KỸ THUẬT sản XUẤT GIỐNG cá rô PHI vằn DÒNG GIFT tại TRUNG tâm GIỐNG THỦY sản BÌNH CÁCH LONG AN

và các ph ph$m nông nghi p khác.. Khi nuôi thâm canh cá l n nhanh h"n khi nuôi bán thâm... Cho cá n nh trên.

L I C M T

Sau h n 3 tháng th c t p t t nghi p t i trung tâm gi ng th s n Bình Cách-Long

An em ã hoàn thành lu n v n t t nghi p này

Em kính g i lòng bi t n chân thành n:

Th y Ph m Minh Thành ã h ng d n em t n tình trong su t quá trình em th c

t p t t nghi p

Em xin chân thành c m n anh Ph m Phú Hùng ã t o i u ki n t t cho em th c

t p, anh Lê V n K t cùng v i các anh, ch trong trung tâm gi ng th y s n Bình Cách ã giúp cho em nh ng t li u, k thu t trong quá trình th c t p

Toàn th giáo viên Khoa Th y S n nói chung và b môn k thu t nuôi th y s n

n c ng t nói riêng ã t o i u ki n thu n l i giúp em hoàn thành t t lu n v n này

Các b n cùng khóa ã giúp em trong su t quá trình th c t pvà óng góp ý ki n

hi u bi t c a em ngày càng c phong phú thêm

Em r t mong s óng góp c a quý th y cô và các b n bài lu n v n này c hoàn ch nh h n

Xin chân thành c m n !

