NGHIÊN cứu về đặc điểm HÌNH THÁI đá TAI của một số LOÀI THUỘC họ cá CHÉP (CYPRINIDAE) PHÂN bố ở THÀNH PHỐ cần THƠ

H ph Cá Chép Cyprininae có nhi u gi ng, loài nh t, phân loài chi m 41,9%, và các loài nh : cá Mè Vinh Barnonymus gonionotus Bleeker, 1850, cá D nh Puntioplites proctozystron Bleeker, 186

TR NG I H C C N TH

KHOA TH Y S N

KIM L I

NGHIÊN C U V C M HÌNH THÁI Á TAI C A

T S LOÀI THU C H CÁ CHÉP (CYPRINIDAE)

PHÂN B THÀNH PH C N TH

LU N V N T T NGHI P I H C NGÀNH QU N LÍ NGH CÁ

n Th , 2010

TR NG I H C C N TH

KHOA TH Y S N

KIM L I

NGHIÊN C U V C M HÌNH THÁI Á TAI C A

T S LOÀI THU C H CÁ CHÉP (CYPRINIDAE)

PHÂN B THÀNH PH C N TH

LU N V N T T NGHI P I H C NGÀNH QU N LÍ NGH CÁ

ThS MAI VI T V N

n Th , 2010

I C M T

– —Xin g i l i c m n chân thành nh t n th y Hà Ph c Hùng và th y Mai Vi t V n ã t ntình h ng d n và giúp em trong su t quá trình th c hi n tài

Xin c m n s giúp nhi t tình c a quý th y cô và cán b ang công tác t i B mônKinh t và Qu n lý ngh cá thu c khoa Th y s n, tr ng i h c C n Th ã giúp emtrong su t th i gian th c hi n tài và c ng xin g i l i c m n n Ban lãnh o khoa

Th y s n ã t o m i u ki n t t nh t giúp em hoàn thành tài này

Và xin c m n t t c các b n l p Qu n lý ngh cá K32 ã nhi t tình giúp và ng viêntrong quá trình th c hi n tài này

Kim L i

TÓM T T

– —Các loài cá thu c H Cá Chép (Cyprinidae) là m t trong nh ng H Cá quan tr ng mang

i nhi u giá tr kinh t cao cho vùng ng b ng sông C u Long nói chung và cho Thành

ph C n Th nói riêng Trên Th Gi i, c ng nh Vi t Nam, ã có r t nhi u nghiên c u

b n v vi c nh lo i d a vào các hình thái bên ngoài và các nghiên c u v c msinh tr ng c a các loài thu c H Cá Chép (Cyprinidae) Tuy nhiên, ch d a vào các hìnhthái bên ngoài nh lo i loài thì d gây nh m l n gi a các loài trong cùng H Cá Chép(Cyprinidae), nh t là H Cá Chép (Cyprinidae) là H Cá có r t nhi u thành ph n loài Vì

y, nghiên c u này c th c hi n nh m cung c p thêm thông tin giúp nh lo i loàichính xác h n d a vào hình thái bên trong là á tai c a cá

ng cách cân và o, t ó thu th p c các s li u v các ch tiêu hình thái bên ngoài

nh chi u dài và tr ng l ng thân cá, c ng nh là ch tiêu chi u dài và tr ng l ng á tai

cá Sau ó mô t c u trúc á tai c a m t s loài trong H Cá Chép (Cyprinidae) phân bThành ph C n Th Th c hi n phân tích các s li u thu th p c có các k t qu là

nh ng ph ng trình t ng quan th hi n các m i quan h t ng quan gi a chi u dài,

tr ng l ng thân cá và chi u dài, tr ng l ng á tai

Và k t qu c a nghiên c u này ã cung c p thêm c s giúp nh lo i m t s loài cá thu c

Cá Chép (Cyprinidae) m t cách chính xác h n là d a vào á tai cá Bên c nh ó, th

hi n c các m i quan h t ng quan gi a chi u dài thân cá – tr ng l ng á tai, gi a

tr ng l ng thân cá – chi u dài á tai, gi a chi u dài thân cá – chi u dài á tai D a vào

ây, có th k t lu n gi a các hình thái bên ngoài c a cá và á tai cá có m i quan h v inhau T ó, khi nghiên c u á tai c a cá, có th bi t c cá ang trong giai n nào

a chu k s ng Và m i loài khác nhau thì có s sinh tr ng khác nhau

Mong r ng s có thêm nhi u nh ng nghiên c u v á tai và s sinh tr ng c a các loài cáthu c H Cá Chép (Cyprinidae)

C L C

– —

Trang

Ph n 1: t v n 01

1.1 Gi i thi u 01

1.2 c tiêu tài 02

1.3 i dung tài 02

Ph n 2: L c kh o tài li u 03

2.1 c m phân lo i, hình thái, phân b 03

2.1.1 Thành ph n gi ng loài 03

2.1.2 c m hình thái, phân b và sinh tr ng 04

2.2 á tai Cá 12

2.2.1 c m chung v á tai 12

2.2.2 S hình thành á tai 14

2.2.3 c m và v trí c a á tai chính (Sagitta) 15

2.2.4 M t s ph ng pháp l y á tai 17

2.2.5 Các ng d ng khoa h c c a á tai cá 18

Ph n 3: V t li u và ph ng pháp nghiên c u 19

3.1 a m nghiên c u 19

3.2 Th i gian nghiên c u 19

3.3 V t li u nghiên c u 19

3.4 Ph ng pháp nghiên c u 20

3.5 Ph ng pháp x lý s li u 22

Ph n 4: K t qu và th o lu n 23

4.1 nh danh loài 23

4.2 Quan h t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng thân cá c a m t s loài cá thu c H Cá Chép Cyprinidae) 32

4.3 Mô t hình thái á tai c a m t s loài cá thu c H Cá Chép (Cyprinidae) 37

4.4 Quan h t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng á tai v i chi u dài và tr ng l ng c a thân cá 49

Ph n 5 : xu t và k t lu n 61

5.1 K t lu n 61

5.1.1 T ng quan chi u dài (TL) và tr ng l ng (FW) thân cá 61

5.1.2 Hình thái á tai c a m t s loài thu c H Cá Chép (Cyprinidae) 61

5.1.3 T ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng á tai (OL & OW) v i chi u dài và tr ng l ng thân cá (FL & FW) 62

