Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án đầu tư xây dựng nâng cấp mở rộng cống nam đàn, huyện nam đàn, tỉnh nghệ an

LUẬNVĂNTHẠC SĨQUẢNLÝĐẤTĐAI THÁINGUYÊN-2017... Ngành:QuảnlýđấtđaiM ãsố:60.85.01.03 LUẬNVĂNTHẠC SĨQUẢNLÝĐẤTĐAI Ngườihướngdẫnkhoahọc:TS.VũThịQuý THÁINGUYÊN-2017... Ýnghĩakhoahọc Bổsungkiến

LUẬNVĂNTHẠC SĨQUẢNLÝĐẤTĐAI

THÁINGUYÊN-2017

Ngành:QuảnlýđấtđaiM ãsố:60.85.01.03

LUẬNVĂNTHẠC SĨQUẢNLÝĐẤTĐAI

Ngườihướngdẫnkhoahọc:TS.VũThịQuý

THÁINGUYÊN-2017

Tôixincamđoanrằ ngmọisựgiúpđỡ choviệcthựchiệnluậnvănnàyđãđượccảmơn,cácthôngtintríchdẫntrongluậnvănđềuđượcchỉrõnguồngốc.

Tácgiảluậnvăn

PhanNgọcQuý

LỜICẢMƠN

Trongsuốtquátrìnhhọctậpvàthựchiệnđềtài,tôiđãnhậnđượcsựgiúpđỡ,tạođiềukiệnthuậnlợinhất,nhữngý kiếnđónggópvànhữnglờichỉ dạyquýbáucủ a thầycôgiáoTrườngĐại họcNông LâmTháiNguyên.Đầutiên, tôigửilờicảmơ n chânthànhvàsâusắctớiTS.VũThịQuý,làngườitrựctiếphướngdẫnvàgiúpđỡ tôitrongsuốtthờigiannghiêncứuđềtàivàhoànthànhluậnvăn

Tôixintrântrọngcảmơnsự giúpđỡ nhiệttìnhcủaBan chủ nhiệmvàcácthầycôg i á o k h oa Q u ả n l ý T à i nguyênt r ư ờ n g Đại h ọc N ô n g LâmTháiN g u yê n , UBNDhuyệnNamĐàn,UBNDThịtrấn NamĐàn,UBNDxãXuânHòa,PhòngT N

& M T huyệnNamĐàn,VănphòngđăngkýquyềnsửdụngđấthuyệnNamĐànv à cácbanngànhkháccóliênquantạođiềukiệnchotôithuthậpthôngtin,sốliệu

MỤCLỤC

LỜICAMĐOAN i

LỜICẢMƠN ii

MỤCLỤC iii

DANHMỤCTỪVIẾTTẮT viii

DANHMỤCCÁCBẢNG ix

MỞĐẦU 1

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài 1

2 Mụcđíchnghiêncứu 2

2.1 Mụctiêutổngquát 2

2.2 Mụctiêucụthể 2

3 Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễn 3

3.1 Ýnghĩakhoahọc 3

3.2 Ýnghĩathựctiễn 3

Chương1:TỔNG QUANTÀILIỆU NGHIÊNCỨU 4

1.1 Cơsởpháplýcủađềtài 4

1.1.1 CácvănbảncủaNhànước 4

1.1.2 CácvănbảncủatỉnhNghệ An 5

1.2 Kháiquátvềcông tácbồithườngGPMB 6

1.2.1 KháiniệmvềcôngtácbồithườngGPMB 6

1.2.2 BảnchấtcủacôngtácbồithườngGPMB 7

1.2.3 CácyếutốảnhhưởngđếncôngtácbồithườngGPMB 8

1.2.4 Quytrìnhthựchiệncôngtácbồithường GPMB 10

1.3 ThựctrạngvềcôngtácbồithườngGPMBtrongnướcvàmộtsốnước trênThếgiới 11

1.3.1 CôngtácbồithườngGPMBmộtsốnướctrênThếgiới 11

1.3.1.1 TạiTrungQuốc 11

1.3.1.2 TạiHànQuốc 11

1.3.1.3 TạiAustralia 12

1.3.2 CôngtácbồithườngGPMBởViệtNam 13

1.3.2.1.Thờikỳ1988-1993 13

1.3.2.2.Thờikỳ1993-2003 13

1.3.2.3 TừkhicóLuậtĐấtđai2003 14

1.3.2.4 TừkhicóLuật Đấtđai2013đếnnay 15

1.4.ThựctrạngvềcôngtácbồithườngGPMBtrênđịabàntỉnhNghệAn 21

Chương2:NỘIDUNGVÀPHƯƠNG PHÁPNGHIÊNCỨU 23

2.1 Đốitượngvàphạmvinghiêncứu 23

2.1.1 Đối tượngnghiêncứu 23

2.1.2 Phạmvinghiêncứu 23

2.2 Địađiểmvàthờigiannghiêncứu 23

2.3 Nộidungnghiêncứu 23

2.3.1 Đánhgiávềđiềukiệntựnhiên,kinhtế-xãhộihuyệnNamĐàn, tỉnhNghệAn 23

2.3.1.1 Điềukiệntự nhiên 23

2.3.1.2 Điềukiệnkinhtế-xãhội 23

2.3.2 HiệntrạngsửdụngđấtvàtìnhhìnhquảnlýđấtđaicủaxãXuânHòavàThịt rấn NamĐàn 23 2.3.3.KếtquảcôngtácbồithườngGPMB,ảnhhưởngcủacôngtácbồithườngGPMB,nhữngth uậnlợi,khókhăntrongcôngtácbồithườngGPMBtại“Dựánđầutưxâydựngnângcấp,mởrộngc ốngNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn” 23

2.3.3.1 Tổngquanvềdựánvànhữngvấnđềliênquan 23

2.3.3.2 Kếtquảcôngtácbồithường GPMBtạidựán 24

2.3.3.3 ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaýkiếncủangườid ân vàcánbộ chuyênmôntrongkhuvựcdựán 24

2.3.3.4 ĐánhgiáviệcthựchiệncôngtácbồithườngGPMBđếnđờisống,laođộng,v i ệ c làmvàt hunhậpcủangườidân 24

2.3.3.5 Đánhgiánhữngthuậnlợi,khókhănvàrútrabàihọckinhnghiệmtừcôngtácbồi thườngGPMBDựán 24

2.3.4.Đềxuấtmộtsốgiảiphápnhằmnângcaohiệuquảcôngtácbồithường

GPMBởtỉnhNghệAn 25

2.4 Phươngphápnghiêncứu 25

2.4.1 Phươngphápthuthậpthôngtintàiliệu 25

2.4.1.1 Phươngphápthuthậpsốliệuthứcấp 25

2.4.1.2 Phươngphápthuthậpsốliệusơcấp 25

2.4.2 Phươngphápxửlýthôngtin,sốliệu 26

2.4.3 Phươngphápthốngkê 26

2.4.4 Phươngphápthamkhảo,kếthừacáctàiliệuliênquanđếnđềtài 26

Chương3:KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀTHẢOLUẬN 27

3.1.Điềukiệntựnhiên,kinhtế-xãhộicủahuyệnNamĐàn,tỉnhNghệAnvàhiệntrạngsửdụngđất,tìnhhìnhquảnlýđấtđaicủax ãXuânHoàvàThịtrấnNamĐàn 273 1 1 Điềukiệntựnhiên 27

3.1.1.1 Vịtríđịalý 27

3.1.1.2 Địahìnhđịamạo 28

3.1.1.3 Khíhậu 28

3.1.1.4 Thủyvăn 28

3.1.1.5 Cácnguồntàinguyên 28

3.1.1.6 Nhậnxétchung 30

3.1.2 Điềukiệnkinhtế-xãhội 30

3.1.2.1 Thựctrạngpháttriểnkinhtế 30

3.1.2.2 Thựctrạngpháttriểncơsởhạtầng 32

3.1.2.3 Đánhgiáchungvềthựctrạngpháttriểnkinhtế-xãhội 33

3.2 HiệntrạngsửdụngđấtvàtìnhhìnhquảnlýđấtđaicủaThịtrấnNamĐànvàxãX u â n Hòa.35 3.2.1 HiệntrạngsửdụngđấtcủaThịtrấnNamĐànvàxãXuânHòa 35

3.2.2 TìnhhìnhquảnlýđấtđaicủaThịtrấnNamĐànvàxãXuânHòa 36

3.3 KếtquảcôngtácbồithườngGPMB,ảnhhưởngcủacôngtácbồithườngGPMB,nhữngthu ậnlợivàkhókhăntrongcôngtácGPMBtại“Dựánđầutưxâyd ựng nângcấp,mởrộngcốngNam Đàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn” 41

