ĐẶC điểm SINH học của một số LOÀI THUỘC họ cá BỐNG PHÂN bố ở TỈNH TIỀN GIANG

H Eleotridae Bostrichthys sinensis, Butis butis, Butis koilomatodon, Eleotris balia, Oxyeleotris marmorata, Oxyeleotris urophthalmus H Gobiidae Acentrogobius caninus, Acentrogobius chlor

TS TR N C NH

LÊ TH NG C THANH

2009

c bi t xin trân tr ng c m n th y Tr n c nh và cô Lê Th Ng c Thanh ã

t n tình h ng d n, ch b o em trong su t th i gian th c hi n tài

Xin ghi ân sâu s c n th y Nguy n V n Th ng, c v n h c t p l p Qu n lýngh cá K31, ã quan tâm ch d y em trong su t th i gian qua

Cu i l i, tôi xin c m n các b n l p Qu n lý ngh cá K31, nh ng ng i b n luônsát cánh cùng tôi v t qua khó kh n và luôn giúp tôi trong 4 n m h c qua.Tôi xin chân thành c m n

C n Th , ngày 14, tháng 05, n m 2009

Nguy n Th H ng H nh

TÓM T T

ng B ng Sông C u Long, cá B ng r t a d ng v thành ph n loài, trong ó

có nhi u loài có giá tr cao Tuy nhiên, các loài cá B ng ã b suy gi m r t nhi utrong nh ng n m qua Trong khi ó các nghiên c u v ngu n l i cá B ng còn

h n ch Vì v y góp ph n tìm hi u v ngu n l i cá B ng c ng nh cung c pthông tin làm c s cho nh ng nghiên c u ti p theo v nuôi tr ng và qu n lýngu n l i th y s n, tài c m sinh h c c a các loài thu c h cá B ng phân b t nh Ti n Giang” c ti n hành t tháng 01 n tháng 04 n m2009

K t qu nghiên c u ã phát hi n 22 loài thu c 2 h cá B ng

H Eleotridae (Bostrichthys sinensis, Butis butis, Butis koilomatodon, Eleotris balia, Oxyeleotris marmorata, Oxyeleotris urophthalmus)

H Gobiidae (Acentrogobius caninus, Acentrogobius chlorostigmatoides, Acentrogobius viridipunctatus, Aulopareia janetae, Glossogobius giuris, Oxyurichthys sp, Oxyurichthys microlepis, Stigmatogobius pleurostigma, Trimma sp, Periophthalmodon shlosserri, Boleophthalmus boddarti, Parapocryptes serperaster, Pseudapocryptes elongatus, Taenioides gracilis, Taenioides nigrimarginatus, Trypauchen vagina)

Quan h chi u dài – tr ng l ng c a các loài c xác nh b ng ph ng pháp

h i qui tuy n tính

Butis butis có ph ng trình h i qui W = 0,079L3,1091v i R2 = 0,9136

Eleotris balia có ph ng trình h i qui W = 0,0105L2,9944 v i R2 = 0,956

Oxyeleotris urophthalmus có ph ng trình h i qui W = 0,0153L2,876v i R2 =0,9377

Acentrogobius viridipunctatus có ph ng trình h i qui W = 0,0162L2,9521 v i R2

= 0,9728

Aulopareia janetae có ph ng trình h i qui W = 0,0064L3,2724v i R2 = 0,986

Glossogobius giuris có ph ng trình h i qui W = 0,0048L3,179v i R2 = 0,9843

S thành th c sinh d c c a các loài cá B ng ch n giai n III ho c IV, không

th y giai n V, VI H s thành th c bi n ng qua t ng tháng thu tùy t ngloài H s tích l y n ng l ng bi n i qua th i gian nghiên c u

o n I(%)

Giai

o n II(%)

Giai

o nIII (%)

Giai

o n

IV (%)

GSI(%)

HSI(%)

234

01700

71502677

2917418

017418

2,183,546,21,32

3,6322,692,37

Oxyeleotris

urophthalmus

123

000

33,3336,3633,33

33,3354,5550

33,339,0916,67

0,922,093,73

1,652,242,64

Acentrogobius

viridipunctatus

1234

50000

5042100

02945100

029450

0,41,792,70,14

1,192,641,861,36

Glossogobius

giuris

1234

0000

100100040

0010060

0000

0,490,513,794,73

2,425,194,822,45

Boleophthalmus

boddarti

1234

0000

03600

0573350

076750

02,643,083,34

05,715,42,96

Parapocryptes

serperaster

1234

00230

029310

0573850

014850

00,91,152,01

05,094,574,21

Pseucapocryptes

lanceolatus

1234

10000

70100930

2007100

0000

0,1200,240,05

10,97,969,17,64

Trypauchen

vagina

1234

12,5000

50100820

12,505880

250340

1,030,521,971,15

2,631,82,552,1

S c sinh s n tuy t i c a cá B ng trân là 3.083 – 8.138 tr ng/cá cái Cá B ng

d a có s c sinh s n tuy t i là 11.766 – 7.320 S c sinh s n tuy t i c a cá

B ng x là 1.825 – 23.567 Còn cá B ng trimma sp có s c sinh s n 6.690 –12.160 S c sinh s n tuy t i c a cá B ng Sao là 12.890 – 16.748 Cá B ng kèo

v y to có s c sinh s n dao ng 4.145 – 9.537 Cá B ng cao có s c sinh s n2.899 – 9.338