5.2 xu t 63

Tài li u tham kh o 64

Ph l c 1: Các khóa tra phân loài 66

Ph l c 2: Khóa nh lo i á tai 68

Ph l c 3 70

Ph l c 4 71

Ph l c 5 76

Ph l c 6 79

Ph l c 7 84

Ph l c 8 88

DANH M C HÌNH

– —

Trang

Ph n 1 : t v n

Ph n 2: L c kh o tài li u

Hình 2.1.2.1: Cá Mè Vinh Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850) 04

Hình 2.1.2.2: Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868) 06

Hình 2.1.2.3: Cá He Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853) 07

Hình 2.1.2.4: Cá R m Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860) 08

Hình 2.1.2.5: Cá D nh Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865) 09

Hình 2.1.2.6: Cá Cóc Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850) 10

Hình 2.1.2.7: Cá Ba K Tr ng Cyclocheilichthys repasson (Bleeker, 1853) 12

Hình 2.2.1.1: V trí ba c p á tai trong h th ng tai trong (Labyrinth) c a loài Cá Tuy t (Antimora rostrata) 13

Hình 2.2.1.2: Ba c p á tai c a Cá B n 14

Hình 2.2.2.1: u trúc vòng t ng tr ng hay còn g i là vòng tu i c a cá 15

Hình 2.2.3.1: Mô t c u trúc c a m t viên á tai (Sagitta) c a loài Epigonus denticulatus 16

Hình 2.2.3.2: Mô t v v trí c a á tai (Sagitta) c a m t con cá x ng 16

Hình 2.2.4.1: Mô t cách l y ba c p á tai trong khoang s c a cá 17

Hình 2.2.4.2: Mô t cách l y c p á tai chính (Sagitta) 17

Ph n 3: V t li u và ph ng pháp nghiên c u Hình 3.1.1: B n Thành ph C n Th 19

Ph n 4: K t qu và th o lu n Hình 4.1.1 : Cá Mè Vinh Barbonymus gonionotus (Bleeker, 1850) 25

Hình 4.1.2: Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868) 26

Hình 4.1.3: Cá He Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853) 27

Hình 4.1.4: Cá R m Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860) 28

Hình 4.1.5 : Cá D nh Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865) 30

Hình 4.1.6 : Cá Cóc Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850) 31

Hình 4.2.1: T ng quan gi a TL (cm) và FW (g) c a Cá Cóc – Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850) 33

Hình 4.2.2: T ng quan gi a TL (cm) và FW (g) c a Cá D nh – Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865) 33

Hình 4.2.3: T ng quan gi a TL (cm) và FW (g) c a Cá R m – Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860) 34

Hình 4.2.4: T ng quan gi a TL (cm) và FW (g) c a cá He Vàng – Barbonymus altus (Günther, 1868) 35

Hình 4.2.5: T ng quan gi a TL (cm) và FW (g) c a Cá Mè Vinh – Barbonymus gonionotus (Bleeker, 1850) 36

Hình 4.3.1: Mô t c u trúc á tai (Sagitta) c a loài Cá Mè Vinh - Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850) 38

Hình 4.3.2: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá Mè Vinh - Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850) 39 Hình 4.3.3: Mô t c u trúc á tai (Sagitta) c a loài Cá He Vàng - Barbonymus altus (Günther, 1868) 40 Hình 4.3.4: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá He Vàng - Barbonymus altus (Günther, 1868) 41 Hình 4.3.5: Mô t c u trúc á tai (Sagitta) c a loài Cá He - Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853) 42 Hình 4.3.6: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá He - Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853) 43 Hình 4.3.7: Mô t c u trúc á tai c a loài Cá R m – Puntius leiacanthus (Bleeker,

1860) 43

Hình 4.3.8: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá R m – Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860) 45 Hình 4.3.9: Mô t hình thái á tai (Sagitta) c a loài Cá D nh - Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865) 45 Hình 4.3.10: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá D nh - Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865) 47 Hình 4.3.11: Mô t c u trúc á tai (Sagitta) c a loài Cá Cóc - Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850) 47 Hình 4.3.12: Các kích c á tai khác nhau ng v i nhóm chi u dài khác nhau c a

Cá Cóc - Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850) 49 Hình 4.4.1 : T ng quan chi u dài á tai (OL) và chi u dài thân cá (FL) c a loài CáCóc 50

Hình 4.4.2: T ng quan gi a chi u dài á tai (OL) và tr ng l ng thân cá (FW) c aloài Cá Cóc 51

Hình 4.4.3: T ng quan gi a chi u dài thân cá (FL) và tr ng l ng á tai (OW) c aloài Cá Cóc 51

Hình 4.4.4: T ng quan chi u dài á tai (OL) và chi u dài thân cá (FL) c a loài Cánh 52

Hình 4.4.5: T ng quan chi u dài á tai (OL) và tr ng l ng thân cá (FW) c a loài

Hình 4.4.12: T ng quan chi u dài thân cá (FL) và tr ng l ng á tai (OW) c a Cá

Ph n 1

T V N

1.1 Gi i thi u

Các loài cá thu c h Cá Chép (Cyprinidae) là m t trong nh ng h cá quan tr ng và mang

i nhi u giá tr kinh cao cho vùng Tuy nhiên, th c hi n c các công ngh s n xu t

gi ng thì c n ph i n m c các y u t c b n v các c m sinh thái, c m sinh

tr ng, vòng i phát tri n hay mùa v sinh s n c a các loài th y s n trong t nhiên ng

th i góp ph n cung c p thông tin cho vi c qu n lí khai thác, b o v cá b m trong mùa sinh s n c ng nh vi c b o v cá con nh m b sung vào qu n àn trong t nhiên.Trên th gi i, c ng nh Vi t Nam, ã có r t nhi u nghiên c u r t c b n v các c

m sinh tr ng c a các loài cá nói chung và các loài thu c H Cá Chép (Cyprinidae)nói riêng Nhi u nghiên c u v á tai c a các loài cá c công b r ng rãi nh Bauzá(1962), Schmidt (1968), Nijssen (1964), và Hecht (1978) ( c trích d n b i TeroHarkonen, 1986) T vi c phân tích c u trúc á tai, mà các nhà nghiên c u ã t cnhi u thành công trong các l nh v c nh xác nh tu i cá nh Champers và Miller (1995);Fowler và Short (1998); Stewart (1999) ( c trích d n b i Dianne Furlani và ctv., 2007).