3.3.1 Tổngquanvềdựán vànhữngvấnđềliênquan 41

3.3.1.1 Kháiquátvềdựán 41

3.3.1.2 TìnhhìnhdânsốvàlaođộngtrongkhuvựcGPMBđoạnxãXuânHòa,Thịtr ấn Nam Đàn 43

3.3.2 KếtquảcôngtácbồithườngGPMBtại“Dựánđầutưxâydựngnângcấp,mở

rộngcống NamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn” 44

3.3.2.1 Đốitượngvàđiềukiệnbồithường 44

3.3.2.2 Tổnghợpkếtquảcôngtác bồithường GPMBvề đấtđai 46

3.3.2.3.KếtquảcôngtácbồithườngvềđấttạixãXuânHòavàThịtrấnNamĐàn 46

3.3.2.4 KếtquảcôngtácbồithườngvềtàisảntrênđấttạixãXuânHòavàThịtrấnNamĐàn 48

3.3.2.5 KếtquảtổnghợpkinhphíhỗtrợGPMB 50

3.3.2.6 Kếtquảbốtrítáiđịnhcư 51

3.3.3 ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaýkiếncủangườidânvàcánbộchu yênmôntrongkhuvực“Dựán đầutưxâydựngnângcấp,mởrộngcống NamĐàn,huyện NamĐàn,tỉnhNghệAn” 53

3.3.3.1 ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaphiếuđiềutraýk i ế n củangười dânbịthuhồiđất 53

3.3.3.2 ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaýkiếncủacánbộchuyênmônc ủadự án55 3.3.4 ĐánhgiáảnhhưởngcủaviệcthựchiệncôngtácbồithườngGPMBđếnđờisống,laođộng ,việclàmvàthunhậpcủa ngườidânbịthuhồiđất 56

3.3.4.1 Kếtquảthuhồiđấtnôngnghiệp 56

3.3.4.2 Tácđộngcủadựánđếnđờisốngcủangườidânsaukhibịthuhồiđất 57

3.3.4.3 Tácđộngcủadựáncủadựánđếnlaođộng,việclàmvàthunhậpcủangườid ân saukhib ịthuhồiđất 58

3.3.5 Đánhgiáđượcnhữngmặtlàmđược,chưalàmđượctrongcôngtácbồithường GPMB“ Dựánđầutưxâydựngnângcấp,mởrộngcốngNamĐàn,huyệnNam Đàn,tỉnhNghệAn” 61

3.3.5.1 Nhữngmặtđãlàmđược 61

3.3.5.2 Nhữngmặtchưalàmđược 61

3.3.6 Đánhgiánhữngthuậnlợi,khókhănvàrútrabàihọckinhnghiệmtừcôngtácbồi thường GPMB“Dựánđầutưxâydựngnângcấp,mởrộngcốngNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệA n” 62 3.3.6.1 Thuậnlợi 62

3.3.6.2 Khókhăn 63

3.3.6.3 Bàihọckinhnghiệm 63

3.4 ĐềxuấtmộtsốgiảiphápnhằmnângcaohiệuquảcôngtácbồithườngGPMB ởtỉnhNghệAn 66

3.4.1 Các giảiphápvềchínhsách giábồithườngđấtđai,tàisản 66

3.4.2 Các giảiphápvềchínhsáchhỗtrợ vàổnđịnhcuộcsống 67

3.4.3 CácgiảiphápvềtổchứcchỉđạothựchiệntrongcôngtácbồithườngGPMB 683.4.4.Cá cgiảiphápvềcảicáchthủtụchànhchính 689

KẾTLUẬNVÀKIẾNNGHỊ 71

1 Kếtluận 71

2 Kiếnnghị 72

TÀILIỆUTHAMKHẢO 733 PHỤLỤC

DANHMỤCCÁCBẢNG

Bảng3.1:HiệntrạngsửdụngđấtcủaxãXuânHòavàThịtrấnNamĐàn 36

Bảng3.2: Dânsốtheođộtuổitrongkhu vựcGPMB 43

Bảng3.3: TìnhhìnhlaođộngtrongkhuvựcGPMB 44

Bảng3.4:Kếtquả vềđốitượngbồithườngvàđiềukiệnđượcbồithường 45

Bảng3.5:Kếtquảvề đấtđaiđãthựchiệnbồithườngGPMB 46

Bảng3.6:Kếtquảbồithườngvềđất 47

Bảng3.7: Kếtquảbồithườngvềtàisảntrênđất 49

Bảng3.8: TổnghợpkinhphíhỗtrợGPMB 51

Bảng3.9:Kếtquảbốtrítáiđịnhcư 52

Bảng3.10:TổnghợpkếtquảýkiếnngườidântrongkhuvựcGPMBqua phiếuđiềutra 54

Bảng3.11:Tổnghợpkếtquảýkiếncủacánbộchuyênmônvềcôngtácbồithườnggiải phóngm ặtbằngcủadự án 55

Bảng3.12:Tỷlệđấtnôngnghiệp bịthuhồicủacáchộdân 56

Bảng3.13:Phươngthứcsửdụngtiềnbồithường,hỗtrợcủacáchộdân 57

Bảng3.14:Trìnhđộvănhóa,chuyênmôncủasốngườitrongđộtuổilaođộng 58

Bảng3.15:Tìnhhìnhlaođộng,việclàmcủacáchộthuộckhuvực bồithườngGPMB 59

Bảng3.16: Tìnhhìnhthunhậpcủacáchộsau khithuhồiđất 60

MỞĐẦU

1 Tínhcấpthiếtcủađềtài

Trảiq ua n h i ề u q u á t r ì n h b i ế n đ ổ i k h ô n g n g ừ n g c ủ a t ự n h i ê n , đấ t đ a i l

u ô n đ ư ợ c khẳngđịnhlàmộttrongnhữngnguồn tàinguyênvôcùngq u ý giámàthiênnhiênđãbantặngchoconngười.Đấtđaicóýnghĩavàvaitròđặcbiệtquantrọngchosựtồntại,sựpháttriểncủasựsốngtrêntráiđấtvàcủacảxãhộiloàingười.Đấtđailàtưliệusảnxuấtđặcbiệt,làđịabànphânbốdâncư,lànơixâydựngcáccôngt r ìn h vănhóaxãhội,anninhquốcphòng,làkhotàngdựtrữlớnnhấtcủanhânloại vàsựsốngcòncủamỗiquốcgia,mỗiconngười

Nhữngnămgầnđây,nềnkinhtếpháttriển mạnhmẽcùngvớiáplựcvềsự giatăngdânsốlàmchonhucầuvềđấtđaicủaconngườingàycàngtăng,diệntíchđất đaingàycàngbịthuhẹp.Đồngthờiquátrìnhđôthịhóadiễnramạnhlàmchođất đaingàycàngcógiátrịkinhtếcaovànhucầuvềmặtbằnglớnđểphụcvụchosả n xuất,kinhdoanh.Đểcómặtbằngthựchiệncácdựánchúngtaphảithuhồivàchuyểnmụcđ í c h s ử d ụ n g đ ấ t đ a i C

h í n h v ì vậy,c ô n g t á c b ồ i t h ư ờ n g , h ỗ t r ợ v à GP M B làđiềukiệntiênquyếtcủasựpháttriển,nótácđộngmạnhmẽđếncôngtácq u ả n lýnhànướcvềđấtđai.(TháiKim,2017)[8]

Trướcthực trạngnhưvậy,côngtácbồi thườngGPMBlàmộttrongnhữngcôngviệchếtsứckhókhăn,phứctạpvàđượcxãhộiđặcbiệt

quantâm.Bồithường,GP M B cũnglàmộtvấnđềhếtsứcnhạy

cảmvàphứctạpliênquantớimọimặtđờisố n g kinhtế, xãhộivàcộngđồngdâncư, ảnhhưởngtrực tiếptới lợiíchcủa Nhàn ư ớc , củachủ đầutư,đặcbiệtvớicáchộgiađình,cánhâncóđất bịthuhồi trênp hạmvicảnước,củatừng địaphương,khôngnhữngthếnócònảnhhưởngrấtlớnđến tình hình kinh tế, chínhtrị,xãhộicủađịaphươngsaukhi táiđịnhcưchongườidân.C ô n g t á c b ồ i t h ư ờ n g G P M B h i ệ n naycònt r ì t r ệ v à g ặ p r ấ t n h i ề u k h

ó k h ă n trongquátrìnhthựchiệndonhiềunguyênnhânnhưcácchínhsáchvềđềnbùthiệth ại GPMBcònchưacụthể,chưacôngkhai,haythayđổigâynhiềukhókhănchov iệ

cx á c đ ị n h mứcđ ộ đ ề n b ù , g i á đ ề n b ù , t á i đ ị n h c ư v à g i ả i q u y ế t h ậ u q u ả s a u GPMB,…

T r ư ớ c n h ữ n g k h ó k h ă n n h ư v ậ y , v i ệ c đ á n h g i á c ô n g t á c b ồ i t h ư ờ n g

hiêncứu đề tài:“Đánhgiácôngtácbồithườnggiảip h ó n g mặtb ằ n g d ự á n đ ầ u t

2.2 Mụctiêucụthể

1 Đánhg i á v ề đ i ề u k i ệ n t ự n h i ê n , k i n h t ế

-x ã h ộ i huyệnN a m Đ à n , t ỉ n h Ngh ệ An

2 ĐánhgiáhiệntrạngsửdụngđấtvàtìnhhìnhquảnlýđấtđaicủaxãXuânHòavàThịtrấnNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn

3 Đánhgiákết quảcủa côngtácbồithường GPMBtại“Dựánđầutưxâydựn

gnângcấp,mởrộngcốngNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn”.