M C L C

L I C M T i

M C L C ii

DANH SÁCH HÌNH DANH SÁCH B NG VÀ T! VI"T T#T iv

Ch ng 1: $%T V&N $' 1

1.1 Gi i thi u 1

1.2 M(c tiêu c a tài 2

1.3 N i dung nghiên c)u 2

Ch ng 2: L*+C KH O TÀI LI,U 3

2.1 Khái quát v trung tâm gi ng t y s n Bình Cách-Long An……… 3

2.2 $-c i m sinh h c c a cá rô phi v.n dòng GIFT……… 3

2.2.1 $-c i m phân lo i 3

2.2.2 Hình thái 3

2.2.3 Phân b 4

2.2.4 $i u ki n môi tr /ng s ng 4

2.2.5 $-c i m dinh d ng 5

2.2.6 $-c i m sinh tr ng 5

2.2.7 $-c i m sinh s n 6

2.2.7.1 Thành th(c sinh d(c 6

2.2.7.2 Chu k0 sinh s n c a cá rô phi 6

2.2.7.3 T p tính sinh s n 6

2.3 K thu t s n xu t gi ng cá rô phi ……… 8

2.3.1 Xây d ng mô hình ao nuôi 8

2.3.2 Cá gi ng 9

2.3.3 Nuôi v1 cá b m2 10

2.3.4 M t s ph ng pháp sinh s n cá rô phi 10

2.3.5 * ng cá rô phi gi ng 11

2.3.6 Th)c n và cách ch m sóc 11

2.3.7 Ch m sóc và qu n lý 13

2.3.8 Thu ho ch 14

2.4 M t s mô hình s n xu t gi ng cá rô phi……… 15

2.4.1 K thu t nuôi cá rô phi s ch theo ch tiêu an toàn v sinh th c ph3m 15

2.4.1.1 Ði u ki n ao nuôi bán thâm canh ……….16

2.4.1.2 Cá gi ng và m t nuôi ……… 16

2.4.1.3 Cho n và ch m sóc ……….16

2.4.1.4 Thu ho ch ………18

2.4.2 S n xu t cá rô phi n tính 19

Ch ng 3: PH*4NG PHÁP NGHIÊN C5U ……… 21

3.1 Khái quát v trung tâm gi ng th y s n Bình Cách-Long An…… …………21

3.2 Ph ng pháp th c hi n ……….…… ….21

3.2.1 Tìm hi u v cách c i t o ao ……….21

3.2.2 K thu t nuôi cá b m2 ………21

3.2.3 S xu t hi n cá b t trong ao 21

3.2.4 S n l ng cá con ……… ….21

3.2.5 K thu t ng nuôi cá con 22

3.3 Thu th p và phân tích m u……….………… 22

3.3.1 M u môi tr /ng n c 22

3.3.2 Kh n ng sinh s n c a cá 22

3.3.3 S)c sinh s n c a cá 22

3.3.4 T c sinh tr ng c a cá 22

3.3.5 T l s ng 23

3.3.6 H ch toán kinh t 23

3.4 Ph ng pháp x6 lý s li u và ánh giá k t qu ……….23

3.4.1 Ph ng pháp x6 lý s li u 23

3.4.2 Ph ng pháp ánh giá k t qu 23

Ch ng 4: K"T QU VÀ TH O LU7N ……….24

4.1 Khái quát v trung tâm gi ng th y s n Bình Cách-Long An………24

4.2 Nuôi cá b m2 25

4.2.1 $i u ki n ao nuôi cá b m2 25

4.2.2 C i t o ao 26

4.2.3 Th cá vào ao nuôi 27

4.2.4 Ch m sóc và qu n lý cá 28

4.2.4.1 Th)c n cho cá 28

4.2.4.2 Ch m sóc cá b m2 29

4.3 * n nuôi cá con 30

4.3.1 $i u ki n ao nuôi 30

4.3.2 Th cá vào ao nuôi 30

4.3.3 Qu n lý và ch m sóc 31

4.4 K t qu nuôi cá b m2……… 32

4.4.1 $i u ki n môi tr /ng ao nuôi cá b m2 32

4.4.2 S xu t hi n cá b t trong ao cá b m2 gi ng 32

4.4.3 S)c sinh s n c a cá 33

4.4.4 S n l ng cá con thu c t8 ao cá b m2 33

4.4.5 $i u ki n môi tr /ng ao nuôi cá ng 34

4.4.6 S t ng tr ng c a cá 34

4.5 H ch toán kinh t ……… 36

4.5.1 Chi Phí 36

4.5.2 Doanh Thu 38

4.5.3 L i Nhu n 38

Ch ng 5: K"T LU7N VÀ $' XU&T ……….40

5.1 K t lu n……… 40

5.2 $ xu t 40

TÀI LI,U THAM KH O ………41

PH L C ……… 43

DANH SÁCH HÌNH, DANH SÁCH B NG VÀ T VI T T T

DANH SÁCH HÌNH

Hình 2.1: Rô phi v.n O niloticus 4

Hình 2.2: Phân bi t cá rô phi c cái 7

Hình 4.1: Ao cá b m2 24

Hình 4.2: C i t o ao 26

Hình 4.3: Ao ng cá 27

Hình 4.4: H th ng ao c a trung tâm gi ng th y s n Bình Cách-Long An 30

Hình 4.5: Bi u 9 t ng tr ng c a cá 35

DANH SÁCH B NG B ng 2.1: Phân bi t cá rô phi c và cá cái 7

B ng 2.2: M t s yêu c u dinh d ng c a cá rô phi 12

B ng 2.3: Ch cho n và kh3u ph n n theo t8ng giai o n c a cá rô phi 17

B ng 2.4 Công th)c th)c n 18

B ng 4.1: $i u ki n ao nuôi cá b m2 25

B ng 4.2: Th cá vào ao nuôi v1 28

B ng 4.3: Th)c n cho cá b m2 khi ch a sinh s n 28

B ng 4.4: Th)c n cá b m2 và cá con khi sinh s n 29

B ng 4.5 Thành ph n th)c n cá con qua các giai o n 31

B ng 4.6: $i u ki n môi tr /ng ao nuôi cá b m2 1 32

B ng 4.7: $i u ki n môi tr /ng ao nuôi cá b m2 2 32

B ng 4.8: $i u ki n môi tr /ng ao ng cá 34

B ng 4.9: S t ng tr ng c a cá ng 35

B ng 4.10: Chi phí th)c n 20 ngày u cho cá b m2 và cá con 36

B ng 4.11: Chi phí 17 ngày u 36

B ng 4.12: Chi phí ngày 18 - 24 37

B ng 4.13: Chi phí ngày 25 - 59 37

B ng 4.14: Chi phí khác 38

T VI T T T

Ctv: c ng tác viên

Ngày nay cá rô phi không nh ng c nuôi châu Phi mà ã c phát tán và nuôi nhi u n c trên th gi i, c bi t là các n c nhi t i và c n nhi t i Trong vài ch c n m tr l i ây, chúng m i th c s tr thành loài cá nuôi công nghi p, s n l ng l n và giá tr kinh t cao (Thông tin khoa h c công ngh thu

s n, 2005)

Cá rô phi là loài cá c nuôi ph bi n th 2 trên th gi i, ch sau nh ng loài cá chép (Fitzsimmons, K and Gonznlez, P, 2005) Theo Ph m Th Thu H ng- CC.BVNL Th y s n thì s n l ng cá rô phi nuôi trên th gi i không ng ng t ng lên (n m 1990 là 400 ngàn t n, 1995 là 800 ngàn t n, n m 1999 t 1.1 tri u t n )

và ngày càng óng vai trò quan tr ng trong vi c c i thi n ngu n cung c p dinh

d ng cho ng i nghèo, ngh nuôi cá rô phi c!ng c cho là m t sinh k t t

nh t cho nông dân thoát kh i ói nghèo Trong t "ng lai, cá rô phi s# là s n ph$m thay th cho các loài cá th t tr%ng ang ngày càng c n ki t (WFC, 2003)

Trong nh ng n m qua, cá rô phi c th tr ng th gi i c bi t a chu ng

&i u này ã thúc $y mô hình nuôi cá rô phi xu t kh$u phát tri'n m nh m# nhi u qu c gia, nh t là Trung Qu c, Thái Lan, Philippines, Nhi u chuyên gia trong ngành thu s n nh n nh nhu c(u s) d ng s n ph$m ch bi n t cá rô phi

th tr ng n c ngoài s# ti p t c t ng m nh trong nh ng n m t i &ây là d u hi u

t t cho s phát tri'n mô hình nuôi cà rô phi xu t kh$u n c ta

* Vi t Nam trong nh ng n m g(n ây, B Thu S n ã có ch tr "ng khuy n khích phát tri'n ngh nuôi cá rô phi các vùng mi n trong c n c & c bi t chú

tr ng m r ng quy mô s n xu t, c i ti n k+ thu t ' t o ra s n ph$m có ch t

l ng cao nh m áp ng t t nhu c(u c a th tr ng xu t kh$u (&oàn Kh%c & ,

Tr c tình hình trên, ' gi i quy t c v n ch ng cung c p con gi ng

ch t l ng cao cho các mô hình nuôi thâm canh xu t kh$u nói chung và tiêu th trong n c nói riêng, ta c(n bi t hi n tr ng s n xu t gi ng cá rô phi nh m tìm ra