CH NG 1

GI I THI U 1.1 t v n

t n c Vi t Nam ã c thiên nhiên ban t ng các ngu n tài nguyên: t,

c, khoáng s n phong phú và a d ng, ngu n tài nguyên này ã góp ph n r t

l n vào s phát tri n c a t n c ta Trong ó ph i k n s óng góp c a tàinguyên th y s n, th y s n t lâu i ã c xem là ngành kinh t m i nh n c a

t n c Tuy nhiên ngu n tài nguyên ó ngày càng b c n ki t ng b ng sông

C u Long là m t trong b y vùng kinh t tr ng m n m c c Nam T qu c

ng b ng Sông C u Long g m 12 t nh và 1 thành ph tr c thu c trung ng

v i t ng di n tích 3.960.000 ha (12% t ng di n tích c a Vi t Nam) v i h th ngkênh r ch ch ng ch t làm cho ngu n l i thêm phong phú Vì v y, v n nghiên

c u v hình thái h c c ng nh thành ph n loài cá óng vai trò vô cùng quan

tr ng i v i ngh cá Vi t Nam c ng nh trên th gi i

Ti n Giang thu c ng B ng Sông C u Long n m tr i dài trên sông Mê Kông

Ti n Giang là t nh thu c ng b ng sông C u Long, n m tr i d c trên b B csông Mê Kông v i chi u dài 120km V i u ki n t nhiên thu n l i t nh Ti nGiang là v a cá c n c m n và n c ng t Tuy nhiên s n l ng khai thác ã

t m c cho phép Do ó a ngành th y s n tr thành ngành kinh t m i

nh n thì vi c qui ho ch, u t phát tri n nuôi tr ng th y s n là vi c làm c nthi t hi n nay Trong ó vi c th ng xuyên kh o sát l i thành ph n loài c a m t

s loài có giá tr kinh t nh loài cá B ng, góp ph n gi i quy t nhu c u l ng

th c th c ph n cho dân s ngày càng t ng Cho nên vi c nghiên c u loài cá này

là r t c n thi t ánh giá l i tình tr ng ngu n l i c a loài cá b ng này tìm ra

nh ng gi i pháp nh h ng phát tri n ngu n l i b n v ng ó chính là nguyênnhân d n n tài “ c m sinh h c c a m t s loài thu c h cá B ng phân b t nh Ti n Giang” c ti n hành

1.2 M c tiêu c a tài

tài c th c hi n nh m xác nh thành ph n loài và m t s c m sinh

h c c a các loài thu c h cá B ng phân b t nh Ti n Giang nh m làm c scho các nghiên c u ti p theo v nuôi tr ng và qu n lý ngh cá

1.3 N i dung nghiên c u:

• Xác nh ch tiêu v hình thái, nh danh các loài cá B ng

• Xác nh m i t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng c a các loài cá

b ng thu c Kh o sát m c thành th c sinh d c, m c tích l y

ng l ng và s c sinh s n c a các loài cá b ng thu c

1.4 Th i gian th c hi n

T tháng 1/2009 d n tháng 5/2009

CH NG 2

T NG QUAN TÀI LI U 2.1 T ng quan tình hình nghiên c u cá B ng

Theo Tr n Th Khoa - Tr n Th Thu H ng (1993), b ph cá B ng (Gobiodei)

có kho ng 300 gi ng v i 700 loài ã c mô t , nh ng hàng n m có nhi u

gi ng m i và loài m i c phát hi n a s có kích th c nh , nh ng c ng có

m t s loài có kích th c to nh cá B ng T ng (Oxyeleotris marmotarus) có

th t 50cm chi u dài V m t hình thái cá B ng có nh ng c m sau: Không

có v y c m giác d c thân nh ng u có nhi u rãnh c m giác n i lên rõ r t,hai vi b ng th ng dính li n nhau t o thành giác bám (tr gi n Eleotris), c g c