4 Đềxuất mộtsố giảipháp nhằm giải quyết nhữngkhókhănvànângcaohiệu quảtrongcôngtácbồithườngGPMB.

3 Ýnghĩakhoahọcvàthựctiễn

3.1 Ýnghĩakhoahọc

Bổsungkiếnthức, kinhnghiệmthực tếvà hiểurõvềcôngtácquảnlýn h à nướcvề đất đai,cụthểlàcôngtácbồi thườngGPMB,nhữngthuậnlợik hókhănkhitiếnhànhdựán

3.2 Ýnghĩathựctiễn

Từquátrìnhnghiêncứuđềtàigiúptìmranhữngthuậnlợi,khókhăncủa côngtácbồithường GPMBđểtừđóđềxuấtnhữnggiảiphápkhắcphục,gópphầnthúcđẩytiếnđộbồithườngGPMB

Chương1 TỔNGQUANTÀILIỆUNGHIÊNCỨU

-

Nghịđịnhsố43/2014/NĐ-CPngày15/05/2014củaChínhphủQuyđịnhc h i tiếtthihànhmộtsốđiềucủaLuậtđấtđainăm2013;

- Thôngtư số

36/2014/TT-BTNMTngày30/6/2014của B ộ Tà inguyênvà M ô itrườngQuyđịnhchitiếtphươngphápđịnhgiáđất;xâydựng,điềuchỉnhbảnggi á đất;địnhgiáđấtcụthểvàtưvấnxácđịnhgiáđất;

-

Thôngtư37/2014/TT-BTNMTcủaBộTàinguyênvàMôitrườngQuyđịnhchitiếtvềbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưkhiNhànướcthuhồiđất;

Thôngtưsố02/2015/TT

BTNMTQuyđịnhchitiếtmộtsốđiều của Nghịđịnhsố43/2014/NĐ

-CPvàNghịđịnhsố 44/2014/NĐ-CPngày15/05/2014về đất đ a i củaChínhphủ;

1.1.2 CácvănbảncủatỉnhNghệAn

-

Quyếtđịnhsố68/2008/QĐ-UBNDngày17/10/2008củaUBNDtỉnhNghệA n v/

vBanhànhđơngiábồithườngcâycối,hoamàuvàdichuyểnmồmảtrênđịab àn tỉnhNghệAn

- Quyếtđịnhsố120/2009/QĐ-UBNDngày24/12/2009củaUBNDtỉnhNghệAnv/vbanhànhđơngiáxâydựngmớinhà,vậtkiếntrúcphụcvụcôngtácbồithường,h ỗ trợvàtáiđịnhcưkhiNhànướcthuhồiđấttrênđịabàntỉnhNghệAn

- Quyếtđịnhsố04/2010/QĐ-UBNDngày19/01/2010củaUBNDtỉnhNghệA n v/vbanhànhQuyđịnhvềbồithườngvàgiảiphóngmặtbằngtáiđịnhcưkhiNhànướcthuhồiđấttrênđịabàntỉnhNghệAn

Quyếtđ ị n h s ố 1 0 7 / 2 0 1 0 / Q Đ

-UBNDngày2 3 / 1 2 / 2 0 1 0 v ề v i ệ c B a n h à n h đ ơ n giáxâydựng mớinhà,vậtkiếntrúcphụcvụcôngtácbồithường,hỗtrợ,tái đ ịn h cưkhiNhànướcthuhồiđấttrênđịabàntỉnhNghệAn

Quyếtđịnhsố16/2011/QĐ

-UBNDngày22/3/2011củaUBNDtỉnhNghệ A n v/

vBanhànhđơngiábồithườngcâycối,hoamàuvàdichuyểnmồmảtrênđịabàntỉnhNghệAn

Quyếtđ ị n h s ố 1 0 1 / 2 0 1 2 / Q Đ

-UBNDngày2 7 / 1 2 / 2 0 1 2 c ủ a U B N D t ỉ n h N g h ệ Anv/

vBanhànhbảng giáđất năm2013trênđịabànhuyệnNamĐàn,tỉnh N g h ệ An

- Quyếtđịnhsố85/2013/QĐ-UBNDngày30/12/2013củaUBNDtỉnhNghệAnv/vBanhànhbảnggiáđấtnăm2014trênđịabànhuyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn

Quyếtđịnhsố49/2014/QĐ

-UBNDngày19/8/2014của UBNDtỉnhNghệ A n v/

vBanhànhquyđịnhvềviệccấpgiấychứngnhậnquyềnsửdụngđất,quyền

Quyếtđ ị n h s ố 1 1 7 / 2 0 1 4 / Q Đ

-UBNDngày3 0 / 1 2 / 2 0 1 4 c ủ a U B N D t ỉ n h N g h ệ Anv/

vBanhànhbảnggiáđấtgiaiđoạntừnăm2015đếnnăm2019trênđịabàn huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn

“Bồithường”cónghĩalàtrảlạitươngxứnggiátrịhoặccônglaochomộtchủthểnàođóbịthiệthạivìhànhvicủamộtchủthểkhác

Điềunàycónghĩalà:

+Khôngphảimọikhoảnbồithườngđềuchitrảđượcbằngtiền

+Sựmấtmátcủangườibịthuhồiđấtkhôngchỉlàvềmặtvậtchấtmànhiềutrườnghợpcònmấtmátcảvềtinhthần

+V ề mặth à n h c h í n h t h ì đâyl à m ộ t q u á t r ì n h k h ô n g t ự n g u y ệ n , c ó t

í n h cư ỡn g chế và vẫn làđòi hỏi sự"hysinh", không thể làmộtsựbồithườngnganggiátuyệtđối

Việcbồithườngcónhiềucách,cóthểlàvôhìnhhoặchữuhình(bồithườngb ằ ng tiền,bằngvậtchấtkhác),cóthểdocácquyđịnhcủaphápluậtđiềutiết,hoặcd othỏathuậngiữacácchủthểliênquan

“Giảiphóngmặtbằng”làquátrìnhtổchứcthựchiệncáccôngviệcliênquanđếndidờinhàcửa,câycốivàcáccôngtrìnhxâydựngtrênphầnđấtnhấtđịnhđượcquyđị nhc h o v i ệcc ảitạo,mởr ộngh o ặcxâyd ựngmộtc ô n g t r ì n h mớit r ê n đ ó ( H o à n g Phê,2000)[14]

-Côngtácbồithường,giảiphóngmặtbằng(GPMB)đượcthựchiệnsaukhiNh à nướccóquyếtđịnhthuhồi đất đểsửdụngvàocácmụcđíchquốc phòng,an

Côngtácbồithường,GPMBthựchiệntừkhithànhlậphộiđồngGPMBchotớikhibàngiaomặtbằngchochủđầutư.VềmặthànhchínhGPMB làmộtquátr ì nh khôngtựnguyện,ngườibịthuhồiđấ tngoàimấtmátvềmặtvậtchấtnhiềutrườnghợpcònmấtmátcảvềtinhthầnnhấtlàkhiphảiTĐChoặccómộngườithânbịdichuyển…

Bảnchấtcủacôngtácbồithường,GPMBtrongtìnhhìnhhiệnnaykhôngđơnthuầnlàbồithườngvềmặtvậtchấtmàcònphảiđảmbảolợiíchcủangườidânsaukhibịthuhồiđất,đólàcómộtchỗởổnđịnhvớiđiềukiệnsốngbằnghoặctốthơnnơiởcũ,đượchỗtrợđàotạochuyểnđổinghềnhằmổnđịnhvànângcaocuộcsống…