- Hi u qu kinh t c a bi n pháp kích thích n c cho cá rô phi sinh s n

- M t s ch tiêu môi tr ng v nhi t , Oxy, pH t i ao "ng và ao nuôi v-

Ch ng 2

2.1 Khái quát v trung tâm gi ng th y s n Bình Cách-Long An

Trung tâm gi ng th y s n Bình Cách thu c huy n Châu Thành-Long An

Huy n Châu Thành giáp ranh Th xã Tân An, cách trung tâm Th xã 12 km, cách thành ph H Chí Minh 52 km theo tuy n Qu c l 1A và 42 km theo tuy n Qu c

l 50 Phía B%c giáp huy n Tân Tr , ranh gi i là sông Vàm C Tây; phía Nam giáp huy n Ch G o và huy n Gò Công Tây t nh Ti n Giang; phía &ông giáp huy n C(n & c, ranh hành chánh là sông Vàm C ; phía Tây giáp huy n Châu Thành t nh Ti n Giang

Toàn thân ph v y, ph(n l ng có màu xám nh t, ph(n b ng có màu tr%ng ngà

ho c xanh nh t Trên thân có t 7-9 v ch ch y t phía l ng xu ng b ng Các v ch

m d c theo vây uôi t phía l ng xu ng b ng Cá rô phi v n là loài có kích

c th "ng ph$m l n, l n nhanh (Nông Nghi p Vi t Nam, 2007)

Hình 2.1: Rô phi v n O.niloticus 2.2.3 Phân b

Cá rô phi ph n b châu Phi, Ai C p, Israel, nhi u sông Nil và ã di nh p t i nhi u n"i trên th gi i (Ph m Minh Thành và Nguy.n V n Ki'm, 2008)

c ch s t ng tr ng và t ng r i ro nhi.m b nh

m n

Cá rô phi là loài r ng mu i, có kh n ng s ng c trong môi tr ng n c sông,

su i, p tràn, h ao n c ng t, n c l và n c m n có mu i t 0-40% Trong môi tr ng n c l ( m n 10-25‰) cá t ng tr ng nhanh, mình dày, th t th"m ngon (Khuy n Ng Kiên Giang, 2006)

T t c các loài cá rô phi u nuôi c trong n c ng t Cá rô phi và cá rô phi

en thì thích h p h"n cho môi tr ng n c l (Nguy.n H u Ninh, 2007)

pH

Môi tr ng có pH t 6,5-8,5 thích h p cho cá rô phi, nh ng cá có th' ch u

ng trong môi tr ng n c có pH th p b ng 4

Oxy hoà tan

Cá rô phi có th' s ng c trong ao, ìa có màu n c m, m t t o dày, có hàm l ng ch t h u c" cao, thi u Oxy Yêu c(u hàm l ng oxy hoà tan trong

n c c a cá rô phi m c th p h"n 5-10 l(n so v i tôm sú

trong

S bi n i c a trong trong ao "ng cá b t 21 ngày tu i t "ng i th p, dao

ng t 25-35 cm, ây là kho ng thích h p cho s phát tri'n t t c a cá Rô phi

b t Do có s qu n lý th c n h p lý, và có ngu n n c s ch d tr t ao l%ng,

n c trong ao "ng c thay nh k/ hàng tháng và khi trong trong ao "ng

gi m khi th c n d th a và khi t o trong ao phát tri'n m nh Cho phép kh ng

ch bi n ng các y u t môi tr ng và t o ngu n th c n t nhiên h p lý cho cá

b t Tuy nhiên, trong n c gi m nh, vào các tháng m a nhi u nh ng s bi n

i này không nh h ng l n n t l s ng và t c t ng tr ng c a cá rô phi

cá tr ng thành th c n ch y u là mùn bã h u c" và th c v t phù du Cá rô phi

có kh n ng tiêu hoá các loài t o xanh, t o l c mà 1 s loài cá khác không có kh

n ng tiêu hoá Ngoài ra cá rô phi còn n c th c n b sung nh cám g o, b t ngô, các lo i ph ph$m nông nghi p khác

Ð c bi t cá rô phi có th' s) d ng r t có hi u qu th c n tinh nh : cám g o, b t ngô, khô d(u l c, - t "ng, b t cá và các ph ph$m nông nghi p khác Trong nuôi thâm canh nên cho cá n th c n có hàm l ng m cao (18-35% Protein)

Cá rô phi có nhu c(u dinh d ng (d i 40%), canxi (1,5- 2%), P (1- 1,5%), K, Na yêu c(u v hàm l ng m th p Ði u này r t có ý ngh0a khi ch bi n th c n công nghi p cho cá rô phi (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