3 a - Hai vi b ng tách r i nhau ………Eleotridae

2 b - M t có cu ng và d ng ng trên nh u, mí m t d i c ng c C

g c vi ng c r t phát tri n ……… Periophthalmidae

2 c - M t trên m t cu ng ng n ho c không, m t mí d i có th c ng c.Rãnh hàm d i có m t hang n m ngang có ho c không có m t ôi r ng chó sau

i m ti p h p c a hàm d i C g c vi ng c phát tri n nhi u ho c ít

……… Apocrypteidae

1 b - Thân dài có d ng l n, ch có m t vi l ng Vi l ng và vi h u môn r t dài,

n i li n ho c g n k v i vi uôi ……… Gobioi iae

r t ngon, có giá tr xu t kh u, ây là loài có giá tr kinh t

Loài Oxyeleotris urophthalmus (Bleeker) – Cá B ng d a

Cá có kích nh , s n l ng th p không có giá tr kinh t

Loài: Oxyurichthys microlepis – Cá B ng x v y nh

Phân b

Cá s ng n c ng t, nh ng c ng có khi hi n di n n c l Phân b Trung

Qu c, Thái Lan, Philippin, Vi t Nam

Cá s ng c hai môi tr ng n c ng t và m n Lúc nh s ng sông, l n lên s ng

bi n Chúng s ng trong hang c a các th y v c áy bùn, th ng tr n ho c

nh y trên bùn, trên cây, nh vào vi uôi và vi ng c b t m i

Giá tr kinh t

Là i t ng thu ho ch chính m n c l , ru ng mu i, ngh áy, cào Kích

th c nh , th t ngon, s n l ng cao, cá c n t i làm khô ây là loài có giá

Có kích th c nh , s n l ng th p, không có giá tr kinh t

Gi ng: Boleophthalmus Cuvier and Valenciennes

Loài: Boleophthalmus boddarti (Pallas) – Cá B ng sao.

Phân b

Cá s ng n c l và m n, r t ít khi g p n c ng t Chúng s ng trong hang vàhay bò thành t ng àn ki m s ng nh g c vi ng c, c g c vi uôi, các tia viuôi phía d i kh e m nh nên cá có th tr n và nh y nhanh nh n trên bùn.Phân b n , Thái Lan, Trung Qu c, Vi t Nam

Giá tr kinh t

Th t ngon nh ng s n l ng th p Ng c khai thác g m òn b y, l i bao Cákhông có giá tr kinh t

Có kích th c nh và hi m Cá không có giá tr kinh t

Gi ng: Trypauchen Cvier and Valenciennes

Loài: Trypauchen vagina (Bloch) – Cá B ng v y cao.

Phân b

Có kích th c nh Không có giá tr kinh t

Theo Mai ình Yên, 1993 ng b ng Nam b ã tìm th y n m h :

Loài: Stigmatogobus javanicus

Gi ng: Acentrogobius Bleeker

Loài: Acentrogobius canius Loài: Acentrogobius viridipunctatus Loài: Acentrogobius atripinnatus H.M Smith

Loài: Parapocryptes serperaster

Gi ng: Boleophthalmus Cuvier and Valenciennes

Loài: Boleophthalmus boddarti

H : Gobioididae

Gi ng: Taenioides

Loài: Taenioides gracilis Loài: Taenioides nigrimarginatus

Gi ng: Trypauchen Cuvier and Valenciennes

Loài: Trypauchen vaniga

Theo Nguy n Nh t Thi (1991) trong công trình nghiên c u cá bi n Vi t Nam –

Cá x ng v nh B c B , ã công b danh m c 77 loài, 47 gi ng, 4 h

Theo Nguy n Nh t Thi (1997) trong danh m c cá bi n Vi t Nam ã công b 94loài, 54 gi ng, thu c 4 h trong b cá B ng

Theo t li u hi n có, phân b cá B ng trên toàn th gi i có 6 h , g m 270 gi ng,1500-2000 loài

Theo Nguy n Nh t Thi (2000) trong ng v t trí Vi t Nam có 4 h , 4 phân h 54

Theo Mai ình Yên, V Trung T ng, Bùi Lai và Tr n Mai Thiên (1979), thì sinh

tr ng là khuynh h ng t ng v chi u dài và tr ng l ng c th Sinh tr ng

cá kéo dài su t i s ng, m c dù càng tu i già t c sinh tr ng càng ch m.Sinh tr ng là c ch t u ch nh s tái s n xu t c a loài, i u ch nh s l ng

c a qu n ch ng và kích th c c a các cá th trong qu n ch ng y khi i u ki n

m b o th c n bi n i

Sinh tr ng theo chi u dài và tr ng l ng c a cá x y ra theo quy lu t r t c

tr ng Tr c lúc cá th t c tr ng thái thành th c l n u ch y u cá t ngnhanh v kích th c Sau khi t tr ng thái sinh s n, t c t ng tr ng theochi u dài gi m i nh ng b c cho s t ng tr ng v kh i l ng

