A debate that requires your team to examine and argue the pros and cons of FDI inflows into Vi etnam

Công ty De Heus Hà Lan đầu tư vào VN cuối năm 2008, đến nay công ty đã có bốn nhà máy trong lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi và thức ăn thủy sản - Ảnh: T.Mạnh Với nguồn lực tài chính

A debate that requires your team to examine and argue the pros and cons of

FDI inflows into Vi etnam

Doanh nghiệp “ngoại” nở nồi, nội teo tóp - Kỳ 3:

“Nuốt chửng” ngành chăn nuôi

TT - Là nước nông nghiệp thế nhưng ngành nông nghiệp, đặc biệt lĩnh vực chăn nuôi, đang

bị các công ty nước ngoài chi phối Hàng loạt doanh nghiệp nhỏ, hộ chăn nuôi đã chuyển sang nuôi gia công cho công ty “ngoại”.

Công ty De Heus (Hà Lan) đầu tư vào VN cuối năm 2008, đến nay công ty đã có bốn nhà máy trong lĩnh vực sản xuất thức ăn chăn nuôi và thức ăn thủy sản - Ảnh: T.Mạnh

Với nguồn lực tài chính dồi dào cùng công nghệ tiên tiến, các công ty có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã phát triển rất nhanh chóng thời gian qua và đang dần chiếm lĩnh ngành chăn nuôi trong nước

Phụ thuộc

Xã Sông Ray (Cẩm Mỹ, Đồng Nai) là một trong số ít địa phương còn lại có phong trào nuôi gà công nghiệp tư nhân Thế nhưng số người tự tổ chức chăn nuôi và tiêu thụ sản phẩm, còn gọi là nuôi độc lập, như địa phương này đang thu hẹp lại do hiệu quả thấp trong khi rủi ro cao Theo chị Nguyễn Thị Hoa - chủ trại gà trên 3.000 con tại đây, mặc dù độc lập nhưng chỉ trên danh nghĩa, còn thực tế người nuôi phụ thuộc vào các công ty nước ngoài “Họ bán gà giống với điều kiện phải mua kèm thức ăn chăn nuôi của họ” - chị Hoa nói

Do phụ thuộc cả con giống lẫn thức ăn, nhiều đợt người nông dân

tại Sông Ray lao đao vì giá gà giống của các công ty có lúc lên đến

20.000 đồng/con nhưng có khi chỉ vài ngàn đồng/con, chưa kể

những đợt có vấn đề gà chết hàng loạt “Tiền gà giống họ bán, tiền

cám họ lấy nhưng khi gà chết hàng loạt thì họ nói lỗi do chúng tôi

nên không chịu đền bù” - chị Hoa tâm sự

Do quá rủi ro, hàng loạt chủ trại gà lớn nhỏ ở khu vực Đông Nam

bộ thời gian qua đã phải ngưng hoạt động hoặc chuyển sang làm

gia công cho các công ty nước ngoài Theo anh Trần Việt Sơn

(Thống Nhất, Đồng Nai), cách đây năm năm từng có trại gà lên đến

gần 50.000 con nhưng chỉ sau vài năm thua lỗ đã phải nghỉ để

chuyển sang nuôi gia công cho một công ty của Thái Lan “Từ năm

2008-2010, giá cám tăng liên tục khiến người chăn nuôi khốn khổ

nên tôi quyết định chuyển qua nuôi gia công cho công ty nước

ngoài” - anh Sơn cho biết

Không chỉ chị Hoa, anh Sơn, hàng chục ngàn hộ chăn nuôi khác trên cả nước đều chuyển sang nuôi gia công do cạnh tranh quá lớn từ các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài Theo Cục Chăn nuôi (Bộ NN&PTNT), đối với giống gà công nghiệp lông trắng thì các công ty nước ngoài vẫn chiếm ưu thế vượt trội, hầu như cung cấp 100% con giống ra thị trường VN Trong đó, lúc cao điểm chỉ riêng ba công ty Japfa (Indonesia), CP (Thái Lan) và Emivest (Malaysia) bán bình quân 6 triệu

gà giống/tháng cho người chăn nuôi

Thôn tính thị trường

Không chỉ có gà công nghiệp, các lĩnh vực quan trọng khác của ngành chăn nuôi cũng đã và đang dần bị các doanh nghiệp nước ngoài “nuốt chửng”