á tai c xem nh m t c quan v a có m i liên k t gi a s cân b ng trong c th cá,

i s chuy n ng và ti p nh n âm thanh c a cá, mà còn v a là công c xác nh

thành ph n loài (Tovalga và ctv (1981); Popper và Lu (2000), c trích d n b i c

trích d n b i Dianne Furlani và ctv., 2007) Tr c ây ã có r t nhi u nghiên c u v nh

lo i và thành ph n loài c a h Cá Chép (Cyprinidae) nh ng ch d a trên nh ng hình tháibên ngoài c a loài nh lo i nh chi u dài thân cá, chi u dài chu n, các lo i tia vi,

…Vi c nh lo i d a trên nh ng hình thái bên ngoài r t d gây nh m l n v i các loàitrong cùng m t H cá nh t là H Cá Chép là H cá có nhi u thành ph n loài nh t và cácloài có nh ng c m g n gi ng nh nhau Vì v y vi c nh lo i d a trên nh ng hìnhthái bên trong là r t c n thi t, và á tai là m t trong nh ng hình thái bên trong giúp nh

lo i loài t t nh t Do ó, tài: “Nghiên c u v c m hình thái á tai c a H Cá Chép (Cyprinidae) phân b Thành ph C n Th ” ã c th c hi n nh m nghiên

u s sinh tr ng và phát tri n c a các loài cá thu c h Cá Chép (Cyprinidae) d a trên

vi c phân tích á tai c a các loài cá này hi n ang phân b t i C n Th

1.2 M c tiêu c a tài

t qu c a nghiên c u này s là c s khoa h c cho các nghiên c u ti p theo v

c m sinh h c c a các loài cá nói chung và m t s loài cá thu c H Cá Chép(Cyprinidae) nói riêng ph c v cho công tác gi ng d y, phân lo i và phát tri n i t ngnuôi ng b ng sông C u Long

1.3 N i dung nghiên c u

o Kh o sát c m sinh tr ng (Quan h t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ngthân c a cá) c a m t s loài cá thu c H Cá Chép (Cyprinidae)

o Mô t v hình thái á tai c a m t s loài cá thu c H Cá Chép (Cyprinidae)

o Phân tích quan h t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng á tai v i chi u dài và

tr ng l ng c a thân cá

Ph n 2

C KH O TÀI LI U

2.1 c m phân lo i, hình thái, phân b

2.1.1 Thành ph n gi ng loài

Theo Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) ng b ng sông C u Long

Vi t Nam thì B Cá Chép Cypriniformes có 3 h là Cyprinidae, Cobitidae vàGyrinocheilidae Trong ó h Cá Chép Cyprinidae có 4 h ph là Abraminae, Garrinae,Rasborinae và Cyprininae H ph Cá Chép Cyprininae có nhi u gi ng, loài nh t, phân

loài chi m 41,9%, và các loài nh : cá Mè Vinh (Barnonymus gonionotus Bleeker, 1850),

cá D nh (Puntioplites proctozystron Bleeker, 1865), cá R m (Puntius leiacanthus Bleeker, 1860), cá He Vàng (Barbonymus altus Günther, 1868), cá He (Barbonymus schwanenfeldii Bleeker, 1853), cá Cóc (Cyclocheilichthys enoplus Bleeker, 1850), cá Ba

Tr ng (Cyclocheilichthys repasson Bleeker, 1853) là các loài cá kinh t thu c h ph

Cá Chép Cyprininae

Theo Mai ình Yên (1992) thì B Cá Chép Cypriniformes có 4 h và trong ó h CáChép Cyprinidae c ng có 4 h ph và h ph Cá Chép Cyprininae có 25 gi ng, và nhi uloài cá có giá tr kinh t ng b ng sông C u Long

trí phân lo i nh sau (Thomas M Orrell, 2009)

Gi ng Cá He: Puntius Hamilton

Loài: Cá Mè Vinh [Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850)]

Loài: Cá He Vàng [Barbonymus altus (Günther, 1868)]

Loài: Cá He [Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853)]

Loài: Cá R m [Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860)]

Gi ng Cá D nh: Puntioplites Smith

Loài: Cá D nh [Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865)]

Gi ng Cá Cóc Cyclocheilichthys Bleeker

Loài: Cá Cóc [Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850)]

Loài: Cá Ba K Tr ng [Cyclocheilichthys repasson (Bleeker, 1853)]

2.1.2 c m hình thái, phân b và sinh tr ng

Theo Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) có s mô t các loài cá trên

Vây l ng có tia n cu i hoá x ng và có r ng c a, g n nh i x ng vây b ng.Vây b ng dài h n vây ng c

ng có màu xám en, m t b ng xám b c Vây l ng và vây uôi vàng Vây b ng,vây h u môn màu vàng cam

Hình 2.1.2.1: Cá Mè Vinh Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850)

(Warren, http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b :

Cá Mè Vinh là loài cá s ng n c ng t nh ng v n phát tri n bình th ng n ng

mu i nh h n 7%0, m n cao h n 10%0 thì cá kém phát tri n, h n 15%0 thì cá ch t Cá

Mè Vinh là loài a ho t ng, thích n c m i và b i ng c dòng Nhi t thích h p cho

cá là 27 – 320C Phân b In ônêsia, Lào, Thái Lan, Campuchia, và trên các sông, kênh,

ch mi n Nam (Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng, 1993)

c m sinh tr ng:

Cá Mè Vinh có t ng tr ng trung bình Khi cá còn nh thì t ng nhanh v chi udài, cá càng l n thì s t ng tr ng v chi u dài gi m i rõ r t N m u cá có th t 100– 200g/con, ngoài t nhiên ã b t g p Cá mè vinh có kh i l ng 1,5kg/con v i chi u dài320mm (Nguy n V n Ki m, 2005) Th c n ch y u là th c v t thu sinh th ng ng và

th c v t trên c n Ngoài ra cá có th s d ng t t các th c n nhân t o và m t s loài th c

n khác (Torres and Armi, 2009)

Ø Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868)

Tên ng v t (Synonyms):

o Barbus altus Günther, 1868,

o Puntius altus Sauvage,1881,

Kích th c trung bình: 53,5mm – 139mm

Ch tiêu hình thái:

D III, 8 A III, 5 V I, 8 P I, 12 – 14

Mô t :

u nh , nh n Mõm ng n, mi ng tr c, co du i c Có hai ôi râu, râu mép dài

n râu mõm và t ng ng ng kính m t M t to, h i l i và l ch v phía l ng c a

u Ph n trán gi a hai m t g n nh cong l i

Thân hình thoi, cao, d p bên L ng gù V y to, tròn, ph kh p thân ng bênhoàn toàn, b t u t mép trên l mang, h i cong xu ng b ng và ch m d t m gi a

c vi uôi

Kh i m vây l ng h i tr c kh i m vây b ng Tia n cu i to, hóa x ng và

có r ng c a Vây l ng và vây h u môn có v y nh g c

ng và u có màu xám en, b ng có màu tr ng b c Toàn thân ánh lên màuvàng, mép sau l mang, r i rác trên n p mang có s c t en Vi ng c màu vàng và các vikhác màu son

Hình 2.1.2.2: Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868)

(Warren , http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b : ( theo Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng, 1993)

Cá He Vàng là loài cá s ng n c ng t, phân b Thái Lan, vùng phía ông n ,Campuchia và các sông r ch ng b ng sông C u Long

c m sinh tr ng:

Cá He Vàng th ng g p kích th c t 8cm – 15cm (Mai ình Yên, 1992) Cá

xu t hi n các t ng sâu trong các sông l n, trung bình và các vùng ng b ng ng p l t

Th c n ch y u là các loài th c v t khác nhau và m t s ng v t phiêu sinh Thông

th ng cá n các lo i mùn bã h u c Vào mùa l , cá s ng các vùng ng p l t, và nh ng

cá th l n di c quay tr l i sông trong tháng m i Các con cá c l n là các loài cá kinh

c bán trên th tr ng, trong khi ó, các cá th nh h n c dùng làm “N cm” Thái Lan, Cá He Vàng c b t ngoài t nhiên làm cá c nh, và c nuôitrong l ng bè r t ph bi n Vi t Nam (Agustin and Liza, 2009)

Ø Cá He Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853)

Tên ng v t (Synonyms):

o Barbus chwanenfeldii Bleeker, 1853,

o Puntius chwanenfeldii Smith, 1945,

Thân hình thoi, cao, d p bên V y tròn, l n, ph kh p thân, u không có v y.

ng bên hoàn toàn, h i cong v phía b ng, ch m d t m gi a g c vi uôi

Vây l ng cao, i x ng v i thân b ng Tia n cu i hóa x ng và có r ng c a.Vây uôi dài và ch hai

Toàn thân màu tr ng b c, m t l ng h i xám, n p mang màu vàng Vi l ng có m t

ch m en gi a các tia phân nhánh u tiên Vi h u môn, vi b ng màu nâu Vi ng cmàu vàng, vi uôi màu v i hai hàng en ch y d c theo hai tia vi n dài nh t c a haithùy vi uôi

Hình 2.1.2.3: Cá He Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853)

(Baird, http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b :

Cá He là loài cá s ng n c ng t, phân b Sumatra, Borneo, Thái Lan, Lào,Campuchia và ng b ng sông C u Long (Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng,1993)

c m sinh tr ng:

Cá He thích s ng các môi tr ng nh sông, su i, kênh m ng Và th ng th y các con sông l n và các vùng ng p n c vào mùa l Nhi t thích h p cho cá là t20,4 – 33,70C Th c n ch y u c a Cá He là c , t o s i và ôi khi có côn trùng Th c

n cho cá nh th ng là sâu b , và các lo i giáp xác nh ây là loài cá kinh t n c ng t(Luna and Susan, 2009)

Ø Cá R m Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860)

Tên ng v t (Synonyms):

o Systomus (Capoeta) leiacanthus Bleeker, 1860.

o Puntius leiacanthus Sauvage, 1881.

Kích th c trung bình: 36mm – 72mm

Thân thon dài, d p bên V y to, ph kh p thân, u không có v y ng bên hoàntoàn, ch y t mép trên l mang cong xu ng b ng, h i qua tr c ngang gi a thân r i ch m

t m gi a g c vi uôi

Vây l ng có tia n th 3 hóa x ng và tr n Vây ng c ng n

Thân cá màu nâu b c, ph n l ng th m h n b ng B ng màu tr ng b c N p mang

ng vàng G c vi uôi có m t ch m en tròn rõ trên cu ng uôi Ng n c a các vi l ng, vi

u môn, vi uôi có s c t en

Hình 2.1.2.4: Cá R m Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860)

(Vidthayanon, http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b : (Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng, 1993)

Cá R m là loài cá s ng n c ng t, có th s ng n c phèn, n c l Cá phân bJava, Thái Lan và các sông r ch mi n Nam

c m sinh tr ng:

Cá R m có kích th c t i a là 150mm (Mai ình Yên, 1992) Cá sinh s ng cáccon sông nh , sông l n và các vùng ng p n c Trong l u v c các nhánh c a sôngMêkông thì ít th y h n Cá n ch y u là các ng v t giáp xác nh , t o và ng, th c v tphù du Cá có giá tr kinh t th p (Torres and Armi, 2009)

Gi ng Cá D nh Puntioplites

Ø Cá D nh Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865)

Tên ng v t (Synonyms):

o Puntioplites proctozysron Bleeker, 1865,

o Puntioplites proctozysron Chevey, 1932,

o Puntioplites proctozysron Smith, 1945,

Thân ng n, cao, d p bên V y tròn, l n v a, ph kh p thân ng bên hoàn toàn,

ph n sau c a ng bên n m trên tr c gi a thân

Vây l ng cao, kh i m sau vây b ng, tia n cu i hóa x ng và có r ng c a.Vây h u môn phát tri n, tia n cu i hóa x ng và có r ng c a, dài b ng chi u dài u.Vây uôi phân thùy sâu

Thân tr ng b c Vi n l ng h i xám Các vây màu tr ng Rìa vây, l ng và vây uôien

Hình 2.1.2.5: Cá D nh Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865)

(Jean-Francois Helias, http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b : (Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng, 1993)

Cá D nh là loài cá có th s ng môi tr ng n c l có n ng mu i nh h n10%o Phân b Thái Lan, Lào, Campuchia và ng b ng sông C u Long

c m sinh tr ng:

Cá D nh có kích th c th ng g p t 10 – 20cm, c t i a trên 30cm (Mai ìnhYên, 1992) Cá có th s ng c nh ng con sông có n c ch y m nh ho c y u Thông

th ng cá c tìm th y trong nh ng n i dòng n c ng ho c ch y ch m, kênh ào, hay

nh ng vùng tr ng ch a n c Cá th ng di chuy n vào trong nh ng vùng nh r ng ng p

c hay nh ng m l y khi mùa l n Cá thích s ng xung quanh nh ng th c v t th ysinh, n i ó cá n ph n l n là t o, sâu b và các ng v t n i Cá t kích c t i a trên30cm (Luna and Susan, 2009)

Gi ng Cá Cóc Cyclocheilichthys

Ø Cá Cóc Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850)

Tên ng v t (Synonyms):

o Barbus enoplos Bleeker, 1850,

o Cyclocheilichthys enoplos Weber and De Beaufort, 1916,

o Cyclocheilichthys enoplos Smith, 1945,

v y c m giác trên ng bên ch hai

Vây l ng cao, tia n hóa x ng, tia cu i không có r ng c a Vi uôi ch hai rãnhsâu h n ½ chi u dài vi uôi

t l ng c a thân và u h i xám nh t, m t bên và m t b ng màu tr ng b c N pmang màu vàng nh t Mép sau vi l ng, vi uôi màu en Vi ng c, vi b ng, vi h u mônmàu tr ng trong

Hình 2.1.2.6: Cá Cóc Cyclocheilichthys enoplus (Bleeker, 1850)

(Jean-Francois Helias, http://www.fishbase.org, 04/2009)

Cá Cóc có kích th c l n nh t n trên 50cm (Mai ình Yên, 1992) Cá s ng t ng

gi a và t ng áy các con sông Cá n ch y u là ng v t hai m nh v , r c a cây, ng

th c v t phù du, các u trùng côn trùng, ng v t giáp xác và c cá nh S ng các consông và tr ng vào mùa m a, trên vùng l ho c các vùng ng p n c Cá tr v các consông t tháng m i n tháng m i hai Trong sông MêKông, có m t s di chuy n ng cdòng c a cá t Phnôm Pênh n thác Falls t tháng m i m t n tháng hai, và di chuy n

xu ng h ngu n t tháng n m n tháng tám Và cá v n ti p t c di chuy n xu ng vùng

ng b ng sông C u Long Vi t Nam, n i là m cao c a nh l Có hai lo i di c ch

u là c a cá con và cá tr ng thành, và kích c cá tr ng thành c tìm th y g n thácFalls là 90cm Phía trên thác Falls, s di c ng c dòng x y ra t tháng t cho n thángchín trong ó ch y u là cá tr ng thành di c sinh s n S di c ng c dòng này cbáo hi u b i l ng m a u tiên vào cu i mùa khô hàng n m, và m c n c t ng và

c c a n c c ng t ng (Torres and Armi, 2009)

Ø Cá Ba K Tr ng Cyclocheilichthys repasson (Bleeker, 1853)

Tên ng v t (Synonyms):

o Barbus repasson Bleeker, 1853,

o Cyclocheilichthys repasson Weber and De Beaufort, 1916,

ch y trên tr c này qua m gi a g c vi uôi

t l ng c a thân và u màu nâu nh t, m t bên và b ng màu tr ng b c Có nhi u

c en ch y d c theo m t l ng và bên c a thân cá, các s c t o thành b i các ch m en

ph n l ra c a g c vây Có m t ch m en g c vi uôi Vi l ng và vi uôi có màu nvàng m, các vi khác màu nâu

Hình 2.1.2.7: Cá Ba K Tr ng Cyclocheilichthys repasson (Bleeker, 1853)

(Martin-Smith, http://www.fishbase.org, 04/2009)

c m phân b : (Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng, 1993)

Cá Ba K Tr ng là loài cá s ng n c ng t Phân b Java, Borneo, Lào,Sumatra, Thái Lan, và ng b ng sông C u Long

Nh m i ng v t có x ng s ng khác, cá tuy s ng trong môi tr ng n c nh ng

n c n có m t c quan thính giác nghe và truy n thông tin trong môi tr ng n c, và quan này ph i c h p nh t trong c th cá C quan c m giác này c g i là taitrong (Labyrinth) c a cá c t bên trong và phía sau c a khoang s , có ch c n ng

gi s cân b ng, nh h ng và dò tìm âm thanh (NPAFC, 2006)

Tai trong (Labyrinth) có l p màng m ng và g m có ba túi chính, t ng túi s ch a

ng m t viên á, c g i chung là s i tai hay th ch nh (Statolith); có tác d ng giúp cá

nh n bi t âm thanh và gi th ng b ng trong môi tr ng n c Túi l n nh t có hình b u

c g i là Utriculus, bên trong ch a ng m t viên s i tai r t nh (Lapillus) Túi nh h n

là Sacculus, túi này ch a m t viên á tai l n nh t, g i là á tai (Sagitta) i v i m i loàikhác nhau thì viên á tai (Sagitta) s có c u t o khác nhau; và ây là viên á tai chính

c s d ng trong nguyên t c phân lo i Túi nh th ba c ng là túi nh nh t c n i

i Sacculus b ng h th ng ng c tai (Lagena), bên trong c ng ch a ng m t viên s i

tai r t nh , g i là s i thính giác, Asteriscus (Tero Harkonen, 1986).

Hình 2.2.1.1: V trí ba c p á tai trong h th ng tai trong (Labyrinth) c a loài Cá Tuy t

(Antimora rostrata) (Kenvin, 2004) Hình 2.2.1.1 cho th y h th ng tai trong trái và ph i c a loài Cá tuy t (Antimora rostrata) Nhìn hình có th th y rõ ba c p á tai và h th ng ng c tai hình bán nguy t

a cá (Kenvin, 2004)

Bên trong tai trong c làm y b ng các n i b ch huy t L p màng m ng g n

i nh ng viên á tai c bao trùm b i m t h th ng dây th n kinh giác quan; có tác

ng giúp cá gi th ng b ng và ph n ng l i s c ép và s chuy n ng c a á tai khi cá

di chuy n

i v i B Cá Chép (Cypriniformes) thì h th ng tai trong ph c t p h n các loài

cá khác, b i vì có thêm c quan b sung dùng n i tai trong v i bong bóng khí Và cquan này c n thi t cho s xác nh loài trong các công trình nghiên c u v cá á tai(Sagitta) thì t ng i nh và có c u trúc không gi ng nhau i v i m i loài khác nhauthu c nhóm này Và viên s i thính giác (Asteriscus) thì l i l n h n so v i các nhóm cákhác nh ng v n nh h n viên á tai chính (Sagitta)

Trong m t c th cá thì h th ng tai trong (Labyrinth) c a loài luôn luôn có y

ba c p á tai, ó là: á tai chính, Sagitta, viên á tai nh h n, Lapillus và cu i cùng là viên s i thính giác, Asteriscus (Tero Harkonen, 1986).