S t ng nhanh v chi u dài giai n u c a i s ng có ý ngh a thích nghi

r t l n Cá có chi u dài l n s m v t kh i s chèn ép c a k thù và cá s m t

c tr ng thái thành th c, t ng cá th c a àn tr ng Liên quan v i u ó

th c n h u nh c s d ng t ng tr ng protit Còn giai n sau, cá t ng

tr ng do quá trình tích l y các ch t d tr m b o cho cá kh n ng phát d c và

ti n hành di c sinh s n, di c trú ông Khi cá già, n ng l ng l y vào dùng

t ng tr ng và tích l y d i d ng ch t d tr u gi m i rõ r t

S thành th c sinh d c và sinh s n

Sinh s n là m t ph ng th c t n t i và phát tri n nòi gi ng c a sinh v t ó là

m t quá trình sinh lý ph c t p, có liên quan n quá trình sinh lý khác c a c th ,

có quan h m t thi t v i các y u t môi tr ng (D ng Tu n, 1978)

Theo D ng Tu n (1978), s thành th c sinh d c là khi ng v t ã sinh tr ng

và phát tri n n giai n có kh n ng sinh s n, c quan sinh d c c a chúng ã

có th sinh ra nh ng t bào sinh d c có kh n ng th tinh Bi u hi n bên ngoài

c a c th thành th c v sinh d c là s xu t hi n các c tr ng sinh d c ph ,

xu t hi n nh ng ph n x v sinh lý sinh d c

Sau khi ng v t ã thành th c v sinh d c m t th i gian nh t nh, trong c th

và c quan sinh d c c a ng v t cái s phát sinh m t s thay i, trong noãn sào

ti n hành có tính ch t chu k quá trình t bào tr ng thành th c, r ng tr ng và th i

tr ng S thay i ó g i là chu k sinh d c Chu k sinh d c c a các loài ng

v t khác nhau thì không gi ng nhau

2.2 Các tài li u tham kh o m i nh t

Ø Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) nh lo i cá n c ng tvùng ng B ng Sông C u Long

Ø Mai ình Yên (1992) nh lo i cá n c ng t Nam b

Ø Nguy n Nh t Thi (2000) Phân b cá B ng – Gobioidei

Ø ng v t chí Vi t Nam trung tâm khoa h c t nhiên và Công ngh qu cgia – phân b h cá b ng Gobioidei

Ø Tetsuji Nakabo (2002) Fishes of Janpan with pictorial keys to the species,English edition I and II Tokai University Press 1749 pages

CH NG 3

V T LI U VÀ PH NG PHÁP NGHIÊN C U 3.1 V t li u nghiên c u

Dùng cân i n t (hi n nay c dùng khá ph bi n và cá B ng kích th c khá

nh nên dùng cân i n t cho k t qu chính xác h n, v i chính xác là 0.01g)

Các ch tiêu hình thái

• Chi u dài toàn thân (Total length (TL))

• Chi u dài chu n (Standard length (SL))

• Dài u (Head length (HL))

• Chi u cao thân (Body depth (BD))

• ng kính m t

• Kho ng cách hai m t (inter-orbital width)

• Chi u dài cu ng uôi (Length of caudal peduncle(Lcp))

• Chi u cao nh nh t cu ng uôi (Least height of the caudal peduncle(Lhcp))

3.3.2.2 nh danh

M u sau khi c phân tích s c nh danh t i phòng thí nghi m theo:

- Tr ng Th Khoa và Tr n Th Thu H ng (1993) nh lo i cá n c

ng t vùng ng B ng Sông C u Long

- Mai ình Yên (1992) nh lo i cá n c ng t Nam b

- Nguy n V n H o (2005) Cá n c ng t Vi t Nam (t p IIIA IIIB)

- Nguy n Nh t Thi (2000) Phân b cá B ng – Gobioidei

- Tetsuji Nakabo (2002) Fishes of Janpan with pictorial keys to thespecies, English edition I and II Tokai University Press.

- Website: http://fishbase.org./

- Website: http://itis.gov./

3.3.3 T ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng

Theo Ph m Thanh Liêm Và Tr n c nh (2004), nguyên lý chung là s t ng

tr ng c a cá nh h ng lên chi u dài c a chúng

M i liên h gi a chi u dài và tr ng l ng c Huxley (1923) xu t công

Le Cren (1951) ã chuy n i ph ng trình trên thành d ng log nh sau:

Log W = log a + b* log L Công th c 3.2

xy n xy b

−

−

=

Trong ó: n: t ng s nhóm chi u dài kh o sát

x: giá tr chi u dài trung bình

ny y nx x

xy xy

N u giá tr r l n h n 0.5 thì có s t ng quan gi a chi u dài và tr ng l ng.