Đầu tư vào VN năm 1993, đến nay sau 19 năm Công ty chăn nuôi CP Thái Lan trở thành công ty chiếm thị phần lớn nhất trong nhiều ngành nghề chăn nuôi Ở lĩnh vực cung cấp thịt, trứng, CP là công ty hàng đầu chiếm thị phần 50% trứng gà, 30% thịt gà và 7% thịt heo Công ty này chỉ cung cấp khoảng 5% về giống heo nhưng lại chiếm tới 8% thị phần sản phẩm từ heo trên thị trường Để đạt được những con số ấn tượng này, đã có trên 20.000 hộ dân khắp cả nước tham gia mạng lưới nuôi gia công hoặc đối tác với công ty theo nhiều hình thức gia công khác nhau như nuôi lấy công, nuôi bán với giá cố định hoặc cho thuê chuồng trại

Thị phần gà công nghiệp

"Nếu Chính phủ không sớm

có những chính sách hiệu quả để khuyến khích và hỗ trợ doanh nghiệp chăn nuôi trong nước có đủ sức cạnh tranh với các công ty nước ngoài, thì tương lai không

xa người tiêu dùng sẽ ăn thịt và trứng do các công ty

“ngoại” sản xuất ngay trên chính nước mình"

Ông Hoàng Kim Giao (cục trưởng Cục Chăn nuôi)

Nguồn: Cục Chăn nuôi - Đồ họa: N.Khanh

Riêng ngành sản xuất thức ăn chăn nuôi (TACN), các thương hiệu được người dân ưa chuộng, cùng với đó là thị phần lớn cũng đã thuộc về các công ty nước ngoài Theo ông Hoàng Kim Giao - cục trưởng Cục Chăn nuôi, hiện cả nước có 233 nhà máy sản xuất TACN, trong đó 58 nhà máy (24,9%) thuộc các công ty có vốn đầu tư nước ngoài (bao gồm cả công ty 100% vốn nước ngoài và các công ty liên doanh) nhưng sản xuất tới 60% tổng sản lượng TACN công nghiệp quy đổi (trên 10 triệu tấn) Thị phần TACN công nghiệp của một số công ty nước ngoài hàng đầu như CP Việt Nam chiếm khoảng 18%, New Hope 9-10%

Trong giai đoạn khó khăn của nền kinh tế (2010-2012), trong khi nhiều công ty trong nước phải thu hẹp sản xuất hoặc phá sản thì các doanh nghiệp FDI trong lĩnh vực chăn nuôi không ngừng mở rộng thị phần Theo khảo sát của Cục Chăn nuôi ở 17/34 doanh nghiệp nước ngoài cho thấy tổng đầu tư các doanh nghiệp FDI là 269,7 triệu USD năm 2010 tăng lên 365,3 triệu USD năm 2012 (tăng 35,5%)

Doanh nghiệp trong nước tự bơi

Anh Nguyễn Xuân Thanh, người từng mở một nhà máy sản xuất TACN quy mô nhỏ tại Bình Dương vào năm 2003 và phải đóng cửa cuối năm 2011, phân tích nguyên nhân chính khiến doanh nghiệp trong nước “chết” là do lãi suất ngân hàng quá cao “Các công ty nước ngoài có nhiều vốn nên chiết

khấu cho đại lý nhiều, cho khách hàng lớn trả chậm trong khi công ty tôi quy mô nhỏ không thể làm được như vậy, khách hàng dần chuyển qua các công ty đối thủ” - anh Thanh đau xót

Không chỉ có anh Thanh, hàng trăm doanh nghiệp khác ngành sản xuất TACN trong nước cũng gặp khó khi đối mặt với các doanh nghiệp nước ngoài Kết quả là thị phần của doanh nghiệp trong nước ngày càng bị thu hẹp trong khi các công ty FDI liên tục mở thêm nhà máy mới và mở rộng thị phần Anh Phạm Văn Tuấn, chủ trại gà quy mô lên đến hơn 100.000 con tại Trảng Bom (Đồng Nai) đang đứng trước nguy cơ bỏ nghề, bức xúc cho biết từ trước đến giờ chưa khi nào tiếp cận được những chính sách ưu đãi của Nhà nước “Chúng tôi phải tự bơi để cạnh tranh với các công ty nước ngoài đầu tư tại VN, gần đây lại thêm thịt gà nhập khẩu Người chăn nuôi trong nước không còn đủ sức