Hình 2.2.1.2: Ba c p á tai c a Cá B n (Jennifer, 2009)

2.2.2 S hình thành á tai

á tai c c u t o b i Canxi Carbonat và Prôtêin Hai h p ch t này ti p xúc v i

m t á tai và k t h p v i quá trình khoáng hóa và hình thành nên á tai (Otolith) Quátrình khoáng hóa này bao g m hai b c:

1) Các Ion kim lo i trong môi tr ng vào c th cá, s c thu hút n và k t h p

i Oxi t i b m t c a á tai (Otolith) Sau ó s t o thành m t kh i a di n

i là Polyhedra N u l ng Oxi nhi u thì s thúc y m nh s hình thành kh i

a di n Ion Ca2+ Và Axit Carbonat s liên k t v i các h p ch t Prôtêin trongmôi tr ng thông qua Hydro

2) trao i Oxi v i nhau s cho phép Oxi c a Axit Carbonat tham gia vào các

kh i a di n này (Matheja & Degens, 1986)

á tai (Otolith) có s khác nhau i v i t ng loài khác nhau là do s ti p xúc c ahai h p ch t Canxi Carbonat và Prôtêin lên b m t c a á tai (Otolith) Và s ti p xúc nàynhi u hay ít là ph thu c vào môi tr ng mà cá sinh s ng; ngoài ra còn ph thu c vào

th i gian, mùa v …Ví d : M t s loài cá có t p tính di c và trú ông, nên trong th i giannày cá tiêu th th c n ít h n các mùa khác, vì v y mà có ít l ng Prôtêin h n, do ó khiquan sát á tai (Otolith) c a các loài cá này thì ta s th y m t c u trúc vòng tròn bao g m

t s vòng có màu c và m t s vòng có màu tr ng trong Vòng này c g i là vòng

ng tr ng c a cá Thông qua vòng t ng tr ng, có th xác nh c tu i cá, t c t ng

tr ng c a cá và môi tr ng mà cá ã t ng s ng (NPAFC, 2006)

Hình 2.2.2.1: u trúc vòng t ng tr ng hay còn g i là vòng tu i c a Cá (Campana and

Steverson, 1992) Hình trên cho ta th y c u trúc vòng t ng tr ng c a Cá B n, các vòng tròn màu

tr ng là các vòng phát tri n trong mùa hè; các vòng tròn màu en là các vòng tròn trong

su t nh ng do ch p d i kính hi n vi nên nó có màu en, là các vòng phát tri n trongmùa ông, là mùa mà cá tiêu th th c n ít T ng ng v i t ng vòng tròn là kích c khácnhau c a cá

2.2.3 c m và v trí c a á tai chính (Sagitta)

Trong ba c p á tai thì c p á tai l n nh t là á tai chính (Sagitta) và c s d ngnhi u trong công tác nghiên c u mô t chính xác c u trúc c a nó thì ta c n ph i átai (Sagitta) theo h ng chính xác u này không ph i d dàng khi quan sát b ng m t

th ng, nên ta có m t quy t c n gi n có th quan sát c là ph n nh n nh t c a á tai(Sagitta) là ph n ch y hay ph n m (Rostrum), i di n phía sau là ph n uôi (PosteriorMargin) ph n gi a luôn có m t c u trúc d c g i là rãnh trung tâm (Cauda) phía sau

ph n ch y (Rostrum) có m t vùng lõm th ng c g i là mi ng rãnh trung tâm(Ostium), mi ng rãnh s n i v i rãnh trung tâm (Cauda) Phía trên Ch y (Rostrum) có

t u h i nh n, nhô ra, g i là i ch y (Antirostrum) Phía trên c a i ch y là mép

ng (Dosal Margin) Và m t l ng (Dosal Margin) c a á tai (Sagitta) có m t vùng h i

lõm c g i là vùng lõm m t l ng (Dorsal Depression) Phía d i c a ph n uôi là mép

ng (Ventral Margin) Nh ng ph n mô t trên là thu c m t trong c a á tai (Sagitta)

t ngoài c a á tai (Sagitta) là m t m t l i Và hai m t này s giúp ta nh d ng úng

ng á tai khi nghiên c u Ngoài ra, i v i m i loài khác nhau thì c u trúc á tai c ng khác nhau, nh ng nh ng c u trúc chính c a á tai (Sagitta) v n gi ng nhau (TeroHarkonen, 1986)

Hình 2.2.3.1: Mô t c u trúc c a m t viên á tai (Sagitta) c a loài Epigonus

denticulatus (Neogene, 2008)

Hình 2.2.3.2: Mô t v v trí c a á tai (Sagitta) c a m t con cá x ng

(Boss and Jumars, 2003)

2.2.4 M t s ph ng pháp l y á tai

o y c 3 c p á tai

Ta có u cá nh hình a Sau ó, dùng dao m c t d c theo ng gi a u cá

nh hình b và hình c Sau ó, l y h t ph n óc cá ra ngoài thì ta s th y c vtrí c a c ba c p á tai nh hình d Thông th ng, các nhà nghiên c u ch s

ng c p á tai chính (Sagitta) nghiên c u, b i vì ây chính là c p á tai l n

nh t trong s ba c p á tai, thu n l i trong công tác nghiên c u

Hình 2.2.4.1: Mô t cách l y ba c p á tai trong khoang s c a cá (Tom Lawson, 2004)

o Ch l y c p á tai chính (Sagitta)

Hình 2.2.4.2: Mô t cách l y c p á tai chính (Sagitta) (Tom Lawson, 2004)