Ng c l i, giá tr r nh h n ho c b ng 0.5 thì không có s t ng quan gi a chi udài và tr ng ng

3.3.4 M c thành th c và s c sinh s n

3.3.4.1 Các giai o n phát tri n c a tuy n sinh d c

Gi i ph u quan sát tuy n sinh d c

Ph ng pháp ánh giá các giai o n thành th c c a cá là xác nh giai nthành th c c a t ng cá th d a vào b c thang thành th c c a Nikolsky (1963)

3.3.4.2 H s thành th c (GSI)

GSI là m t tham s th hi n m c thành th c c a các cá th trong qu n th

nh m d oán mùa v sinh s n c a cá và c tính theo công th c

c xác nh cho t ng t thu m u và là m t trong nh ng ch s ph n ánh mùa

v sinh s n c a cá d a theo công th c:

Các m u thu nghiên c u v sinh h c, sinh thái c a các loài cá B ng c th c

hi n t i các huy n Gò Công ông, Gò Công Tây và nh k m i tháng m t l n

Chu n b bi u m u

Tr c khi thu m u c n chu n b bi u m u ghi chép các thông tin v m u thu

và xác nh m t s ch tiêu o c nhanh N i dung c a các bi u m u bao

- M u cá mua l i t các ng dân, nông dân hay mua l i t các ch

- S l ng thu 3 – 30 con trong m t l n thu phân tích các ch tiêu hình

thái và sinh h c

M u sau khi thu c n r a l i b ng n c ng t, ánh d u m u thu, cân tr ng l ng,

o chi u dài và ghi chép s li u c n th n

Các s li u s c tính các giá tr trung bình, l n nh t, nh nh t b ng ph n m mMicrosoft Office Excel K t h p dùng Microsoft Office vi t báo cáo.

CH NG IV

K T QU TH O LU N 4.1 Thành ph n loài cá B ng phân b t nh Ti n Giang

Trong su t quá trình thu m u t tháng 1 n tháng 4 n m 2009 các ch và c ng

t nh Ti n Giang ã thu c 22 loài c trình bày b ng 4.1

B ng 4.1: S l ng các loài cá B ng trong th i gian nghiên c u

m u

Boleophthalmus boddarti Cá b ng sao 39

Parapocryptes serperaster Cá b ng kèo v y

to

40

Pseudapocryptes elongatus Cá b ng kèo 55

27%

73%

EleotridaeGobiidae

Hình 4.1: T l (%) thành ph n các loài cá B ng t nh Ti n Giang trong th i

gian nghiên c u

4.1.1 H cá B ng en Eleotridae

- Cá có thân h i dài, ph v y nh ho c v a

- Hai vây b ng r i nhau

- Vây l ng th nh t th ng g m 6 gai tách r i ho c dính nhau g c vi l ng thhai

Hình 4.2: Cá B ng b p Bostrichthys sinensis

Tên ti ng Anh: Four – eyed sleeper

Tên ng danh

Bostrichthys sinensis Bostrichthys sinensis

Bostrychus sinensis Lacepède, 1801

Dài chu n / Dài u = 4,1 (4,08 – 4,12)

Dài chu n / Cao thân = 5,94 (5,88 – 6)

Dài u / ng kính m t = 5,9 (5,67 – 6,13)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 2,64 (2,55 – 2,72)

Dài u / Dài mõm = 3,86 (3,64 – 4,08)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 1,96 (1,91 – 2)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,44 (1,4 – 1,48)

Gi ng: Butis

Loài: Butis butis

Hình 4.3: Cá B ng trân Butis butis

Tên ti ng Anh: Duckbill sleeper

Tên ng danh

Butis butis (Hamilton, 1822)

Cheilodipterus butis (Hamilton, 1822)

Eleotris amboinensis (non Bleeker, 1853)

Eleotris butis (Hamilton, 1822)

Eleotris melanopterus (non Bleeker, 1852)

Elestris butis (Hamilton, 1822)

Dài chu n / Dài u = 3,22 (2,48 – 4,32)

Dài chu n / Cao thân = 5,43 (4,05 – 7)

Dài u / ng kính m t = 5,27 (3,38 – 7,33)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 3,89 (3,13 – 7,67)

Dài u / Dài mõm = 2,98 (2,25 – 3,56)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,71 (2,22 – 4)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,94 (1,5 – 2,75)

c m hình thái

u to, d p b ng Mõm dài, nh n, h ng lên Mi ng trên, r ng, hàm d i dài

n hàm trên

Toàn thân và u ph v y l c, v y ph n sau to h n v y ph n tr c, ph n l ra

c a v y có d ng hình thoi c bi t có nhi u v y nh ch ng lên các v y l n

Toàn thân có màu xám ng vàng L ng có nhi u m màu vàng B ng có nhi u

m màu da cam G c vi ng c có m t m en to Vi l ng có màu vàng xám có

m en Vi uôi màu en

Butis caperatus (Cantor, 1849)

Butis koilomatodon (Bleeker, 1849)

Eleotris caperatus Cantor, 1849

Eleotris delagoensis Barnard, 1927

Eleotris koilomatodon Bleeker, 1849

Hypseleotris raji Herre, 1927

Prionobutis koilomatodon (Bleeker, 1849)