1.2.2 BảnchấtcủacôngtácbồithườngGPMB

MụctiêupháttriểnkinhtếvàxâydựngđấtnướccủaĐảngvàNhànướctalà:“Dângiàu,

nướcmạnh,xãhộicôngbằng,dânchủvàvănminh”.Trongnhiềuchiếnlượcpháttriểncủađấtn

ướccóchiếnlượcpháttriểnnhàởnhằmtạođiềukiệnchonhândâncóchỗởrộngrãihơn,tiệnnghihơnquamỗithờikỳpháttriểncủađấtnước

gt h ể có mộthiệntư ợn g mộtcôngt r ì n h mớira đ ờ i l à kéo th eo nh ữn g ng ười dânkhôngcóchỗởhoặcchỗởkémhơnnơiởcũ,dùđólàmộtgiađình

Nếukhôngnhìnrõbảnchấtcủavấnđề, mỗinămchúngtacóhàngngàndựánđầutưxâydựng,mỗidựánchỉkéotheo mộtgiađìnhkhôngcóchỗởthìđãcóhàng

1.2.3 CácyếutốảnhhưởngđếncôngtácbồithườngGPMB

QuátrìnhbồithườngGPMB diễnra hếtsức phức tậpvànhạycảm.Trongđócórấtnhiềuyếutốtácđộng, nócóthểthúcđẩyquátrìnhbồi thườngGPMBdiễnran h a n h haychậm.MộtsốyếutốchínhmàchúngtacầnquantâmkhitổchứcthựchiệncôngtácbồithườngGPMBnhưsau:

- Yếutốquảnlýnhànướcvềđấtđai:

Hiệnnaycôngtácquảnlýnhànướcvề đấtđaicủacácđịaphươngcònyếukém,không chặtchẽ, nhiều vướngmắc trongquan hệ quản lývà sửdụngđấtđaiđểtồnđọngkhádàikhônggiảiquyếtđược

- Giaođất,chothuêđất:

Giaođất, chothuêđấtphải căncứvào quyhoạchvàkếhoạchsửdụng đất nhưngnhiềuđịaphươngchưa thực hiệntốt nguyêntắcnàydẫnđến khókhănchoc ô n gtácbồithường

- Đăngkýđấtđai,lậpvàquảnlýhồsơđịachính,quảnlýhợpđồngsửdụngđất,thốn

gkê,kiểmkê,cấpgiấychứngnhậnquyềnsửdụngđất:

Lậpvàquảnlýchặtchẽhệthốnghồsơđịachínhcóvaitròquantrọnghàngđ ầu đểquảnlýchặtchẽđấtđaitrongthịtrườngbấtđộngsản,làcơsởxácđịnhtínhpháplýcủađấtđai.Việccấpgiấychứngnhậnquyềnsửdụngđấtlàmộtchứngthư

pháplýnhằmxáclậpquyềnsửdụngđấtcủa cácchủsửdụngtrêncácthửađất cụthể,làcơsởpháplýcaonhất,căn cứ thiết thựcnhất đểtínhtoánbồi thườngthiệthạichocácchủsửdụngđất.

- Thanhtrachấphànhcácchếđộ,thểlệvềquảnlývàsửdụngđấtđai:

ViệcbồithườngGPMBgắnnhiềuđếnquyềnlợivềtàichínhnênrấtdễcónhữnghànhviviphạmphápluậtnhằmthulợibấtchính.Vìvậychínhquyềnđịaphươngcấptrên,hộiđồngthẩmđịnhphảicókếhoạchthanhtra,kiểmtra,coiđâylànhiệmvụthườngxuyêntrongquátrìnhtriểnkhaicôngtácbồithườngGPMB,kịpthờipháthiệnnhữngsaiphạm,viphạmphápluậtđểxửlýtạoniềmtinchonhândân

- Giảiq uy ế t t r a n h chấpđ ấ t đ a i , k h i ế u n ạ i , tốc á o c á c v i p h ạ m t r o n g v i ệ

c qu ản lývàsửdụngđấtđai:

TheokếtquảthốngkêcủacơquanthanhtraNhànướcchothấyhơn80%sốvụtranhchấp,khiếunạitốcáohàngnămlàthuộclĩnhvựctranhchấpđấtđai,đặcbiệtlàkhiếukiệnvềviệcbồithườngthiệthạichưathỏađáng,nhiềunơiápgiábồithườngquáthấp Cónhiềutrườnghợpkhôngcôngbằngnhư:trongcùngmộtdựá n , trongcùngmộtvịtrí,địađiểm,diệntíchđấtnhưnhaunhưnghaitrườnghợplạiđ ư ợ cbồithườnggiảitỏakhácnhau.Trườnghợpkhôngcôngbằnglànguyênnhânp h á t sinhngườidânkhiếukiện

(HuyênNgân,2009)[12]

- Việcbanhànhvàtổchứcthựchiệncácvănbảnquyphạmphápluậtđấtđai

Vớinhữngđổi mớivề pháp luật đấtđai,thờigianquacôngtácGPMBđãđạtnhữngkết quảđángkhíchlệ, đãcơbảnđápứngđượcnhucầuvề mặtbằng choviệcp h á t triểncácdựánđầutư.Tuynhiênbêncạnhđó,dotínhchưaổnđịnh,chưathốngnhấtcủaphápluậtđấtđaiquacácthờikỳmàcôngtácbồithườngGPMBđãgặpkhánhiềukhókhănvàcảntrở.Thựctiễntriểnkhaichothấyviệcbanhànhcácvănbảnquyphạmphápluậtvềquảnlý,sửdụngđấtđaicóảnhhưởngrấtlớnđếncôngtácbồithườngGPMB

-Giá đấtvàđịnhgiáđất

TheoquyđịnhcủaLuậtĐấtđainăm2003,nguyêntắcđịnhgiáđấtlàphảisátvớigiáthịtrườngtrongđiềukiệnbìnhthường(Quốchội,LuậtĐất đai2003).Tuynhiên,tìnhhìnhphổbiếnhiệnnaylàgiáđấtdocácđịaphươngquyđịnhvàcôngbố

1.2.4 QuytrìnhthựchiệncôngtácbồithườngGPMB

Quytrìnhthực hiện côngtác bồithườngGPMBvàtáiđịnhcưcủatỉnhNghệA n đượcquyđịnhrõtạiQuyếtđịnhsố58/2015/QĐ-

UBNDngày13/10/2015của U B N D tỉnhNghệAnvềviệcbanhànhquyđịnhvềbồithường,hỗtrợvàtáiđịnhcưkhiNhànướcthuhồiđấttrênđịabàntỉnhnhưsau:

- BàngiaođấtđãbịthuhồichoChủđầutư,đơnvịthicông

- Cưỡngchếthuhồiđất

- Giảiquyết khiếunại đối vớiquyếtđịnhbồithường, hỗtrợvàtáiđịnhcưhoặcquyếtđịnhcưỡngchếthuhồiđất.(UBND,2015)[21]

1.3 Thựctrạngvềcôngtác bồithườngGPMBtrongnướcvàmộtsố nước

trênThếgiới

1.3.1 CôngtácbồithườngGPMBmộtsốnướctrênThếgiới

1.3.1.1 TạiTrungQuốc

Vềphápluậtđấtđai,TrungQuốccónhiềunéttươngđồngvớiphápluậtViệtNam.Tuynhiênnhìntổngthể,việcchấphànhphápluậtcủangườiTrungQuốcrấtcao,việcsửdụngđấttạiTrungQuốcthựcsựtiếtkiệm

DođấtđaithuộcsởhữuNhànướcnênkhôngcóchínhsáchbồithườngGPMBkhiNhànướcthuhồiđất,kểcảđấtnôngnghiệp,tuynhiêntuỳtrườnghợpcụ

thể,Nhànướcsẽcấpđấtmớichocácchủsửdụngbịthuhồiđất.Nhànướcchỉbồithườngchocáccôngtrìnhgắnliềnvớiđấtkhithuhồiđấtcủacácchủsửdụng

TheoquyđịnhcủaphápluậtTrungQuốc,khiNhànướcthuhồi

đấtthìngườinàosửdụngđấtsau đósẽcótráchnhiệmbồithường.Ngườibịthuhồiđấtđượ cthanh toánbaloạitiền:tiềnbồithườngđất đai,tiềntrợcấpvềtáiđịnhcư,tiềntr