để cạnh tranh nữa” - anh Tuấn nói

Trong lần gặp PV Tuổi Trẻ tại công ty mới đây, ông Chung Kim - giám đốc Công ty Kim Long (Bình Dương), một công ty có tiếng trong lĩnh vực sản xuất TACN - chỉ vào khoảng sân rộng nói trước kia khi kinh doanh phát đạt, xe ra vào lấy và dỡ hàng kín đặc sân nhưng hiện chỉ còn vài chiếc “Ngành kinh doanh TACN nói riêng và ngành chăn nuôi nói chung của VN đang rất khó khăn” - ông Chung Kim tâm tư

Còn ông Phạm Đức Bình, phó chủ tịch Hiệp hội TACN VN, cho rằng năm 2012 các doanh nghiệp sản xuất TACN gặp khó khăn do tồn kho nhiều và chịu lãi suất lớn Mặc dù vậy, tỉ lệ lợi nhuận của các công ty vốn nước ngoài vẫn ở mức cao do họ có lợi thế và trữ nguyên liệu, lãi vay thấp và thị trường lớn hơn các công ty trong nước

Nguy cơ từ thịt nhập khẩu

Theo các chủ trang trại chăn nuôi, giá bán sản phẩm chăn nuôi (heo, gà, vịt, trứng) thấp suốt

từ đầu năm đến nay, trong đó có nhiều tháng liền bán dưới giá thành khiến cả ngành chăn nuôi thua lỗ Tháng 10 vừa qua, Công ty Japfa thông tin đến các chủ trang trại trong mạng lưới chăn nuôi gà của họ về việc giãn thời gian nuôi 4-5 lứa/năm xuống còn 2 lứa/năm

Theo các chủ trại, các công ty lớn khác như CP, Emivest cũng đang có kế hoạch giảm đàn để cắt lỗ Trao đổi mới đây, ông Sooksunt Jiumjaiswanglerg - tổng giám đốc Công ty chăn nuôi

CP Việt Nam - cho biết do ảnh hưởng của thịt nhập khẩu mà ngành chăn nuôi VN đang điêu đứng

Thôn tính” mì gói, bánh kẹo

TT - Không chỉ dệt may, nhựa, cơ khí , những ngành hàng tiêu dùng chủ lực như bánh kẹo,

mì gói, nước chấm, gia vị hiện thị phần trong nước cũng rơi dần vào tay các tập đoàn nước ngoài

Sản phẩm của các thương hiệu nước ngoài giờ đây có mặt từ các quầy kệ ở siêu thị đến các tiệm tạp hóa vùng ven

Các nhãn hàng dầu gội, sữa tắm, bánh kẹo, mì gói của các thương hiệu nước ngoài được bày bán tại các cửa hàng tạp hóa (ảnh chụp tại một cửa hàng ở quận 12, TP.HCM) - Ảnh: Thanh Đạm

Trong lĩnh vực tiêu dùng, giữa khi doanh nghiệp trong nước phá sản hàng loạt thì nhiều doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại tăng trưởng rất mạnh

Tăng trưởng 300%

Trên sạp tạp hóa của bà Phương, đường Trần Não (quận 2,

TP.HCM) từ nhiều tháng qua xuất hiện la liệt hàng hóa như bánh

kẹo, nước mắm, nước tương, mì gói, bột giặt, nước rửa chén

hầu hết đều từ các thương hiệu có vốn đầu tư nước ngoài Bà

Phương cho hay những sản phẩm của công ty nước ngoài thường

bán chạy hơn vì hàng hóa lúc nào cũng có, hôm trước tivi quảng

cáo, hôm sau khách ra sạp hỏi mua là có liền Bản thân người bán

cũng thích nhập những mặt hàng này vì nhân viên bán hàng chăm

sóc chu đáo, lại hay có chương trình khuyến mãi dành cho người

bán hàng “Tuần rồi tôi nhập mấy thùng dầu ăn được tặng thêm

một chai” - bà Phương khoe

Giám đốc một công ty thực phẩm trong nước thừa nhận hầu hết đại gia trong lĩnh vực thực phẩm, hàng tiêu dùng hiện nay tại thị trường VN đều là gương mặt nước ngoài Những cái tên Acecook, Uni President, Maggie hay Unilever ngày càng quen thuộc với người tiêu dùng khi phát triển mạng lưới phân phối nhanh chóng