2.2.6 c i m sinh tr ng

T c l n c a cá rô phi ph thu c vào nhi t môi tr ng, th c n, m t th

và k+ thu t ch m sóc Khi nuôi thâm canh cá l n nhanh h"n khi nuôi bán thâm

Giai o n cá h "ng, trong ao nuôi cá t h "ng lên gi ng, cá rô phi v n có t c sinh tr ng khá nhanh t 15- 20 (g/tháng) T tháng nuôi th 2 n tháng nuôi

th 6 t ng tr ng bình quân ngày có th' t 2,8-3,2 g/con/ngày Cá rô phi v n có th' t tr ng l ng bình quân trên 500 (g/con) sau 5-6 tháng nuôi (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

2.2.7 c i m sinh s n

2.2.7.1 Thành th c sinh d c

Trong i u ki n ao nuôi cá rô phi thành th c sinh d c vào tháng th 3 (cá rô phi en), tháng 4-5 (cá rô phi v n) cá có tr ng l ng thông th ng là 100-150g/con (cá cái) Tuy v y kích th c thành th c sinh d c c a cá rô phi ph thu c vào i u

ki n ch m sóc, i u ki n nhi t và tu i Cá nuôi trong mô hình thâm canh

n ng su t cao cá cái tham gia sinh s n l(n (u sinh s n khi tr ng l ng t trên 200g * i u ki n nuôi kém, cá cái b%t (u 1 khi tr ng l ng c" th' m i kho ng 100g (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

2.2.7.2 Chu k sinh s n c a cá rô phi

H(u h t các loài cá rô phi trong gi ng Orechromis u tham gia sinh s n nhi u l(n trong 1 n m Trong i u ki n khí h u m áp cá rô phi 1 quanh n m (10-11

l a các t nh phía nam; 5-7 l a các t nh phía B%c) S l ng tr ng m-i l(n 1

t vài tr m tr ng n kho ng 2000 tr ng Chu k/ sinh s n c a cá rô phi th ng kéo dài t 3-4 tu(n (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

Hình 2.2: Phân bi t cá rô phi c và cái

B ng 2.1: Phân bi t cá rô phi c và cá cái

tr ng và con Màu s%c Vây l ng và vây uôi s c

s có màu h ng h c h"i

Màu nh t h"n

L- ni u và l- sinh

d c

2 l-: L- ni u sinh d c và l- h u môn

Tr c khi 1 cá c ào t xung quang b ao, n"i có n n áy c ng, sâu m c

n c 50-60 cm H hình lòng ch o, ng kính t 1 t 30-40 cm, sâu 7-10 cm

Cá cái 1 tr ng vào t , cá c ti n hành th tinh, sau khi th tinh cá cái nh t h t

tr ng vào mi ng ' p

- * nhi t 280C th i gian p kho ng 4 ngày

- * nhi t 300C th i gian p kho ng 2-3 ngày

- nhi t 200C th i gian p kho ng 6 ngày

Cá sau khi n l ng noãn hoàng l n, cá r t y u, cá m, ti p t c p trong mi ng t 4-6 ngày, cá m, nh con và v(n ti p t c b o v phía d i trong 1-2 ngày (u

Cá b t khi còn nh th ng b"i thành àn xung quanh ao, có th' quan sát c vào lúc sáng s m (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

2.3 K thu t s n xu t gi ng cá rô phi

2.3.1 Xây d!ng mô hình ao nuôi

Mu n nuôi cá rô phi, tr c tiên ph i có nh ng i u ki n c(n thi t sau ây:

- Ao nuôi c(n có di n tích t 200m2 n 1 ha Song thích h p nh t thì di n tích

ph i t 2.000 n 5.000m2, sâu c a ao kho ng 1,5-2m, n n áy c ng và dày bùn áy kho ng 15-20 cm

- B ao ph i ch%c ch%n, không rò r & nh b ph i cao h"n m c n c cao nh t trong ao là 0,5m, áy ao nghiêng v c ng thoát n c m t góc t 3 n 5

- Có th i gian chi u sáng dài, h th ng m "ng c ng hoàn ch nh, c p thoát n c

t t ' ch ng ngu n n c

- N c s ch, không b b$n do n c th i sinh ho t, thu c tr sâu, nhà máy hóa

ch t, không lây ngu n nhi.m b nh Ch t l ng n c m b o các ch tiêu: hàm

l ng oxy hòa tan l n h"n 3mg/l; pH: 6,5-8,5; khí H2S trong n c: 0,02mg/l;

NH3 nh h"n 0,03mg/l; khí Cl trong n c nh h"n 0,03mg/l và trong c a n c kho ng 20 n 30cm Các ion kim lo i n ng nh : s%t (Fe), ng (Cu), Mg, Zn, Pb,…không quá m c cho phép N u nuôi trong n c l , m n ph i m b o

50/00

Chu"n b# ao nuôi

Tháo c n n c c! trong ao, b c vét bùn r i ph"i khô áy ao ( i v i ao không chua phèn) K ti p, cày nh, áy ao ' giúp t x p, thông thoáng, t ng màu m cho ao