ợc ấpbồithườnghoamàutrênđấ t.Cáchtínhtiềnbồithườngđấtđai vàtiề ntrợcấptáiđịnhcưcăncứtheotổnggiátrịtổngsảnlượngcủađấtđainhữngnăm

trướcđâyrồinhânvớihệsố.Tiềnbồithườngchohoamàu,chocácloạitàisảntrênđấtđượctínhtheogiácảhiệntại

Theođánhgiácủamộtsốchuyêngiatáiđịnhcư,sởdĩTrungQuốccónhữngt h à n h côngnhấtđịnhtrongcôngtácbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưlàdothứnhất,đãxâydựngcácchínhsáchvàthủtụcrấtchitiết,ràngbuộcđốivớicáchoạtđộngtáiđịnhcư,đả mbảomụctiêutạocơhộipháttriểnchongườidântáiđịnhcư,tạoc á c nguồnlựcsảnxuấtchonhữngngườitáiđịnhcư.Thứhai,nănglựcthểchếcủacácchínhquyềnđịaphươngkhámạnh.Chínhquyềncấptỉnhchịutráchnhiệmhoànt o à n trong

việcthựchiệnchươngtrìnhbồithườnghỗtrợtái

địnhcư.Thứba,quyềnsởhữuđấ ttậpthểlàmchoviệcthựchiệnbồithườnghỗtrợtáiđịnhcưcónhiề uthuậnlợi,đặcbiệtlàởnôngthôn.(TrươngÁnhTuyết,2002)[15]

1.3.1.2 TạiHànQuốc

Cơsởpháplýcủachínhsáchbồi thường,hỗtrợtáiđịnhcưcủaHànQuốc:H i ế

n phápHànQuốc;Luậtthuhồiđấtnăm 1962;Luậtcáctrườnghợpđặcbiệtchu

hồiđấtphụcvụmụcđíchcôngvàđềnbùthiệthạinăm1975;Luậtthuhồiđấtchocácdựáncông vàđền bùnăm2000;hiệnnayHànQuốc thựchiệntheoLuậtđềnbùđất đai.MụcđíchcủaLuậtnhằmđảmbáopháthuyphúclợicôngvàbảovệthíchđ á

ng quyền sởhữutàisảnthôngquaviệc thực thihiệuquả côngtrìnhcôngcộng;bằngviệcquyđịnhđền bùthiệthạinảysinhdoquátrìnhthuhồi haysửdụngđất choc á c c

ô n g t r ì n h c ô n g c ộ n g t h ô n g q u a thamv ấ n v à c ư ỡ n g chế.

( T r ư ơ n g Á n h Tuyết,2002)[15]

1.3.1.3 TạiAustralia

TừkhingườichâuÂuđếnđịnhcưtạiAustralia,Nữhoàngnắmgiữtoànbộđấtđ a

i Q u y ề n s ở h ữ u đ ấ t p h ụ t h u ộ c v à o s ự b a n p h á t c ủ a N ữ h o à n g c h o n h ữ n g n

gư ời nắmgiữvà ngườisửdụng.Tráchnhiệmtheohợpđồngbaohàmýnghĩarằngn g ư ờ i nắmgiữđấtđaicủaNữhoàngđượcquyềnhưởngthụmộtcáchbìnhthườngtuỳtheochứngthưbanphát

Quốchội củabang vàvùng lãnh thổcó quyềnban hànhluậtnhằmsungcôngbất độngsản.ĐólàquyềnlựcxuấtpháttừquyềnlựctốicaocủamỗiQuốchộicủab an g,mỗiQuốchội của bangcóthểbanhànhluậtnhằm thuhồi đất đaicóhoặckhôngcóchitrảbồithường

Theoquyềnt ừ H i ế n p h á p A u s t r a l i a , C h í n h quyềnL i ê n b a n g ( C h í n h p h

y đấtkhoảnhoàntoàntươngđươngvớinhữnggìmàanht a bịlấyđi.Bất cứngườinàocóquyền lợi trênmảnhđấtđóđềucó thểkhiếunạivềbồi thường

Đốivớithanhtoáncuối cùng, Chínhphủsẽ thanh toánđầyđủ số tiền bồ

it h ườn g ngaysaukhitổngsốtiềncuốicùngđãđượcchấpthuận.Khoảnthanhtoán

Ngày31/5/1990,HộiđồngBộtrưởng banhànhQuyếtđịnhsố186/HĐBTvềv i ệ c đềnbùthiệthạiđấtnôngnghiệp,đất córừngkhibịchuyểnsangsửdụngvàomụcđ í c h k h á c t h ì p h ả i b ồ i t h ư ờ n g C ă n c ứ đ ể t í n h đ ề n b ù t h i ệ t h ạ i về đ ấ t n ô n g nghiệpvàđấtcórừngtheoquyếtđịnhnàylàdiệntích,chấtlượngvàvịtríđất.Mỗihạngđấttạimỗivịtríđềuquyđịnhgiátốiđa,tốithiểu.UBNDcáctỉnh,thànhphốquyđịnhcụthểmứcđềnbùthiệthạicủađịaphươngmìnhsátvớigiáđấtthựctếởđ ịa phươngnhưngkhôngthấphơnhoặccaohơnkhunggiáđịnhmức.

1.3.2.2.Thờikỳ1993-2003

LuậtĐấtđai1993đãcóhiệulựctừngày15/10/1993thaythếchoLuậtĐấtđai1988

ĐâylàvănkiệnchínhsáchquantrọngnhấtđốivớiviệcthuhồiđấtvàđềnbùthiệthạicủaNhànước.LuậtĐấtđaiquyđịnhcácloạiđấtsửdụng,cácnguyêntắcsử dụngtừngloạiđất, quyền vànghĩavụcủangườisử dụngđất Mộtthủ tụcrất quantrọngvàlàcơsởpháplýchongườisửdụngđất làhọđượccấp giấy chứng nh ận quyềnsửdụngđấtvàquyềnsởhữunhà.Chínhđiềunàylàmcăncứchoquyềnđ ư ợ c đềnbùkhiNhànướcthuhồiđất

SaukhiLuậtĐấtđai1993được banhành,Nhànướcđãbanhànhrất nhiều cácvănbảndướiluậtnhư Nghịđịnh,Thôngtưvàcácvănbảnpháp quykhácvề q u ản lýđấtđainhằmcụthểhoácácđiềuluậtđểthựchiệncácvănbảnđó,baogồm:

-Nghịđịnh90/

CPngày17/9/1994quyđịnhcụthểcácchínhsáchvàphânbiệt chủthểsửdụngđất,cơsởpháplýđểxemxéttínhhợpphápcủa thửađấtđểlập

kế hoạch đền bùGPMBtheo qui định khinhà nước thuhồi đấtđểsửdụngvàomụcđ ích quốcphòng,anninh,lợiíchquốcgia,lợiíchcôngcộng.Xétvềtínhchất,nộidung,Nghịđịnh90/

CPđãđápứngđược mộtsốyêucầunhấtđịnh,sovớicácvănb ản trước,Nghịđịnhnàylàvănbảnpháplýmạngtínhtoàndiệncaovàcụthểhoáviệc thựchiệnchínhsáchbồithườngkhiNhànướcthuhồiđất,việcđềnbùbằngđấtcù ng mụcđíchsửdụng,cùnghạngđất.v.v…

1.3.2.3 TừkhicóLuậtĐấtđai2003

SaukhiLuậtĐấtđai2003đượcbanhành,NhànướcđãbanhànhnhiềucácvănbảndướiluậtnhưNghịđịnh,Thôngtưcụthểhoácácđiềuluậtvềgiáđất,bồi thường,hỗtrợthuhồiđất,baogồm:

BTCngày7tháng12năm2004củaBộTài chínhvềhướngdẫnthựchiệnNghịđịnhsố197/2004/NĐ-

số188/2004/NĐ-CPngày16/11/2004củaChínhphủvềphươngphápxácđịnhđất;Thôngtưliêntịchsố 14/2008/TTLT/

BTNMTngày31tháng01năm2008hướngd ẫn thựchiện mộtsố đi ều Nghịđịnh84/2007/NĐ -CPngày25/5/2007của Chính p h ủ quyđịnhbổsungvềviệccấpGCNQSDĐ,thuhồiđất,thựchiệnquyềnsử

dụngđất , trìnhtự,thủtụcbồithường,hỗtrợtáiđịnhcưkhiNhànướctuhồiđất vàgiảiquyếtkhiếu nạivề đấtđai; Nghịđịnhsố69/2009/NĐ -