á tai sau khi l y ra kh i u cá thì s c làm khô không còn các ch t d ch vàmáu cá, và s c r a l i b ng c n Êtylic 700 Sau ó c nghiên c u d i kính hi n vi

n t

2.2.5 Các ng d ng khoa h c c a á Tai Cá

Theo Kenrt Hort, 2003 thì á tai c s d ng xác nh tu i cá trong nhi u th p

tr l i ây b i vì t c l n c a á tai ít nhi u t l thu n v i t c l n c a cá, và nó

u t o b i nh ng t ng (vòng) prôtêin và canxi các-bô-nat nh xen k nhau g i là vòng

m Vòng n m l n lên hàng ngày cho nên có th tính c tu i ngay c i v i cá ch a

tr ng thành

Xác nh s gi m sinh tr ng hàng ngày rõ ràng nh t i v i cá c a vùng ôn itrong mùa ông, khi ó sinh tr ng b ch m l i, hình thành nên vòng n m rõ ràng Cá vùng nhi t i xác nh tu i khó h n n u c n c theo mùa ho c m t s y u t làm c ch sinh tr ng khác

Hình dáng á tai c a các loài cá khác nhau thì khác nhau á tai b tiêu hóa r t

ch m nên nó t n t i khá lâu trong ru t cá d u này cho phép nhà sinh h c cá xác nhcon v t b n là loài cá nào

t nhi u nghiên c u hi n nay s d ng u th v thành ph n c u t o c a á taithay i tùy theo n ng hóa ch t c a môi tr ng khác nhau T l thành ph n cácnguyên t c a á tai cho phép xác nh v t tích c a àn cá ã s ng trong môi tr ng nào,

nó có th ch ra r ng cá th này có th i gian s ng bi n hay không K thu t này ã c

d ng ch ng minh Cá Bông Lau (Pangaius Krempfi) sông MêKông có m t ph n

vòng i s ng bi n C u t o c a á tai còn ph n ánh n ng các ch t ô nhi m c a môi

tr ng, nó còn là ch tiêu có ích xác nh l ch s i s ng cá th

á tai tích t ch t ôxy ng v theo t l khác nhau ph thu c vào nhi t môi

tr ng Vì th nó ph n ánh nhi t n c trong th i gian cá s ng ó á tai c a cá hóa

c thu th p t i hi n tr ng b ng các lo i ng c khai thác th ng m i thông

th ng Ví d nh : l i kéo, l i vây, l i rê,…

- M u s c thu ng u nhiên 30 cá th /loài/ t

- M u sau khi thu s c cân tr ng l ng phân lo i s b t ng loài và c

nh danh M u sau ó c b o qu n l nh và v n chuy n v phòng thí nghi mngu n l i c a Khoa Th y s n, i h c C n Th ti p t c phân tích

Ph ng pháp thu và x lý m u á tai

- Dùng dao m tách h p s d c theo ng gi a Dùng k p nh nhàng dichuy n m t ph n óc ra ngoài Sau ó, dùng kim m i nh n nh nhàng l y á tai

ra ngoài Ch n c hai á tai n m trong khoang tai hai bên h p s

- á tai sau khi c l y ra kh i h p s , thì ph i tách các ph n c bám trên átai sau ó s c r a s ch b ng c n Ethalnol 700 và d tr khô b ng gi ychuyên d ng Sau cùng, á tai vào tuýp Eppendoff 1,5ml có dán nhãn ghichú em i phân tích

Phân tích m u

Ø Phân tích m u cá

- Xác nh tr ng l ng toàn thân, chi u dài t ng và chi u dài chu n

- Thành ph n loài cá s c phân lo i d a vào h th ng phân lo i c s

ng t c p l p, b , h , gi ng, loài theo h th ng phân lo i c a Mai ình Yên(1992) “ nh lo i các loài cá n c ng t Nam B ”; Tr ng Th Khoa, Tr n ThThu H ng (1993) “ nh lo i cá n c ng t vùng ng b ng sông C u Long”

- C p nh t và i chi u tên ng v t (synonym) và các tên c nh danh d atheo website:

• Froese R And D Pauly Editors 2009 Fishbase Word Wide Webelectronic puslication www.fishbase.org, 04/2009

• Thomas M Orrell, 2009 Acting Director, Intergrated TaxonomicInformation System (ITIS) Clo Smithsonian Institution P.O www.itis.gov,07/2009

- M i t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng thân cá s c bi u di n b i

ph ng trình c a Husley (1924) (trích d n b i Ph m Thanh Liêm và Tr n c nh,2004):

W = a.L b

Trong ó:

+ W: Tr ng l ng thân cá + L: Chi u dài thân cá

+ a: H ng s hay nhân t u ki n

+ b: G n b ng 3 i v i các loài có s t ng tr ng ng b

Ø Phân tích m u á tai

- á tai sau khi x lý s c cân tr ng l ng và o chi u dài, chi u r ng

ng th i c mô t các c m v hình thái c a á tai thông qua nh ch p

a kính hi n vi n t

- Ph ng trình t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng c a thân cá v i chi udài, chi u r ng và tr ng l ng c a á tai d a theo ph ng trình h i qui c aTero Harkonen (1986):

+ Ph ng trình t ng quan gi a tr ng l ng thân cá và á tai:

Trong ó:

• FL là chi u dài thân cá

• OL là chi u dài á tai

• c,d là tham s t ng tr ng

3.5 Ph ng pháp x lý s li u

Dùng ph n m m Microsolf Excel x lý các s li u thu c.Dùng ph n m m Microsolf Word 2003 vi t báo cáo

Cá Chép Cyprinidae phân b các th y v c thu c Thành ph C n Th hi n nay.

KHÓA TRA LOÀI C A GI NG CÁ HE: Puntius

ng b ng sông C u Long có 10 loài c nh n d ng theo khóa phân lo i sau:

1a Không có râu ……… Bulu.

3b M t sau c a tia n cu i cùng c a vi l ng có r ng c a M i bên thân có 5

ch m en nh , 3 ch m phía trên ng bên, 1 ch m g c vi l ng, 1 ch m g c vi uôi

5a V y quanh cu ng uôi 12 Râu mõm dài h n ng kính m t, râu mép g p 2

n ng kính m t G c vi l ng và g c vi uôi có m t ch m en l n V y phía trên

ng bên có vân phóng x Luotatus.

5b V y quanh cu ng uôi 16 Râu mõm dài g n b ng ng kính m t, râu mép

ng n h n 2 l n ng kính m t G c vi l ng và g c vi uôi không có ch m en V yphía trên ng bên không có vân phóng x Daruphani.

4b V y ng bên 26 – 32

6a V y trên ng bên 7,5 – 9 L ng gù Chi u cao thân t ng ng v i ½ chi u

dài chu n Altus.