"Thị trường tiêu dùng VN đang chứng kiến sự tăng tốc của các doanh nghiệp nước ngoài trong lĩnh vực thực phẩm và thâm nhập những ngành nghề thực phẩm truyền thống bằng nguồn tài chính dồi dào và kinh nghiệm thị trường dày dặn"

Ông Diệp Nam Hải (phó tổng

giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm Cholimex)

Bà Nguyễn Phương Thảo, giám đốc siêu thị Maximark Cộng Hòa (TP.HCM), cho biết siêu thị phải khống chế diện tích quầy kệ, nếu không một số thương hiệu nước ngoài sẵn sàng thuê hết Thực tế hiện ở nhiều siêu thị, các gian hàng bột giặt, dầu gội hay bánh kẹo, mì gói dễ nhận thấy sự áp đảo của những thương hiệu ngoại

Đại diện Công ty cổ phần Acecook cho biết độ bao phủ thị trường cả nước của công ty hiện hơn 90% với 500 đại lý Chỉ sau gần 20 năm gia nhập thị trường VN, Acecook hiện là nhà sản xuất mì ăn liền đứng đầu VN với doanh thu hằng năm hơn 4.500 tỉ đồng, có trong tay 11 nhà máy, gần đây đơn

vị này còn lấn sang mảng nước chấm, gia vị

Mới đây, Acecook VN đã quyết định tăng vốn thêm 10 triệu USD và đưa vào hoạt động dây chuyền hai nhà máy sản xuất mì ăn liền quy mô hiện đại nhất khu vực Đông Nam Á tại TP.HCM Ông Hoàng Cao Trí, phó tổng giám đốc Acecook VN, cho biết tăng trưởng doanh số trung bình của công

ty những năm gần đây là 10%, riêng trong năm 2011 tăng trưởng đến 30%, các sản phẩm của công

ty như mì ăn liền, cháo, dầu ăn, nước mắm chiếm khoảng 50% thị phần cả nước “Chúng tôi tăng thị phần nhanh chóng là nhờ nắm bắt được thị hiếu của người tiêu dùng và ra được nhiều sản phẩm mới” - ông Trí nói

Lĩnh vực bánh kẹo hiện cũng bị doanh nghiệp nước ngoài cạnh tranh dữ dội Tham gia thị trường

VN năm 2004, Công ty URC (Philippines) chủ yếu nhập khẩu sản phẩm từ Thái Lan, thế nhưng nhìn thấy sức hấp dẫn của thị trường, URC VN đã xây dựng nhà máy sản xuất bánh kẹo năm 2005, đến năm 2006 tham gia lĩnh vực nước uống Với quy mô 40.000 tấn bánh kẹo/năm và 400.000 tấn nước giải khát không cồn/năm, trong bảy năm qua URC VN luôn giữ mức tăng trưởng bình quân 300% tại thị trường nội địa

Theo ông Edwin Canta - tổng giám đốc URC VN, năm 2012 mặc dù kinh tế khó khăn nhưng doanh thu của URC vẫn tăng hai con số so với năm trước Hiện nay công ty Philippines này vừa thuê thêm đất để mở rộng đầu tư sản xuất các dòng sản phẩm bánh kẹo, nước giải khát mới tại nhà máy ở Bình Dương và Hà Nội

Cũng có mức phát triển đáng ao ước là Công ty TNHH thực phẩm Orion Vina chuyên sản xuất thành phẩm, bán thành phẩm bánh kẹo các loại Trong năm 2011, khi các doanh nghiệp bánh kẹo trong nước phải chật vật giải phóng hàng tồn thì đơn vị này có lợi nhuận 3 triệu USD, từng đứng đầu trong số 51 doanh nghiệp Hàn Quốc có lãi cao nhất trong năm 2011 tại VN