CPcủaChínhphủ ngày13t h á n g 08năm2009quyđịnhbổsungvềquyhoạchsửdụngđất,

thiểuvàhạnchếcáckhiếukiệncủacôngdântrongviệcbồi thường,giảiphóngmặtbằngkhibịthuhồiđất.LuậtĐấtđainăm2013vừatiếptụ c kếthừa,luậthóanhữngquyđịnhcònphùhợpđãvàđangđivàocuộcsốngcủap h áp luậtđấtđainăm2003,nhưngđồngthờiđãsửađổi,bổsungmộtsốquyđịnhđịnhmớinhằmtháo gỡ nhữnghạnchế, bất cập của L

u ậ t Đất đainăm2003,đưachí nh sáchvềbồi thường,hỗtrợ,táiđịnhcưtrongNghịquyếtsố49-NT/

TWngày3 1 / 1 0 / 2 0 1 2 củaHộinghịlầnthứsáu,BanChấphànhTrungươngĐảngkhóaXI“v

ềtiếptụcđổimớichínhsách,phápluậtvềđấtđaitrongthờikỳđẩymạnhtoàndiệncôn gcuộcđổimới,tạonềntảngđểđếnnăm2020nướctacơbảntrởthànhnướccôngng hiệptheohướnghiệnđại”đivàocuộcsống.Mộtsốnộidungchủyếumangtí n h đổimớivềlĩnh

vựcbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưquyđịnhtrongLuậtĐấtđainăm2013sovớiLuậtĐấtđainăm2003nhưsau:

Thứnhất:VềcácnguyêntắcbồithườngvềđấtkhiNhànướcthuhồiđất

Cácchếđịnhbồi thườngvềđất,hỗ trợvàtáiđịnhcưkhiNhànướcthuhồi đất trongLuậtĐấtđai năm2003đượcquyđịnhtại3điều(Điều 41,42và43)vàtrênthựctếkhôngthểthểchế,truyềntảihếtcácquyđịnhmangtínhnguyêntắcđểt h ự c hiệnthốngnhấtkhixửlýnhữngvấnđềphứctạpphátsinhtrongthựctiễnthuhồi đất,bồithường vềđất,hỗtrợvàtáiđịnhcưtạicácđịaphương,cácbộ,ngành

Khắcphụchạnchế này,LuậtĐất đainăm2013đãtáchnguyêntắcbồi thườngvề đ ấ tvànguyêntắcbồi thườngthiệthạivề tàisản,ngừng sản xuất, kinhdoanhkhiNh ànướcthuhồiđất thành02điềuriêngbiệt(Điều74vàĐiều88).Trongđóquyđịnhcụthểc

ác nguyêntắc bồithường vếđấtvà các nguyêntắcbồithườngthiệthạivề tàisảngắnliềnvớiđấtkhiNhànướcthuhồiđấtđểcácbộ,ngành,địaphươngvàngườithuhồiđấtcăncứvàođóthốngnhấtthựchiện.Cụthể:

NguyêntắcbồithườngvềđấtkhiNhànướcthuhồiđất

1 NgườisửdụngđấtkhiNhànướcthuhồiđấtnếucóđủđiềukiệnđượcbồit h ư ờ n g quyđịnhtạiĐiều75củaLuậtnàythìđượcbồithường.

2 Việcbồithườngđượcthựchiệnbằngviệcgiaođấtcócùngmụcđíchsửdụ ngvớiloạiđấtthuhồi,nếukhông cóđất đểbồithườngthìđượcbồi thường bằngtiềntheog i á đ ấ t cụt h ể củaloạiđ ấ t t h u h ồ i doỦ y b a n n h â n d â n c ấ p tỉnhq u y ế

t địnhtạithờiđiểmquyếtđịnhthuhồiđất.

3 ViệcbồithườngkhiNhànướcthuhồiđấtphảibảođảmdânchủ,kháchqua n,côngbằng,côngkhai,kịpthờivàđúngquyđịnhcủaphápluật”.Và:

Nguyêntắcb ồ i t h ư ờ n g thiệth ạ i v ề tàisảnsảnx u ấ t , k i n h d o a n h k h i N h à n ướcthuhồiđất

1 KhiNhànướcthuhồiđấtmàchủsởhữutàisảnhợpphápgắnliềnvớiđấtb ị thiệthạiv ềtàisảnthìđượcbồithường.

2 KhiNhànướcthuhồiđấtmàtổchức,hộgiađình,cánhân,ngườiViệtNa mđịnhcưởnướcngoài,doanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoàiphảingừngsảnxu ất , k i n h d

o a n h m à c ó thiệth ạ i thìđ ư ợ c b ồ i t h ư ờ n g t h i ệ t h ạ i ” (LuậtĐ ấ tđ a i , 2013)

[11]

Thứhai:QuyđịnhcụthểvàlàmrõcácđiềukiệnđểđượcbồithườngvềđấtkhiNhànướcthuhồiđấtvìmụcđíchquốcphòng,anninh;pháttriểnkinhtế

- Xãhộivìlợiíchquốcgia,côngcộngđốivớitừngloạiđốitượngmàNhànướcthuhồiđấtTrongđóLuậtbổsungthêm 02 trườnghợpđược bồi thườngvềđấtquyđịnhtạiĐiều75,cụthể:

- Bổsungbồi thườngđối vớicáctrườnghợpsửdụngđấtthuêtrảtiềnmộtl ầ

nchocảthờigianthuênhằmđảmbảosựbìnhđẳnggiữangườisửdụngđấttheo

- BổsungbồithườngđốivớitrườnghợpCộngđồngdâncư,cơsởtôngiáo,tínngư

ỡngđangsửdụngđấtmàkhôngphảilàđấtdoNhànướcgiao,chothuêvàcóGiấychứn gnhậnhoặccóđủđiềukiệnđểđượccấpGiấychứngnhậnquyềnsửdụngđất,quyềns ởhữunhàởvàtàisảnkhácgắnliềnvớiđấttheoquyđịnhcủaLuậtnàymàchưađược cấp.

Vấnđề này,LuậtĐất đainăm2003chưaquyđịnhviệcbồi thường,hỗtrợđ ấ tđốivớiđấtdocơsởtôngiáođangsửdụngđấtvàomụcđíchnôngnghiệp,sản xuất lâmnghiệp,sảnxuấtkinhdoanhphinôngnghiệp,làmcơsởhoạtđộngtừthiệnk h ô n g phảilàđấtdoNhànướcgiaomàcónguồngốcdonhậnchuyểnnhượng,nhậnt ặn g chohợppháphoặckhaihoang trướcngày01/7/2004nêngâyvướngmắctrongviệcthựchiệntạicácđịaphương

Thứba: Thể chế hóa các cơchế, chính sách bồi thường vềđất, chi phí đầutưv ào đấtcònlạithôngquacácquyđịnhchitiếtđốivớitừngloạiđất,gồm:đấtnôngn g h i ệ

p , đấtở,đấtphinôngnghiệp khôngphảilàđấtởvàtheo từngloạiđốitượngsửdụngđất

(từĐiều77đếnĐiều81củaLuật)

Trongđó,theoquyđịnhcủaLuậtĐất đainăm2013,việcxácđịnhmứcbồithườngchongườicóđấtthuhồiđốivớisửdụngcóthờihạnkhôngchỉcăncứloạiđất, đ ối tượngsử d ụ n g đấ t màcòn ph ải c ă n c ứ t h ờ i hạns ử d ụ n g đấtc òn lại c ủ a ngườisửdụngđấtđốivớiđấtđó

Thứtư:Quyđịnhcụthểvềbồithườngchi phíđầutưvàođất cònlại(Điều

76) chomộtsốtrườnghợpkhôngđượcbồithườngvềđất

Nhữngtrườnghợpđượcbồi thườngchiphíđầutưvàođất cònlạikhiNhànướcthuhồiđất,baogồm:

- ĐấtđượcNhànướcgiaokhôngthutiềnsửdụngđất,trừtrườnghợpđấtnôngnghiệpđượcNhànướcgiaochohộgiađình,cánhânquyđịnhtạiKhoản1,Điều54;

- ĐấtđượcNhànướcgiaochotổchứcthuộctrườnghợpcóthutiềnsửdụngđ ấ t nhưngđượcmiễntiềnsửdụngđất;

- ĐấtđượcNhànướcchothuêtrả tiền thuêđất hàngnăm;đất thuêtrảtiền thuêđất mộtlầnchocả thờigianthuênhưngđượcmiễntiền thuêđất, trừtrường

- Đấtnôngnghiệpthuộcquỹđấtcôngíchcủaxã,phường,thịtrấn;