& i v i ao không th' tháo c n c thì s) d ng máy b"m công su t m nh ' b"m

c n n c r i hút bùn Ngoài ra, nh %p b cao ' cá không nh y thoát ra ngoài, xem b có b ch- rò r N u khung l i h h ng thì ph i thay ngay

Sau ó, t$y trùng ao, s) d ng vôi b t v i li u l ng 7- 15kg/100m2 r i b%t (u bón lót, gây màu nh sau:

- Phân chu ng k v i 2% vôi b t L y h-n h p phân và vôi này r i u kh%p

áy ao (30 – 50kg/m2 ao)

- Phân xanh (lá u nành, lá u ph ng, lá cây hoa tr%ng…): bó thành bó cho

xu ng ao ((30 – 50kg/m2 ao) Khi th y lá r)a h t thì v t các c ng c ng lên

Cu i cùng cho n c vào ao (n c c(n l c th t k+ qua l i l c) Sau ó, ' ao chúa n c kho ng 5 – 7 ngày r i th cá vào

2.3.2 Cá gi ng

Thông th ng, m-i n m có hai th i v ' th cá là:

- V xuân: tháng 2-3 d "ng l ch

- V thu: tháng 7- 8 d "ng l ch

Vi c th cá còn tùy theo a ph "ng c a N u nuôi mi n Nam có th' th cá

gi ng quanh n m, còn nuôi mi n B%c thì th cá theo hai v k' trên, ho c ch th

m t l(n trong n m vào tháng 3 – 4

Ch n gi ng cá thu c dòng GIFT "n tính, s n xu t b ng công ngh di truy n

ho c hormone tính c 17 2 methyl testosterone Nói cách khác, b n nên ch n

lo i cá rô phi "n tính c T t c u ph i kh e m nh, phát tri'n cân i, không

d hình, b nh t t, không tr(y x c, vây và v$y còn nguyên v,n

Cá ph i có chi u dài thân 5 – 6 cm, kh i l ng c" th' 10 – 12g/con

M t th : 2 – 3 con ho c 5 – 6 con/m2 Nên th t p trung m t trong vòng

cho cá làm quen d(n v i môi tr ng n c m i Cu i cùng, th cá t t ra ao (V "ng Trung Hi u, 2006)

2.3.3 Nuôi v$ cá b m%

Hi n nay cá rô phi l n nhanh là cá dòng Gift, cá rô phi , cá rô phi v n

Th ng t l c cái 1/1 phân bi t cá c, cá cái: th i k/ sinh s n cá c màu s%c s s vây l ng, vây uôi và các v ch ngang, cá cái b ng to, m m, cá c

b ng thon Cá cái tuy n sinh d c có 3 l-: h u môn, sinh d c và n êu sinh d c

Ao nuôi cá c c i t o nh các ao nuôi khác Ao nên có b c ao cao c n n c 0,3 – 0,5m chi m 30% di n tích ao ' cá sinh s n thu n l i, ph(n còn l i sâu 0,6 – 1m

Cá cho 1 có tr ng l ng trung bình 150-200g/con, t l cái c 1/1, m t 4-5 con/m2

Th c n: cám t m n u tr n v i b t cá theo t l : t m 5% + cám 75% + b t cá 20% ( ho c cá t "i ho c c b "u vàng) Cho n 1-2% tr ng l ng cá, ngày cho

n 1-2 l(n vào sáng s m, chi u mát N c ao s ch và mát, môi tr ng yên t0nh thích h p cho sinh 1 c a cá

2.3.4 M t s ph ng pháp sinh s n cá rô phi

&' cá rô phi 1 nhi u c(n: cung c p th c n, có n"i làm t 1 thu n l i, n c trong, mát, yên t0nh cho cá 1

- Dùng ao ã c i t o xong, ch n cá b m, thành th c u nhau, th cá vào ao, ch khi các 1 xong th y cá con trong ao thì kéo cá cha m, chuy'n i ao khác, cá con còn l i trong ao c nuôi thành cá gi ng Cách này cho kích c cá gi ng t "ng

- & nh k/ ki'm tra thu tr ng t mi ng cá cái, ho c cá b t ' "ng p riêng Ch n

cá b m, có tr ng l ng t "ng i u nhau (150-200g/con) th vào ao ã c i t o

ho c vèo, b' xi m ng M t 4-5 con/m2 T l c cái 1/1 Cho cá n nh trên Sau khi th cá 5-7 ngày ti n hành ki'm tra ' thu tr ng t mi ng cá cái 1 l(n

Tr ng và cá con thu c em p riêng trong các d ng c khai, ch u, bình th y

tinh…Ph "ng pháp này kích c cho cá con u nhau và t ng kh n ng sinh s n

c a cá cái và cá con còn c cung ng th c n (y

th i gian này dung cám m n (70%), b t cá (30%) g/100m2, ngày cho n 3-4 l(n

Th c n nhân t o hòa tan trong n c, phân cá th i ra t o nên th c n t nhiên cho

cá, nh ng ch gi n c n màu xanh lá chu i non (D "ng T n L c, 2005) 2.3.6 Th c &n và cách ch&m sóc