Lấy mạnh đè yếu

Theo ông Nguyễn Chí Nguyện - Tổng thư ký Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP.HCM, sự lớn mạnh của các doanh nghiệp nước ngoài là tất yếu và hoàn toàn được dự báo trước Các doanh nghiệp này trước khi vào VN đều có chiến lược phát triển bài bản, chỉ cần nắm bắt được thị trường

họ dễ dàng nhanh chóng chiếm lấy Theo ông Nguyện, thời cơ hiện nay của các doanh nghiệp nước ngoài là sự chống cự của doanh nghiệp VN quá yếu do chịu lãi suất cao, sức mua thấp, dẫn đến xuất hiện những lỗ hổng trên thị trường

Ông Diệp Nam Hải, phó tổng giám đốc Công ty cổ phần thực phẩm Cholimex (TP.HCM), thừa nhận

số doanh nghiệp trong nước có năng lực thâm nhập thị trường chỉ đếm trên đầu ngón tay Phần lớn doanh nghiệp trong nước vừa làm vừa học hỏi, tích lũy về tài chính trong khi các doanh nghiệp

nước ngoài có sẵn nguồn tài chính Bởi vậy chỉ trong một thời gian ngắn các công ty này có thể đẩy sản phẩm lên một cách nhanh chóng, trong khi doanh nghiệp trong nước chỉ có thể áp dụng cách

“mưa dầm thấm lâu” Chẳng hạn với sản phẩm gia vị dùng để kho thịt, cá hay nấu canh chua Cholimex đã có hơn 10 năm nay nhưng người tiêu dùng mới thật sự biết và quen sử dụng khi các công ty đa quốc gia nhập cuộc vào thị trường này

Theo đại diện Công ty cổ phần lương thực thực phẩm Colusa - Miliket, xét về công nghệ sản xuất doanh nghiệp trong nước không hề thua kém, nhưng điểm yếu của doanh nghiệp VN là nguồn lực tài chính có hạn, quản trị chưa chuyên nghiệp “Điều này khiến doanh nghiệp bị thua thiệt trên mặt trận truyền thông, quảng cáo xây dựng thương hiệu” - bà này cho biết

Ngành mì ăn liền, nước chấm những năm gần đây các doanh nghiệp trong nước chật vật giữ thị trường thì doanh nghiệp nước ngoài luôn có mức tăng trưởng 20-30% Ông Hoàng Cao Trí cho rằng ngoài tài chính và kinh nghiệm, yếu tố thương hiệu nước ngoài cũng đóng góp thành công cho các sản phẩm của công ty không nhỏ “Chúng tôi thừa hưởng những kinh nghiệm sản xuất công nghệ từ nước phát triển, lợi thế trong việc nghiên cứu sản phẩm mới” - ông Trí nói Theo nghiên cứu thị trường mới nhất, VN đứng thứ tư thế giới về sức tiêu thụ sản phẩm mì ăn liền với mức tăng trưởng đang có là 15-20% Tuy nhiên, thực tế thị trường mì ăn liền lại đang rơi vào tay của những công ty có vốn đầu tư nước ngoài, đặc biệt là dòng mì ăn liền cao cấp

Nếu như tiếp cận được vốn

Ông Phan Văn Thiện, phó tổng giám đốc Bibica, cho biết trong lĩnh vực bánh kẹo, công ty có vốn đầu tư nước ngoài đang có nhiều ưu thế vì khi vào VN họ đã có những sản phẩm bán chạy được nghiên cứu thị trường từ trước Có những doanh nghiệp ban đầu vào VN chỉ sản xuất vài mặt hàng, nhưng nhìn thấy tiềm năng của thị trường họ mở rộng sang lĩnh vực bánh kẹo từ 2-6 sản phẩm, chỉ sau năm năm đã đến vài chục sản phẩm “Hiện nay các doanh

nghiệp VN đã dần tiếp cận được công nghệ, nếu có sự hỗ trợ về vốn và đầu tư hệ thống phân phối tốt, doanh nghiệp trong nước vẫn có thể cạnh tranh được” - ông Thiện nói

Trái ngược với nhiều doanh nghiệp trong nước đang teo tóp, phá sản , nhiều doanh nghiệp

có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) hiện không chỉ gia tăng về số vốn đầu tư mà đang tăng tốc

áp đảo trong nhiều ngành xuất khẩu chủ lực của VN.