Dài chu n / Cao thân = 5,05 (4,45 – 6,11)

Dài u / ng kính m t = 6,45 (4,75 – 8,8)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 2,87 (2,29 – 3,29)

Dài u / Dài mõm = 4,36 (3,75- 5,5)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,45 (2,09 – 3,2)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,76 (1,57 – 2)

c m hình thái

Chi u dài b ng 3,4 – 4 l n chi u cao thân Thân dài, d p bên Mõm t ng i

ng n M t tròn, g x ng trên h c m t cao và có gai u l i tròn, r ng nh

m c thành d i r ng

Thân ph v y l c t ng i l n u tr ph n mõm và gi a hai m t, các ph nkhác d u có v y l c

Cá có màu nâu en Trên thân có các vân ngang r ng

Dài chu n / Dài u = 3,76 (3,5 – 4)

Dài chu n / Cao thân = 5,72 (3,94 – 7)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,95 (1,71 – 2,29)

Callieleotris platycephalus Fowler, 1934

Eleotris marmorata Bleeker, 1852

Gigantogobius jordani Fowler,1905

Oxyeleotris marmorata (bleeker,1852)

Dài chu n / Dài u = 3,01 (2,75 – 3,17)

Dài chu n / Cao thân = 2,66 (2 – 3,4)

Dài u / ng kính m t = 8,04 (9,38 – 6,67)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 3,44 (3,13 – 3,83)

Dài u / Dài mõm = 4,81 (4,44 – 5,14)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,19 (1,65 – 2,62)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,64 (1,43 – 1,76)

c m hình thái:

u to, d p b ng, chi u r ng c a u b ng ho c l n h n cao thân Mi ng trên

r ng, hàm d i dài h n hàm trên Mõm dài, nh n, h ng lên trên, gi a mõm có

u nhô cao R ch mi ng xiên R ng nh n, g c r ng to x p th a

Không có râu M t tròn, nh , l ch v m t l ng c a u Thân cá m p, ph n tr c

d p b ng, ph n sau d p bên Cu ng uôi thon dài, v y nh ph kh p thân và u

Kho ng cách gi a hai vi l ng nh h n chi u dài c a g c vi l ng th nh t Viuôi tròn, hai vi b ng tách r i nhau

Có màu nâu ho c nâu vàng, có nhi u s c nh t o thành vân M t l ng có ba

m en G c vi uôi có m i m to en Vi ng c màu vàng cam, có nhi u hàng

Eleotris urophthalmus Bleeker, 1851

Oxyeleotris urophthalmus (Bleeker, 1851)

(http://www.fishbase.org/, c p nh t ngày 20/04/2009)

T ng s m u thu: 87

S m u nh danh: 86

Kích th c: 8,2 – 16 cm

Mô t

Dài chu n / Dài u = 3,66 (3,25 – 4,43)

Dài chu n / Cao thân = 5,41 (4,65 – 6,33)

Dài u / ng kính m t = 5,69 (4,5 – 7,67)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 2,96 (2,33 – 3,54)

Dài u / Dài mõm = 3,81(2,93 – 4,77)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,06 (1,63 – 2,4)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,48 (1,2 – 1,86)

c m hình thái

Thân hình tr tròn, uôi d p ngang u h i d p ng, r ng Mõm tù, ng n và

tr n M t to mi ng r ng và xiên Hàm d i nhô ra, r ch mi ng dài n gi a

m t R ng nhi u hàm trên m i hàm, hàng ngoài c ng m r ng, không có r ngchó Thân ph v y l c

Kh i m vây l ng th nh t sau vây ng c và vây b ng Vây ng c hình b u d cdài, vây uôi tròn

Toàn thân có màu nâu th m, i b ng nh t Hai bên n p mang có màu xám

nh t Có hai v ch màu nâu xám t a tròn t m t ngang qua má Trên thân có 8 - 9vân en nh t kéo dài t l ng xu ng b ng Trên vây l ng có các dãy m th m

G c trên c a vây uôi có m t m en vi n tr ng

4.1.2 H cá B ng tr ng Gobiidae

- Thân hình b u d c ho c dài

- Hai vây b ng k t dính hoàn toàn và có hình d a

- Thân ph v y tròn ho c v y l c, ôi khi trên c th t ng ph n không có v y

- Th ng có hai vây l ng, vây l ng th nh t g m 5 - 6 gai

- Mi ng th ng r ng và có r ng chó nh

4.1.2.1 Cá b ng ch m

H : Gobiidae

Gi ng: Acentrogobius

Loài: Acentrogobius caninus

Hình 4.7: Cá B ng ch m Acentrogobius caninus

Tên ti ng Anh: Dog-toothed goby

Tên ng danh

Acentrogobius chlorostigmatoides (Bleeker, 1849)