- Đấtnhậnkhoánđểsảnxuấtnôngnghiệp,lâmnghiệp,nuôitrồngthủysản,l à mmuối

Thứnăm:BổsungquyđịnhvềviệcBT,HT,TĐCđốivớicácdựánđặcbiệt.Đi ều 87củaLuậtquyđịnhnộidungnàytheohướng:

- Bổsungtrườnghợpthuhồiđấtởtrongkhuvựcbịônhiễmmôitrườngcónguycơđedọatínhmạngconngười; Đấtởcó nguycơsạtlở,sụtlún,bị ảnhhưởngbởihiệntượngthiêntaikhácđedọatínhmạngconngườithìngườicóđất thuhồi

đ ư ợ c b ồ i thường,hỗtrợ,táiđịnhcưđểổnđịnhđờisốngsảnxuấttheoquyđịnhcủaChínhphủ

-Đ ố i v ớ i d ự á n đ ầ u tưd o Q u ố c h ộ i quyếtđ ị n h chủt r ư ơ n g đ ầ u t ư , ThủtướngChínhphủchấpthuậnchủtrươngđầutưmàphảidichuyểncảcộngđồngdâncư , làmảnhhưởngđếntoànbộđờisống,kinhtế-

xãhội,truyềnthốngvănhóacủac ộ n g đồng, cácd ự á n thuhồ i đất liênqua nđ ế n nhiều tỉ n h, thànhp h ố t rự c thuộcT ru ngươngthìThủ tướngChínhphủ quyết địnhkhungchínhsáchbồi thường,hỗt rợ , táiđịnhcư

- Đốivớidựánsửdụngvốnvaycủacáctổchứcquốctế,nướcngoàimàNhànướcViệtNamcócamkếtvềkhungchínhsáchbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưthìthực hiệntheokhungchínhsáchđó

b) Việchỗtrợphảibảođảmkháchquan,côngbằng,kịpthời,côngkhaivàđ ún g quyđịnhcủaphápluật”.(Luậtđấtđai,2013)[11]

- Quyđịnhvềhỗtrợđàotạo,chuyểnđổinghềvàtìmkiếmviệclàmc h o hộ

giađình, c á n hâ n t r ự c tiếpsản xuất n ôn g n g h i ệ p khiN hà n ư ớ c t h u hồi đ ấ t n ôn

gn g h i ệ p màkhôngcóđấtnôngnghiệpđểbồithườngtạiKhoản1,Điều84.Cụthể:

“Hộgiađình,cánhântrựctiếpsảnxuấtnôngnghiệp,khiNhànướcthuhồiđ ấ t nôn

gnghiệpmàkhôngcóđấtnôngnghiệpđểbồithườngthìngoàiviệcđượcbồithườ ngbằngtiềncònđượchỗtrợđàotạo,chuyểnđổinghề,tìmkiếmviệclàm.

Trườnghợpngườiđượchỗtrợđàotạochuyểnđổinghề,tìmkiếmviệclàmtron gđộtuổilaođộngcónhucầuđượcđàotạonghềthìđượcnhậnvàocáccơsởđ à o tạonghề; đượctưvấnhỗtrợtìmkiếmviệclàm,vayvốntíndụngưuđãiđểpháttriểnsảnxuấtkinhdoanh” (Luậtđấtđai,2013)[11]

-Quyđịnhvềhỗtrợđàotạo,chuyểnđổinghềvàtìmkiếmviệclàmchohộg i a đình,cánhânsửdụngđất ởkếthợp kinhdoanh,dịchvụmànguồn thunhậpch í n h từh o ạ t đ ộ n

g k i n h d o a n h d ị c h v ụ k h i N h à n ư ớ c thuh ồ i đ ấ t ở màp h ả i d i chuyểnchổởtạiK

hoản2,Điều84.Cụthể:“Đốivớihộgiađình,cánhânsửdụngđ ấ t ởkế thợpkinhdoanhd

ịc hvụmàn g u ồ n t h u nh ập ch í n h l à từh o ạ t độngk i n h d o a n hdịchvụ,khiNhànướ cthuhồiđấtmàphảidichuyểnchỗởthìđượcvayvốntíndụng ưu đãiđểpháttriển

hồicònt r o n g đ ộ t u ổ i l a o đ ộ n g thìđượch ỗ t r ợ đàot ạ o , chuyểnđ ổ i n g h ề n g h i ệ p , tìmkiếmviệclàm”.(Luậtđấtđai,2013)[11]

Thứbảy:Vềtáiđịnhcư

Nhằmkhắcphụctìnhtrạngmộtsốkhuvựctáiđịnhcưchấtlượngcònthấp,khôn

g đồng bộ về cơ sởhạ tầng, chưa đảm bảo tiêu chícóđiều kiệnpháttriểnbằnghoặctốhơnnơiởcũ.Nhiềuđịaphươngchưalậpkhutáiđịnhcưchungchocácdựá n tạiđịabànnênnhiều dự ánchưacókhutáiđịnhcưđãthựchiện thuhồi đấtở,thậmchícónhữngdự ánmàngườicóđất bịthuhồi phải đithuênhàđểởnhiều n ămmàvẫnchưa đượcbồtrí vàokhutáiđịnhcư,LuậtĐất đainăm2013đãcónhữngquyđịnhmớinhưsau:

- BổsungquyđịnhcụthểvếlậpvàthựchiệndựántáiđịnhcưtạiĐiều85theohướng:

“1.Ủybannhândâncấptỉnh,Ủybannhândâncấphuyệncótráchnhiệmtổchứclậpvàt

hựchiệndựántáiđịnhcưtrướckhithuhồiđất.

2 Khutáiđịnhcưtậptrungphảixâydựngcơsởhạtầngđồngbộ,bảođảmtiêuc h u

ẩ n , q u y c h u ẩ n x â y d ự n g , phùh ợ p v ớ i đ i ề u k i ệ n , p h o n g t ụ c , tậpq u á n c ủ a t ừn gvùng,miền.

3 Việcthuhồiđấtởchỉđượcthựchiệnsaukhihoànthànhxâydựngnhàởh oặ cc ơsởhạtầngcủakhutáiđịnhcư”.(Luậtđấtđai,2013)[11]

xãhộicũngnhưl ợ i íchcôngcộng,anninhquốc phòng.Đồng thờihạnchế đượctìnhtrạngkhiếu k i ệ n , khiếunạiđốivới chínhsáchbồi thường,hỗtrợvàtáiđịnhc

ưkhibịthuhồi đất nhưtrongthờigianvừaqua.

Nghịđ ị n h 4 7 / 2 0 1 4 / N Đ

-CPngày1 5 t h á n g 5 n ă m 2 0 1 4 N g h ị địnhnàyquyđịnhchitiếtmộtsốđiều,khoảncủaLuậtĐấtđaivềbồithường,hỗtrợ,táiđịnhcưk h i Nhànướcthuhồiđất

Đốivớicánhân, hộgiađìnhbịthuhồi từ30đến70% diệntíchđất nôngn

gh iệp đ a n g s ử d ụ n g , đ ư ợ c h ỗ t r ợ t r o n g t h ờ i g i a n 6 t h á n g ( n ế u k h ô n g

p h ả i d i chuyểnchỗ

ở)hoặc12tháng(nếuphảidichuyểnchỗở);trườnghợpphảidichuyểnđ ế n cácđịabàncóđiềukiệnkinhtế,xãhộikhókhănhoặcđặcbiệtkhókhăn,thờigianhỗtrợtốiđalà24tháng

dichuyểnchỗở);24tháng(nếuphảidichuyểnchỗở)hoặctốiđa36tháng(nếuphảidichuyểnđếncácđịabàncóđiềukiệnk i n h tế-xãhộikhókhănhoặcđặcbiệtkhókhăn)

Mứchỗtrợtrongthờigiannêutrênđượctínhbằngtiền tươngđương30kggạotrongmộtthángtheothờigiátrungbìnhtạithờiđiểmhỗtrợcủa địaphương.R i ê n gđốivớitổchứckinhtế,hộgiađình,cánhânsảnxuất, kinhdoanhvàdoanhnghiệpcóvốnđầutưnướcngoàibịngừngsảnxuất,kinhdoanhkhiNhànướcthuh ồ i đất, mứchỗtrợổnđịnhsảnxuất đượctínhbằngtiền, caonhất bằng 30%/

nămthunhậpsauthuếtheomứcthunhậpbìnhquâncủa3nămliềnkềtrướcđó

1.4 ThựctrạngvềcôngtácbồithườngGPMBtrênđịabàntỉnhNghệAn

Đứngtrướcbốicảnh pháttriểnkinhtếcủa đất nướcvàcủa tỉnh NghệAn,đặc biệtlàquátrìnhcôngnghiệphóavàđôthịhóađangdiễnracảchiềurộng lẫnchiềusâu.Tỉnh NghệAntrongnhữngnămquađãvàđangcónhiều sự thayđổi:nhiềukhuđôthịmớiđượcmọclên,hạtầngcơsởkỹthuậtđường,điện…