Kỳ 1: Nhường sân cho nước ngoài

TT - Trong khi doanh nghiệp trong nước co cụm, chật vật bươn chải để tồn tại thì các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài lại tăng tốc mở rộng sản xuất, nhất là trong lĩnh vực xuất khẩu chủ lực của Việt Nam.

Một doanh nghiệp may xuất khẩu tại Q.Gò Vấp, TP.HCM phải thu hẹp sản xuất do khó tiếp cận vốn rẻ, hàng tồn kho cao - Ảnh: Đ.Dân

Dệt may, da giày, nhựa, cơ khí , nhiều người cứ ngỡ đó là những ngành VN có thế mạnh do nguồn nhân công rẻ, kỹ thuật đơn giản, thế nhưng thời gian qua kim ngạch xuất khẩu gia tăng chủ yếu rơi vào các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài

Chỉ tính riêng việc gia tăng vốn đầu tư trong mười tháng năm 2012, cả nước có 359 lượt dự án FDI đăng ký tăng vốn đầu tư với tổng vốn đăng ký tăng thêm là 3,8 tỉ USD, tăng 12,3% so với cùng kỳ 2011

Ồ ạt tăng vốn, mở rộng nhà máy

Những ngày này, tại Công ty TNHH Sài Gòn Precision (KCX Linh Trung I, Thủ Đức, TP.HCM, 100% vốn Nhật, hoạt động trong lĩnh vực cơ khí chính xác) hàng ngàn công nhân gấp rút với những đơn hàng mới, lãnh đạo công ty cũng tất bật với chiến lược mở rộng nhà máy sau khi vừa tăng vốn thêm

25 triệu USD

“Nhu cầu về sản phẩm cơ khí chính xác, kỹ thuật cao khá lớn, vì vậy đợt tăng vốn lần này của chúng tôi nhằm mở rộng nhà máy thêm hai chuyền sản xuất chi tiết của khuôn dập, khuôn ép nhựa trên diện tích 2.500m²” - ông Nguyễn Minh Tuyền, trưởng phòng hành chính quản trị Công ty Sài Gòn Precision, nói Hiện Precision đã có ba nhà máy với 2.000 công nhân đang hoạt động tại KCX Linh Trung Khi nhà máy mới đầu tư 25 triệu USD đi vào hoạt động vào tháng 8-2013 sẽ tuyển khoảng 250 công nhân nữa

Công ty TNHH Nobland VN cũng vừa quyết định tăng vốn thêm 17 triệu USD và triển khai thêm 11.000m² tại KCN Tân Thới Hiệp (Q.12) để mở rộng các chuyền may Theo ông Lee Ho Young - trưởng phòng nhân sự Nobland, công ty “mẹ” ở Hàn Quốc hiện có công ty sản xuất ở Trung Quốc,

Indonesia nhưng so với những nước này, VN có nhiều thuận lợi hơn trong môi trường đầu tư, sản xuất nên đã quyết định mở rộng sản xuất tại VN Hiện Nobland VN có 72 chuyền may với 5.500 công nhân đang làm việc

Không chỉ có Nobland VN, các công ty dệt đến từ Trung Quốc và Đài Loan đang “nở nồi” khá nhanh Ngày 31-10-2012, Công ty dệt Formosa đã công bố tăng vốn đầu tư thêm 30 triệu USD Hay Công ty cổ phần dệt Texhong (Nhơn Trạch, Đồng Nai) cũng vừa tăng quy mô sản xuất từ 30.000 tấn sản phẩm/năm lên 150.000 tấn sản phẩm/năm, kèm tuyên bố tăng vốn đầu tư từ 80 triệu USD lên 150 triệu USD

Bà Đặng Thị Phương Dung, phó chủ tịch Hiệp hội Dệt may VN (Vitas), cho biết trong hơn 12 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu mười tháng đầu của năm 2012, khối doanh nghiệp FDI ước chiếm khoảng 60% trong tổng kim ngạch xuất khẩu