* Th c n tinh: Bao g m cám g o, cám b%p (ngô), khoai, s%n, b t u nành, b t

cá, bã u, nh ng ph ph$m nông nghi p…

Nh ng lo i th c n tinh c(n c n u chín và c B n r i th c n xu ng nh ng vùng áy ao s ch ho c trên sàn n dành cho cá nên cho n t p chung nh ng n"i

c nh nào ó trong ao

B ng 2.2: M t s yêu c(u dinh d ng c a cá rô phi

Kích c cá: 1-10g : 10-100g và >

100g

34-36 : 28-30 : 20-25

d(u rau và d(u c

cá tilapia Zilli 0,5% (18:2n-6) trong Oreochromis niloticus

Cho cá n hai l(n/ngày: vào lúc 7-8h sáng và 15-16 gi chi u

Giai o n (u: Cho n l ng th c n kho ng 5-7% so v i tr ng l ng c a cá Giai o n sau: (cá > 100g/con): cho n l ng th c n kho ng 2-4% so v i tr ng

l ng c a cá

&' gi m chi phí th c n, có th' nuôi cá theo mô hình v n – ao – chu ng, ngh0a

là t n d ng ch t th i c a chu ng và c ph ph$m c a v n

N u nuôi cá b ng th c n công nghi p, có th' s) d ng th c n viên c a hãng

“Con cò”, v i thành ph(n th c n trên bao bì nh sau: 20% m, 5% ch t x", 12% canxi, 1% photpho, 0,8% mu i, $m 12%

Lo i th c n viên này ch có m t c v i ng kính 3mm, dài 6-8mm

N u không s) d ng lo i th c n k' trên, có th' s) d ng lo i th c n viên do Vi n nghiên c u nuôi tr ng th y s n I s n xu t, có thành ph(n ghi trên bao bì: 20%

2.3.7 Ch&m sóc và qu n lý

Trong quá trình nuôi c(n bón phân, gây màu n c ' t o th c n t nhiên cho cá

- Phân chu ng k v i 2% vôi b t Bón 20-30 (kg/100m2/tu(n)

- Phân xanh: 20-25 (kg/100m2/tu(n)

- Phân vô c": Giúp gây màu n c nhanh S) d ng khi ao ch m lên màu Hòa tan

u phân vô c" v i n c r i t t u trên kh%p m t ao (bón vào bu i sáng ngày có n%ng) L ng phân bón: 0,4kg m + 0,2kg lân/100m2

Nhìn chung, trong quá trình nuôi, c(n chú ý nh ng vi c sau:

- Th ng xuyên theo dõi màu n c và m c n c trong ao N u ao c n, c(n b"m

n c vào ngay N u ao có màu en, c!ng c(n thêm n c m i ' pha loãng cho phù h p ho c tháo b n c trong ao r i cho n c m i vào

- & t k ho ch ki'm tra nh k/ ' kh o sát hàm l ng oxy, v n hành máy qu t úng lúc, nh t là vào ban êm ho c g(n sáng

- Thay n c m i nh k/ ' kích thích cá sinh tr ng Nuôi t tháng ba tr i, thay n c m-i tháng hai l(n, m-i l(n thay kho ng 1/3 l ng n c trong ao T tháng 5-6, thay n c 4 l(n/tháng, m-i l(n kho ng ½ l ng n c ao

- Luôn duy trì m c n c n nh trong ao

- Th ng xuyên quan sát màu n c ao ' bón phân h p lý N u th y n c có màu xanh t chu i ho c màu xanh võ h t u là c

- Hàng tháng, ki'm tra m c t ng tr ng c a cá ' cung c p l ng th c n thích h"p N u th y cá có d u hi u b nh ho c có nh ng tri u tr ng b t th ng thì

ph i theo dõi, ch a tr ngay D' ch ng phòng b nh cho cá, c(n làm nh sau: + S) d ng vôi nông nghi p CaCO3 phun xu ng ao 2-3 l(n/tháng, m-i l(n 100-

- B%t h t cá: Kéo l i b%t nhi u l(n, sau ó b"m c n n c r i dung v t b%t h t s

cá còn l i trong ao

Dù s) d ng cách b%t nào, sau khi b%t xong, c(n b cá vào thùng ch a n c s ch

N u c(n v n chuy'n cá i xa, ph i s) d ng thêm oxy, không s) d ng thu c gây

mê cá

Nhìn chung, t l s ng c a cá su t quá trình nuôi có th' t 80-85%, c cá thu

ho ch 0,5-0,8 kg/con, n ng su t t 10-15 t n/ha/v nuôi

2.4 M t s mô hình s n xu t gi ng cá rô phi

2.4.1 K thu t nuôi cá rô phi s ch theo ch' tiêu an toàn v sinh th!c ph"m Tiêu chí c a nuôi cá rô phi s ch c d a trên m t s tiêu chí nh sau:

- L a ch n a i'm và xây d ng công trình nuôi

- Qu n lý th c n và cách cho n

- Qu n lý ao

- Qu n lý s c kho1 c a cá rô phi nuôi

- Các d ng c s) d ng trong nuôi tr ng thu s n ph i s ch

- Ph "ng pháp x) lý tr c và trong khi thu ho ch

Sau ây là m t s qui t%c chung ' s n xu t cá rô phi s ch t các ch tiêu an toàn

v sinh th c ph$m:

- Trang tr i, ao nuôi cá rô phi ph i c xây d ng khu v c có ngu n n c không b ô nhi.m, pH t 6,5-8,5, khu v c nuôi c v sinh s ch s# và không b

ng p l t

- Các nhà x ng xây d ng trên khu v c nuôi ph i c qu n lý t t, kho ch a

d ng c , th c n ph i cao ráo, s ch s#, thoáng khí m b o th c n không b $m

- Ngu n n c ph i và s ch, các ngu n n c th i t chu ng tr i ch n nuôi và

n c th i sinh ho t không c th i vào ngu n n c c p cho ao, m b o h n ch

- Các khu v sinh, công trình ph c a công nhân ph i c b trí xa khu v c nuôi, rác th i sinh ho t, ch n nuôi ph i c x) lý t t tránh nhi.m b$n ao nuôi

- Các d ng c , máy móc s) d ng cho ao nuôi ph i c v sinh s ch s# và b o

qu n t t sau khi s) d ng

- Không c s) d ng các lo i hoá ch t, kháng sinh ã b c m s) d ng trong nuôi

tr ng thu s n theo quy t nh s 01-2001/QÐ-BTS, ngày 22/01/2001 c a B

tr ng B Thu S n Khi s) d ng các lo i hoá ch t kháng sinh cho ao cá, c(n tham kh o ý ki n c a các chuyên gia b nh cá

2.4.1.1 Ði u ki n ao nuôi bán thâm canh

Yêu c(u c a ao nuôi th "ng ph$m cá rô phi s ch: Di n tích ao t 1000-10.000

m2, t t nh t là 4000-6000 m2 sâu trung bình 1,5-2,0 m n c Trong nuôi cá rô phi th "ng ph$m áy ao ph i c vét bùn t o i u ki n t t cho cá sinh tr ng

Ao nuôi g(n ngu n n c s ch và d thay n c Ao nuôi c(n có b v ng ch%c, không b c m r p m b o m t ao c thông thoáng nh m t ng c ng kh n ng hoà tan Oxy t không khí vào n c

M t nuôi, kích c cá gi ng: M t nuôi ph thu c vào kích c d ki n lúc thu

và n ng su t nuôi V i mô hình 10 t n/ha th 2,5-3 con/m2 ao Khi cá t bình quân 400-500g/con n ng su t nuôi s# t 10 t n/ha Nên th cá gi ng có kích c

l n ' h n ch t l hao h t C cá gi ng th ao nên t 5-10g/con

2.4.1.3 Cho &n và ch&m sóc

Ð' m b o s n xu t cá rô phi th "ng ph$m s ch t các ch tiêu v an toàn th c ph$m, tuy t i không c s) d ng phân h u c", các ch t kháng sinh, hoá ch t

ã c c m s) d ng theo quy t nh s 01-2001/QÐ-BTS, ngày 22/01/2001 c a

B tr ng B Thu S n

Cho &n

Lo i th c n, l ng cho cá n theo t ng giai o n c trình bày trong b ng 2.3

B ng 2.3: Ch cho n và kh$u ph(n n theo t ng giai o n c a cá rô phi Giai o n Lo i th c &n L (ng cho &n

Bón thêm phân m + lân: 1kg m + 2kg lân cho 100m2/tu(n

20-100g/con D ng viên nén,

Bón thêm phân m + lân: 1kg m + 2kg lân cho 100m2/tu(n 100-

300g/con

D ng viên nén,

Không bón phân, 1 tháng thay n c 1 l(n

> 300g/con Dang viên nén,

Ch&m sóc

Th ng xuyên quan sát m c n c trong ao ' i u ch nh cho theo quy nh Giai o n (u chu k/ nuôi duy trì màu xanh c a ao ' t o thêm th c n t nhiên cho cá b ng cách bón thêm phân vô c" theo b ng 1 Giai o n cá l n trên 300g/con c(n theo dõi th i ti t khí h u, c bi t nh ng hôm th i ti t thay i '

có bi n pháp c p thêm n c ho c thay n c ' h n ch cá n i (u

Theo dõi tình hình d ch b nh, n u th y cá ch t r i rác ph i tham kh o ý ki n c a các chuyên gia b nh ' có bi n pháp phòng tr k p th i

2.4.1.4 Thu ho ch

Sau khi cá nuôi c 5-6 tháng, tr ng l ng cá t trung bình trên 500g/con có th' thu ho ch Ðánh b%t nh ng cá th' t tr ng l ng th "ng ph$m (>500g/con),

nh ng cá th' nh có th' nuôi ti p 1 tháng n a s# t tr ng l ng th "ng ph$m vì nuôi m t th a cá l n r t nhanh

Ð' h n ch mùi bùn, tr c khi thu ho ch 1-2 tu(n nên tích c c thay n c s ch,

h n ch s phát tri'n c a t o cá s# có th t tr%ng và h n ch c mùi bùn (Thông tin khoa h c công ngh thu s n, 2005)