6b V y trên ng bên 5,5 – 7 Chi u cao thân nh h n ½ chi u dài chu n.

7a Râu mép, râu mõm dài t ng ng ½ ng kính m t Vi h u môn có 6

tia phân nhánh Hai thùy vi uôi không có v t en Gonionotus.

7b Râu mép, râu mõm dài t ng ng ng kính m t Vi h u môn có 5 tiaphân nhánh Hai thùy vi uôi có v t en

8a V y trên ng bên 6,5 – 7 Ng n vi l ng có m t v t en, thân màuvàng ánh, vi màu t i Schwanenfeldii.

8b V y trên ng bên 4,5 – 5,5 Có m t ch m en cu ng uôi, n pmang có 1 v t màu Orphoides.

o Barbus gonionotus Bleeker, 1850,

o Barbodes gonionotus (Bleeker, 1850),

o Puntius gonionotus (Bleeker, 1850),

o Barbonymus gonionotus (Bleeker, 1850),

o Barbus javanicus Bleeker, 1855,

o Barbus koilometopon Bleeker, 1857,

o Puntius javanicus (Bleeker, 1855),

o Puntius viehoeveri Fowler, 1943,

Thân d p bên V y l n ph kh p thân, u không có v y ng bên hoàn toàn

Tia n cu i cùng c a vi l ng hóa x ng c ng và m t sau có r ng c a M t sau tia cu icùng c a vi h u môn không có r ng c a Vi uôi phân thùy

t l ng c a u và thân có màu xanh rêu, m t b ng có màu tr ng b c

Hình 4.1.1 : Cá Mè Vinh Barbonymus gonionotus (Bleeker, 1850)

ng 4.1.1: B ng so sánh m t s ch tiêu hình thái c a Cá Mè Vinh Barbonymus

gonionotus (Bleeker, 1850)

Ch tiêu hình thái

Theo Tr ng ThKhoa – Tr n ThThu H ng (1993)

Theo Fishbase(2009) u cá nghiên c u

Qua b ng so sánh trên, ta th y m u cá trong nghiên c u này có các ch tiêu hình thái

gi ng v i nghiên c u c a Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993), nh ng có

t s ch tiêu hình thái khác v i k t qu nghiên c u c a Fishbase (2009) S khác nhaunày là do m u cá nghiên c u t i Indonesia c a Fishbase (2009) là nh ng m u cá có kích

th c l n h n m u cá trong nghiên c u này T k t qu so sánh, ta có th k t lu n loài

trên là loài Barnonymus gonionotus (Bleeker, 1850) – Cá Mè Vinh.

Ø Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868)

Cá Chép: Cypriniformes

H Cá Chép: Cyprinidae

Gi ng Cá He: Puntius

Tên ng v t (Synonyms):

o Barbus altus Günther, 1868,

o Puntius altus Sauvage,1881,

ng s m u thu: 82

m u nh danh: 03

c m hình thái:

u nh , nh n Mõm ng n Có hai ôi râu: râu mép và râu mõm M t to, l ch v n a trên

a u

Thân hình d p bên, cao L ng gù V y to, tròn, ph kh p thân ng bên hoàn toàn.Tia n cu i to, hóa x ng và có r ng c a Vây l ng và vây h u môn có v y nh g c

ng và u có màu xám en, b ng có màu tr ng b c Toàn thân ánh lên màu vàng Vi

ng c màu vàng và các vi khác màu son

Hình 4.1.2: Cá He Vàng Barbonymus altus (Günther, 1868)

ng 4.1.2: B ng so sánh m t s ch tiêu hình thái c a Cá He Vàng Barbonymus altus

Qua b ng so sánh trên, ta th y m u cá trong nghiên c u này có các ch tiêu hình thái g n

gi ng v i nghiên c u c a Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) Do ó, ta có

th k t lu n loài trên là loài Barbonymus altus (Günther, 1868) – Cá He Vàng.

Ø Cá He Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker, 1853)

o Puntius chwanenfeldii Smith, 1945,

Tia n cu i c a vi l ng hóa x ng và có r ng c a Vây uôi dài và ch hai

Toàn thân màu tr ng b c, m t l ng h i xám, n p mang màu vàng Vi l ng có m t ch m

en gi a các tia phân nhánh u tiên Vi h u môn, vi b ng màu nâu Vi ng c màuvàng, vi uôi màu v i hai hàng en ch y d c theo hai tia vi n dài nh t c a hai thùy

Qua b ng so sánh trên, ta th y m u cá trong nghiên c u này có các ch tiêu hình thái

gi ng v i nghiên c u c a Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) T k t qu

so sánh trên, ta có th k t lu n loài trên là loài Barbonymus schwanenfeldii (Bleeker,

o Systomus (Capoeta) leiacanthus Bleeker, 1860,

o Puntius leiacanthus Sauvage, 1881,

o Puntius brevis Bleeker, 1850,

o Barbus brevis Bleeker, 1850,

o Capoeta brevis Bleeker, 1850,

o Systomus brevis Bleeker, 1850,

o Puntius ocellatus Mai, 1978,

o Systomus leiacanthus Bleeker, 1850,

ng 4.1.4: B ng so sánh m t s ch tiêu hình thái c a Cá R m Puntius leiacanthus

Qua b ng so sánh trên, ta th y m u cá trong nghiên c u này có các ch tiêu hình thái

gi ng v i nghiên c u c a Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) T ó, có

th k t lu n loài trên là loài Puntius leiacanthus (Bleeker, 1860) – Cá R m.

KHÓA TRA LOÀI C A GI NG CÁ D NH: Puntioplites

ng b ng sông C u Long ch có 1 loài duy nh t c nh n d ng là:

Loài: Cá D nh Puntioplites proctozystron (Bleeker, 1865)

o Puntioplites proctozysron Bleeker, 1865.

o Puntioplites proctozysron Chevey, 1932.

o Puntioplites proctozysron Smith, 1945.

Thân ng n, cao, d p bên V y tròn, l n v a, ph kh p thân ng bên hoàn toàn

Vây l ng cao, tia n cu i hóa x ng và có r ng c a Vây h u môn phát tri n, tia n

cu i hóa x ng và có r ng c a, dài b ng chi u dài u Vây uôi phân thùy sâu

Thân tr ng b c Vi n l ng h i xám Các vây màu tr ng Rìa vây, l ng và vây uôi en