Theo Vitas, khối doanh nghiệp FDI đến từ Hàn Quốc hiện đang dẫn đầu về số vốn đầu tư lẫn số doanh nghiệp hoạt động tại VN trong lĩnh vực dệt may, trong đó đầu tư nhiều nhất vẫn nghiêng về ngành may, chứ không đi sâu vào lĩnh vực hạ tầng “khó nuốt” như dệt, nhuộm, kéo sợi Điều này cũng thể hiện sự “khôn ngoan” trong định hướng đầu tư khi chủ trương “đánh nhanh, rút gọn” nhưng thật sự mang lại lợi nhuận rất cao

Ông Nguyễn Tấn Phước, phó Ban quản lý các KCX - KCN TP.HCM (Hepza), cho biết các doanh nghiệp nước ngoài hiện có mở rộng đầu tư sản xuất, trong đó nhiều doanh nghiệp da giày, may mặc, lắp ráp điện tử có xu hướng mở rộng quy mô về các tỉnh “Họ có tầm nhìn chiến lược, có năng lực tài chính cực mạnh, có sự linh hoạt trong khả năng điều tiết khu vực sản xuất do kinh doanh theo tính chất toàn cầu, nên việc họ chiếm tỉ trọng lớn trong cán cân xuất khẩu là điều hiển nhiên” - ông Diệp Thành Kiệt, phó chủ tịch Hiệp hội Da giày VN (Lefaso), nhận định

Với tốc đ tăng trưởng của ngành da giày năm năm gần đây ở mức 12-15%/năm, thì khối doanh nghiệp FDI có mức tăng trưởng đến 16-18%/năm, cao hơn khá nhiều so với tỉ l tăng trưởng khiêm tốn 10-12%/ệ tăng trưởng khiêm tốn 10-12%/ năm của khối doanh nghiệp trong nước ở lĩnh vực này

Tăng trưởng xuất khẩu của doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước của mười tháng năm 2012 so với những năm trước - Nguồn: Tổng cục Thống kê - Ảnh: Thuận Thắng - Đồ họa: Như Khanh

Cạnh tranh giá, ngầm thâu tóm

Khi Tập đoàn Thép Posco (Hàn Quốc) đưa vào hoạt động nhà máy thép cán nguội công suất 1,2 triệu tấn/năm, có vốn đầu tư 528 triệu USD tại KCN Phú Mỹ (Bà Rịa - Vũng Tàu), đã tạo sự cạnh tranh khốc liệt về chính sách giá đối với các doanh nghiệp sản xuất cùng chủng loại trong nước Theo ông Nguyễn Tiến Nghi - phó chủ tịch Hiệp hội Thép VN, do công suất sản xuất lớn, Posco VN hiện chiếm xấp xỉ 50% thị phần thép cán nguội trong nước, đã gây không ít khó khăn cho hai doanh nghiệp trong nước sản xuất là Nhà máy thép Phú Mỹ (thuộc Tổng công ty Thép VN - VNSteel) và Công ty cổ phần thép tấm lá Thống Nhất (VNSteel là cổ đông lớn nhất, chiếm 31,25%)

“Với công nghệ sản xuất hiện đại, tiết kiệm nguyên, nhiên vật liệu ở mức tối ưu, sản phẩm làm ra của các doanh nghiệp FDI có giá bán rất cạnh tranh so với các doanh nghiệp sản xuất thép trong nước, kể cả khối liên doanh, nên thị phần của họ chắc chắn sẽ tiếp tục tăng cao trong thời gian tới” -ông Nghi bình luận

Không chọn chiến lược cạnh tranh giá bán để gia tăng thị phần, The Nawaplastic Industry (Saraburi)

Co Ltd - công ty chuyên sản xuất và phân phối ống nhựa PVC, do Thai Plastic and Chemicals PCL (TPC) nắm 100% cổ phần - lại chọn cách âm thầm gom cổ phiếu trên sàn của hai “đại gia” ngành nhựa xây dựng lớn nhất trong nước là Công ty cổ phần nhựa Bình Minh (BMP) và Công ty cổ phần nhựa Thiếu Niên Tiền Phong (NTP)

Theo số liệu công bố công khai, hiện Saraburi đang nắm hơn 7 triệu cổ phiếu của BMP (chiếm 20,5%) và khoảng 9,8 triệu cổ phiếu của NTP (chiếm 9,86%), trở thành cổ đông lớn thứ hai tại hai doanh nghiệp này, sau Tổng công ty đầu tư và kinh doanh vốn nhà nước(SCIC) Ai cũng biết Nhựa