2.4.2 S n xu t cá rô phi n tính

Các lo i hormon ' chuy'n gi i tính cá rô phi là: MT (17 2 methyl testosterone)

và ET (17 2 ethynyl testosterone) Hi n nay c dùng ph bi n là lo i MT và các b c c a công ngh chuy'n gi i tính cá rô phi nh sau:

* Ph i tr n hormon vào th c n c a cá

L y 60 mg MT ho c ET hòa vào 0,7 lít r u ethanol 95%, un dung d ch này tr n

v i 10g vitamin C vào 1 kg b t cá (tr c khi un dung d ch nên ph"i n%ng tr c cho bay h t mùi r u)

* Cho cá rô phi 1, thu tr ng, cá b t em i p

- Ch n cá rô phi b m, có kh i l ng t 150-300g/con th vào giai (có l i không l t) ho c vào b' v i m t 5-6 con/m2, t l cá c cá cái là 1:1 Sau khi

th t 5-7 ngày ki'm tra mi ng cá cái ' thu tr ng và chu k/ thu tr ng là 7 ngày

m t l(n

- &em tr ng p bình v i m t 90.000 tr ng/lít, p riêng t ng pha I, II, II, IV,

l u t c n c trung bình là 4 (lít/phút)

- &em tr ng s%p n (t pha IV) sang p khay, m t 10.000 (tr ng/lít), l u t c

n c 2 (lít/phút), p cho n khi tr ng n thành cá b t và cá b t tiêu h t noãn hoàn

* X) lý cá b t trong giai b ng cách cho cá b t n th c n có ch a hormon

M t cá b t trong giai là 15 con/m2, th i gian x) lý trong giai là 21 ngày

L ng th c n cho cá b t tính theo ph(n tr m kh i l ng cá và tùy theo c cá,

Hi n nay, vi c chuy'n gi i tính cho cá rô phi ch y u áp d ng cho loài cá rô phi

v n Oreochroxeis niloticus Công ngh s n xu t gi ng cá rô phi "n tính c

Tuy nhiên công ngh này ch m b o t t l kho ng 95%, vì th v4n còn hi n

t ng l4n cá cái 1 tr ng B i vì ' có l ng cá b t ng u v kích c và giai

o n phát tri'n, tr c khi a vào x) lý hormon là r t khó, b i khi thu tr ng ph i phân chia chính xác chúng thành t ng nhóm t "ng ng v i 4 pha phát tri'n khác nhau theo màu s%c ' có bi n pháp x) lý riêng (Ph "ng Thanh, 2004)

Ch ng 3

PH )NG PHÁP NGHIÊN C*U

Th i gian và a i'm: & tài c th c hi n t tháng 1/2009 n tháng 5/2009

t i Trung Tâm Gi ng Th y S n Bình Cách - Long An

& i t ng nghiên c u: cá rô phi v n dòng GIFT

3.1 Khái quát v trung tâm gi ng th y s n Bình Cách-Long An

Khái quát v trung tâm gi ng th y s n bình cách c th c hi n b ng quan sát

th c t và tìm hi'u t ban t ch c lãnh o, cán b công nhân viên c a trung tâm

Nh ng v n c(n thu th p là: v trí a lý, c" s v t ch t, c" c u t ch c, c" c u nhân s , nhi m v c a trung tâm

3.2 Ph ng pháp th!c hi n

3.2.1 Tìm hi u v cách c i t o ao

Ti n hành ph ng v n cán b k+ thu t v ph "ng pháp c i t o ao i v i cá b m,

và cá con và qua quan sát th c t ' thu nh n k t qu Ph "ng pháp c i t o ao

c ghi nh n các mùa khác nhau nh mùa thu n hay mùa ngh ch, hay khi có

Theo dõi ao cá b m, hàng ngày, quan sát ' phát hi n cá b t trong ao Khi có cá

b t trong ao, cá m i n c cá m, ch m sóc, cá t p trung theo àn cá b t xu t

hi n, d dàng phát hi n vào lúc sang s m 6-7h

3.2.4 S n l (ng cá con

&' xác nh s n l ng cá con thì d a vào th ng kê s cá thu c t ao cá b m, trong th i gian theo dõi Trên c" ó xác nh c s l ng cá thu ho ch

3.2.5 K thu t ng nuôi cá con

Sau khi cá con c tách ra t cá b m, thì cá con c cho n qua các giai o n

t ng d(n và có s k t h p c a th c n t nhiên và th c n công nghi p, thay n c khi cá t ng tr ng ho c b nh t t và s lý n c trong nh ng tình hu ng x u

3.3 Thu th p và phân tích m+u

3.3.1 M+u môi tr ng n c

Các y u t môi tr ng c thu và phân tích là: nhi t , Oxy, pH Các y u t này c o t i ao cá và ao "ng

- Nhi t n c c o b ng nhi t k vào 7h và 14h hàng ngày

- Oxy hòa tan: o b ng test Oxy, 1 tu(n/l(n

- pH: &o b ng test pH, 1 tu(n/l(n

L(n 1: khi kéo cá con l(n (u tiên

T l(n 2,3,4… tr v sau thì sau 10 ngày kéo cá 1 l(n

T c sinh tr ng c a cá theo công th c