Creisson chlorostigmatoides (Bleeker, 1849)

Gobius chlorostigmatoides Bleeker, 1849

Rhinogobius atripinnatus (non Smith, 1931)

Acentrogobius atripinnatus (non Smith, 1931)

Dài chu n / Dài u = 4,04 (3,68 – 4,48)

Dài chu n / Cao thân = 5,74 (5,4 – 6,22)

Dài u / ng kính m t = 5,5 (5 – 6)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 7,19 (6,25 – 8)

Dài u / Dài mõm = 4,26 (3,57 – 4,8)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 1,83 (1,77 – 1,91)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,43 (1,36 – 1,55)

c m hình thái

Thân dài, phía trên hình tr , phía sau d p ngang u hình tr , trán d c xu ng

M t n m g n trên nh u, kho ng cách hai m t n m g n nhau Mi ng xiên,

r ch mi ng kéo dài n b tr c c a m t R ng trên m i hàm g m nhi u hàng,hàng ngoài c a c a hàm d i ch n n a chi u dài hàm và ch m d t b ng r ng

chó to kh e T sau m t n tr c vây l ng ph v y tròn nh Trên n p mang

có v y tròn nh Thân ph v y l c l n

V y ng c tròn r ng, vây uôi tròn tù

Thân cá có màu xám nâu Có kho ng 5 m th m trên l ng m u tiên n mngay sau m t, m cu i cùng sau vây l ng th hai Bên h ng có 5 m th m.Phía trên khe mang có m t m tròn to màu xanh ng c bích bóng láng Vây

ng c, vây b ng và vây h u môn màu en th m Vây l ng vùng n c l , c asông

Acentrogobius atripinnatus (non Smith, 1931)

Acentrogobius chlorostigmatoides (Bleeker, 1849)

Creisson chlorostigmatoides (Bleeker, 1849)

Gobius chlorostigmatoides Bleeker, 1849

Rhinogobius atripinnatus (non Smith, 1931)

Dài chu n / Cao thân = 484 (3,82 – 5,78)

Dài u / ng kính m t = 4,92 (3,4 – 8,5)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 4,54 (3,1 – 8)

Dài u / Dài mõm = 4,26 (3,11 – 6,5)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 1,96 (1 – 2,6)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,84 (0,93 – 2,6)

c m hình thái

Thân dài, ph n tr c h i tròn, ph n sau d p bên, vi n l ng g n nh th ng ng

u r t l n, h i d p bên, má phình, chi u r ng g n b ng chi u cao Mõm h i

ng n, m t l ng g cao M t tròn, ng kính nh h n chi u dài mõm, sát m t

ng c a u, kho ng cách hai m t t ng i r ng, th ng b ng ½ chi u dàimõm

Phâng b ng có 3 – 4 hàng ch m en t vây ng c n phía trên n a tr c vây h umôn

Acentrogobius sealei (Smith, 1831)

Acentrogobius viridipunctatus (Valenciennes, 1837)

Creisson sealei Smith, 1831

Ctenogobius viridipunctatus (Valenciennes, 1837)

Gobius viridipunctatus Valenciennes, 1837

(http://www.fishbase.org/, c p nh t ngày 20/04/2009)

T ng s m u thu: 46

S m u nh danh: 45

Kích th c: 7,5 – 16,5 cm

Mô t

Dài chu n / Dài u = 3,98 (3,58 – 6,77)

Dài chu n / Cao thân = 4,81 (4,26 – 5,58)

Dài u / ng kính m t = 5,52 (3,6 – 10,25)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 4,76 (2 – 7,33)

Dài u / Dài mõm = 3,78 (2,59 – 5,13)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,18 (1,6 – 2,86)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,78 (1,47 – 2,31)

c m hình thái

Thân dài, phía tr c h i tròn, sau d p ngang u g n nh hình tr Hai m t g n bên nh u Mi ng xiên, r ch mi ng kéo dài n b tr c c a m t R nghàm trên có kho ng ba hàng L i tròn Trên n p mang có v y tròn nh Thân

Mô t

Dài chu n / Dài u = 3,99 (3,78 – 4,11)

Dài chu n / Cao thân = 4,77 (4,29 – 5,48)

Dài u / ng kính m t = 5,25 (4,2 – 6)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 3,48 (2,44 – 4,86)

Dài u / Dài mõm = 4,07 (3,38 – 6)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,28 (181 – 3,2)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,91 (1,65 – 2,4)

c m hình thái

Thân dài và d p bình th ng u hình tr M t nh , n m g n trên nh u.Kho ng cách hai m t r ng Trên m i hàm có nhi u hàng r ng Hàng ngoài c ahàm trên có 8 r ng chó L i tròn Eo mang r ng Tr c vây l ng ph v y tròn

n b sau m t Thân ph v y c to

Vây uôi nh n tù, ng n h n chi u dài u Vây b ng ng n, vây ng c nh n và dàiquá vây b ng

