Từ các đầu tư sang nước tiếpnhận đầu tư

-Thu lợi nhuận

- Chịu pl của nước tiếp nhận đầu

tư, pl nước đi đầu tư và các thông

lệ và pl quốc tếKhác

nhau

- Tỷ lệ nắm giữ cổphần trong doanhnghiệp

- Tham gia vào quản lýhoạt động của doanhnghiệp

- Thời hạn đầu tư-Mục đích của nhà đầutư

-Tính ổn định/ bất ổnđịnh

- Tính thanh khoản

- Chuyển giao côngnghệ, kinh nghiệm

Nắm giữtrên 10% cổphần Dn cóquyền biểuquyết

Tham giatrực tiếp

Dài hạnKiểm soátquá trình hdcủa doanhnghiệp

Ổn địnhThấp hơnCó

Nắm giữdưới 10%

vốn cổ phần

Không thamgia trực tiếpNgắn hạn/

dài hạn

nhuận từ cổtức và chênhlệch củaviệc mua vàbán giấy tờ

có giáBất ổn địnhCao hơnKhông

Tác động tích cực

- Góp phần đóng góp tích cực tăng trưởng kinh tế của nước nhậ đầu tư thông qua việc tácđộng đến việc tạo công ăn việc làm mới, nâng cao chất lượng và năng suất lao động, tăngkim ngạch xuất khẩu

- Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương theo hướng phát triển bền vững vàđáp ứng được sự mất cân đối trong việc điều tiết nguồn lực

- Bổ sung vào nguồn vốn cho phát triển kinh tế- xã hội của địa phương, trong khi nguồnlực trong nước còn hạn chế

- Cùng với FDI là quá trình chuyển giao khoa học, công nghệ

- Góp phần tăng năng suất và thu nhập, cải tạo môi trường cảnh quan xã hội cho nền kinh

tế của nước tiếp nhận đầu tư

-Khuyến khích năng lực kinh doanh trong nước, tiếp cận thị trường nước ngoài

Tác động tiêu cực

-Việc chủ động trong bố trí cơ cấu đầu tư bị hạn chế

- Ảnh hưởng đến văn hóa, truyền thống, phong tục tập quán,

- Có thể dẫn đến đầu tư tràn lan, tài nguyên bị khai thác bừa bãi,

- Dễ du nhập những công nghệ cũ, lạc hậu nếu không kiểm soát công nghệ chặt chẽ

- Nếu không thẩm định được trình độ đối tác dễ dẫn đến hiệu quả của hợp tác trong FDIthấp

- Giảm số doanh nghiệp trong nước

- có thể bị thua thiệt do vấn đề giá chuyển nhượng nội bộ từ các công ty quốc tế

VD: Cạnh tranh làm các doanh nghiệp trong nước phá sản hoặc sát nhập: PS, kinh đô, DạHương,

Câu 46:

* Mục tiêu chính: ILO

- Tạo ra đầy đủ công ăn việc làm và đảm bảo mức sống ngày càng cao cho người lao động-Thúc đẩy các chương trình kinh tế xã hội

- Tôn trọng các quyền cơ bản của con người

- Bảo vệ cuộc sống và sức khỏe người lao động

- Quy định về di cư

- Khuyến khích sự hợp tác giữa người sử dụng lao động và người lao động

* Tác động đối với nước nkld:

Tích cực

- Gia tăng đồng ngoại tệ vào trong nước

-Giải quyết việc làm cho lao động ở nông thôn

-Đào tào miễn phí

- Góp phần xây dựng kinh tế địa phương

Tiêu cực

- Chảy máu chất xám

- Tránh nghĩa vụ gia đình

* Liên hệ Việt Nam

- Kiều hối ra tăng