ởthànhphố,huyệnngàycàngđượcnângcấpmởrộng.Cáccôngtrìnhnàyđượcthựchiệ

nn h an h chónglànhờmộtphầnkhôngnhỏvàocôngtácgiảiphóngmặtbằng

Xãhộingàycàngpháttriển,nhucầuvềđấtđainhư:chỗở,sảnxuất,kinh doanh,vuichơigiải trí…

của conngườingàycàngđadạngvàphongphúđãlàmthayđ ổ i c ă n b ả n t ì n h h ì n

h s ử d ụ n g đ ấ t h i ệ n nay.Đ ó l à c á c h ì n h t h ứ c chuyểnnh ượng , muabán…Đểđápứng choviệcquảnlýtình hìnhsửdụngđất, trêncơsởLuật

đất đainăm2003,Nghịđịnh197/2004/NĐ-CP,Nghịđịnh69/2009/NĐ-CP,cácquyđịnhkhác củachínhphủvề quản lý đấtđaivàhiệntrạngsửdụngđấttạiđịap h ư ơn g UBNDtỉnh NghệAnđãbanhànhcác vănbản quyphạmphápluậtliênquanđếnbồithường,hỗtrợvàtáiđịnhcưkhiNhànướcthuhồinhưsau:

- Cácquyếtđịnh ban hànhđơngiáxâydựng,vật kiến trúc,câycối,hoamàu,d ichuyểnmồmả phụcvụchocôngtácbồi thường,hỗtrợvàtáiđịnhcưkhiNhàn ư ớ cthuhồiđất

- HàngnămUBNDtỉnh quyếtđịnhbanhànhbảng giáđấtchi tiết của cáchuyện,thànhphốVinh,thịxãCửaLò

Trongnhữngnămqua,tỉnh NghệAnđãthực hiệnbồithường, hỗtrợvàtáiđịnhcư,GPMBchorấtnhiềudựánđầutưxâydựngcơsởhạtầng,chỉnhtrangđôthịvàpháttriểnkinhtế.

TỉnhNghệAnđãchỉ đạo hội đồng bồithườngGPMB thựchiệncôngtácbồit h ư ờ n g G P MB v ớ i mộtk h ố i l ư ợ n g c ô n g v i ệ c l ớ n Tuynhiên, h i ệ n naytheoquyđịnhcủaLuậtđấtđaiđốivớinhữngdựánnhànướckhôngthuhồiđất,cácchủđầut ưnhậnchuyểnnhượng,nhậngópvốnbằngquyềnsửdụngđấtcủacáchộdân,dov ậ

y đểcóđất làmmặtbằng sảnxuất kinhdoanhmộtsố chủ đầutưđãbịmộtsố ngườidân épnâng giáđất; trongcùngmộtdựán giáchuyểnnhượngquyềnsửdụngđất củacáchộkhácnhau,cábiệtcómộtsốhộkhôngnhấttríchuyểnnhượngchonhàđầutưđãdẫnđến tìnhtrạngdự ándởdang,chậmthựchiệndokhôngđủ mặtbằngđểxâydựng,điềunàyđãgâykhôngítkhókhănchocácdựánđầutưkhinhàn ư ớ c thuhồiđất

Chương2 NỘIDUNGVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU

-Nghiêncứucácvănbản,chínhsáchcóliênquanmàtỉnhNghệAnđãtừng

ápdụngvềbồithườngGPMBkhiNhànướcthuhồi

2.1.2 Phạmvinghiêncứu

- Phạmvikhônggian:XãXuânHòavàThịtrấnNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn

2.3.3 KếtquảcôngtácbồithườngGPMB,ảnhhưởngcủacôngtácbồithườngGPMB,nhữn gthuậnlợi,

khókhăntrongcôngtácbồithườngGPMBtại“Dựánđầutưxâydựngnângcấp,mởrộngcốn gNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn”

2.3.3.1 Tổngquanvềdựánvànhữngvấnđềliênquan

- Kháiquátvềdựán

- TìnhhìnhdânsốvàlaođộngtrongkhuvựcGPMBđoạnxãXuânHòavàT hị trấnNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn.

2.3.3.2 KếtquảcôngtácbồithườngGPMBtạidựán

- Đốitượngvàđiềukiệnbồithường

- TổnghợpkếtquảcôngtácbồithườngGPMBvềđấtđai

- KếtquảcôngtácbồithườngGPMBvềđấttạixãXuânHòavàThịtrấnN a m Đàn

- KếtquảcôngtácbồithườngGPMBvềtàisảntrênđấttạixãXuânHòav à ThịtrấnNamĐàn

- KếtquảtổnghợpkinhphíhỗtrợGPMB

- Kếtquảbốtrítáiđịnhcư

2.3.3.3 ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaýkiếncủangườidân vàcánbộchuyênmôntrongkhuvực dựán

- ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaphiếuđiềutraý kiếncủangườidânbịthuhồiđất

- ĐánhgiákếtquảcôngtácbồithườngGPMBthôngquaýkiếncủacánbộchuyênmôncủadựán

2.3.3.4 Đánhg i á v i ệ c t h ự c h i ệ n c ô n g t á c b ồ i t h ư ờ n g G P M B đ ế n đ ờ i s ố n g , l a o đ ộn g,việclàmvàthunhậpcủangườidân

- Kếtquảthuhồiđấtnôngnghiệp

- Tácđộngcủadựánđếnđờisốngcủangườidânsaukhibịthuhồiđất

- Tácđộngcủadựánđếnlaođộng,việclàmvàthunhậpcủangườidânsaukhibịthuhồiđất

2.3.3.5 Đánhgiánhữngthuậnlợi,khókhănvàrútrabàihọckinhnghiệmtừcôngtácbồith ườngGPMBDựán

- Thuậnlợi

- Khókhăn

- Bàihọckinhnghiệm

2.3.4.Đềxuất mộtsốgiảiphápnhằm n â n g caohiệuquảcông t á c bồithường GPMB ởtỉnhNghệAn

- KếtquảcôngtácbồithườngGPMBtạidựánđầutưxâydự ngnângcấp,mởrộngcốngNamĐàn,huyệnNamĐàn,tỉnhNghệAn

Cácthôngtin,sốliệuthứcấpđượcthuthậptừcácbàibáo,bàiviết,sách,cácbáocáovàcácvănbảnđãđượccôngbố.TạiPhòngTàinguyênvà

Môitrường,Vănphòngđ ă n g k ý q u y ề ns ửd ụngđ ấ thuyệnN a m Đ à n ,U B N D Thịtrấn,U B N D x ã X u â n HòavàtạiBanquảnlýdựánhuyệnNamĐàn…

2.4.1.2 Phươngphápthuthậpsốliệusơcấp

- Phươngphápphỏngvấntrựctiếp:Xâydựngbộcâuhỏiđiề utra,sửdụngbộcâuhỏiđiề utraphỏngvấntrựctiếpngườidântrongkhuvựcGPMB(60phiếuđiềutra)vàcá

2.4.2 Phươngphápxửlýthôngtin,sốliệu

- Sốliệu,thôngtinthứcấp:Đượcphântích,tổnghợpsaochophùhợpvớic á c mụctiêucủađềtài

- Sốliệusơcấp:ĐượcxửlýtrênbảngtínhExcelđểkiểmtra,tổnghợp,đánhgiácácsốliệuthuthậpđượctrongquátrìnhđiềutra

2.4.3 Phươngphápthốngkê

Thốngkêcácthôngtin,tàiliệuđãthuthậpđượcvềtổngdiệntích,tổngsốtiềnbồithườngcũngnhưchitiếttừngloạinhưthếnàovàmứcảnhhưởngcủadựán

2.4.4 Phươngphápthamkhảo,kếthừacáctàiliệuliênquanđếnđềtài

Thamkhảo, lấyýkiến của giáoviênhướngdẫn,các chuyêngiatronglĩnhvự c bồithườngGPMB;Cáctrưởngphòngban,cánbộđịachính,…

Chương3 KẾTQUẢNGHIÊNCỨUVÀTHẢOLUẬN

3.1

Điềukiệntựnhiên,kinhtế-xãhộicủahuyệnNamĐàn,tỉnhNghệAnvàh i ệ n trạngsử dụng đất, tình hìnhquản lýđất đai củaxãXuânHoà và Thị trấnNamĐàn