Thân cá màu xám h ng Có m t m en phía trên vây ng c d i kh i mvây l ng Các vây màu nâu M t m en nh vi n nh t g c trên c a vâyuôi

Acentrogobius giuris (Hamilton, 1822)

Glossigobius giuris (Hamilton, 1822)

Glossogabius giuris (Hamilton, 1822)

Glossogobius giuris giuris (Hamilton, 1822)

Gobius giurus (Hamilton, 1822)

Glossogobius guirus (Hamilton, 1822)

Awaous gutum (Hamilton, 1822)

Gobius giuris Hamilton, 1822

Glossogobius giuris (Hamilton, 1822)

Glossogobius giurus (Hamilton, 1822)

Gobius gutum (Hamilton, 1822)

Gobius russelli (Cuvier, 1829)

Gobius catebus (Valenciennes, 1837)

Gobius celebius (non Valenciennes, 1837)

Gobius kokius (non Valenciennes, 1837)

Gobius kora (Valenciennes, 1837)

Gobius kurpah (Sykes, 1839)

Dài chu n / Dài u = 3,62 (3.,1 – 4,5)

Dài chu n / Cao thân = 6,35 (5,13 – 8,78)

Dài u / ng kính m t = 5,7 (3,5 – 8,5)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 7,35 (4,4 – 12)

Dài u / Dài mõm = 3,21 (2,29 – 4,57)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 2,92 (2,33 – 4)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,68 (1,29 – 2,17)

u là ng n V y tròn tr c vây l ng nh kéo dài n b sau m t Thân

ph to

Vây l ng hai cái r i nhau Kh i m vây l ng th hai tr c vây h u môn Vây

ng c tròn dài Vây b ng hình b u d c dài Vây uôi tù

Ph n l ng màu sám en, b ng tr ng nh t D c bên hông có 5 m en tròn, to,

m trên g c vi uôi r t nh Vây b ng tr ng, g c vây ng c có m t ch m en.Vây h u môn en nh t Vây l ng và vây uôi có các ch m en nh x p thànhhàng

Gobius tentacularis (Valenciennes, 1837)

Oxyurichthys tentacularis (Valenciennes, 1837)

Dài chu n / Dài u = 4,64 (3,63 – 5,58)

Dài chu n / Cao thân = 4,99 (3,5 – 6,4)

Dài u / ng kính m t = 3,91 (3 – 5)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 7,88 (4,67 – 14)

Dài u / Dài mõm = 3,95 (3 – 5)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 1,84 (1,57 – 2,14)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,81 (1,57 – 2,25)

c m hình thái

u nh , h i tròn, mõm tù, h ng xu ng, u l i h i vuông, không có râu m t

ng i to

Thân d p bên, tr c vi l ng có ng n i sóng ng n, cu ng uôi thon dài, v y

c to, uôi chính gi a có m t ch m en

Vây l ng th nh t có 6 tia vây và có 2 – 3 tia dài nh t Hai vi b ng dính li nnhau t o thành hình ph u Vi uôi dài nh n không ch hai

Toàn thân có màu vàng nh t ng vàng, có nhi u x c en xám l t

Oxyurichthyes microlepis (Bleeker, 1849)

Oxyuricthyes microlepis (Bleeker, 1849)

Gobius microlepis (Bleeker, 1849)

Dài chu n / Cao thân = 5,54 (5,51 – 5,57)

Dài u / ng kính m t = 3,85 (3,5 – 4,2)

Dài u / Kho ng cách 2 m t = 5 (4 – 6)

Dài u / Dài mõm = 3,5 (3 – 4)

Dài cu ng uôi / Cao cu ng uôi = 1,8 (1,67 – 1,93)

Cao thân / Cao cu ng uôi = 1,85 (1,64 – 2,06)

c m hình thái

Thân h i dài, d p bên u ng n d p bên, sau m t có rãnh ngang Mõm tù,

mi ng r ng, hàm d i dài h n hàm trên, m t n m g n nh u, u l i tròn.Hàm trên có m t hàm r ng kh e, hàm d i r ng m c thành ai L c mang tr n

Hai vây l ng r i nhau Vây l ng th nh t cao, có 6 gai c ng u kéo dài sangmàng vây Kh i m vây l ng th hai h i tr c vây h u môn Vây uôi dài

Loài: Stigmstogobus pleurostigma

Tên ti ng Anh: Gray knight goby

Thân d p ngang t tr c ra sau u h i d p ngang M t n m hai bên và g n

nh u M t xiên R ng nhi u hàng trên m i hàm và hàng ngoài m r ng N pmang ph v y tròn nh Thân ph v y l c to v a

Vây l ng hai cái r i nhau Vây l ng th hai i x ng v i vây h u môn Vây

b ng li n nhau thành hình b u d c